Accessibility setting

De ogbè dopo

Yì hosọ flinflin lẹ ji

Yì todowhinnu hosọ lẹ tọn ji

Yì hosọ lẹ ji

Kunnudetọ Jehovah Tọn Lẹ

Gungbe

Etẹwẹ Biblu Plọn Mí Taun?

WETA AWE

Biblu—Owe de sọn Jiwheyẹwhe Dè

Biblu—Owe de sọn Jiwheyẹwhe Dè

Aliho tẹlẹ mẹ wẹ Biblu gbọnvona owe devo depope te?

Nawẹ Biblu sọgan gọalọna we nado doakọnna nuhahun mẹdetiti tọn lẹ gbọn?

Naegbọn hiẹ sọgan dejido dọdai he yin kinkàndai to Biblu mẹ lẹ go?

BE HIẸ sọgan flin whenue a mọ nunina dagbedagbe de yí sọn họntọn vivẹ de si gbọngodo ya? E yọnbasi dọ, e ma yindọ nunina ehe whàn we kẹdẹ wẹ gba ṣigba e sọ hẹn homẹhun we tlala. Na nunina lọ nọ dohia we dọ nunamẹtọ lọ yọ́n pinpẹn họntọnjiji hẹ we tọn. Matin ayihaawe, hiẹ nọ do pinpẹn-nutọn hia na nunina he họntọn towe yí homẹdagbe do na we.

2 Biblu yin nunina de sọn Jiwheyẹwhe dè, ehe mí sọgan dopẹ́ na tlala. Owe vonọtaun ehe de onú lẹ hia mí ehe mí ma sọgan mọ to fidevo depope. Di apajlẹ, e dọhona mí gando didá olọn he gọ́ na sunwhlẹvu lẹ, aigba, podọ sunnu po yọnnu tintan lọ po tọn go. Biblu bẹ nunọwhinnusẹ́n he go mí sọgan dejido susu hẹn he na gọalọna mí nado doakọnna nuhahun po tukla gbẹ̀mẹ tọn lẹ po. E basi zẹẹmẹ lehe Jiwheyẹwhe na hẹn ojlo etọn di bo nasọ hẹn ninọmẹ dagbe lẹ wá aigba ji gbọn tọn. Lehe Biblu yin nunina dagbedagbe de do sọ!

3Biblu sọ yin nunina homẹmiọnnamẹ tọn de, na e do nude hia gando Nunamẹtọ lọ go, yèdọ Jehovah Jiwheyẹwhe. Awuwiwlena owe mọnkọtọn na mí yin kunnudenu de dọ e jlo dọ mí ni jẹakọ hẹ emi ganji. Matin ayihaawe, Biblu sọgan gọalọna we nado dọnsẹpọ Jehovah.

4Eyin hiẹ tindo vọkan Biblu tọn de, yọnẹn dọ e ma yin hiẹ kẹdẹ wẹ tindo e gba. Biblu blebu kavi apadewhe etọn ko yin zinzinjẹgbonu to nuhe hú ogbè 2 300 mẹ. Enẹwutu hugan gbẹtọ 90 to kanweko ji sọha mẹhe tin to aigba ji lẹ tọn wẹ sọgan tindo e. To madozẹnzẹn mẹ, hugan Biblu livi dopo wẹ nọ yin mimá to osẹ dopodopo mẹ! Vọkan liva susu Biblu blebu kavi apadewhe etọn tọn wẹ ko yin zinzinjẹgbonu. E họnwun dọ owe devo depope ma tin he taidi Biblu.

