Accessibility setting

Magpili sing lenguahe

Magdiretso sa segundaryo nga menu

Magdiretso sa listahan sang kaundan

Magdiretso sa kaundan

Mga Saksi ni Jehova

Hiligaynon

MAGMATA! HUNYO 2006

Mga Bata nga Ginabiktima Sang Terorismo

Mga Bata nga Ginabiktima Sang Terorismo

 Mga Bata nga Ginabiktima Sang Terorismo

Makita mo ang linibo ka nagatiniil lang nga mga bata nga nagalakat sa mga dalanon sang naaminhan nga Uganda pag-abot sang kasisidmon. Nagabiya sila sa ila ginapuy-an nga mga baryo antes maggab-i kag nagapanglakaton padulong sa dalagku nga mga siudad, subong sang Gulu, Kitgum, kag Lira. Pag-abot nila didto, masigkadto sila sa mga bilding, mga estasyunan sang bus, mga parke, kag mga plasa. Pagbutlak sang adlaw, makita mo sila liwat nga nagalakat pauli sa ila mga balay. Ano ang kabangdanan sining daw kalatingalahan nga pagpakadto-pakari?

GINATAWAG sila sang iban nga panggab-i nga mga manuglakbay. Apang ini nga mga bata indi magaobra para sa panggab-i nga relyebo. Nagabiya sila sa ila puluy-an pag-abot sang kasisidmon bangod pagtunton sang kadulom sa kakahuyan, makatalagam nga magpabilin sila sa ila puluy-an.

Halos duha ka dekada na, ginasulod sang mga gerilya ang mga baryo kag ginapangidnap ang mga bata. Kada tuig ginatos ka bata nga mga lalaki kag mga babayi ang ginakawat gikan sa ila mga puluy-an kag dayon nagaalimunaw lang sa madabong nga kagulangan. Ang mga bata masami nga ginakawat kon gab-i kag ginagamit sila sang mga rebelde subong mga soldado, mga kargador, kag paaliwansan sa sekso. Kon indi magkooperar ang ginkidnap nga mga bata, mahimo nga utdon ang ila ilong ukon bibig. Makasiligni nga ginapatay ang madakpan nga nagatinguha sa pagpalagyo.

May iban pa nga mga bata nga biktima sang terorismo. Ang piang ukon kumpol nga mga tin-edyer sa Sierra Leone nagatakangtakang pa lang sang ginlabo ang ila mga kamot kag mga tiil. May mga bata nga lalaki kag babayi sa Afghanistan nga nagahampang sang ginlubong anay nga mga bomba nga korte alibangbang kag nadulaan sing mga tudlo kag mga mata sang maglupok ining maduagon nga mga “hampanganan.”

Tuhay ang nadangatan sang pila ka pamatan-on nga naapektuhan sang terorismo. Halimbawa, sang mag-atake ang mga terorista sa Oklahoma City, E.U.A. sang 1995, 19 ang kabataan sa 168 ka tawo nga napatay, ang pila sa ila nagadayaper pa. Subong sang madlos sa nagapirawpiraw nga kandila, hinali nga ginkutol sang bomba ang kabuhi sining mga lapsag pa. Ginkawat sang mga terorista ang ila kinamatarong nga mangin mga bata, nga maghampang kag magkadlaw kag magkupokupo sa ila mga iloy kag mga amay.

Ini nga mga hitabo bag-o lang natabo, apang ang masingki nga pag-atake sang mga terorista nagaapektar sa katawhan sa sulod na sang mga siglo, nga mahibaluan naton sa masunod nga artikulo.

[Kahon sa pahina 3]

PAGHANDA PANANGLIT MAMATYAN SING ANAK

“Karon nga aga, sang ginpukaw ko ang akon onse anyos nga anak nga lalaki, namangkot sia, ‘Nag-atake na bala ang mga terorista?’” Amo sini ang ginsulat sang awtor nga si David Grossman tuhoy sa kasingki nga pirme nagakatabo sa ila pungsod. Nagsiling pa sia: “Ginahadlukan ang akon anak nga lalaki.”

Sini lang nga mga tion madamo gid nga kabataan ang napatay sang nag-atake ang mga terorista amo kon ngaa nagahanda na ang pila ka ginikanan pananglit mapatay ang ila mga anak sa masingki nga paagi. “Indi ko gid malipatan ang ginsugid sa akon sang isa ka hoben pa nga magnobyo tuhoy sa ila mga plano para sa palaabuton,” sulat ni Grossman. “Mapakasal sila kag mag-anak sing tatlo. Indi duha, kundi tatlo. Agod nga kon mapatay ang isa, may duha pa nga mabilin.”

Wala nila ginsugid kon ano ang ila himuon kon duha ka bata ang mapatay—ukon ang tanan nga tatlo gid. *

[Footnote]

^ par. 12 Ang mga binalikwat sa sini nga seksion naghalin sa libro nga Death as a Way of Life, ni David Grossman.

[Picture Credit Line sa pahina 3]

© Sven Torfinn/Panos Pictures