Accessibility setting

De ogbè dopo

Yì hosọ flinflin lẹ ji

Yì todowhinnu hosọ lẹ tọn ji

Yì hosọ lẹ ji

Kunnudetọ Jehovah Tọn Lẹ

Gungbe

Hodo Apajlẹ Yise Yetọn Tọn

 WETA FỌTỌ̀N-NUKUNẸNẸ

E Wà Nuhe Go E Pé Lẹpo Na Whẹndo Etọn

E Wà Nuhe Go E Pé Lẹpo Na Whẹndo Etọn

1, 2. (a) Diọdo tẹlẹ wẹ Josẹfu po whẹndo etọn po dona diọada sọgbe hẹ? (b) Owẹ̀n ylankan tẹwẹ Josẹfu do na Malia asi etọn?

JOSẸFU ze agbàn devo do kẹtẹkẹtẹ lọ ji. Yí nukun homẹ tọn do pọ́n ẹn dile e to lẹdo etọn pọ́n to tòpẹvi Bẹtlẹhẹm tọn mẹ to zinvlu mẹ, bo to alọ sá do adàja mẹ na kẹtẹkẹtẹ huhlọnnọ lọ. E họnwun dọ gbejizọnlin gaa he to nukọnna ẹn ji wẹ e to nulẹnpọn do. Egipti wẹ e jei, podọ ogbè po aṣa mẹhe nọ nọ̀ finẹ lẹ po tọn gbọnvona etọn. Nawẹ whẹndo etọn na penugo nado diọada sọgbe hẹ diọdo ehelẹ gbọn?

2 E ma bọawuna Josẹfu nado dọ odlọ he e kú lọ na Malia asi yiwanna etọn. Ṣigba, e yí adọgbigbo do dọ owẹ̀n ylankan he angẹli Jiwheyẹwhe tọn do na ẹn lọ na Malia dọ, Ahọlu Hẹlọdi to dindin nado hù visunnu pẹvi lọ! Yé dona yawu họnyi. (Hia Matiu 2:13, 14.) Owẹ̀n lọ dotukla Malia taun. Naegbọn mẹde na jlo nado hù ovi homẹvọnọ etọn? E vẹawuna Malia po Josẹfu po nado mọnukunnujẹemẹ. Ṣigba, yé dejido Jehovah go, enẹwutu yé wleawu nado yì Egipti.

3. Basi zẹẹmẹ lehe Josẹfu po whẹndo etọn po tọ́n sọn Bẹtlẹhẹm do tọn. (Sọ pọ́n yẹdide lọ.)

3 To whenue tòmẹnu Bẹtlẹhẹm tọn lẹ to amlọndọ bo ma yọ́n nuhe to jijọ, Josẹfu, Malia po Jesu po biọ zinvlu mẹ bo tọ́n sọn tòpẹvi lọ mẹ. Dile yé pànta hùwaji, bọ hinhọ́n jẹ awusọhia ji sọn whèzẹtẹn, Josẹfu sọgan ko to nulẹnpọn do nuhe tin to nukọnna ẹn lẹ ji. Nawẹ whlẹpatọ tata de sọgan basi hihọ́na whẹndo etọn sọn huhlọn daho lẹ si gbọn? Be ewọ na penugo nado to nukunpedo nuhudo whẹndo etọn tọn lẹ go zọnmii ya? Be e na penugo nado sinyẹnlin bo hẹn azọ́n sinsinyẹn he Jehovah Jiwheyẹwhe dena ẹn lọ di, yèdọ nado penukundo ovi vonọtaun ehe go bo pọ́n e go whẹ́n ya? Josẹfu pehẹ avùnnukundiọsọmẹnu sinsinyẹn lẹ. Dile mí na to dogbapọnna lehe e duto dopodopo yetọn ji do, mí na mọ nuhewutu otọ́ lẹ, podọ mímẹpo dona hodo apajlẹ yise Josẹfu tọn to egbehe.

Josẹfu Basi Hihọ́na Whẹndo Etọn

4, 5. (a) Nawẹ gbẹzan Josẹfu tọn diọ pete gbọn? (b) Nawẹ angẹli de na tuli Josẹfu nado kẹalọyi azọ́ndenamẹ sinsinyẹn de gbọn?