“Les Saintes Écritures—Traduction du monde nouveau” tin-to-aimẹ to ogbè susu mẹ

Traduction du monde nouveau to ogbè susu mẹ

5Humọ, Biblu yin “gbingbọ́n sọn Jiwheyẹwhe mẹ.” (2 Timoti 3:16) To aliho tẹ mẹ? Biblu lọsu na gblọndo dọmọ: “Gbẹtọ lẹ dọho sọn Jiwheyẹwhe dè dile yè dọ̀n yé yì do gbọn [gbigbọ wiwe] dali.” (2 Pita 1:21) Di apajlẹ: Babadaho de sọgan yí ovi etọn zan nado wlan wekanhlanmẹ de. Linlẹn po anademẹ Babadaho lọ tọn lẹ po wẹ tin to wekanhlanmẹ lọ mẹ. Enẹwutu, wekanhlanmẹ etọn wẹ, e ma yin ovi lọ tọn gba. To aliho dopolọ mẹ, owẹ̀n Jiwheyẹwhe tọn wẹ tin to Biblu mẹ, e ma yin sunnu he wlan ẹn lọ lẹ tọn gba. Enẹwutu, matin ayihaawe “ohó Jiwheyẹwhe tọn” wẹ Biblu blebu yin.”—1 Tẹsalonikanu lẹ 2:13.

BIBLU SỌGBE BO MASỌ JẸAGỌDO EDE

6Biblu yin kinkàn to ojlẹ he hugan owhe 1 600 gblamẹ. Biblu kantọ lẹ nọgbẹ̀ to ojlẹ voovo lẹ mẹ bosọ tọ́nsọn awà voovo ji. Mẹdelẹ yin glesi, whèhutọ, po lẹngbọhọtọ lẹ po. Mẹdevo lẹ yin yẹwhegán, whẹdatọ, po ahọlu lẹ po. Wẹndagbe kantọ Luku yin doto de. Mahopọnna dọ kinkantọ lẹ tọ́nsọn awà voovo ji, Biblu ma sọta ede sọn bẹjẹeji kakajẹ vivọnu.*

7Owe tintan Biblu tọn dọ lehe nuhahun gbẹtọvi tọn bẹjẹeji gbọn na mí. Owe he gbọngodo dohia dọ aigba blebu na lẹzun paladisi kavi jipa whanpẹnọ de. Biblu blebu bẹ whenuho owhe fọtọ́n susu tọn hẹn podọ adà etọn dopodopo nọ gọalọna mí jẹ obá de mẹ nado yọ́n ojlo Jiwheyẹwhe tọn po lehe e na mọ hẹndi gbọn po. Kanṣiṣa he tin to owe voovo Biblu tọn lẹ mẹ paṣamẹ taun, ṣigba nuhe mí dona donukun sọn owe de he wá sọn Jiwheyẹwhe dè si niyẹn.

8Biblu sọgbe to lẹnunnuyọnẹn-liho. E tlẹ bẹ nudọnamẹ he ma ko yin yinyọnẹn to ojlẹ etọn mẹ lẹ hẹn. Di apajlẹ, owe Levitiku tọn bẹ osẹ́n lẹ hẹn na Islaeli hohowhenu tọn do olá ninọ na mẹhe to azọ̀n bẹplamẹ jẹ lẹ ji podọ do ninọmẹ wiwejininọ tọn ji, to whenuena akọta he lẹdo yé pé lẹ ma yọ́n nudepope gando whẹho mọnkọtọn lẹ go. To ojlẹ de mẹ whenuena linlẹn agọ̀ susu tin gando awusọhia aigba tọn go, Biblu dlẹnalọdo e dọ e to loboto. (Isaia 40:22) Biblu dọ ẹ to aliho he sọgbe mẹ dọ aigba yin ‘piplá do agbágbá ji.’ (Job 26:7) Nugbo wẹ dọ, Biblu ma yin nuplọnmẹwe lẹnunnuyọnẹn tọn de gba. Ṣigba, whedepopenu he e dọho dogbọn whẹho lẹnunnuyọnẹn tọn dali, nuhe e dọ nọ sọgbe pẹpẹ. Be e ma yin nuhe mí dona donukun sọn owe de he wá sọn Jiwheyẹwhe dè si niyẹn ya?

