Accessibility setting

De ogbè dopo

Yì hosọ flinflin lẹ ji

Yì todowhinnu hosọ lẹ tọn ji

Yì hosọ lẹ ji

Kunnudetọ Jehovah Tọn Lẹ

Gungbe

Ahọluduta Jiwheyẹwhe Tọn to Gandu!

 WETA 16

Pipli Dopọ Na Sinsẹ̀n-Bibasi

Pipli Dopọ Na Sinsẹ̀n-Bibasi

NUHE WETA LỌ BẸHẸN

Dogbigbapọnna whenuho po nujọnu-yinyin opli mítọn lẹ tọn po

1. To whenue devi lẹ pli dopọ, alọgọ tẹwẹ yé mọyi, podọ etẹwutu wẹ yé tindo hudo etọn?

OJLẸ vude to fọnsọnku Jesu tọn godo, devi lẹ pli dopọ nado na tuli ode awetọ. Amọ́, yé sú ohọ̀n lẹ na yé to budina kẹntọ yetọn lẹ wutu. Lehe obu yetọn na ko busẹ do sọ to whenue Jesu sọawuhia to ṣẹnṣẹn yetọn bo dọmọ: “Gbigbọ ni jẹ mì ji”! (Hia Johanu 20:19-22.) To nukọn mẹ, devi lẹ pli dopọ whladopo dogọ, podọ Jehovah kọ̀n gbigbọ-wiwe do yé ji. Lehe enẹ na ko na yé huhlọn na azọ́n yẹwhehodidọ tọn he to tepọn yé do sọ!—Owalọ 2:1-7.

2. (a) Nawẹ Jehovah nọ na mí huhlọn gbọn, podọ etẹwutu mí tindo hudo etọn? (b) Naegbọn tito sinsẹ̀n-bibasi whẹndo tọn do yin nujọnu sọmọ? (Pọ́n nudọnamẹ odò tọn po apotin lọ “ Sinsẹ̀n-Bibasi Whẹndo Tọn.”)

2 Mí nọ pehẹ avùnnukundiọsọmẹnu he nkọ mẹmẹsunnu mítọn owhe kanweko tintan tọn lẹ pehẹ. (1 Pita 5:9) Whedelẹnu, obu gbẹtọ tọn nọ yinuwado mẹdelẹ to mí mẹ ji. Podọ mí tindo nuhudo huhlọn he Jehovah nọ namẹ tọn eyin mí na doakọnnanu to azọ́n yẹwhehodidọ tọn lọ kọ̀n. (Efe. 6:10) Adà daho huhlọn enẹ tọn wẹ Jehovah nọ namẹ gbọn opli mítọn lẹ gblamẹ. Todin, mí tindo dotẹnmẹ hundote nado nọ yì opli mẹjlọdote tọn awe to sẹmẹsẹmẹ—enẹ wẹ Opli Togunmẹho tọn po Oplọn Atọ̀họ̀-Nuhihọ́ lọ Tọn po, gọna opli osẹ ṣẹnṣẹn tọn mítọn, he yin Opli Gbẹzan po Lizọnyizọn Mítọn po tọn. * Podọ mí nọ duvivi opli whemẹwhemẹ tọn ẹnẹ tọn—enẹ wẹ plidopọ daho, plidopọ lẹdo tọn awe po Oflin okú Klisti tọn po. Naegbọn e do yin nujọnu dọ mí ni nọ yì opli enẹ lẹpo? Etẹwẹ yin whenuho opli mítọn egbezangbe tọn lẹ tọn? Podọ etẹwẹ nuyiwa mítọn gando opli mítọn lẹ go nọ dohia?

Naegbọn Mí Do Nọ Pli Dopọ?

3, 4. Etẹwẹ Jehovah biọ to omẹ etọn lẹ si? Na apajlẹ delẹ.

