Accessibility setting

Magpili sing lenguahe

Magdiretso sa segundaryo nga menu

Magdiretso sa listahan sang kaundan

Magdiretso sa kaundan

Mga Saksi ni Jehova

Hiligaynon

2016 Tuigan nga Libro sang mga Saksi ni Jehova

 INDONESIA

May mga Nagbaton sang Kamatuoran sa West Java

Si Theodorus Ratu

May mga Nagbaton sang Kamatuoran sa West Java

Sang 1933, ginpangabay ni Frank Rice si Theodorus (Theo) Ratu, nga taga-North Sulawesi, nga buligan sia sa pagtatap sa ginataguan sang mga literatura sa Jakarta. “Nangin interesado gid ako sa dungganon nga hilikuton sang Ginharian kag nag-upod kay Utod Rice sa pagbantala,” saysay ni Theo. “Sang ulihi, nag-upod ako kay Bill Hunter sa pagbantala sa bilog nga Java, kag sa mga tripulante sang Lightbearer sa ila pagkadto sa Sumatra.” Si Theo ang una nga Indonesian nga nagbaton sang kamatuoran, kag nagpayunir sing dinekada sa Java, North Sulawesi, kag Sumatra.

Pagkasunod nga tuig, napahamtang ni Bill Hunter ang bukleta nga Where Are the Dead? kay Felix Tan, estudyante nga nagaistar sa Jakarta. Nagpauli si Felix sa Bandung, West Java, kag ginpakita ang bukleta sa iya manghod nga si Dodo. Nagdayaw gid sila sa ila natun-an nga ang una nga tawo nga si Adan, wala sing imortal nga kalag. Si Adan amo ang kalag. (Gen. 2:7, footnote) Bangod napukaw ang ila interes, nagdalidali sanday Felix kag Dodo sa mga balaligyaan sang segunda mano nga mga libro sa Bandung agod  mangita sang mga publikasyon sang Watch Tower. Ginsugid man nila sa ila pamilya ang ila natun-an. Sa tapos mabasa ang mga libro kag bukleta nga ila nakuha, nagsulat sila sa ginataguan sang mga literatura sa Jakarta. Nakibot gid sila sang ginbisitahan sila ni Frank Rice, kag gindal-an sila sing bag-o nga mga literatura.

Pamilya Tan

Wala madugay, sang nagbalik si Utod Rice sa Jakarta, ang bag-ong kasal nga sanday Clem kag Jean Deschamp nagbisita sa Bandung sing 15 ka adlaw. “Ginpamangkot ni Utod Deschamp ang amon pamilya kon gusto namon magpabawtismo,” saysay ni Felix. “Apat sa amon pamilya—si Dodo, akon manghod nga si Josephine (Pin Nio), amon iloy (Kang Nio), kag ako—ang nagpabawtismo.” * Sa tapos sini, nag-upod ang pamilya Tan kay Clem kag Jean sa  siam ka adlaw nga pagbantala. Ginpakita ni Clem kon paano magbantala gamit ang testimony card nga may simple nga mensahe sang Biblia sa tatlo ka lenguahe. Wala madugay, ang gamay nga grupo sa Bandung nangin ikaduha nga kongregasyon sa Indonesia.

Ang Kalo sang Papa

Sang naglapnag ang pagbantala, natalupangdan ini sang klero sang Cristiandad. Sila kag ang ila mga tinawo nagsulat sing mga artikulo sa pamantalaan agod pakalainon ang mga pagpati kag hilikuton sang mga Saksi. Bangod sini, ginpatawag sang mga opisyal sang Department of Religious Affairs si Frank Rice agod pamangkuton. Nasabat ang ila mga pamangkot, gani gintugutan nila nga magpadayon ang hilikuton. *

Sa umpisa sang dekada 1930, ginpabay-an ukon gintugutan sang kalabanan nga opisyal sang kolonya ang pagbantala. Apang sang naggahom ang Nazi Germany sa Europa, ang pila ka opisyal nagpamatok na, ilabi na ang debotado nga mga Katoliko. “Ang Katoliko nga opisyal sang adwana nag-imbargo sang isa ka kargamento sang aton libro bangod ginapakalain kuno sini ang Nazi,” saysay ni Clem Deschamp. “Sang nagtawag ako sa adwana agod magreklamo, nagbakasyon ang opisyal nga nag-imbargo sang kargamento. Gilayon nga ginpakuha sang nagbulos sa iya—isa ka tawo nga mabuot kag indi Katoliko—ang mga libro, nga nagasiling, ‘Kuhaa ninyo ang masarangan ninyo samtang wala pa sia!’”

“Isa ka bes, namilit ang mga opisyal nga kuhaon namon ang duha ka piktyur sa libro nga Enemies,” siling ni Jean Deschamp. “Ginpamatukan nila ang drowing sang nagabalulon nga man-ug (si Satanas) kag sang hubog nga makihilawason  (butig nga relihion). Pareho sila nga may kalo sang papa. * Gusto gid namon ini nga mapanagtag. Gani nagpungko kami nga tatlo sa pantalan bisan nagatagiti ang init, kag ginpanas sa linibo ka libro ang kalo sang papa!”