9To whenuho-liho, Biblu sọ sọgbe bo yin nuhe go yè sọgan dejido. Kandai nujijọ tọn etọn lẹ nọ to tlọlọ. E ma yin yinkọ kẹdẹ wẹ e bẹhẹn gba ṣigba kúnkan mẹdopodopo tọn lẹ ga.# To vogbingbọnmẹ na whenuho-kantọ aihọn mẹ tọn lẹ, he ma nọ saba donù aijijẹ akọta yetọn titi lẹ tọn go, Biblu kantọ lẹ nọ dọ nugbo, bo tlẹ nọ basi kandai awugbopo yelọsu titi tọn lẹ po akọta yetọn tọn lẹ po. Di dohia, to owe Osọha lẹ tọn mẹ to Biblu mẹ, wekantọ lọ Mose yigbe nuṣiwa sinsinyẹn he wutu Jiwheyẹwhe wọhẹ ẹ tlala tọn. (Osọha lẹ 20:2-12) Nugbodidọ mọnkọtọn ma nọ saba yin mimọ to kandai whenuho-kantọ devo lẹ tọn mẹ ṣigba e yin mimọ to Biblu mẹ na e yin owe de he sọn Jiwheyẹwhe dè wutu.

OWE DE HE NUYỌNẸN ETỌN YỌN-NA-YIZAN

10Na Biblu yin gbingbọ́n sọn Jiwheyẹwhe mẹ wutu, e yin “alenọ…na mẹpinplọn, na wọhẹmẹ, na anademẹ.” (2 Timoti 3:16) Mọwẹ, Biblu yin owe he yọn-na-yizan taun de. E do ninọmẹ gbẹtọvi tọn hia hezeheze. Ehe ma yin nupaṣamẹ de gba, na Dowatọ Biblu tọn, Jehovah Jiwheyẹwhe, wẹ yin Mẹdatọ lọ! E yọ́n linlẹn po numọtolanmẹ mítọn lẹ po hú mílọsu. Humọ, Jehovah yọ́n nuhe mí tindo nuhudo etọn nado sọgan tindo ayajẹ. Ewọ sọ yọ́n gbẹzan he mí dona dapana.

11Lẹnnupọndo hodidọ Jesu tọn he nọ yin yiylọdọ Yẹwhehodidọ Osó ji tọn lọ ji, heyin kinkàndai to Matiu weta 5 jẹ 7 mẹ. To mẹpinplọn ayidego tọn ehe mẹ, Jesu dọhodo hosọ voovo lẹ ji, he bẹ lehe mí sọgan mọ ayajẹ nugbo gbọn, lehe mí sọgan didẹ̀ gbemanọpọ lẹ gbọn, lehe mí na hodẹ̀ gbọn, gọna lehe mí sọgan nọ jlẹkaji to ojlo agbasanu lẹ tọn mẹ gbọn hẹn. Hogbe Jesu tọn lẹ gbẹsọ tindo huhlọn bosọ yọn-na-yizan to egbehe dile yé te do to whenue e dọ yé.

12Nunọwhinnusẹ́n Biblu tọn delẹ dọhodo gbẹzan whẹndo tọn, walọ he dona yin didohia to azọ́nwiwa kọ̀n, po haṣinṣan hẹ mẹdevo lẹ po ji. Nunọwhinnusẹ́n Biblu tọn lẹ yọn-na-yizan na mẹlẹpo, podọ ayinamẹ etọn nọ yin alemọyinu to whepoponu. Nuyọnẹn he tin to Biblu mẹ yin bibladopọ to ohó Jiwheyẹwhe tọn mẹ gbọn yẹwhegán Isaia gblamẹ dọmọ: “Yẹn wẹ OKLUNỌ Jiwheyẹwhe towe, he plọn we na ale.”—Isaia 48:17.

