Ang Makatilingala nga Hilamon nga mga Banda sa Solomon Islands

Suno sa manunulat sang Magmata! sa Solomon Islands

NATILAWAN mo na bala nga magtokar sang panpipe? Ang ginakinahanglan nga paagi sang paghuyop nagapalingin sang imo ulo. Apang handurawa ang pagtokar sing mga pipe nga duha ka metros ang kalabaon kag lima ka sentimetros ang diametro kag kinahanglan nga pahulagon mo ang imo bug-os nga lawas agod makapatubas sang tono. Tingba ang 40 sang sini nga instrumento, kag kaangay ini sa isa sang makatilingala nga hilamon nga mga banda sa Solo­mon Islands. Huo, ang tagsa ka instrumento sa sini nga banda ginhimo gikan sa hilamon! Ang madamo nga sahi sang mga hilamon sa madabong nga tropikal nga mga kagulangan sang Solo­mon Islands nagahatag sing tono sa mga pipe halin sa pinakamataas nga soprano tubtob sa pinakamanubo nga mabaskog nga baho.

Bisitahan naton ang isa ka bodega sa Honiara, diin ang Narasirato Pipers nagahanda sang ila mga instrumento kag nagaensayo antes sang ila biyahe agod magkonsierto sa Taiwan. Ang pila ka instrumento may tigtatlo ka pipe nga ginabagay agod makapatubas sing tatlo ka tono, ukon chord. Ginauyatan sing tingob sang mga musikero ang tatlo ka pipe kag ginapatikpatik ini sa matapan nga bato agod masiguro nga magsantuanay ang tono. Kon wala ini nagasantuanay, nian ginautdan ang punta sang wala nagasanto nga pipe. Ini nga mga pipe wala ginahuyop. Ginahigtan sing goma ang idalom sang kada pipe, kag ginapaumpok ini sa duta. Daw ano ka tumalagsahon kag nagasigabong nga tono sang musika! *

Mabudlay ilaragway ang tunog samtang ang mga pipe nagasugod sa “pag-amba.” Kon kaisa ang tunog tuman ka hinay; kon kaisa naman halos makabulungol. Ang tagsa ka musika ginahimuan sing aksion, kag ang mga musikero nagasulusaylo sang posisyon samtang nagatokar. Kon kaisa ang musika isa ka makahaladlok nga ambahanon, apang ang kalabanan masami nga isa ka malipayon nga tono sang pagpusdakpusdak sang tiil. Ayhan sa pila ka adlaw makabisita kamo sa amon kag makapamati mismo sa isa sa makatilingala nga hilamon nga mga banda sang Solo­mon Islands!

[Nota]

^ par. 4 Ang iban nga mga pipe nagapatubas sang tunog paagi sa paghampas sang pinanid sang madamol nga goma.