3 Sọn whenu dindẹn die wẹ Jehovah ko biọ dọ omẹ emitọn lẹ ni nọ pli dopọ nado sẹ̀n emi. Di apajlẹ, to 1513 J.W.M., Jehovah na Osẹ́n etọn akọta Islaeli tọn, podọ Osẹ́n enẹ bẹ Gbọjẹzan sẹmẹsẹmẹ tọn de hẹn ehe na zọ́n bọ whẹndo dopodopo sọgan nọ basi sinsẹ̀n hlan ẹn bo mọ anademẹ lẹ yí gando Osẹ́n lọ go. (Deut. 5:12; 6:4-9) Eyin Islaelivi lẹ hodo gbedide enẹ, whẹndo lẹ nọ yin hinhẹn lodo podọ akọta lọ blebu nọ gbọṣi wiweji to gbigbọ-liho bo nọ lodo. Amọ́, eyin akọta lọ gboawupo nado yìn Osẹ́n lọ, bo dovọ́na nubiọtomẹsi mọnkọtọn lẹ nado nọ pli dopọ to gbesisọ  mẹ na sinsẹ̀n-bibasi Jehovah tọn, yé nọ hẹn nukundagbe Jiwheyẹwhe tọn bu.—Lev. 10:11; 26:31-35; 2 Otàn. 36:20, 21.

4 Sọ lẹnnupọndo apajlẹ he Jesu zedai ji. Aṣa etọn wẹ nado nọ yì sinagọgu mẹ to Gbọjẹzangbe to sẹmẹsẹmẹ. (Luku 4:16) To okú po fọnsọnku Jesu tọn po godo, devi etọn lẹ lọsu zindonukọn po aṣa lọ po nado nọ pli dopọ to gbesisọ mẹ, dile etlẹ yindọ yé masọ tin to osẹ́n Gbọjẹzan tọn glọ ba. (Owalọ 1:6, 12-14; 2:1-4; Lom. 14:5; Kol. 2:13, 14) To opli enẹlẹ tẹnmẹ, e ma yin anademẹ po tulinamẹ po kẹdẹ wẹ Klistiani owhe kanweko tintan tọn lẹ nọ mọyi gba, ṣigba yé sọ nọ basi avọ́sinsan pipà tọn hlan Jiwheyẹwhe gbọn dẹ̀hiho, gblọndonina po ohàn lẹ jiji po dali.—Kol. 3:16; Heb. 13:15.

Devi Jesu tọn lẹ pli dopọ nado hẹn ode awetọ lodo podọ nado na tuli ode awetọ

5. Naegbọn mí do nọ yì opli sẹmẹsẹmẹ tọn lẹ po plidopọ lẹ po? (Sọ pọ́n apotin lọ “ Opli Whemẹwhemẹ Tọn lẹ He Nọ Kọ̀n Omẹ Jiwheyẹwhe Tọn lẹ Dopọ.”)

5 Mọdopolọ, eyin mí yì opli sẹmẹsẹmẹ tọn lẹ po plidopọ lẹ po, mí nọ do godonọnamẹ mítọn na Ahọluduta Jiwheyẹwhe tọn hia bo nọ mọ huhlọn yí gbọn gbigbọ-wiwe gblamẹ, bosọ nọ na tuli mẹdevo lẹ gbọn hodidọ gando yise mítọn go dali. Hú popolẹpo, mí nọ tindo dotẹnmẹ hundote lọ nado basi sinsẹ̀n hlan Jehovah gbọn dẹ̀hiho, gblọndonina po ohàn lẹ jiji po dali. Lehe tito opli mítọn lẹ tọn yin bibasi do sọgan gbọnvona Islaelivi lẹ po Klistiani owhe kanweko tintan whenu tọn lẹ po tọn, etomọṣo pipli dopọ mítọn yin onú titengbe. Etẹwẹ yin whenuho opli mítọn egbezangbe tọn lẹ tọn?

Opli Sẹmẹsẹmẹ Tọn lẹ He Nọ Namẹ Tuli Na “Owanyi po Azọ́n Dagbe lẹ Po”

6, 7. (a) Lẹndai tẹwẹ opli mítọn lẹ tin na? (b) Nawẹ opli lẹ nọ gbọnvo sọn pipli de ji jẹ devo ji gbọn?

