Accessibility setting

Magpili sing lenguahe

Magdiretso sa segundaryo nga menu

Magdiretso sa listahan sang kaundan

Magdiretso sa kaundan

Mga Saksi ni Jehova

Hiligaynon

Ang Sekreto sang Kalipay sa Pamilya

 KAPITULO KATORSE

Sa Inyo Pagtigulang nga Magkaupod

Sa Inyo Pagtigulang nga Magkaupod

1, 2. (a) Ano nga mga pagbag-o ang nagakatabo samtang ang katigulangon nagahilapit? (b) Paano ang diosnon nga mga tawo sang panahon sang Biblia nakasapo sing kaayawan sa katigulangon?

MADAMO nga pagbag-o ang nagakatabo samtang nagatigulang kita. Ang pisikal nga kaluyahon nagaubos sang aton kusog. Ang pagtulok sa salaming nagapakita sang bag-o nga mga kurinot kag amat-amat nga pagdamo sang uban—kag pagkaunot pa gani sang buhok. Mahimo nga mangin malipaton na kita. Bag-o nga mga kaangtanan ang nagautwas sa pagminyo sang mga anak, kag sa liwat sa pag-abot sang mga apo. Para sa iban, ang pagretiro sa sekular nga trabaho nagaresulta sa isa ka tuhay nga pagsinalayo sang kabuhi.

2 Ang matuod, ang tinuig sang pagtigulang mahimo mangin mabudlay. (Manugwali 12:1-8) Sa gihapon, binagbinaga ang mga alagad sang Dios sang panahon sang Biblia. Bisan pa napatay sila sang ulihi, nakatigayon sila sing kaalam kag paghangop, nga nagdala sa ila sing daku nga kaayawan sa katigulangon. (Genesis 25:8; 35:29; Job 12:12; 42:17) Paano sila nagmadinalag-on sa pagtigulang nga malipayon? Sa pagkamatuod paagi sa pagkabuhi nga nahisanto sa mga prinsipio nga masapwan naton karon nga narekord sa Biblia.Salmo 119:105; 2 Timoteo 3:16, 17.

3 Sa iya sulat kay Tito, nagtanyag si apostol Pablo sing maligdong nga panuytoy para sa mga nagatigulang. Sia nagsulat: “Ang mga magulang pa nga lalaki mangin haganhagan sa mga pamatasan, serioso, maligdong sing hunahuna, mapagros sa pagtuo, sa gugma, sa pagbatas. Subong man ang mga magulang pa nga babayi mangin matinahuron sa paggawi,  indi mapatupatuon, ukon ulipon sa madamo nga alak, mga manunudlo sing maayo.” (Tito 2:2, 3) Ang pagpamati sa sining mga pulong makabulig sa imo sa pag-atubang sa mga hangkat sang pagtigulang.

MAGPASIBU SA PAGKAINDEPENDIENTE SANG IMO MGA ANAK

4, 5. Ano ang reaksion sang madamo nga ginikanan kon ang ila mga anak nagabiya sa puluy-an, kag paano ang iban nagpasibu sa bag-o nga kahimtangan?

4 Ang pagbag-o sang mga katungdanan nagakinahanglan sing pagkamapasibuon. Matuod gid ini kon ang adulto nga mga anak magbiya sa puluy-an kag magminyo! Para sa madamo nga ginikanan amo ini ang una nga pahanumdom nga nagatigulang na sila. Bisan pa nalipay sila nga adulto na ang ila mga anak, ang mga ginikanan masami nga nagakabalaka kon bala nahimo nila ang tanan nga masarangan nila agod mahanda ang mga anak para sa pagkaindependiente. Kag mahimo nga mingawon sila nga wala na ang mga anak sa balay.

5 Sing halangpunon, ang mga ginikanan nagakabalaka gihapon sa kaayuhan sang ila mga anak, bisan pa ang mga anak wala na sa puluy-an. “Kon mahimo lamang kuntani nga makabalita ako pirme gikan sa ila, agod mahibaluan ko nga maayo ang ila kahimtangan—magapahalipay na ina sa akon,” siling sang isa ka iloy. Ang isa ka amay nag-asoy: “Sang ang amon anak nga babayi nagbiya sa puluy-an, mabudlay gid yadto nga tion. Nagbilin ini sing daku nga kal-ang sa amon pamilya bangod pirme kami anay magkaupod nga nagahimo sing tanan nga butang.” Paano nalandas sining mga ginikanan ang pagkawala sang ila mga anak? Sa madamo nga kaso, paagi sa pagpakita sing kabalaka kag pagbulig sa iban nga mga tawo.

