Magdiretso sa kaundan

Magdiretso sa listahan sang kaundan

Paagi sa Pagtuo, Ginlutos ni Barak ang Makusog nga mga Soldado

Paagi sa Pagtuo, Ginlutos ni Barak ang Makusog nga mga Soldado

 Paagi sa Pagtuo, Ginlutos ni Barak ang Makusog nga mga Soldado

HANDURAWA nga nagaatubang ka sa isa ka batalyon sang akig nga mga soldado. Armado sila sing pinakabag-o nga mga kasangkapan-militar, kag handa sila nga gamiton ini. Sa atubangan nila, ikaw kag ang imo mga kaupod daw halos wala sing padaug.

Sang panag-on sang mga hukom sa Israel, naeksperiensiahan ini nanday Barak, Debora, kag sang 10,000 ka kaupod nila nga mga Israelinhon. Ang ila mga kaaway mga Canaanhon nga ginpangunahan sang kumander-militar nga si Sisera. Lakip sa ila mga armas amo ang mga kangga, nga may makamamatay nga salsalon nga mga garab sa mga ruweda sini. Ang duog sini nga hitabo amo ang Bukid Tabor kag ang nalupyakan nga ginailigan sang Kison. Ang natabo didto nagapakita nga si Barak isa ka tawo nga may dalayawon nga pagtuo. Talupangda ang mga hitabo nga nagresulta sa sini nga engkuwentro.

Ang Israel Nagdangop kay Jehova

Mabasa sa tulun-an sang Hukom ang liwatliwat nga pagtalikod sang Israel sa putli nga pagsimba kag ang makahalalit nga mga resulta sining mga buhat. Sa tagsa ka kahimtangan, ang ila sinsero nga pagpakitluoy sa Dios ginsundan sang pagtangdo sang Dios sang isa ka manluluwas, sang kaluwasan, kag sang ila pagrebelde liwat. Suno sa masami nila nga ginahimo, “ang mga anak sang Israel liwat nga naghimo sing malaut sa igtululok ni Jehova karon nga patay na si Ehud [isa ka hukom nga nagluwas sa ila gikan sa pagpigos sang mga Moabnon].” Sa katunayan, “nagpili sila sang mga diosdios nga bag-o.” Ano ang resulta? “Ginbaligya sila ni Jehova sa kamot ni Jabin nga hari sang Canaan, nga naghari sa Hazor; kag ang pinuno sang iya kasuldadusan amo si Sisera . . . Kag ang mga anak sang Israel nagpangayo sing bulig kay Jehova, bangod [si Sisera] may siam ka gatos ka kangga nga pang-inaway nga may salsalon nga mga garab, kag mabangis niya nga ginpigos ang mga anak sang Israel sa sulod sang duha ka pulo ka tuig.”​​—⁠Hukom 4:​1-3; 5:8.

Tuhoy sa pagkabuhi sa Israel, ang Kasulatan nagasiling: “[Sadto] wala sang nagaagi sa mayor nga mga dalan, kag ang mga nagapanglakaton sa dalan naglatas sa masibod nga mga banas. Ang mga pumuluyo sang kapatagan wala na.” (Hukom 5:​6, 7) Nahadlok ang mga tawo sa mga manugsalakay nga de-kangga. “Ang pangabuhi sang mga tawo sa Israel gingamhan sang kahadlok,” siling sang isa ka iskolar, “ang bug-os nga komunidad daw paralisado kag wala sing mahimo.” Gani, subong sang masami nila nga ginahimo sang una, ang naluyahan sing buot nga mga Israelita nagdangop kay Jehova agod buligan sila.

Si Jehova Nagtangdo sang Isa ka Lider

Ang pagpamigos sang mga Canaanhon nangin tion sang krisis sa bug-os nga pungsod sang Israel. Gingamit sang Dios ang babayi nga manalagna nga si Debora agod ipahibalo ang iya mga paghukom kag instruksion. Gani ginhatagan sia ni Jehova sang pribilehiyo nga mangin malaragwayon nga iloy sa Israel.​​—⁠Hukom 4:⁠4; 5:7.

Ginpatawag ni Debora si Barak kag ginsilingan: “Wala bala nagsugo si Jehova nga Dios sang Israel? ‘Lakat kag magtaklad ka sa Bukid Tabor, kag mag-upod ka sing napulo ka libo nga mga lalaki gikan sa mga anak ni Neptali kag gikan sa mga anak ni Zebulon. Kag buyukon ko sa imo sa nalupyakan nga ginailigan sang Kison si Sisera nga pinuno  sang hangaway ni Jabin kag ang iya mga kangga nga pang-inaway kag ang iya kadam-an, kag itugyan ko gid sia sa imo kamot.’” (Hukom 4:​6, 7) Paagi sa pagsiling nga “wala bala nagsugo si Jehova?” ginpakita ni Debora nga wala sia nagpangangkon sing ano man nga personal nga awtoridad labaw kay Barak. Sia nanghikot lamang subong manugpaalinton sang sugo sang Dios. Ano ang reaksion ni Barak?

