Pamangkot sang mga Pamatan-on

Mauntat Bala Ako Eskwela?

Sa banta mo, san-o ka dapat mauntat eskwela?

․․․․․

San-o naman ang gusto sang imo mga ginikanan?

․․․․․

PAREHO bala ang sabat sa duha ka pamangkot? Pareho man ini ukon indi, may mga tion nga gusto mo na gid mag-untat bisan nagaeskwela ka pa subong. Binagbinaga ang masunod nga mga komento:

“Kon kaisa, daw indi na ‘ko magbangon kay grabe ako kakapoy. Sa pensar ko, ‘ngaa kinahanglan ko gid mag-eskwela kag tun-an ang mga butang nga indi ko man mapuslan?’”—Rachel.

“Pirme lang ako ginakapoy. Gusto ko na mag-untat kag mangita na lang obra. Pamatyag ko daw wala man ako sing may makuha sa pag-eskwela. Mas maayo pa nga maobra na lang ‘ko para makakuarta.”—John.

“Kada adlaw, halos apat ka oras ako nga nagaobra sang akon homework! Ginatambakan ako pirme sang mga asaynment, project, kag eksam. Daw indi ko na ini masarangan, gusto ko na mag-untat.”—Cindy.

“May mga bomb threat sa eskwelahan, tatlo ang nagtilaw nga maghikog, isa ang naghikog, kag may mga gang nga nagapanghalit. Kon kaisa nagalalain na gid ako, gusto ko na lang mag-untat!”—Rose.

Naeksperiensiahan mo man bala ini? Kon huo, ano ang imo rason kon ngaa gusto mo mag-untat?

․․․․․

Posible gusto mo na gid mag-untat. Pero, amo na gid bala ini ang husto nga tion nga mauntat ka, ukon mauntat ka lang kay natak-an ka na?

Maayo Bala nga Mag-untat Ka?

Kabalo ka bala nga sa pila ka pungsod, ang mga pamatan-on nagaeskwela asta lima ukon walo lang ka tuig? Sa iban naman nga lugar, asta pulo ukon dose ka tuig. Gani wala sing espesipiko nga edad ukon grado kon asta san-o mag-eskwela ang isa.

․․․․․

Isa pa, sa iban nga pungsod, ang mga estudyante puede mag-eskwela sa ila balay sa bulig kag pahanugot sang ila mga ginikanan. Pero indi buot silingon nga nag-untat na sila.

Pero kon gusto mo na mag-untat eskwela antes ka pa makatapos, binagbinaga anay ini nga mga pamangkot:

 Ano ang ginapatuman sang kasuguan? Subong sang ginsiling na, ang mga kasuguan parte sa kalawigon sang pag-eskwela lainlain sa kada lugar. Sa inyo lugar, asta ano nga tuig ka dapat mag-eskwela? Nalab-ot mo na bala ini? Kon wala pa kag mauntat ka eskwela, buot silingon wala mo ginsunod ang sugo sang Biblia nga “magpasakop sa superyor nga mga awtoridad.”—Roma 13:1.

Nalab-ot ko na bala ang akon mga tulumuron sa pag-eskwela? Ano ang gusto mo lab-uton sa imo pag-eskwela? Indi ka pa sigurado? Dapat nabal-an mo na ini. Kay kon indi, daw pareho ka lang sang isa ka pasahero sa tren nga wala kabalo kon diin makadto. Gani, magpabulig sa imo ginikanan nga sabton ang work sheet nga  “Ang Akon mga Tulumuron sa Pag-eskwela,” sa pahina 28. Kon himuon mo ini, makakonsentrar ka sa imo pag-eskwela kag mabuligan ka kag ang imo ginikanan nga planuhon kon asta san-o ka dapat mag-eskwela.—Hulubaton 21:5.

Mahimo makabulig man ang iban kag ang imo mga maestra. Pero, ang imo mga ginikanan amo gid ang may kinamatarong sa pagdesisyon. (Hulubaton 1:8; Colosas 3:20) Indi maayo nga mag-untat ka kon wala mo pa malab-ot ang mga tulumuron nga gindesisyunan ninyo sang imo ginikanan.

Ngaa Mauntat Ako? Natural lang sa tawo nga mangita sing rason kon indi maayo ang iya motibo. (Santiago 1:22) Gani, indi pagtontoha ang imo kaugalingon.—Jeremias 17:9.

Isulat ang maayo nga mga rason kon ngaa mauntat ka eskwela.

․․․․․

Isulat ang indi maayo nga mga rason kon ngaa mauntat ka eskwela.

․․․․․

Ano ang maayo nga mga rason nga ginsulat mo? Mahimo ang pila sa sini amo nga suportahan sa pinansial ang imo pamilya ukon buligan ang iban nga magtuon parte sa Dios. Ang indi maayo nga mga rason amo nga malikawan ang mga eksam ukon homework. Dapat mabal-an mo kon ano gid ang imo rason—maayo bala ukon indi?

Tan-awa liwat ang ginsulat mo kag numeruhi ini 1 asta 5 suno sa kon ano ang matuod nga rason kon ngaa gusto mo mag-untat eskwela (ang 1 amo ang indi mo matuod nga rason kag ang 5 amo ang imo matuodtuod nga rason). Kon mag-untat ka eskwela para malikawan lang ang mga problema, mahimo may malain ini nga resulta.

Ano ang Malain Kon Mag-untat Ka?

Kon mag-untat ka eskwela daw pareho lang nga naglumpat ka sa tren nga wala ka pa makalab-ot sa imo kaladtuan. Mahimo nga indi ka komportable sa tren kag wala ka nanamian sa mga pasahero. Pero kon maglumpat ka, indi ka makalab-ot sa imo kaladtuan kag  mahimo maaksidente ka pa. Sing kaanggid, kon mag-untat ka eskwela, mahimo indi mo malab-ot ang imo mga tulumuron kag magresulta ini sang mga problema pareho sang masunod:

Ginapaabot nga mga problema Mahimo mabudlayan ka nga mangita sing obra kag kon makakita ka gid man mas manubo ang imo sueldo kon ikumparar sa mga nakatapos. Para may gastuhon ka sa imo mga kinahanglanon, dapat ka mag-obra sing mas malawig nga oras sa indi maayo nga kahimtangan nga mahimo mas malala pa sangsa imo eskwelahan.

Wala ginapaabot nga mga problema Ginapakita sang research nga ang mga nag-untat eskwela mahimo mangin balatianon, temprano pa mamata, mapriso, kag masalig na lang sa suporta sang gobierno.

Siempre, indi buot silingon nga kon nakatapos ka eskwela malikawan mo gid ini nga mga problema. Pero ngaa mauntat ka kag pabudlayan pa ang imo kaugalingon?

Mga Benepisyo Kon Indi Ka Mag-untat

Matuod, daw mauntat ka na kon indi ka makapasar sa eksam ukon ginabudlayan ka gid sa eskwelahan. Bangod sa imo sitwasyon subong, mahimo wala mo na ginapamensar ang malain nga resulta sini. Pero antes ka manumdom nga mag-untat, binagbinaga anay ang ginsiling sang mga estudyante nga ginsambit kaina sa kon ano ang maayo nga resulta bangod wala sila nag-untat.

“Natun-an ko nga magpadayon kag mangin mabakod. Natun-an ko man nga kon gusto mo mag-enjoy sa imo ginahimo, dapat panikasugan mo ini. Bangod wala ako nag-untat, madamo ako sing natun-an nga napuslan ko sa ulubrahan.”—Rachel.

 “Nahibaluan ko nga kon tuodtuoron ko, malab-ot ko gid ang akon mga tulumuron. Ginpili ko ang subject sa hayskul nga makabulig sa akon sa gusto ko nga obra nga press mechanic.”—John.

“Ang pag-eskwela nakabulig sa akon nga solbaron ang akon mga problema sa sulod man ukon sa gua sang eskwelahan. Nag-mature ako kay gintun-an ko kon paano atubangon ang akon problema sa pisikal, sa eskwelahan, ukon relasyon sa iban.”—Cindy.

“Ang pag-eskwela nakabulig sa akon nga handaan ang mga kabudlayan sa ulubrahan. Bangod man sa mga kabudlayan nga akon naatubang sa eskwelahan, gin-usisa ko ang akon pagtuo. Nakabulig ini sa akon nga pabakuron ang akon mga ginapatihan.”—Rose.

Si Hari Solomon nagsulat: “Maayo pa ang katapusan sang butang sang sa pamuno sini; kag maayo pa ang mapailubon sa espiritu sang sa bugalon sa espiritu.” (Manugwali 7:8) Gani sa baylo nga mag-untat, atubanga ang mga problema sa eskwelahan. Kon himuon mo ini makita mo nga sa ulihi, maayo gid ang resulta.

Ang iban pa nga artikulo sang “Young People Ask” makita sa Web site nga www.watchtower.org/ype

BINAGBINAGA INI

● Paano makabulig sa imo pag-eskwela ang paghimo sing mga tulumuron nga madasig lang malab-ot?

● Ngaa importante nga nabal-an mo kon ano nga obra ang gusto mo pagkatapos mo eskwela?