4 To nuhe hugan owhe dopo jẹnukọn to gbétatò Josẹfu tọn titi  mẹ to Nazalẹti, gbẹzan etọn diọ pete to whenue e dopà alọwle tọn na viyọnnu Heli tọn. Josẹfu yọnẹn dọ Malia yin homẹvọnọ, podọ awhli nugbonọ de. Ṣigba to gbèdopo, e sè dọ viyọnnu lọ tin to ohò! E lẹn nado gbẹ́ ẹ dai to nuglọ ma nado dowinyan ẹn. * Ṣigba, angẹli de dọhona ẹn to odlọ mẹ bo basi zẹẹmẹ na ẹn dọ Malia mọhò lọ gbọn gbigbọ wiwe Jehovah tọn gblamẹ. Angẹli lọ yidogọ dọ visunnu he e na ji lọ na “whlẹn omẹ etọn lẹ sọn ylando yetọn lẹ mẹ.” E vọ́ jide na Josẹfu dogọ dọmọ: “A dibu nado plan asi towe Malia do whégbè blo.”—Mat. 1:18-21.

5 Nuhe Josẹfu, yèdọ dawe dodonọ podọ tonusetọ lọ wà pẹpẹ niyẹn. E kẹalọyi azọ́ndenamẹ sinsinyẹn lọ: enẹ wẹ nado penukundo visunnu de he ma yin etọn titi ṣigba bo ka họakuẹ taun na Jiwheyẹwhe go bosọ pọ́n e go whẹ́n. To nukọn mẹ, Josẹfu setonuna gbedide ahọluigbagán tọn bo plan asi etọn he to ohò nado yì ze yinkọ dai to Bẹtlẹhẹm. Finẹ wẹ ovi lọ yin jiji te.

6-8. (a) Nujijọ tẹlẹ wẹ hẹn diọdo devo wá gbẹzan Josẹfu po whẹndo etọn po tọn mẹ? (b) Kunnudenu tẹlẹ wẹ dohia dọ Satani wẹ do nuhe taidi sunwhlẹvu lọ hlan? (Sọ pọ́n nudọnamẹ odò tọn.)

6 Josẹfu ma plan whẹndo etọn lẹkọyi Nazalẹti. Kakatimọ, e gbọṣi Bẹtlẹhẹm he tin to nudi kilomẹtlu 10 do Jelusalẹm. Wamọnọ wẹ yé yin, ṣigba Josẹfu wà nuhe go e pé lẹpo na Malia po Jesu po nikaa jẹdò nude tọn kavi jiya. To ojlẹ vude godo, yé sẹtẹn yì owhé kleun de gbè. Ṣigba to ajiji mẹ, gbẹzan yetọn diọ whladopo dogọ to whenue Jesu masọ yin viyẹyẹ de ba, ṣigba ovi pẹvi de he tindo nudi owhe dopo linlán.

7 Sunnu sunwhlẹvu-pọntọ delẹ wá sọn Whèzẹtẹn, vlavo sọn Babilọni he dẹn taun do finẹ. Nuhe taidi sunwhlẹvu de wẹ deanana yé wá owhé Josẹfu po Malia po tọn gbè bọ yé to ovi de he na wá lẹzun ahọlu Ju lẹ tọn dín. Sunnu lọ lẹ do sisi hia yé taun.

8 Vlavo sunwhlẹvu-pọntọ lọ lẹ yọnẹn kavi lala, yé ko ze ogbẹ̀ Jesu tọn do owù daho de mẹ. Nuhe taidi sunwhlẹvu he yé mọ lọ plan yé yì Jelusalẹm jẹnukọn whẹ́, e ma yin Bẹtlẹhẹm. * To finẹ, yé dọna Ahọlu Hẹlọdi kanylantọ lọ dọ emi to ovi de he na wá lẹzun ahọlu Ju lẹ tọn dín. Ehe fọ́n awuwhàn dawe enẹ tọn dote.