“Kon maupod ka sa akon,” siling ni Barak, “malakat gid ako; apang kon indi ka mag-upod sa akon, indi ako maglakat.” (Hukom 4:8) Ngaa nag-alang-alang si Barak nga batunon ang hatag-Dios nga responsibilidad? Nagtinalaw bala sia? Wala bala sia sing salig sa mga pangako sang Dios? Indi. Wala si Barak namalibad sa gintangdo nga buluhaton, ukon naglalis man kay Jehova. Sa baylo, ang iya reaksion nagpakita nga nagbatyag sia nga wala sia sing ikasarang sa pagtuman sang sugo sang Dios kon sia lang. Ang presensia sang representante sang Dios magagarantiya sang pagtuytoy sang Dios kag magapapagsik sa pagsalig niya kag sang iya mga kaupod. Nian, sa baylo nga mangin isa ka tanda sang kaluyahon, ang ginpangayo nga kondisyon ni Barak indikasyon sang iya mabakod nga pagtuo.

Ang reaksion ni Barak mahimo ipaanggid sa reaksion nanday Moises, Gideon, kag Jeremias. Ining mga lalaki wala man sing kompiansa sa ila lang ikasarang nga matuman nila ang ginapahimo sang Dios. Apang wala sila ginkabig nga di-matutom bangod sini. (Exodo 3:⁠11⁠–​​4:​17; 33:​12-​17; Hukom 6:​11-​22, 36-​40; Jeremias 1:​4-​10) Kag ano ang aton masiling tuhoy sa panimuot ni Debora? Wala sia nagtinguha nga agawon ang pagpanguna. Sa baylo, nagpabilin sia nga isa ka mapainubuson nga alagad ni Jehova. “Sa pagkamatuod magaupod gid ako sa imo,” siling niya kay Barak. (Hukom 4:9) Handa sia nga biyaan ang iya puluy-an​​—⁠isa ka lugar nga mas malayo sa katalagman⁠​—⁠agod updan si Barak sa nagahilapit nga pagsumpunganay. Si Debora halimbawa man sang pagtuo kag kaisog.

Nag-upod Sila kay Barak Bangod sang Pagtuo

Makit-anay ang mga soldado sang Israel sa prominente nga bukid sang Tabor. Sibu gid ang lugar. Nagserbe ini bilang isa ka maayo nga tilipunan sang mga tribo sang Neptali kag Zebulon, nga sa luyo lang nagapuyo. Gani subong sang ginsugo sang Dios, ang napulo ka libo nga mga boluntaryo​​—⁠kag si Debora⁠​—⁠​nagtaklad sa sining bukid sa pag-upod kay Barak.

Kinahanglan ang pagtuo sa bahin sang tanan nga nag-upod kay Barak. Nangako si Jehova kay Barak sang kadalag-an batok sa mga Canaanhon, apang ano ang mga armas sang mga Israelinhon? Ang Hukom 5:8 nagasiling: “Ang isa ka taming indi makita, ukon isa ka bangkaw, sa tunga sang kap-atan ka libo sa Israel.” Gani, magagmay lamang ang mga armas sang mga Israelinhon. Bisan pa, ang mga bangkaw kag taming wala sing mahimo batok sa mga kangga nga may salsalon nga mga garab. Sang nabatian nga nagtaklad si Barak sa Bukid Tabor, gilayon nga gintipon ni Sisera ang tanan niya nga mga kangga kag mga tropa sa nalupyakan nga ginailigan sang Kison. (Hukom 4:​12, 13) Ang wala marealisar ni Sisera amo nga magapakig-away sia sa Labing Gamhanan nga Dios.

