Magdiretso sa kaundan

Magdiretso sa listahan sang kaundan

Tingatinga—Ang Drowing nga Makapayuhum sa Imo

Tingatinga—Ang Drowing nga Makapayuhum sa Imo

 Tingatinga—Ang Drowing nga Makapayuhum sa Imo

“DAW ginapahanumdom kita sang Tingatinga sang tion nga bata pa kita. Kaladlawan ini, kag masili ang mga kolor,” sulat ni Daniel Augusta, ang manedyer sang Tingatinga Arts Co-operative Society. Ang Tingatinga isa ka drowing parte sa ilahas nga kasapatan, tanom kag kultura sa Aprika, ilabi na sa Tanzania, ang ginhalinan sini nga drowing.

Ang ngalan sang drowing nga Tingatinga naghalin sa naghimo sini nga si Edward Said Tingatinga nga natawo sang 1932. Samtang nagadaku si Edward, nanamian gid sia sa kaumhan kag sa ilahas nga mga sapat sa ila lugar sa bagatnan nga Tanzania. Sang mga 25 na sia, naghalin sia sa ila lugar kag nangita sing obra para mag-ayo ang ila pangabuhi. Sang ulihi, nagsaylo sia sa Dar es Salaam, ang kapital nga siudad sang Tanzania, kag nakaobra subong hardinero. Kon gab-i, nagamit gid niya ang iya talento sa musika kag pagsaot. Nakilal-an pa gani sia nga performer.

Sang 1968, nagbag-o gid ang kabuhi ni Edward. Nakaobra sia subong attendant sa pangpubliko nga ospital sang Muhimbili sa Dar es Salaam. May tion na sia didto nga idrowing ang iya mga nanamian sang bata pa sia. Didto nagsugod ang drowing nga Tingatinga. Wala si Edward sing mga brutsa, pintura, kag iban pa nga gamit nga para gid sa painting. Gani, naggamit sia sing mga gamit nga mabakal sa hardware sa ila lugar. Halimbawa, pintura sa bisikleta ang iya gingamit kag lawanit ang iya gindrowingan. Bangod sa mahining sia nga bahin nagadrowing, nagainggat gid ini tan-awon.

Simple lang ang estilo ni Edward. Nagagamit lang sia sing isa ukon duha ka kolor para sa background, kag may isa lang ka masili sing kolor kag gin-istaylan nga drowing nga sapat sa Aprika.

Ginpakita ni Edward ang iya pagdrowing sa pila lang niya ka abyan kag paryente. Sang  ulihi, ang pila sa ila nangin “estudyante” niya, kag amat-amat nga naglapnag ang iya estilo.

Sang primero, ang Tingatinga may masili nga mga kolor kag simple nga drowing. Pero pagligad sang tinuig, mas nangin detalyado ini kag gindugangan sing pila ka drowing. Ang iban naman may drowing sang mga tawo, sapat, kag iban pa nga butang.

Ginailugan sang Tingatinga

Madamo gid sing ginailugan ang Tingatinga. Gin-ilog ini sa mga sapat kag tanom sa Aprika. Halimbawa, mga antelope, karabaw, elepante, giraffe, hippopotamus, leon, amu, zebra, kag iban pa, pati man ang mga bulak, kahoy, pispis, kag mga isda ilabi na ang mga may masili nga kolor. Ang kalabanan nga background sini amo ang pinakamataas nga bukid sa Aprika, ang Kilimanjaro, nga makita sa aminhan-sidlangan sang Tanzania.

Ginadrowing man sa moderno nga Tingatinga ang mga tawo kag kultura sang Aprika. Mahimo makita diri ang masako nga merkado, kahimtangan sa ospital, ukon pangabuhi sa isa ka baryo.

Halin sang una, ang Tingatinga nagahatag sing kahigayunan nga mapabutyag sang mga taga-Aprika ang ila talento kag madugangan ang ila kita. May grupo sang mga nagadrowing sing Tingatinga nga ara sa Dar es Salaam. Ang iban sa ila nagagamit gihapon sing pintura sa bisikleta. Sang 1972, napatay si Edward Tingatinga, pero kon buhi pa sia subong, makayuhum gid sia bangod popular na ang Tingatinga.