9-11. (a) Nawẹ huhlọn he hugan Hẹlọdi po Satani po tọn lẹ yinuwa gbọn? (b) Nawẹ gbejizọnlin yetọn yì Egipti gbọnvona nuhe kandai he ma yin gbigbọdo lẹ dọ gbọn?

9 Ṣigba, mí dopẹ́ dọ huhlọn he hugan Hẹlọdi po Satani po lẹ yinuwa. Gbọnna? To whenue jonọ lọ lẹ wá owhé lọ gbè bo mọ Jesu po onọ̀ etọn po, yé na yé nunina lẹ bo ma donukun nudepope sọn yé si. Lehe e na ko jiawu na Josẹfu po Malia po do sọ nado  mọdọ yé tindo “sika, nuyọnwan gblingblin, po zuya po” to gbèdopo poun, yèdọ nutindo akuẹgegenu tọn lẹ! Linlẹn sunwhlẹvu-pọntọ lọ lẹ tọn wẹ nado yì dọ fie yé mọ ovi he yé to dindin lọ te na Ahọlu Hẹlọdi. Ṣigba, Jehovah dádo whẹho lọ mẹ. Gbọn odlọ de gblamẹ, e dọna sunwhlẹvu-pọntọ lọ lẹ nado gbọn aliho devo lẹkọyi whé.—Hia Matiu 2:1-12.

10 Tlolo he sunwhlẹvu-pọntọ lọ lẹ yì, angẹli Jehovah tọn de na avase Josẹfu dọmọ: “Fọ́n, ze ovi pẹvi lọ po onọ̀ etọn po bo họnyi Egipti bosọ nọ finẹ kakajẹ whenue yẹn na vọ́ dọhona we; na Hẹlọdi ko jlo na jẹ ovi pẹvi lọ dín ji nado hù i.” (Mat. 2:13) Enẹwutu, dile e yin nùdego do to bẹjẹeji, Josẹfu yawu yinuwa. E ze dagbemẹninọ ovi etọn tọn do otẹn tintan mẹ hugan onú devo depope, bo plan whẹndo etọn yì Egipti. Josẹfu tindo nuhe na gọalọna whẹndo lọ nado nọgbẹ̀ to fihe yé na yì nọ na ojlẹ kleun de lọ, na sunwhlẹvu-pọntọ kosi lọ lẹ ko na whẹndo ehe nutindo akuẹgegenu tọn lẹ wutu.

Josẹfu yí nujikudo po gbigbọ mẹde-yido-sanvọ́ tọn po do basi hihọ́na visunnu etọn

11 Kandai he ma yin gbigbọdo lẹ basi zẹẹmẹ gbejizọnlin he yé zìn yì Egipti lọ tọn taidi awuvivinu de, bo dọ dọ to azọ́njiawu-liho, Jesu he yin ovivu de de tedidi gbejizọnlin lọ tọn pò, bo lú jaguda lẹ, bo tlẹ sọ dẹ́ odétin wunmẹ delẹ do odò na onọ̀ etọn nido gbẹ̀n sinsẹ́n yetọn. * Ṣigba na nugbo tọn, gbejizọnlin gaa he ma bọawu yì fihe yé ma yọnẹn de wẹ e yin.

Josẹfu yí gbẹzan vivomẹninọ tọn etọn do sanvọ́ do whẹndo etọn tamẹ

12. Etẹwẹ mẹjitọ he to ovi yetọn lẹ go pọ́n whẹ́n to aihọn ylankan ehe mẹ lẹ sọgan plọn sọn apajlẹ Josẹfu tọn mẹ?

12 Mẹjitọ lẹ sọgan plọn nususu sọn apajlẹ Josẹfu tọn mẹ. E wleawufo nado jo azọ́n etọn do na ojlẹ de bo yí gbẹzan vivomẹninọ tọn etọn do sanvọ́ nado sọgan basi hihọ́na whẹndo etọn sọn owù mẹ. E họnwun dọ e nọ pọ́n nukunpipedo whẹndo etọn go taidi azọ́ndenamẹ wiwe de sọn Jehovah dè. To egbehe, mẹjitọ lẹ nọ pọ́n ovi yetọn lẹ go whẹ́n to aihọn ylankan de mẹ, yèdọ aihọn Satani tọn he sọgan gbleawuna jọja lẹ bo hẹn yé flu kavi tlẹ hù yé sudo lẹ. Lehe mẹjitọ he nọ yinuwa po nujikudo po taidi Josẹfu nado basi hihọ́na ovi yetọn lẹ sọn nuyiwadomẹji mọnkọtọn lẹ si jẹna pipà do sọ!