6 Kon magminyo na ang mga anak, ang katungdanan sang mga ginikanan nagabag-o. Ang Genesis 2:24 nagasiling: “Bayaan sang lalaki ang iya amay kag ang iya iloy kag magahiusa sa iya asawa kag mangin isa sila ka unod.” Ang pagkilala sa diosnon nga mga prinsipio sang pagkaulo kag maayong  kahimusan magabulig sa mga ginikanan sa paghupot sing nagakaigo nga pagtamod sa mga butang.1 Corinto 11:3; 14:33, 40.

7 Sa tapos magminyo kag magpalayo ang duha ka anak nga babayi sang isa ka mag-asawa, ang mag-asawa nagbatyag sing kamingaw sa ila kabuhi. Sang primero, naghinakit ang bana sa iya mga umagad nga lalaki. Apang samtang ginabinagbinag niya ang prinsipio sang pagkaulo, narealisar niya nga ang mga bana sang iya mga anak nga babayi amo na karon ang may salabton sa ila panimalay. Busa, sang mangayo ang iya mga anak nga babayi sing laygay, ginpamangkot niya sila kon ano ang ginahunahuna sang ila mga bana, kag dayon ginpat-od niya nga mangin masinakdagon tubtob sa masarangan niya. Ang iya mga umagad nga lalaki nagatamod karon sa iya subong isa ka abyan kag nagaabiabi sang iya laygay.

8 Ano kon ang bag-o nakasal, samtang wala nagahimo sing bisan ano nga dimakasulatanhon, wala nagahimo sing butang nga ginahunahuna sang mga ginikanan amo ang labing maayo? “Ginabuligan namon sila pirme nga mahangpan ang pagtamod ni Jehova,” paathag sang isa ka mag-asawa nga may minyo na nga mga anak, “apang kon wala kami nagaugyon sa ila desisyon, ginabaton namon ini kag dayon ginasakdag namon sila kag ginapalig-on.”

9 Sa pila ka kadutaan sa Asia, ang iban nga mga iloy labi na nga nabudlayan sa pagbaton sang pagkaindependiente sang ila mga anak nga lalaki. Apang, kon tahuron nila ang Cristianong kahimusan kag pagkaulo, masapwan nila nga mabuhinan ang ila pagpakigbangig sa ila mga umagad nga babayi. Nasapwan sang isa ka Cristianong babayi nga ang pagbiya sang iya mga anak nga lalaki gikan sa puluy-an sang pamilya nangin “tuburan sang walay katapusan nga pasalamat.” Nalipay sia nga makita ang ila ikasarang sa pagdumala sang ila bag-o nga mga panimalay. Kag, nagkahulugan man ini sang pagpamag-an sang pisikal kag mental nga lulan nga  dapat pas-anon niya kag sang iya bana samtang nagatigulang sila.

PAGPABAKOD LIWAT SA HIGOT SANG INYO PAG-ASAWAHAY

10, 11. Anong Makasulatanhon nga laygay ang magabulig sa mga tawo nga malikawan ang pila ka siod sa edad nga singkwentahon?

10 Ang mga tawo nagapakita sing nanuhaytuhay nga reaksion sa pagdangat nila sa edad nga singkwentahon. Ang iban nga mga lalaki nagabag-o sang ila pagpanapot agod mangin mas bata sila kon tulukon. Madamo nga babayi ang nagakabalaka sa mga pagbag-o nga ginadala sang pag-untat sang pamulanon. Sing makapasubo, ang iban sang singkwentahon nga mga tawo nagapukaw sa ila mga tiayon nga maghinakit kag mangimon paagi sa pagpalahidlahid sa mas bataon nga mga katapo sang tuhay nga sekso. Apang, ang diosnon nga mga lalaki may “maligdong nga panghunahuna,” nagapugong sang dinagakaigo nga mga kailigbon. (1 Pedro 4:7) Ang hamtong nga mga babayi nagapanikasog man  nga huptan ang kalig-on sang ila pag-asawahay, bangod sang gugma sa ila mga bana kag sang handum nga mapahamut-an si Jehova.

11 Sa idalom sang inspirasyon, si Hari Lemuel nagrekord sing pagdayaw para sa “sangkol nga asawa” nga nagapadya sa iya bana sing “maayo, kag indi sing malain, sa tanan nga adlaw sang iya kabuhi.” Ang isa ka Cristianong bana indi mapaslawan sa pag-apresyar kon paano ang iya asawa nagapanikasog nga landason ang bisan anong emosyonal nga kabudlayan nga ginabatyag niya sa tion sang iya singkwentahon nga tinuig. Ang iya gugma magatiklod sa iya sa ‘pagdayaw sa iya.’Hulubaton 31:10, 12, 28.

