Magdiretso sa kaundan

Magdiretso sa listahan sang kaundan

Kon Paano Ginapakilala ang Ngalan sang Dios

Kon Paano Ginapakilala ang Ngalan sang Dios

 Kon Paano Ginapakilala ang Ngalan sang Dios

ANG salmista sa Biblia nga si David nag-amba: “Dayawon ko ang ngalan sang Dios nga may ambahanon.” Nakilala ni David ang ngalan sang Dios, gani paagi sa ambahanon sia nagpalig-on: “Pakamaayuhon si Jehova . . . Pakamaayuhon ang iya mahimayaon nga ngalan.” (Salmo 69:30; 72:18, 19, NW) Sa Hiligaynon, ang kinaandan nga pagtawag sa ngalan sang Dios amo ang Jehova. Ginbadbad ini gikan sa Hebreo nga יהוה, kag makita sing halos 7,000 ka beses sa Biblia.

Sang nagligad nga mga siglo, indi lamang sa Biblia makita ang ngalan sang Dios sa madamo nga lugar. Halimbawa, ang Latin nga tinaga nga Benedictus Sit Iehova Deus,  nga nagakahulugan “Pagadayawon si Jehova nga Dios,” makita sa bulawan nga mga sensilyo nga ginhimo sa Switzerland sa sulod sang madamo nga tinuig [1]. Ang matuod, sa sulod sang nagligad nga ginatos ka tuig, makita sa kapin sa isa ka libo ka sahi sang sensilyo kag medalya ang ngalan sang Dios sa Hebreo kag Latin.

Ngaa lapnag sadto nga gingamit ang ngalan sang Dios, subong sang mga halimbawa nga makita naton sa sini kag sa masunod nga pahina?

Ngaa Gingamit Nila ang Ngalan sang Dios?

Sa pagsugod sang katuigan 1500, nagsingkal ang pagbangigay sang mga Romano Katoliko kag sang Protestante nga mga Repormador sa Nakatundan nga Europa. Ang pila ka probinsia nga sakop sang Espanya nagbulag sa Iglesia Katolika Romana, nga amo sadto ang nagapangibabaw nga relihion, kag nagsaylo sa Reformed Church. Nagresulta ini sa inaway sibil bangod sa relihion. Ang mga sensilyo kag ang mga laragway sa sini gingamit sadto sa pagpaalinton sing mensahe kon sin-o ang ginadampigan sang Dios sa nagabangigay nga mga relihion.

Kon Paano Gingamit ang Ngalan sang Dios

Ginrepresentar sang mga manugtigib sang sensilyo ang ngalan sang Dios nga Jehova, paagi sa apat ka Hebreo nga letra nga ginatawag Tetragrammaton. Literal ini nga ginbadbad sa Ingles nga JHVH ukon YHWH. Ang kalabanan nga mga tawo kag ang mga manugtigib sang sensilyo indi makahibalo magbasa sing Hebreo. Gani, sang liwat-liwat nga ginkopya ang Tetragrammaton, naglain-lain na ang hitsura sang apat ka Hebreo nga letra.

Sang mga 1568, naghimo ang Sweden sing sensilyo nga may tinigib nga ngalan sang Dios [2], amo man ang Scotland sang mga tuig 1591. Sang mga katuigan 1600, ginpatigib ni Hari Charles IX sang Sweden sa kuarta ang lainlain nga tigbato sang ngalan sang Dios nga Ihehova, Iehova, kag Iehovah [3]. Nagpahimo sia sing isa ka matahom nga bulawan nga sensilyo nga ang balor sobra pa sa apat ka bulan nga sueldo sang isa ka trabahador!

Kutob sang naghari si Hari Christian IV sang Denmark kag Norway sang tuig 1588 tubtob 1648, kapin sa 60 ka sahi sang ginatawag nga Jehova nga sensilyo ang nahimo. Sang mga tuig 1650, makita man ang “Jehova nga sensilyo” sa Poland kag Switzerland, kag subong man sa Alemanya.

 Sa sulod sang Katluan ka Tuig nga Inaway nga natabo sa Europa sang 1618 tubtob 1648 kag nagsugod bangod sa relihion, nagdamo pa gid ini nga sahi sang mga sensilyo. Sa tapos madaug ang Inaway sa Breitenfeld sang 1631, nagpahimo si Hari Gustav II Adolph sang Sweden sing sensilyo nga natigib ang Tetragrammaton [4]. Ginhimo ini sa banwa sang Erfurt, Fürth, Mainz, kag Würzburg. Sa sini man nga mga tion, nagsugod sa paghimo sing mga sensilyo nga may ngalan sang Dios ang mga kaalyado sang Sweden nga mga prinsipe.

Sa sulod sang mga 150 ka tuig pagkatapos sang makakulugmat nga Katluan ka Tuig nga Inaway, makita gihapon sa mga sensilyo kag mga medalya ang ngalan sang Dios. Ini nga mga sensilyo ginhimo sa Austria, Mexico, Pransia, Rusya, kag sa iban pa nga mga pungsod. Apang, sang maaga nga bahin sang katuigan 1700, amat-amat na nga nadula ang ngalan sang Dios sa mga sensilyo. Kag sang ulihi, halos nadula na gid ini sa mga hulurmahan sang sensilyo.

Pagpakilala sa Ngalan sang Dios

Bisan pa indi na makita ang ngalan sang Dios sa mga kuarta karon, ginapakilala ini sa pinasahi nga paagi. Nagpili sang una ang Dios sing katawhan nga mag-alagad sa iya kag ginsilingan sila: “Kamo ang akon mga saksi, . . . kag ako ang Dios.” (Isaias 43:12, NW) Ining importante nga papel indi gid mahimo sing bisan ano nga sahi sang sensilyo. Sa pagkamatuod, yadtong mga naggamit sang ngalan sang Dios sa mga sensilyo nakahatag sing sayop nga pagpanaksi tuhoy sa iya, bangod ginpangangkon nila nga ginasakdag sang Dios ang ila mapintas nga mga inaway. Apang sa karon, may mga katawhan nga nagapakilala sang ngalan sang Dios sa paagi nga nahamut-an niya.

Ginapalig-on ka sang mga Saksi ni Jehova nga magtuon tuhoy sa matuod nga Dios, si Jehova, kag kon ano ang ginarepresentar sang iya ngalan. Tuhoy kay Jehova ang salmista sa Biblia nagsulat: “Agod makilala sang katawhan nga ikaw, nga ang ngalan si Jehova, Ikaw lamang ang Labing Mataas sa bug-os nga duta.” (Salmo 83:18, NW) Importante gid nga makilala naton si Jehova, subong sang ginpakita sang Iya hinigugma nga Anak sang nangamuyo sia: “Ini amo ang kabuhi nga walay katapusan, nga pagkilalahon ka nila nga ikaw lamang ang matuud nga Dios, kag ang imo ginpadala nga si Jesu-Cristo.”​—Juan 17:3.

[Retrato sa pahina 20, 21]

Mga gamit sang manugtigib sing mga sensilyo

[Credit Lines sang retrato sa pahina 20]

Coin 1 and tools: Hans-Peter-Marquardt.net; coin 2: Mit freundlicher Genehmigung Sammlung Julius Hagander

[Credit Line sang retrato sa pahina 21]

Coins 3 and 4: Mit freundlicher Genehmigung Sammlung Julius Hagander