Josẹfu Wleawudaina Whẹndo Etọn

13, 14. Naegbọn Josẹfu po Malia po lẹkọyi Nazalẹti nado penukundo whẹndo yetọn go?

13 E taidi dọ whẹndo lọ ma nọ̀ Egipti na ojlẹ dindẹn, na e ma dẹn  bọ angẹli lọ dọna Josẹfu dọ Hẹlọdi ko kú. Josẹfu plan whẹndo etọn lẹkọyi otò yetọn mẹ. Dọdai hoho de dọ dọ Jehovah na ylọ visunnu etọn ‘jẹgbonu sọn Egipti.’ (Mat. 2:15) Josẹfu gọalọ nado hẹn dọdai ehe di, ṣigba fie wẹ e na plan whẹndo etọn yì todin?

14 Josẹfu tin to aṣeji taun. E gbọn nuyọnẹn dali dibuna Alkẹlausi he jẹ otẹn Hẹlọdi tọn mẹ, mẹhe sọ yin kanylantọ podọ hlọnhutọ de. Jiwheyẹwhe deanana Josẹfu nado plan whẹndo etọn dedo agewaji yì gbétatò etọn Nazalẹti mẹ to Galili, fie dẹn do Jelusalẹm po owù etọn lẹ po. Finẹ wẹ ewọ po Malia po penukundo whẹndo yetọn go te.—Hia Matiu 2:19-23.

15, 16. Etẹwẹ azọ́n Josẹfu tọn bẹhẹn, podọ azọ́nwanu tẹlẹ e sọgan ko nọ yizan?

15 Yé zan gbẹzan jlẹkaji tọn, etomọṣo nulẹ ma bọawuna yé. Biblu dlẹnalọdo Josẹfu taidi whlẹpatọ, yèdọ hogbe de he zẹẹmẹ etọn bẹ atin-zọ́n wunmẹ lẹpo wiwà hẹn, taidi nado sán atin bo sẹtẹnna ẹn bosọ wazọ́n dego na e nido sọgan yin yiyizan nado gbáhọ, basi tọjihun, aná pẹvi lẹ, kẹkẹvi lẹ, kẹkẹfọ lẹ, zẹgẹ lẹ, gọna azọ́nwanu glemẹ tọn wunmẹ lẹpo. (Mat. 13:55) Huhlọnzọ́n de wẹ enẹ yin. To ojlẹ Biblu tọn mẹ, whlẹpatọ de nọ saba wazọ́n to fie sẹpọ họntonu owhé etọn tọn kavi to ṣọfu he to yakẹ de mẹ.

16 Azọ́nwanu voovo lẹ wẹ Josẹfu nọ yí do wazọ́n, podọ e na ko dugu delẹ tọn sọn otọ́ etọn dè. E sọgan ko nọ yí nujlọkàn, nujlẹkàn, asiọvi, whlẹzẹ̀nú, hànvi, ṣówhènú, nuwhènú, whlẹtọ́nnú, nutlẹ́nu voovo lẹ podọ vlavo oṣó lẹ zan, dile etlẹ yindọ yé nọ vẹahi.

17, 18. (a) Etẹwẹ Jesu plọn sọn otọ́ mẹgopọntọ etọn dè? (b) Naegbọn Josẹfu dona wazọ́n sinsinyẹn dogọ to agbasazọ́n etọn mẹ?

