DISIEMBRE 19, 2025
GERMANY

Sa wala: Ang balay sang una sang Pamilya Denz sa Lörrach, Germany. Sa tuo: Si Oskar (ibabaw), Si Anna Maria (tunga), kag si Anna (idalom)

Ang Nadiskobrehan nga mga Literatura Nagasugid Pa Gid Parte sa Kaisog sang Pamilya Denz sa Nazi Germany Sadto

Ang Nadiskobrehan nga mga Literatura Nagasugid Pa Gid Parte sa Kaisog sang Pamilya Denz sa Nazi Germany Sadto

Ang pila sa mga literatura nga nadiskobrehan sang mga construction worker nga natago sa atop sang balay nga ginaistaran sang una sang Pamilya Denz

Sang Agosto 2025, may nadiskobrehan nga sobra 100 ka literatura nga nabase sa Biblia ang mga construction worker sa Lörrach, Germany. Mga 90 ka tuig na nga natago ang mga literatura sa isa ka balay diin nagaistar ang Pamilya Denz sadto. Saksi ni Jehova ini nga pamilya, kag maisog gid sila kay pila ka beses nga ginrisgo nila ang ila kabuhi para patago nga magdul-ong sing mga literatura sa Nazi Germany.

Sugod sang mga dekada ’30, si Oskar kag si Anna Maria Denz, upod ang ila bata nga babayi nga si Anna, pirme nagalakbay halin sa Lörrach pakadto sa isa ka lugar malapit sa Basel, Switzerland para magkuha sing mga literatura. Delikado ini nga mga paglakbay kay posible sila madakpan sang mga awtoridad sang Nazi. Sa Switzerland, ginatipon sang Pamilya Denz ang mga libro kag mga magasin, kag patago ini nga ginadala sa Nazi Germany. Dayon, ginatago nila sing maayo ang mga literatura antes ini ipanagtag sa mga Saksi sa mga rehiyon sang Baden kag Württemberg. Bisan pa delikado ini katama, nangin maisog ang Pamilya Denz para makabaton sang espirituwal nga pagkaon ang mga kauturan sa bagatnan nga bahin sang Germany. Amo ini ang ginsiling sang isa ka historian parte sa ginhimo sang Pamilya Denz: “Grabe gid nga kaisog ang ila ginpakita para mabuligan nila ang ila mga kauturan.”

Pagkatapos sang tinuig nga pagdul-ong sang mga literatura sa Germany sing patago, gin-aresto sang mga Gestapo sanday Oskar, Anna Maria, kag Anna sang Pebrero 2, 1938. Pero ginbuy-an si Anna nga 14 anyos sadto nga tion. Sang gin-raid sang mga opisyal ang ila balay, wala nila nakita ang mga literatura nga ila gintago. Pagkatapos gin-aresto sanday Oskar kag Anna Maria, ginbutang sila sa lainlain nga concentration camp. Bisan pa grabe nga kapintas kag pagmaltrato ang ila naeksperiensiahan, nagpabilin sila nga matutom kay Jehova sa sulod sang concentration camp asta nga napatay sila sang 1942. Nakapalagyo si Anna halin sa Germany pakadto sa Switzerland sa bulig sang mga kauturan. Ang maayo nga halimbawa sang kaisog kag pagsalig sang mga ginikanan ni Anna kay Jehova may daku gid nga epekto sa iya. Sang ulihi, nag-eskwela si Anna sa ika-11 nga klase sang Gilead kag nag-alagad sia bilang misyonero sa Switzerland.

Sang 2004, may gintukod nga Kingdom Hall sa isa ka dalan sa Lörrach. Para padunggan ang kaisog kag pagtuo nga ginpakita nanday Oskar kag Anna Maria, ginngalanan sang mga opisyal sang siudad ini nga dalan nga Denzstraße, ukon Denz Street. Antes napatay si Anna sang 2013, ginpaathag niya kon ngaa nagdesisyon sila nga magdul-ong sang mga literatura sa Germany. Nagsiling sia nga kumbinsido sila nga “husto ang paghangop sang mga Estudyante sang Biblia a sa Pulong sang Dios, kag wala sing makapugong sa ila nga tun-an ini kag ibantala ang maayong balita.”

Ang Kingdom Hall sa Lörrach, Germany. Sa gamay nga piktyur: Ang street sign sa Denz Street, nga nagasiling “Ang mag-asawa nga si Oskar kag Anna Maria Denz nga taga-Lörrach ginpatay sa concentration camp bangod sa ila pagtuo”

Ining bag-o nga mga nadiskobrehan sa Lörrach nagapahanumdom sa aton sang dalayawon nga gugma, pagtuo, kag kaisog sang aton mga kauturan sa tion sang Nazi sadto. Pareho sa mga Cristiano sang unang siglo, ining maisog nga mga Saksi handa nga magrisgo sang ila kabuhi para sa ila mga kauturan.—Roma 16:3, 4.

a Sang dekada ’30, kilala ang mga Saksi ni Jehova sa Germany bilang Bibelforscher, ukon mga Estudyante sa Biblia.