OWE DỌDAI TỌN

13Biblu bẹ dọdai susu hẹn, ehe susu to yé mẹ ko mọ hẹndi. Lẹnnupọndo apajlẹ de ji. Gbọn yẹwhegán Isaia he nọgbẹ̀ to owhe kanweko ṣinatọ̀ntọ J.W.M. gblamẹ, Jehovah dọ dọdai dọ tòdaho Babilọni tọn na yin vivasudo. (Isaia 13:19; 14:22, 23) Zẹẹmẹ gigọ́ yin bibasi nado do lehe ehe na jọ gbọn pẹpẹ hia. Awhànpa mẹgbeyantọ lẹ na hẹn tọ̀sisa Babilọni tọn hú bo na biọ tòdaho lọ mẹ mayin aliglọnna. E ma nọte do finẹ. Dọdai Isaia tọn tlẹ sọ ylọ oyín ahọlu he na gbawhàn Babilọni tọn—yèdọ Kilusi.—Isaia 44:27-45:2.

Biblu kantọ Isaia dọ dọdai aijijẹ Babilọni tọn

Dawe de to dodinnanu basi do aijijẹ Babilọni tọn ji

14To nudi owhe 200 godo—to ozán azán 5 jẹ 6 octobre, 539 J.W.M. tọn mẹ—awhànpa de dosla sẹpọ Babilọni. Mẹnu wẹ yin awhàngán etọn? Ahọlu Pẹlsia tọn he nọ yin Kilusi wẹ. Todin ojlẹ ko sọ na dọdai jiawu de nido yin hinhẹndi. Ṣigba, be awhànpa Kilusi tọn lọ na yangbé Babilọni tọn mayin aliglọnna kavi matin awhànfunfun, dile dọdai etọn yin didọ do ya?

15Babilọninu lẹ to hùnwhẹ de basi to ozán enẹ mẹ bo dejido adó huhlọnnọ blibata tòdaho yetọn tọn go. To ojlẹ dopolọ mẹ, Kilusi kàn ayiha bo diọkọna osin tọ̀sisa he nọ sà gbọn tòdaho lọ mẹ tọn. To ojlẹ vude godo, osin tọ̀sisa lọ tọn depò tlala bọ awhànfuntọ etọn lẹ sọgan jugbọn e mẹ bo jẹ adó tòdaho lọ tọn kọ̀n. Ṣigba, nawẹ awhànpa Kilusi tọn na penugo bo dasá adó Babilọni tọn lẹ gbọn? Na whẹwhinwhẹ́n delẹ wutu, họngbo tòdaho lọ tọn yin jijodo nùvo to mayọnẹn mẹ!

16Dọdai yin didọ gando Babilọni go dọmọ: “E ma to na yin otò gbedegbede ba, mọ yè masọ to na nọ̀ e mẹ ba sọn whẹndo de jẹ whẹndo de mẹ: mọ Alabia-nu lẹ ma to na gbá gòhọ to finẹ ba, mọ lẹngbọhọtọ lẹ ma to na dó apó yetọn to finẹ ba.” (Isaia 13:20) E ma yin aijijẹ tòdaho lọ tọn kẹdẹ go wẹ dọdai lọ donù gba. Ṣigba e sọ dohia dọ Babilọni na yin hinhẹn jẹvọ́ kakadoi. Hiẹ sọgan mọ kunnudenu he dohia dọ ohó helẹ mọ hẹndi. Lẹdo he gbọ̀gbé Babilọni hohowhenu tọn—he tin to nudi kilomẹtlu 80 do hùwaji Bagdad tọn to Iraq—yin kunnudenu dọ nuhe Jehovah dọ gbọn Isaia dali ko yin hinhẹndi: “Yẹn na yí akiza dindọ̀n tọn do zà ẹ.”—Isaia 14:22, 23.%

Gbakija Babilọni tọn lẹ

Gbakija Babilọni tọn lẹ

17Nulinlẹnpọndo lehe Biblu yin owe de he bẹ dọdai dejidego lẹ hẹn do ji nọ hẹn yise mítọn lodo, kavi e ma yin mọwẹ ya? Hú popolẹpo, eyin Jehovah Jiwheyẹwhe ko hẹn opagbe etọn he wayi lẹ di, mí dona tindo nujikudo mlẹnmlẹn dọ ewọ nasọ hẹn opagbe etọn gando paladisi aigba ji tọn go di ga. (Osọha lẹ 23:19) Na nugbo tọn, mí tindo “todido…ogbẹ̀ madopodo [tọn], he Jiwheyẹwhe, he ma nọ dolalo, ko dopagbe etọn whẹpo aihọn do ṣẹ̀.”—Titu 1:2.^