6 To whenue Mẹmẹsunnu Charles Taze Russell jẹ dodinna nugbo lọ ji sọn Ohó Jiwheyẹwhe tọn mẹ, e mọdọ emi dona nọ pli dopọ hẹ mẹhe tindo yanwle dopolọ hẹ emi lẹ. To 1879, Russell  wlan dọmọ: “Yẹn, gọna hagbẹ devo lẹ to Pittsburgh, basi titona klasi dodinnanu sọn Owe-wiwe lẹ mẹ tọn de bọ mí nọ pli to dimanche lẹpo.” Mẹhe nọ hia Atọ̀họ̀-Nuhihọ́ lọ Tọn lẹ yin tudohomẹna nado nọ pli dopọ, podọ to 1881 opli lẹ ko jẹ yinyin bibasi ji to Pittsburgh, to Pennsylvanie, to dimanche po mercredi lẹ po. Atọ̀họ̀-Nuhihọ́ lọ Tọn [Glẹnsigbe] novembre 1895 tọn dọ dọ lẹndai opli enẹlẹ tọn wẹ nado wleawuna “haṣinṣan Klistiani tọn, owanyi po kọndopọ po” podọ nado na dotẹnmẹ mẹhe nọ wá lẹ nado nọ na tuli ode awetọ.—Hia Heblu lẹ 10:24, 25.

7 Na owhe susu lẹ, lehe pipli Biblu Plọntọ lẹ tọn dopodopo basi tito opli lẹ tọn do po whla nẹmu he yé nọ pli po gbọnvona yede. Di apajlẹ, wekanhlanmẹ de sọn pipli de dè to États-Unis he yin zinzinjẹgbonu to 1911 dọmọ: “E whè gbau mí nọ basi opli atọ́n to sẹmẹsẹmẹ.” Yé nọ basi opli enẹlẹ to lundi, mercredi, vendredi, podọ whla awe to dimanche. Wekanhlanmẹ devo sọn pipli de dè to Aflika he yin zinzinjẹgbonu to 1914 dọmọ: “Mí nọ basi opli lẹ whla awe to osun dopo mẹ, bo nọ bẹjẹeji sọn vendredi jẹ dimanche.” Ṣigba to nukọn mẹ, lehe opli mítọn lẹ nọ yin bibasi do todin wá bẹjẹeji. Todin, mì gbọ mí ni gbadopọnna whenuho opli ehelẹ dopodopo tọn to kleun mẹ.

8. Etẹwẹ yin delẹ to hosọ he ji opli togunmẹho tọn nọ sinai do to bẹjẹeji lẹ mẹ?

8 Opli Togunmẹho Tọn. To 1880, yèdọ owhe he bọdo owhe he mẹ Mẹmẹsunnu Russell jẹ Atọ̀họ̀-Nuhihọ́ lọ Tọn zinjẹgbonu ji te go, e hodo apajlẹ he Jesu zedai bo bẹ gbejizọnlin yẹwhehodidọ tọn de jẹeji. (Luku 4:43) To whenue Mẹmẹsunnu Russell to yìyì pé, e ze apajlẹ opli he wá lẹzun Opli Togunmẹho tọn to egbehe dai. Nado basi nulila gbejizọnlin lọ tọn, Atọ̀họ̀-Nuhihọ́ lọ Tọn dọ dọ homẹ Russell tọn “na hùn nado basi opli togunmẹho tọn de he sinai do ‘Nuhe gando ahọluduta Jiwheyẹwhe tọn go lẹ’ ji.” To 1911, to whenue klasi lẹ kavi agun lẹ ko yin didoai to otò sọha delẹ mẹ godo, e yin bibiọ to klasi dopodopo si nado do hodọtọ he pegan lẹ hlan lẹdo he to yakẹ lẹ mẹ nado na hodidọ debọdo-dego ṣidopo de, ehe tindo hosọ lẹ taidi whẹdida po ofligọ lọ po. To vivọnu hodidọ dopodopo tọn, yinkọ hodọtọ po hosọ osẹ he na bọdego tọn po nọ yin lilá.