12 Sa tion sang masako nga mga tinuig sang pagpadaku sa kabataan, mahimo nga ginpahigad ninyo sing malipayon ang inyo personal nga mga handum agod atipanon ang mga kinahanglanon sang inyo mga anak. Sa tapos sang ila pagtaliwan tion na nga hatagan liwat sing igtalupangod ang inyo pag-asawahay. “Sang ang akon anak nga mga babayi nagbiya sa puluy-an,” siling sang isa ka bana, “ginsugdan ko liwat ang pagpangaluyag sa akon asawa.” Ang isa pa ka bana nagsiling: “Ginabantayan namon ang panglawas sang isa kag isa kag ginapahanumdom ang isa kag isa sang kinahanglanon nga mag-ehersisyo.” Agod indi pagmingawon, sia kag ang iya asawa nagapakita sing pagkamaabiabihon sa iban nga mga katapo sang kongregasyon. Huo, ang pagpakita sing interes sa iban nagadala sing mga pagpakamaayo. Dugang pa, nagapahamuot ini kay Jehova.Filipos 2:4; Hebreo 13:2, 16.

13 Indi pagtuguti nga magtubo sa ulot mo kag sang imo tiayon ang kal-ang sa komunikasyon. Maghambalanay sing prangka. (Hulubaton 17:27) “Ginapadalom namon ang amon paghangpanay paagi sa pag-ulikid kag pagpatugsiling sa isa kag isa,” komento sang isa ka bana. Ang iya asawa nagaugyon, nga nagasiling: “Sa amon pagtigulang, magkaupod kami nga nagainom sing tsa, nagahambalanay, kag nagabuligay.” Ang imo pagkatampad kag pagkabunayag makabulig sa pagpalig-on  sa higot sang inyo pag-asawahay, nagahatag sa sini sing kusog nga magapaslaw sa mga pag-atake ni Satanas, ang manugguba sang pag-asawahay.

MAGKALIPAY SA IMO MGA APO

14. Ano mahimo gid ang nangin bahin sang lola ni Timoteo sa iya pagdaku subong isa ka Cristiano?

14 Ang mga apo amo ang “purungpurong” sang mga tigulang. (Hulubaton 17:6) Ang pagpakig-upod sang mga apo makalilipay gid—makakulunyag kag makarepresko. Ang Biblia nagahambal sing kalahamut-an tuhoy kay Loida nga, upod sa iya anak nga si Eunice, nagpaambit sang iya pagtuluuhan sa iya lapsag nga apo nga si Timoteo. Ining pamatan-on nagdaku nga nakahibalo nga ang iya iloy kag ang iya lola nag-apresyar sa kamatuoran sang Biblia.2 Timoteo 1:5; 3:14, 15.

15 Yari, nian, ang isa ka pinasahi nga bahin diin ang mga lolo kag mga lola makahatag sing labing mapuslanon nga amot. Mga lolo kag mga lola, napaambit na ninyo ang inyo ihibalo tuhoy sa mga katuyuan ni Jehova sa inyo mga anak. Sarang man ninyo mahimo ini sa isa pa ka kaliwatan! Madamong magagmay nga kabataan ang nakunyag mamati sa ila mga lolo kag mga lola nga nagasaysay sang mga sugilanon sa Biblia. Sa pagkamatuod, wala ninyo ginakuha ang salabton sang amay nga ipasalop ang mga kamatuoran sang Biblia sa iya mga anak. (Deuteronomio 6:7) Sa baylo, ginabuligan ninyo ining salabton. Kabay nga ang inyo pangamuyo mangin subong sang iya sang salmista: “Bisan ako tigulang na kag ubanon, O Dios, dili ako pagbayai, tubtob nga mapahayag ko ang imo kusog sa madason nga kaliwatan, ang imo gahom sa tagsatagsa nga magaabot.”Salmo 71:18; 78:5, 6.