Ginlutos ni Barak ang mga Soldado ni Sisera

Sang nag-abot ang tion sang pagsumpunganay, si Debora nagsiling kay Barak: “Tindog ka, kay amo ini ang adlaw nga itugyan ni Jehova si Sisera sa imo kamot. Indi bala nga si Jehova amo ang yara sa unahan mo?” Si Barak kag ang iya mga soldado dapat magdulhog gikan sa putukputukan sang Tabor pakadto sa nalupyakan nga kapatagan, apang mas bentaha ini nga lugar para sa mga kangga ni Sisera sa paglutos sang kaaway. Ano ang mabatyagan mo kon isa ikaw sa mga soldado ni Barak? Handa ka bala magtuman, ginadumdom nga ang direksion gikan kay Jehova? Si Barak kag ang iya napulo ka libo nga hangaway nagtuman. “Kag gingumon ni Jehova si Sisera kag ang tanan niya nga kangga  nga pang-inaway kag ang bug-os nga kampo paagi sa sulab sang espada sa atubangan ni Barak.”​​—⁠Hukom 4:​14, 15.

Sa bulig ni Jehova, ginlutos ni Barak ang mga hangaway ni Sisera. Ang rekord sang inaway wala nagpaathag sang tanan nga natabo. Apang, ang ambahanon sang kadalag-an ni Barak kag ni Debora nagasiling nga ‘ang mga langit kag ang mga gal-um nagpatulo sing tubig.’ Posible gid nga naguot ang mga kangga ni Sisera sa lunang bangod sang mabunok nga ulan, nga naghatag sing bentaha kay Barak. Gani ang mga kangga sang mga Canaanhon nangin isa ka disbentaha. Tuhoy sa mga bangkay sang mga soldado ni Sisera, ang ambahanon nagasiling: “Gin-anod sila sang suba sang Kison.”​​—⁠Hukom 5:​4, 21.

Mapatihan bala ini nga hitabo? Ang nalupyakan nga ginailigan sang Kison isa ka wadi, isa ka halos hubas nga suba. Pagkatapos sang mga bagyo ukon malawig nga pag-ulan, ang tubig sining mga suba mahimo gid nga magtaas sing hinali nga mangin masulog kag makatalagam. Sang Bug-os Kalibutan nga Inaway I, ginsiling nga ang 15 minutos lang nga ulan sa malunang nga duta sang amo man nga lugar nagbutang sa katalagman sa mga paglakbay sang tanan nga nagapangabayo nga tropa. Ang rekord tuhoy sa engkuwentro sa Bukid Tabor sa tunga ni Napoleon kag sang mga Turko sang Abril 16, 1799, nagsiling nga “madamo nga mga Turko ang nalumos sang nagtinguha sila nga magpalagyo patabok sa isa ka bahin sang kapatagan nga ginbahaan sang Kison.”

Ang Judiyong istoryador nga si Flavius Josephus nagsiling nga sang masumpunganay na kuntani ang mga soldado nanday Sisera kag Barak, “nagtupa halin sa langit ang isa ka mabaskog nga bagyo, nga may mabunok nga ulan kag madamo nga graniso, kag ginhuyop sang hangin ang ulan pakadto sa guya sang mga Canaanhon, kag nagburon ang ila mga panan-awan, amo nga wala nila mapuslan ang ila mga baslay kag mga labyog.”

“Gikan sa langit nagpakig-away ang mga bituon,” siling sang Hukom 5:​20, “gikan sa ila mga orbita nagpakig-away sila batok kay Sisera.” Paano nakig-away ang mga bituon batok kay Sisera? Ginakabig sang iban ini nga pahayag subong nagapatuhoy sa bulig gikan sa Dios. Ang iban nagpanugda nga ini nagapatuhoy sa pagbulig sang mga anghel, sa nagkalahulog nga mga bulalakaw, ukon sa pagsalig ni Sisera sa astrolohiko nga pagpamakot nga nangin di-matuod. Sanglit wala ginapaathag sa Biblia kon paano nakig-away ang mga bituon sa sini nga pagsumpunganay, mahimo hangpon lamang naton ini nga pahayag subong pagpakita sang pagbulig sang Dios sa pila ka paagi para sa mga hangaway sang Israel. Ano man ang natabo, ginpanginpuslan sang mga Israelinhon ang sitwasyon. “Ginlagas ni Barak ang mga kangga nga pang-inaway . . . amo nga ang bug-os nga kampo ni Sisera napukan paagi sa sulab sang espada. Wala sing bisan isa nga nabilin.” (Hukom 4:16) Ano ang natabo sa pinuno sang mga hangaway nga si Sisera?

Ang Manugpigos Nahulog “sa Kamot sang Isa ka Babayi”

“Kon tuhoy kay Sisera,” siling sang Biblia, “[ginbayaan niya ang inaway kag] nagpalagyo nga nagadalagan pakadto sa tolda ni Jael nga asawa ni Heber nga Kenhanon, kay may paghidait sa tunga ni Jabin nga hari sang Hazor kag sang panimalay ni Heber nga Kenhanon.” Gin-agda ni Jael ang nakapoy nga si Sisera pasulod sa iya tolda, ginpainom sia sing gatas, kag ginhabulan sia, amo nga natulugan sia. Si Jael nian “nagkuha sing palpal sang tolda kag nagbitbit sang martilyo,” mga kinaandan nga galamiton sang isa nga nagapuyo sa tolda. “Pagkatapos hinayhinay sia nga nagpalapit sa iya kag ginpalpag ang palpal sa iya dungandungan kag ginpalapos ini sa duta, samtang mahamuok ang iya katulugon kag kapoy. Gani sia napatay.”​​—⁠Hukom 4:​17-​21.

 Nian naggua si Jael sa pagsugata kay Barak kag nagsiling sa iya: “Dali diri kag ipakita ko sa imo ang tawo nga imo ginapangita.” Ang rekord nagasiling pa: “Gani nagsunod sia sa iya kag, yari karon! si Sisera nagahigda nga patay, nga may palpal nga nagaungot sa iya mga dungandungan.” Daw ano ka makapalig-on nga eksperiensia ini kay Barak! Ginhambalan sia sing damlag pa sang manalagna nga si Debora: “Ang kadungganan indi mangin imo sa banas nga imo pagakadtuan, bangod ibaligya ni Jehova si Sisera sa kamot sang isa ka babayi.”​​—⁠Hukom 4:​9, 22.

Mahimo bala tamdon nga paglimbong ang ginhimo ni Jael? Indi subong sini ang pagtamod ni Jehova. “Sa mga babayi sa tolda labi sia nga pakabulahanon,” siling sang ambahanon sa kadalag-an nanday Barak kag Debora. Ining ambahanon nagahatag sa aton sang husto nga pagtamod sa kamatayon ni Sisera. Ang iya iloy ginlaragway subong mabinalak-on nga nagahulat sang iya pagbalik gikan sa inaway. “Ngaa naatrasar sa pag-abot ang iya kangga sa inaway?” pamangkot niya. “Ang iya maalam nga mga babayi nga halangdon” nagtinguha sa paglingaw sang iya kabalaka paagi sa pagsiling nga nagapanagtag pa sia sing mga inati sa inaway​​—⁠mga panapton nga may matahom sing burda kag mga dalaga para sa mga soldado. Ang mga babayi namangkot: “Indi bala dapat nila ipanagtag ang mga inati, isa ka taguangkan​​—⁠duha ka taguangkan [tawag sang mga soldado sa bihag nga mga babayi nga himuon nila nga kerida] para sa tagsa ka mabukod nga tawo, inati nga ginlugom nga mga butang para kay Sisera . . . Isa ka de-burda nga panapton, ginlugom nga mga tela, duha ka de-burda nga mga panapton para sa liog sang mga nagdaug?”​​—⁠Hukom 5:​24, 28-​30.

Mga Leksion Para sa Aton

Ang kasaysayan ni Barak nagatudlo sa aton sing importante nga mga leksion. Pat-od nga magaantos sing mga problema kag mga kapaslawan ang bisan sin-o nga nagasikway kay Jehova sa ila pagkabuhi. Ang kahilwayan gikan sa bisan ano nga sahi sang pagpamigos posible para sa mga mahinulsulon nga nagadangop sa Dios kag nagatuo sa iya. Kag indi bala dapat naton palambuon ang espiritu sang pagkamatinumanon? Bisan pa daw batok sa tawhanon nga pangatarungan ang mga ginapatuman sang Dios, makasalig kita nga ang iya mga instruksion para gid pirme sa aton mapinadayunon nga kaayuhan. (Isaias 48:​17, 18) Paagi lamang sa pagtuo kay Jehova kag pagtuman sang Iya mga instruksion ‘nalutos ni Barak ang mga hangaway sang dumuluong.’​​—⁠Hebreo 11:​32-​34.

Amo ini ang makatalandog nga konklusion sang ambahanon nanday Debora kag Barak: “Kabay nga malaglag ang tanan mo nga kaaway, O Jehova, kag kabay nga ang mga nagahigugma sa imo mangin subong sang adlaw nga nagasilak sa pagkagamhanan sini.” (Hukom 5:31) Mangin matuod gid ini kon laglagon na ni Jehova ang malauton nga kalibutan ni Satanas!

[Retrato sa pahina 29]

Gingamit ni Jehova si Debora agod ipatawag si Barak

[Retrato sa pahina 31]

Nagbaha sa mga pangpang sang Suba Kison

[Credit Line]

Pictorial Archive (Near Eastern History) Est.

[Retrato sa pahina 31]

Bukid Tabor