“OHÓ JIWHEYẸWHE TỌN TIN TO OGBẸ̀”

18Sọn nuhe mí ko dọhodeji to weta ehe mẹ lẹ mẹ, e họnwun dọ Biblu yin owe vonọtaun de. Ṣogan, nuhọakuẹ-yinyin etọn ma nọte do gbekọndopọ etọn, gbesisọ to lẹnunnuyọnẹn po whenuho po liho etọn, nuyọnẹn yọn-na-yizan etọn, po dọdai dejidego etọn po ji gba. Apọsteli Paulu wlan dọmọ: “Ohó Jiwheyẹwhe tọn tin to ogbẹ̀, e dohuhlọn, bo dá hú ohí nùawenọ, e nọ sọ́ omẹ, yèdọ nado klan ayiha po gbigbọ po do voovo, agómẹ hupetẹn tọn po ojó ohú mẹ tọn po, ewọ sọ wẹ linlẹn ayiha tọn po ojlo ayiha tọn po yọnẹntọ.”—Heblu lẹ 4:12.

19“Ohó” kavi owẹ̀n Jiwheyẹwhe tọn hihia to Biblu mẹ sọgan diọ gbẹzan mítọn. E sọgan gọalọna mí nado gbeje míde pọ́n kitokito hú gbede pọ́n tọn. Mí sọgan dọ dọ mí yiwanna Jiwheyẹwhe, ṣigba aliho he mẹ mí nọ yinuwa te hlan nuhe Ohó gbọdo etọn, Biblu, nọ plọnmẹ na de nuhe tin to linlẹn mítọn mẹ taun hia, etlẹ yin ninọmẹ ahun mẹ tọn mítọn lẹ.

20Biblu yin owe de he sọn Jiwheyẹwhe dè nugbonugbo. Owe he dona yin hihia, yin pinplọn, bo yin bowlena de wẹ e yin. Do pinpẹn-nutọn-yinyọnẹn towe na nunina sọn Jiwheyẹwhe dè ehe hia gbọn zinzindonukọn nado to hihia ẹ po sọwhiwhe po dali. Dile hiẹ to mọwà, a na tindo nukunnumọjẹnumẹ sisosiso nuhe yin lẹndai Jiwheyẹwhe tọn na gbẹtọvi lẹ tọn. Nuhe lẹndai enẹ yin podọ lehe e na yin hinhẹndi gbọn na yin hodọdeji to weta he bọdego mẹ.

NUHE BIBLU PLỌN MÍ LẸ

  • Biblu yin gbingbọ́n sọn Jiwheyẹwhe dè, enẹwutu e sọgbe bọ yè sọgan dejidego.—2 Timoti 3:16.
  • Nudọnamẹ he tin to Ohó Jiwheyẹwhe tọn mẹ lẹ yọn-na-yizan to whepoponu.—Isaia 48:17.
  • Opagbe Jiwheyẹwhe tọn he tin to Biblu mẹ lẹ na mọ hẹndi dandan.—Osọha lẹ 23:19.

*  Dile etlẹ yindọ mẹdelẹ dọ dọ adà Biblu tọn delẹ sọta yede, hodidọ mọnkọtọn lẹ ma tindo dodonu de gba. Pọ́n weta 7 owe lọ La Bible: Parole de Dieu ou des hommes? tọn he Kunnudetọ Jehovah tọn lẹ zinjẹgbonu.

#  Di apajlẹ, doayi zẹẹmẹ gigọ́ todohukanji kúnkan tọgbo Jesu tọn lẹ tọn go to Luku 3:23-38 mẹ.

%  Na nudọnamẹ dogọ do dọdai Biblu tọn ji, pọ́n weda 27-9 alọnuwe lọ Owe de na Gbẹtọ Lẹpo tọn, he Kunnudetọ Jehovah tọn lẹ zinjẹgbonu.