16 Sing makapasubo, ginapagusahan sang iban nga mga lolo kag mga lola ang mga bata amo kon ngaa nagatubo ang tension sa ulot sang mga lolo kag mga lola kag sang ila dalagku na nga mga anak. Apang, ayhan bangod sang inyo sinsero nga pagkaayo mahapos para sa inyo mga apo nga magtu-ad sa inyo kon indi nila huyog nga isugid ini sa ila mga  ginikanan. Kon kaisa nagalaum ang mga pamatan-on nga ang ila matinuguton nga mga lolo kag mga lola magadampig sa ila batok sa ila mga ginikanan. Ano nian? Magpakita sing kaalam kag palig-una ang inyo mga apo nga mangin tampad sa ila mga ginikanan. Sarang ninyo mapaathag nga nagapahamuot ini kay Jehova. (Efeso 6:1-3) Kon kinahanglanon, mahimo kamo magboluntaryo sa pagbukas sang dalan para sa pagpalapit sang mga pamatan-on agod makighambal sa ila mga ginikanan. Mangin prangka sa inyo mga apo nahanungod sa inyo natun-an sa sulod sang nagligad nga mga tinuig. Ang inyo pagkabunayag kag pagkaprangka makahatag sa ila sing benepisyo.

MAGPASIBU SAMTANG NAGATIGULANG KA

17. Anong determinasyon sang salmista ang dapat ilugon sang nagatigulang nga mga Cristiano?

17 Samtang nagatigulang ka, masapwan mo nga indi mo na mahimo ang ginahimo mo anay ukon ang tanan nga luyag mo himuon. Paano mabaton kag maatubang sang isa ang pagtigulang? Sa imo hunahuna mahimo ginabatyag mo nga 30 anyos ikaw, apang ang pagtulok sa salaming nagapakita sing tuhay nga katunayan. Indi magpaluya sing buot. Ang salmista nakitluoy kay Jehova: “Dili ako pag-isikway sa tion sang katigulangon; dili ako pagbayai kon magluya ang akon kusog.” Magdesisyon nga ilugon ang determinasyon sang salmista. Sia nagsiling: “Magahulat ako sing dalayon, kag magadayaw sa imo sing labi kag labi pa.”Salmo 71:9, 14.

18 Madamo ang naghanda sing abanse agod dugangan ang ila pagdayaw kay Jehova sa tapos magretiro gikan sa sekular nga trabaho. “Ginplano ko sing abanse kon ano ang himuon ko kon makatapos na sa pag-eskwela ang akon anak nga babayi,” paathag sang isa ka amay nga retirado na karon. “Ginpamat-od ko nga magasugod ako sa bug-os tion nga pagbantala nga ministeryo, kag ginbaligya ko ang akon negosyo agod mangin hilway ako sa pag-alagad kay Jehova sing kapin ka bug-os. Nangayo ako sing panuytoy sang Dios sa pangamuyo.”  Kon malapit ka na magretiro, magkuha sing paumpaw gikan sa ginasiling sang aton Dakung Manunuga: “Bisan tubtob sa katigulangon sang isa Ako amo gihapon sa iya; kag bisan tubtob sa pagkaubanon dalhon ko kamo.”Isaias 46:4.

19 Ang pagpasibu sa pagretiro gikan sa sekular nga trabaho mahimo nga indi mahapos. Ginlaygayan ni apostol Pablo ang tigulang nga mga lalaki nga “maghaganhagan sa mga pamatasan.” Nagakinahanglan ini sing pagpugong, wala nagapadaug sa huyog nga tinguhaon ang mahulas nga pangabuhi. Ayhan kinahanglan sing dugang pa ang isa ka rutina kag pagdisiplina sa kaugalingon sa tapos sang pagretiro kay sang una. Kon amo, mangin masako, “nga pirme may bugana nga hilimuon sa hilikuton sang Ginuo, kay nahibaluan ninyo nga ang inyo pagpangabudlay indi nga walay pulos may kaangtanan sa Ginuo.” (1 Corinto 15:58) Pasangkara ang imo mga hilikuton sa pagbulig sa iban. (2 Corinto 6:13) Madamong Cristiano ang nagahimo sini paagi sa makugihon nga pagbantala sing maayong balita sa ginpasibu nga kadakuon. Samtang nagatigulang ka, mangin “mapagros sa pagtuo, sa gugma, sa pagbatas.”Tito 2:2.

KON PAANO ATUBANGON ANG PAGKADULA SANG IMO TIAYON

20, 21. (a) Sa karon nga sistema sang mga butang, ano sa ulihi ang nagabulag sa mag-asawa? (b) Paano si Ana nagahatag sing isa ka maayong huwaran para sa namatyan nga mga tiayon?