17 Yí nukun homẹ tọn do pọ́n Jesu he yin yọpọvu de dile e to otọ́ mẹgopọntọ etọn pọ́n to whenue e nọ to azọ́nwa. E nọ pọ́n ẹn tlintlin, podọ ayihaawe ma tin dọ huhlọn he do Josẹfu te, azọ́nyinyọnẹn po nugopipe etọn po na ko nọ hẹn awuji i taun. Josẹfu na ko jẹ azọ́n flinflin delẹ plọn visunnu jọja etọn ji taidi lehe yè nọ yí whèvi-fló húhú do súnsún owhlẹ do. E sọgan ko plọn Jesu vogbingbọn he tin to atin he e nọ yizan lẹ ṣẹnṣẹn, di apajlẹ, sikomọle-tin, ovòtin, oaki-tin, kavi olivieli-tin.

Josẹfu plọnazọ́n visunnu etọn nado lẹzun whlẹpatọ

18 Jesu sọ mọdọ alọ titli Josẹfu tọn he e do nọ họ́ atin lẹ bo nọ pà yé bosọ nọ yí do whè owhlẹ lẹ dopolọ wẹ e nọ sá do ewọ,  onọ̀ etọn po nọvi etọn lẹ po go nado miọnhomẹna yé. Na nugbo tọn, whẹndo Josẹfu po Malia po tọn jideji bo wá bẹ e whè gbau ovi ṣidopo hẹn, gbọnvona Jesu. (Mat. 13:55, 56) Enẹwutu, Josẹfu dona wazọ́n sinsinyẹn dogọ nado penukundo yemẹpo go bo na yé núdùdù.

Josẹfu yọnẹn dọ nukunpipedo whẹndo emitọn go to gbigbọ-liho wẹ emi dona zedo otẹn tintan mẹ

19. Nawẹ Josẹfu nọ penukundo nuhudo gbigbọmẹ tọn whẹndo etọn tọn lẹ go gbọn?

19 Etomọṣo, Josẹfu yọnẹn dọ nukunpipedo whẹndo emitọn go to gbigbọ-liho wẹ emi dona zedo otẹn tintan mẹ. Enẹwutu, e nọ yí whenu susu zan nado plọnnu ovi etọn lẹ gando Jehovah Jiwheyẹwhe po osẹ́n Etọn lẹ po go. To gbesisọ mẹ, ewọ po Malia po nọ plan yé yì sinagọgu mẹ, fie Osẹ́n lọ nọ yin hihia daga bosọ nọ yin zẹẹmẹ basina te. Jesu na ko nọ kàn kanbiọ susu sè to kọlilẹ whenu podọ Josẹfu nọ wà nuhe go e pé lẹpo nado na gblọndo kanbiọ etọn lẹ tọn. Josẹfu sọ nọ plan whẹndo etọn sọyi hùnwhẹ sinsẹ̀n tọn lẹ tẹnmẹ to Jelusalẹm. Josẹfu na ko nọ zingbejizọnlin na osẹ awe na nudi kilomẹtlu 120 nado nọ yì hùnwhẹ Juwayi tọn to whemẹwhemẹ podọ nado lẹkọ.

Josẹfu nọ plan whẹndo etọn to gbesisọ mẹ nado yì basi sinsẹ̀n to tẹmpli mẹ to Jelusalẹm

20. Nawẹ Klistiani he yin tatọ́ whẹndo tọn lẹ nọ hodo apajlẹ Josẹfu tọn gbọn?

20 To egbehe, nudopolọ wẹ Klistiani he yin tatọ́ whẹndo tọn lẹ nọ wà. Dile etlẹ yindọ tatọ́ whẹndo tọn lẹ nọ wazọ́n sinsinyẹn nado penukundo whẹndo yetọn lẹ go to agbasa-liho, nukunpipedo nuhudo gbigbọmẹ tọn whẹndo yetọn lẹ tọn go wẹ nọ tin to otẹn tintan mẹ na yé. Yé nọ dovivẹnu vẹkuvẹku nado deanana sinsẹ̀n-bibasi whẹndo tọn bosọ nọ plan ovi yetọn lẹ yì opli agun tọn lẹ po plidopọ lẹ po. Taidi Josẹfu, yé yọnẹn dọ onú dagbe hugan he yé sọgan wà na ovi yetọn lẹ niyẹn.

Yé ‘Yí Ayimajai Do to Dindin In Pé’

21. Ojlẹ nankọ wẹ ojlẹ Juwayi tọn nọ yin na whẹndo Josẹfu tọn, podọ whetẹnu wẹ Josẹfu po Malia po wá doayi e go dọ Jesu ma tin po yé po?