^  Apajlẹ dopo poun wẹ vasudo Babilọni tọn yin to dọdai Biblu tọn he mọ hẹndi lẹ mẹ. Vasudo Tile po Nineve tọn po sọ yin apajlẹ devo lẹ. (Ezekiẹli 26:1-5; Zẹfania 2:13-15) Podọ ga, Daniẹli dọ dọdai gando huhlọn aihọn tọn debọdo-dego he na dugán to aijijẹ Babilọni tọn godo lẹ go. Ehelẹ bẹ Mẹdo-Pẹlsia po Glẹki po hẹn. (Daniẹli 8:5-7, 20-22) Pọ́n Nudọnamẹ Dogọ na hodọdopọ de do dọdai Mẹssia tọn susu he mọ hẹndi yí gando Jesu Klisti go lẹ ji.


Kanbiọ Nupinplọn Tọn Lẹ

1, 2. Aliho tẹlẹ mẹ wẹ Biblu yin nunina dagbedagbe de sọn Jiwheyẹwhe dè te?

3. Etẹwẹ awuwiwlena Biblu dohia mí dogbọn Jehovah dali, podọ naegbọn ehe do yin homẹmiọnnamẹnu?

4. Nawẹ lehe Biblu gbayipe sọ yinuwado ji we gbọn?

5. Aliho tẹ mẹ wẹ Biblu yin “gbingbọ́n sọn Jiwheyẹwhe mẹ” te?

6, 7. Naegbọn kanṣiṣa he tin to nudọnamẹ he tin to adà Biblu tọn voovo lẹ mẹ do jẹna ayidego taun?

8. Na apajlẹ lẹ he dohia dọ Biblu sọgbe to lẹnunnuyọnẹn-liho.

9. (a) Kunnudenu tẹlẹ wẹ dohia dọ Biblu sọgbe bo sọgan yin jide-dego to whenuho-liho? (b) Etẹwẹ nugbodidọ mẹhe kàn ẹn lẹ tọn dohia dogbọn Biblu dali?

10. Naegbọn e ma yin nupaṣamẹ dọ Biblu yin owe he yọn-na-yizan de?

11, 12. (a) Hosọ tẹlẹ ji wẹ Jesu dọhodo to Yẹwhehodidọ Osó ji tọn etọn mẹ? (b) Whẹho titengbe devo tẹlẹ ji wẹ Biblu dọhodo, podọ naegbọn ayinamẹ etọn ma nọ dohó?

13. Zẹẹmẹ gigọ́ tẹwẹ Jehovah gbọdo yẹwhegán Isaia nado kandai gando Babilọni go?

14, 15. Nawẹ zẹẹmẹ gigọ́ dọdai Isaia tọn delẹ he gando Babilọni go yin hinhẹndi gbọn?

16. (a) Etẹwẹ Isaia dọ dọ e na jọ do Babilọni go to godo mẹ? (b) Obá tẹ mẹ wẹ dọdai Isaia tọn gando vọjijẹ Babilọni tọn go yin hinhẹndi jẹ?

17. Nawẹ hẹndi dọdai Biblu tọn lẹ tọn nọ hẹn yise lodo gbọn?

18. Hodidọ ayidego tọn tẹwẹ apọsteli Paulu dọ gando “ohó Jiwheyẹwhe tọn” go?

19, 20. (a) Nawẹ Biblu sọgan gọalọna we nado gbeje dewe pọ́n gbọn? (b) Nawẹ hiẹ sọgan do pinpẹn-nutọn-yinyọnẹn hia na nunina vonọtaun Jiwheyẹwhe tọn, heyin Biblu gbọn?

Plọnnu Dogọ

Naegbọn Mí Dona Plọn Biblu?

Biblu to alọgọna gbẹtọ livi susu lẹdo aihọn pé nado mọ gblọndo na kanbiọ tangan gbẹ̀mẹ tọn lẹ. Hiẹ lọsu jlo na tin to yé mẹ ya?