20 Isa ka masubo apang matuod nga katunayan nga sa karon nga sistema sang mga butang, ang mga mag-asawa ginabulag sa ulihi sang kamatayon. Ang namatyan nga Cristianong mga tiayon nakahibalo nga ang ila mga hinigugma nagatulog karon, kag nagasalig sila nga magakitaay sila liwat. (Juan 11:11, 25) Apang ang pagkapatay sang tiayon, bisan pa temporaryo lamang, makapasubo gid. Paano ini maatubang sang nabilin nga buhi? *

 21 Ang pagdumdom sang kon ano ang ginhimo sang isa ka karakter sa Biblia makabulig. Si Ana nabalo pagligad lamang sang pito ka tuig nga pag-asawahay, kag kon basahon naton ang tuhoy sa iya, 84 anyos ang edad niya. Napat-od gid naton nga nagkasubo sia sang napatay ang iya bana. Paano niya nalandas ini? Nagahalad sia sing sagrado nga pag-alagad kay Jehova nga Dios sa templo sa gab-i kag adlaw. (Lucas 2:36-38) Ang kabuhi ni Ana sang mapangamuyuon nga pag-alagad walay duhaduha nga isa ka daku nga bulong sa kasubo kag kamingaw nga iya ginbatyag subong isa ka balo.

22 “Ang labing daku nga hangkat para sa akon amo nga wala ako sing kaupod nga makahambal ko,” paathag sang 72-anyos nga babayi nga nabalo sang nagligad nga napulo ka tuig. “Ang akon bana isa ka maayo nga manugpamati. Nagahambalanay kami anay nahanungod sa kongregasyon kag sang amon bahin sa Cristianong ministeryo.” Ang isa pa ka balo nga babayi nagsiling: “Bisan pa ang tion nagapaayo, masiling ko sing sibu gid nga ang ginahimo sang isa sa iya tion amo ang nagabulig sa pagpaayo. Yara ikaw sa mas maayo nga kahimtangan sa pagbulig sa iban.” Ang isa ka 67-anyos nga balo nga lalaki nagaugyon, nga nagasiling: “Ang isa ka dalayawon nga paagi sa paglandas sang kalisod amo ang paghatag sang imo kaugalingon sa paglipay sa iban.”

GINAAPRESYAR SANG DIOS SA KATIGULANGON

23, 24. Anong daku nga lugpay ang ginahatag sang Biblia para sa mga tigulang, labi na sa mga nabalo?

23 Bisan pa ginakuha sang kamatayon ang isa ka hinigugma nga tiayon, si Jehova nagapabilin nga pirme matutom, pirme matuod. “Isa ka butang ang ginapangayo ko kay Jehova,” amba ni Hari David sang dumaan nga tion, “amo ini ang pangitaon ko, nga makapuyo ako sa balay ni Jehova sa tanan nga adlaw sang akon kabuhi, sa pagtan-aw sang katahuman ni Jehova kag sa pagtulok nga may apresasyon sa iya templo.”Salmo 27:4.

24 “Padunggi ang balo nga mga babayi nga mga balo nga matuod,” laygay ni apostol Pablo. (1 Timoteo 5:3) Ang laygay  pagkatapos sining instruksion nagapakita nga ang takus nga balo nga mga babayi nga wala sing suod nga mga paryente mahimo nga nagkinahanglan sing materyal nga bulig sang kongregasyon. Walay sapayan, ang kahulugan sang in­struksion nga “padunggi” nagalakip sing ideya nga apresyahon sila. Daw ano nga lugpay ang matigayon sang diosnon nga balo nga mga lalaki kag mga babayi gikan sa ihibalo nga si Jehova nagaapresyar sa ila kag magasakdag sa ila!Santiago 1:27.

25 “Ang katahom sang mga tigulang amo ang ila ubanon nga ulo,” siling sang inspirado nga Pulong sang Dios. Isa ini ka “purungpurong sang himaya kon makita ini sa dalanon sang pagkamatarong.” (Hulubaton 16:31; 20:29) Gani, minyo man ukon diminyo liwat, padayon nga unaha sa imo kabuhi ang pag-alagad kay Jehova. Sa amo makatigayon ikaw sing maayong ngalan sa Dios karon kag may paglaum nga mabuhi sing dayon sa isa ka kalibutan diin ang mga kasakit sang katigulangon madula na.Salmo 37:3-5; Isaias 65:20.

^ par. 20 Para sa kapin ka detalyado nga paathag tuhoy sa sining tema, tan-awa ang brosyur nga Kon ang Isa nga Ginahigugma Mo Mapatay, nga ginbalhag sang Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc.