Känändre nekänti

Känändre página mada yekänti

Indice yete känändre

Testiko Jehovakwe

ngäbere

Ni Mikaka Mokre  |  Mayo 2015

¿Ne gare mäi?

¿Ne gare mäi?

¿Jondron ruäre kwanina abokän kätä kukwe Bibliabätä ye mike gare bäri metre?

Rei Asiria Sargón II, kädekateta Isaías 20:1 yekänti

Täräkwata Biblical Archaeology Review yebätä mikani gare, nitre 50 kädekateta Antiguo Testamento yebätä ye käkwe nünanbare ye mika raba gare metre jondron ruäre kwanina ye köböire. Nitre ye ngätäite nitre 14 reire Israel aune Judá kädekateta; ñodre, nitre ütiäte David aune Ezequías, aune nitre mada kädrie ñaka krubäte kädekani Menahem aune Péqah. Nitre ye ngätäite faraón 5 aune nitre 19 reire Asiria, Babilonia, Moab, Persia aune Siria kädekateta. Ne madakäre, täräkwata yebätä ni tärä tikaka kädekata iti, nitre sacerdote bäri krikri ruäre aune nitre sribikä mada ütiäte kädekateta.

Täräkwata yebätä mikata gare, nitre kwati ie kukwe gare käkwe mikanina gare nitre 50 kädekateta ye käkwe nünanbare metre bäkänä. Akwa, jondron ruäre kwanina yebätä mikata gare metre, nitre kwati kädekateta Nuevo Testamento yebätä ye käkwe nünanbare arato, ñodre, Herodes, Poncio Pilato, Tiberio, Caifás aune Sergio Paulo.

¿Ñongwane lion nianinkä kä kädrieta Bibliakwe yekänti?

Ladrillo jükani nämene Babilonia

Kä kädrieta Bibliakwe yekänti lion ñaka niena kä nengwane. Akwa, lion ye kädekateta 150 Bibliabätä, ye kätä mike gare nitre Biblia tikaka yei lion ye nämene gare. Blitata lion yebätä angwane kukwe bämikata jerekäbe, akwa ruäre ngwane blitata lion metre yebätä. Ñodre, Sansón, David aune Benaya käkwe lion kämikani nieta (Jueces 14:​5, 6; 1 Samuel 17:​34, 35; 2 Samuel 23:​20). Nitre mada abokän lionkwe kwetani nieta (1 Reyes 13:​24; 2 Reyes 17:​25).

Kirabe lion tua nämene Asia (Panthera leo persica) Grecia yekänti nememe Asia Menor aune Palestina yekänti, Siria, Mesopotamia aune noroeste India yekänti. Lion ye jürä nämene krubäte nitrebätä aune mika nämene tuin ütiäte krubäte jai, aune üai sribe nämene krubäte Oriente Próximo yekänti. Ñodre, Vía Procesional nämene Babilonia yekänti lion bä sribebare ladrillo jükani yebätä.

Nitre rükä käkwe lion kämikani Palestina siklo 12 jatani krüte ye ngwane nieta. Ye tä mike gare kä 1300 ye bitikäre lion ye nianinkä kä yekänti. Akwa, siklo 19 ye ngwane lion nämene Mesopotamia aune Siria yekänti, aune Irán bätä Irak yekänti lion nämene siklo 20 kömikani ye ngwane.