21 To whenuena Jesu tindo owhe 12, Josẹfu plan whẹndo etọn yì Jelusalẹm dile e ko nọ wà do. Hùnwhẹ Juwayi tọn whenu wẹ, bọ whẹndo susu basi gbejizọnlin to pọmẹ gbọn glètoho he gọ́ na ogbé lẹ mẹ. Eyin yé sẹpọ Jelusalẹm, yé nọ mọ ẹn hlan olá, na fihe e tin te lọ yiaga wutu podọ mẹsusu nọ jẹ psalm jei aga tọn lẹ ji ji. (Ps. 120-134) Tòdaho lọ na ko nọ gọ́ na gbẹtọ fọtọ́n kanweko susu lẹ. To godo mẹ, whẹndo lọ lẹ nọ jẹ kọlẹyi whé ji. Josẹfu po Malia po he sọgan ko tindo nususu nado wà lẹndọ Jesu to gbejizọnlinzin  po mẹdevo lẹ po, vlavo hẹ hagbẹ whẹndo yetọn tọn lẹ. To whenue yé ko zingbejizọnlin sọn Jelusalẹm na azán dopo godo wẹ yé wá doayi nuhe hẹn yé jọsi de go, enẹ wẹ yindọ Jesu ma tin po yé po!—Luku 2:41-44.

22, 23. Etẹwẹ Josẹfu po Malia po wà to whenuena yé mọdọ visunnu yetọn ma tin po yé po, podọ etẹwẹ Malia dọ to whenue yé wá mọ ẹn?

22 Yé lẹkọyi Jelusalẹm po obu po bo to Jesu dín pé. Yí nukun homẹ tọn do pọ́n lehe tòdaho lọ na ko jẹvọ́ do todin, bọ yé to zọnlinzin po awuyiya po gbọn tòhomẹ-liho lẹ ji bo to awhádo ylọ visunnu yetọn. Fie wẹ visunnu lọ na te? To whenue yé dín in na azán atọ̀n godo, Josẹfu na ko lẹndọ emi gboawupo taun to azọ́ndenamẹ he Jehovah zedo alọmẹ na emi ehe mẹ. To godo mẹ, yé yì tẹmpli mẹ. Yé dín in to finẹ kakajẹ whenue yé wá yì họ̀nu daho  de mẹ, fie wesetọ he yọ́n Osẹ́n lọ ganji lẹ pli do, bọ Jesu sinai to ṣẹnṣẹn yetọn! Pọ́n lehe ayiha Josẹfu po Malia po tọn na jai do sọ!—Luku 2:45, 46.

23 Jesu to todoaina wesetọ lọ lẹ bo to kanbiọ lẹ kanse po zohunhun po. Awuji sunnu lọ lẹ, na nukunnumọjẹnumẹ po gblọndo ovi lọ tọn lẹ po wutu. Awuji Josẹfu po Malia lọsu po ga. To kandai Biblu tọn mẹ, Josẹfu ma kẹnù. Ṣigba, Malia dọhodo ota yé omẹ awe lẹ tọn mẹ dọmọ: “Ovi, naegbọn hiẹ yinuwa hẹ mí dole? Yẹn po otọ́ towe po ko yí ayimajai do to dindin we pé.”—Luku 2:47, 48.

24. Nawẹ Biblu do nuhe mẹjitọ-yinyin bẹhẹn hia gbọn?

24 Ohó Jiwheyẹwhe tọn do nuhe mẹjitọ-yinyin bẹhẹn hia to hogbe kleun enẹlẹ mẹ. Mẹjitọ de sọgan pehẹ apọṣimẹ, eyin ovi etọn  tlẹ yin mẹpipe! Nado yin mẹjitọ to aihọn ylankan ehe mẹ sọgan hẹn “ayimajai” he yè ma donukun lẹ wá, ṣigba nugbo lọ dọ Biblu ko dọhodo avùnnukundiọsọmẹnu he mẹjitọ lẹ to pipehẹ lẹ ji sọgan miọnhomẹna yé.

25, 26. Gblọndo tẹwẹ Jesu na mẹjitọ etọn lẹ, podọ numọtolanmẹ tẹwẹ Josẹfu na ko tindo to whenue e sè hogbe enẹlẹ?

25 Jesu gbọṣi fidopo gee he e sọgan dọnsẹpọ Jehovah, Otọ́ olọn mẹ tọn etọn te, bo yí zohunhun do plọn nuhe go e pé lẹpo. E yí ahundopo do gblọnna mẹjitọ etọn lẹ dọmọ: “Naegbọn mìwlẹ do to dindin mi pé? Be mì ma yọnẹn dọ yẹn dona tin to ohọ̀ Otọ́ ṣie tọn mẹ wẹ?”—Luku 2:49.

26 Ayihaawe ma tin dọ Josẹfu lẹnnupọndo hodidọ enẹ ji whlasusu. Vlavo ehe na ko nọ hẹn homẹ etọn hùn. To popolẹpo mẹ, e ko dovivẹnu vẹkuvẹku nado plọn visunnu sọdodovi etọn nado tindo numọtolanmẹ mọnkọtọn gando Jehovah Jiwheyẹwhe go. To ojlẹ enẹ mẹ to gbẹzan etọn mẹ taidi yọpọvu de, Jesu ko yọ́n nuhe otọ́ owanyinọ de yin, titengbe na haṣinṣan he e tindo hẹ Josẹfu wutu.

27. Eyin hiẹ yin otọ́ de, lẹblanulọkẹyi tẹwẹ a tindo, podọ naegbọn hiẹ dona nọ flin apajlẹ Josẹfu tọn?

27 Eyin hiẹ yin otọ́ de, be a yọ́n pinpẹn lẹblanulọkẹyi he a tindo nado gọalọna ovi towe lẹ nado yọ́n nuhe otọ́ owanyinọ he nọ basi hihọ́namẹ de yin tọn ya? Mọdopolọ, eyin hiẹ nọ penukundo ovi alọwlemẹ towe tọn lẹ kavi ovi sọdodovi towe lẹ go, flin apajlẹ Josẹfu tọn bo nọ yinuwa hẹ dopodopo yetọn sọgbe hẹ ninọmẹ yetọn podọ taidi nuhọakuẹ. Gọalọna yé nado dọnsẹpọ Jehovah Jiwheyẹwhe, Otọ́ olọn mẹ tọn yetọn.—Hia Efesunu lẹ 6:4.

Josẹfu Sinyẹnlin Bosọ Yin Nugbonọ

28, 29. (a) Etẹwẹ hogbe he yin kinkandai to Luku 2:51, 52 mẹ lẹ dohia gando Josẹfu go? (b) Nawẹ Josẹfu gọalọna visunnu etọn nado to whinwhẹ́n deji to nuyọnẹn mẹ gbọn?

28 Onú vude poun wẹ Biblu dọ dogọ gando gbẹzan Josẹfu tọn go, ṣigba yé jẹna ayidonugo. Mí hia dọ Jesu “to mẹmẹglọ yin hlan yé zọnmii,” yèdọ na mẹjitọ etọn lẹ. Mí sọ hia dọ  “Jesu sọ to whinwhẹ́n deji to nuyọnẹn mẹ podọ to agbasa mẹ podọ to nukundagbe Jiwheyẹwhe tọn po gbẹtọ tọn po mẹ.” (Hia Luku 2:51, 52.) Etẹwẹ hogbe ehelẹ dohia gando Josẹfu go? Nususu wẹ yé dohia. Mí plọn dọ Josẹfu zindonukọn nado nọ deanana nulẹ to whédo etọn mẹ, na visunnu pipé etọn tindo sisi na aṣẹpipa etọn taidi otọ́ de bo gbọṣi mẹglọnọ-yinyin mẹ hlan ẹn.