Duha ka piktyur sa libro nga Enemies nga ginpakuha sang mga opisyal

Samtang nagahilapit ang inaway sa Europa, maisugon nga ginbuyagyag sang aton mga publikasyon ang pagkasalimpapaw sang Cristiandad kag ang ila pagpasilabot sa pulitika. Bilang balos, ginpabaskog sang klero ang pag-ipit sa mga opisyal nga punggan ang aton hilikuton, kag gindumilian ang pila naton ka publikasyon.

Apang determinado ang mga kauturan nga magpadayon, kag gingamit nila ang imprintahan nga ila nabaton halin sa Australia. (Binu. 4:20) Sa paglaragway sa isa nila ka estratehiya, si Jean Deschamp nagsaysay: “Kon maimprinta namon ang bag-o nga bukleta ukon magasin, nagapadala kami sing kopya sa mga opisyal agod aprobahan.  Ginaimprinta namon kag ginapanagtag ang publikasyon sa umpisa sang semana. Dayon sa katapusan sang semana, ginadala namon ang kopya sini sa opisina sang abogado heneral. Kon indi ini pag-aprobahan, masinulub-on nga nagalungolungo kami kag nagabalik dayon sa imprintahan agod imprintahon ang masunod nga publikasyon.”

Ang mga kauturan nga nagapanagtag sang gindumilian nga mga publikasyon masami nga nagalikaw sa mga pulis. Halimbawa, samtang nagabantala sa Kediri, East Java, indi hungod nga nakadtuan ni Charles Harris ang balay sang inspektor sang pulis sa sina nga lugar.

“Bilog nga adlaw ang pangita ko sa imo,” siling sang pulis. “Anay ka kay kuhaon ko ang listahan sang inyo mga libro nga gindumilian.”

“Sang nagsulod ang pulis sa iya balay,” siling ni Charles, “gintago ko ang gindumilian nga mga literatura sa sekreto nga mga bulsa sang akon amerikana. Pagbalik niya, ginhatag ko ang 15 ka bukleta nga wala gindumilian. Daw indi sia maghatag sing kontribusyon. Dayon ginpahamtang ko ang gindumilian nga mga literatura sa iban nga kalye.”

Pag-imprinta sa Tion sang Paghingabot

Sang nagsugod ang Bug-os Kalibutan nga Inaway II sa Europa, nauntat ang pagpadala sang Netherlands sing mga literatura sa Indonesia. Apang ginapaabot na nga daan sang mga kauturan nga matabo ini kag mahalungon nila nga ginpaimprinta ang mga magasin sa komersial nga kompanya sa Jakarta. Ang una nga isyu sang Consolation (karon Magmata!) sa Indonesian naggua sang Enero 1939, kag wala madugay naggua man ang Lalantawan. Nagbakal ang mga kauturan sing gamay nga imprintahan kag nag-imprinta sing mga magasin. Sang 1940, nagpadala ang Australia sing mas daku nga flatbed nga imprintahan kag nag-imprinta sila sing mga bukleta kag mga magasin sa Indonesian kag Dutch sa ila kaugalingon nga gasto.

Ang una nga imprintahan nga nag-abot sa talaguan sang literatura sa Jakarta

 Sang Hulyo 28, 1941, gindumilian sang mga opisyal ang tanan nga publikasyon sang Watch Tower Society. Si Jean Deschamp nagsaysay: “Isa ka aga, naga-type ako sa opisina sang gulpi lang nagbukas ang puertahan kag nagsulod dayon ang tatlo ka pulis kag isa ka mataas nga opisyal nga Dutch nga may kompleto nga uniporme—may mga medalya, puti nga guantes, espada, kag kalo. Wala na kami nakibot. Tatlo ka adlaw antes sini, nakabaton kami sing impormasyon nga sa indi madugay dumilian ang aton mga publikasyon. Ang bugalon nga opisyal nagbasa sang malaba nga mando kag nagsugo nga dal-on sia sa ginaimprintahan agod kandaduhan ini. Apang ginsilingan sia sang akon bana nga ulihi na sia. Nabaligya na ang imprintahan!”

Apang wala gindumilian ang Biblia. Gani nagpadayon sa pagbantala sa mga balay ang mga kauturan, nga nagagamit lang sang Biblia. Nagdumala man sila sing mga pagtuon sa Biblia. Apang bangod dali na lang makalab-ot sa Asia ang inaway, ginsugo ang mga payunir nga magbalik sa Australia.

^ par. 1 Sang ulihi, ang tatay ni Felix kag ang iya tatlo ka manghod nga lalaki nangin mga Saksi man. Si Josephine nakapamana kay André Elias kag nag-eskwela sa Gilead. Ang iya sugilanon sa kabuhi nabalhag sa Septiembre 2009 nga Magmata!

^ par. 1 Sa tapos sang Bug-os Kalibutan nga Inaway II, nagbalik si Frank sa Australia kag nagpamilya. Natapos ni Utod Rice ang iya dutan-on nga kabuhi sang 1986.

^ par. 3 Ang piktyur nabase sa Bugna 12:9 kag 17:3-6.