[Kahon/Mga Retrato sa pahina 27]

ANG GINASILING SANG IBAN NGA PAMATAN-ON

Bangod sa akon pag-eskwela, nanamian na ako magbasa sang mga libro. Paagi sini, maintiendihan mo ang ginahunahuna kag ginabatyag sang iban.

Nabudlayan ako kon ano gid ang akon unahon. Pero mas malala pa gid siguro kon wala ako nakaeskwela! Sa eskwelahan ko natun-an ang paghimo sing iskedyul, pagsunod sini, kag pag-una sa importante nga butang.

[Mga Retrato]

Esme

Christopher

[Kahon sa pahina 28]

ANG AKON MGA TULUMURON SA PAG-ESKWELA

  Ang edukasyon makabulig gid sa imo nga makakita sing obra para masuportahan ang imo kaugalingon kag ang imo pamilya sa ulihi. (2 Tesalonica 3:10, 12) Napamensaran mo na bala kon ano nga obra ang gusto mo? Ang ginatun-an mo bala subong makabulig sa imo nga malab-ot ini? Para mabal-an mo, sabta ang masunod nga mga pamangkot:

Diin ako maayo? (Halimbawa, maayo ka bala makig-istorya sa iban? Nanamian ka bala mangutinguti ukon mangkulukay-o? Eksperto ka bala mag-analisar ukon magsolbar sang mga problema?)

․․․․․

Ano nga mga obra ang puede ko sudlan nga magamit ko ang akon mga ikasarang?

․․․․․

Ano nga mga obra ang available sa amon lugar?

․․․․․

Ano nga mga subject ang ginakuha ko subong nga makabulig sa akon para makakita sing obra?

․․․․․

Ano nga mga subject ang puede ko pilion para madali ko malab-ot ang akon mga tulumuron?

․․․․․

Dumduma nga ang imo tulumuron, amo nga makatapos ka kag magamit ang imo ineskwelahan. Gani indi puede nga mangin estudyante ka na lang mientras tanto para malikawan ang mga responsibilidad. Kon himuon mo ini, daw pareho lang nga wala ka na gid nanaug “sa tren.”

[Kahon sa pahina 29]

PATALUPANGOD SA MGA GINIKANAN

“Katalaka sang amon maestra!” “Kadamo sang asaynment!” “Matinguha pa ‘ko nga haluson gani ako makapasar?” Bangod sa sini nga mga kahimtangan, ang iban nga pamatan-on daw gusto na mag-untat antes pa nila matun-an kon paano mangabuhi. Kon gusto na sang imo bata nga mag-untat, ano ang himuon mo?

Usisaa kon paano mo ginatamod ang edukasyon. Para sa imo, wala bala sing pulos ang pag-eskwela, nga daw pareho sang prisuhan nga ginaagwanta lang kag nagahulat sa adlaw nga makagua kag makapagusto? Kon amo, mahimo nga nalatnan lang ang imo kabataan. Pero dumduma nga ang isa ka maayo nga edukasyon magatudlo sa ila sing “kaalam kag ihibalo sa pagdesisyon” nga makabulig sa ila nga mangin maayo nga mga adulto sa ulihi.—Hulubaton 3:21, APD.

Ihatag ang iya kinahanglanon. Mataas tani ang grado sang iban kon makahibalo lang sila magtuon ukon may maayo nga lugar para makatuon. Kon naareglar ang lamesa sang imo bata, may masanag nga suga, kag may mga gamit sa pag-research, makatuon sia sing maayo. Mabuligan mo ang imo bata sa iya pag-eskwela ukon sa iya kaangtanan sa Dios kon hanason mo sia kag hatagan sini nga mga kinahanglanon para makatuon sing maayo.—1 Timoteo 4:15.

Buligi sia. Indi mo kaaway ang mga manunudlo kag guidance counselor. Makabulig sila sa imo. Gani kadtui sila kag pangilalaha. Istoryaha sila parte sa mga tulumuron kag mga problema sang imo bata. Kon manubo ang grado sang imo bata, hibalua kon ngaa. Halimbawa, basi nahadlok sia nga simusimuon ukon hisaan kon mataas ang iya grado. May problema bala sia sa iya maestra? Kamusta ang iya mga subject? Dapat manamian sia sa iya mga subject, indi matak-an. Isa pa ka posibilidad: Indi ayhan nga may diperensia sia sa mata ukon may problema sa pagtuon ukon pag-intiende?

Kon ginabuligan mo ang imo bata sa iya pag-eskwela kag sa iya kaangtanan sa Dios, daku ang tsansa nga mangin madinalag-on sia.—Hulubaton 22:6.

[Retrato sa pahina 29]

Kon mag-untat ka eskwela daw pareho lang nga naglumpat ka sa tren nga wala ka pa makalab-ot sa imo kaladtuan