29 Mí sọ plọn dọ Jesu zindonukọn nado to whinwhẹ́n deji to nuyọnẹn mẹ. Na nugbo tọn, Josẹfu yí nususu wà na visunnu etọn nido sọgan yinukọn to adà ehe mẹ. To azán enẹlẹ gbè, whenu yin nujọnu na Ju lẹ sọmọ bọ yé tindo oló de gandego. Oló enẹ gbẹsọ tin-to-aimẹ to egbehe. Oló ehe dohia dọ mẹhe ma nọ wazọ́n sinsinyẹn lẹ kẹdẹ wẹ sọgan yin nuyọnẹntọ bọ mẹhe nọ wazọ́n taidi whlẹpatọ lẹ, glesi lẹ po ayátọ lẹ po “ma sọgan yọ́n vogbingbọn he tin to dagbe po oylan po ṣẹnṣẹn, podọ yé ma tin to otẹn dagbe mẹ nado dawhẹna mẹdevo lẹ.” To whenuena Jesu whẹ́n, ewọ dohia dọ lalo wẹ oló enẹ yin. Matin ayihaawe, e na ko nọ sè whlasusu bọ otọ́ mẹgopọntọ etọn nọ to mẹplọn gando nuhe yin “dagbe po oylan po” to nukun Jehovah tọn mẹ go, dile etlẹ yindọ whlẹpatọ tata de wẹ e yin.

30. Apajlẹ tẹwẹ Josẹfu zedai na tatọ́ whẹndo tọn lẹ to egbehe?

30 Kunnudenu sọ dohia dọ Josẹfu penukundo Jesu go to agbasa-liho. Na Jesu yin nukunpedego ganji wutu, e whẹ́n bo lẹzun sunnu glegbenu he whèwhín de. Humọ, Josẹfu plọnazọ́n visunnu etọn nado yọ́n agbasazọ́n etọn wà ganji. Jesu ma yin yinyọnẹn taidi visunnu whlẹpatọ tọn kẹdẹ gba, ṣigba e sọ yin yinyọnẹn taidi “whlẹpatọ lọ.” (Malku 6:3) Enẹwutu, azọ́nplọnmẹ Josẹfu tọn tindo kọdetọn dagbe. Tatọ́ whẹndo tọn lẹ nọ yí nuyọnẹn do hodo apajlẹ Josẹfu tọn bo nọ penukundo dagbemẹninọ ovi yetọn lẹ tọn go bosọ nọ wà nuhe go yé pé lẹpo nado hẹn ẹn diun dọ ovi lọ lẹ lọsu sọgan penukundo yede go to nukọn mẹ.

31. (a) Sọgbe hẹ kandai Biblu tọn, whetẹnu wẹ Josẹfu sọgan ko kú? (Sọ pọ́n  apotin lọ.) (b) Apajlẹ tẹwẹ Josẹfu zedai na mí?

31 Bẹsọn whenue Jesu yí baptẹm to whenue e tindo owhe 30, mí doayi e go dọ kandai Biblu tọn masọ donù Josẹfu go ba. Kunnudenu dohia dọ Malia yin asuṣiọsi de to whenue Jesu bẹ lizọnyizọn etọn jẹeji. (Pọ́n apotin lọ “ Whetẹnu Wẹ Josẹfu Kú?”) Etomọṣo, Josẹfu ze ohia ayidego tọn de dai, yèdọ apajlẹ otọ́ he wà nuhe go e pé lẹpo na whẹndo etọn tọn. E na yọ́n dọ otọ́ lẹ, tatọ́ whẹndo tọn kavi Klistiani devo lẹ ni hodo apajlẹ yise Josẹfu tọn.

^ huk. 4 To azán enẹlẹ gbè, mẹhe dopà alọwle tọn nọ yin pinpọnhlan taidi mẹhe ko wlealọ.

^ huk. 8 Nuhe taidi sunwhlẹvu ehe ma yin sunwhlẹvu jọwamọ tọn de, mọjanwẹ e ma yin didohlan gbọn Jiwheyẹwhe dali do niyẹn. E họnwun dọ Satani wẹ yí huhlọn etọn zan po yanwle lọ po nado hẹn lẹndai ylankan etọn di bo hù Jesu.

^ huk. 11 Biblu dohia hezeheze dọ Jesu wà azọ́njiawu tintan etọn, yèdọ “bẹjẹeji ohia etọn lẹ tọn,” to baptẹm etọn godo.—Joh. 2:1-11.