9. Nawẹ vọjlado ko yin bibasina Opli Togunmẹho tọn to owhe lẹ gblamẹ gbọn, podọ nawẹ a sọgan nọgodona opli ehe gbọn?

9 To 1945, Atọ̀họ̀-Nuhihọ́ lọ Tọn lá bẹjẹeji nujijla lẹdo aihọn pé Opli Togunmẹho tọn de tọn he na bẹ hodidọ sinai do Biblu ji debọdo-dego ṣinatọ̀n hẹn, ehe na dọhodo “nuhahun niyaniya ojlẹ lọ mẹ tọn lẹ” ji. Na owhe susu lẹ, hodọtọ he yin dide lẹ nọ yí hosọ he afanumẹ nugbonọ lọ wleawuna lẹ zan, amọ́ yé sọ nọ yí dehe yelọsu wleawuna lẹ zan ga. Ṣigba to 1981, anademẹ yin nina hodọtọ lẹpo nado nọ yí todohukanji hodidọ tọn he yin didohlan agun lẹ zan. * Kakajẹ 1990, todohukanji hodidọ tọn delẹ nọ biọ dọ mẹplidopọ lẹ ni tindo mahẹ to e mẹ kavi basi wadohia lẹ; amọ́ to owhe enẹ mẹ, anademẹ lẹ yin vivọjlado bọ sọn whenẹnu togunmẹho lẹ nọ yin didọ taidi hodidọ tlọlọ lẹ. Vọjlado devo wá aimẹ  to janvier 2008 bọ gànmẹ togunmẹho tọn yin didepo sọn nukunwhiwhe 45 wá 30. Dile etlẹ yindọ vọjlado lẹ yin bibasi na lehe opli ehe nọ yin bibasi do, togunmẹho he yin awuwlena ganji lẹ zindonukọn nado to yise mítọn hẹn lodo to Ohó Jiwheyẹwhe tọn mẹ podọ nado plọnnu mí gando adà voovo Ahọluduta Jiwheyẹwhe tọn lẹ go. (1 Tim. 4:13, 16) Be hiẹ nọ yí zohunhun do basi oylọna gọyìpọn towe lẹ po mẹhe ma yin Kunnudetọ lẹ po nado wá sè hodidọ sinai do Biblu ji he nọ jlọmẹdote ehelẹ ya?

10-12. (a) Diọdo tẹlẹ wẹ ko yin bibasi gando aliho he mẹ oplọn Atọ̀họ̀-Nuhihọ́ lọ Tọn nọ yin anadena te go? (b) Kanbiọ tẹlẹ wẹ e jẹ dọ mí ni kanse míde?

10 Oplọn Atọ̀họ̀-Nuhihọ́ lọ Tọn. To 1922, mẹmẹsunnu he yin agun-ji-pọntọ lẹ—enẹ wẹ lizọnyizọnwatọ he Watch Tower Society nọ dohlan nado na hodidọ na agun lẹ bo yin nukọntọ to azọ́n yẹwhehodidọ tọn mẹ lẹ—na ayinamẹ dọ opli de ni nọ yin bibasi to gbesisọ mẹ nado nọ plọn Atọ̀họ̀-Nuhihọ́ lọ Tọn. Ayinamẹ ehe yin alọkẹyi, bọ to bẹjẹeji Atọ̀họ̀-Nuhihọ́ lọ Tọn nọ yin pinplọn vlavo to osẹ ṣẹnṣẹn kavi to dimanche.

Oplọn Atọ̀họ̀-Nuhihọ́ lọ Tọn, Ghana, 1931

11 Hosọ de to Atọ̀họ̀-Nuhihọ́ lọ Tọn 15 juin 1932 tọn mẹ na anademẹ dogọ gando lehe opli ehe dona yin anadena do go. Hosọ lọ dlẹnalọdo aliho he mẹ oplọn lọ nọ yin bibasi te to Owhé Bẹtẹli tọn gbè, bo dohia dọ mẹmẹsunnu de wẹ dona nọ deanana opli lọ. Mẹmẹsunnu atọ̀n sọgan sinai to nukọn bo na nọ diọ yede nado hia hukan lẹ. Hosọ lẹ to whenẹnu ma nọ bẹ kanbiọ lẹ hẹn, enẹwutu e yin bibiọ to mẹhe to anadena lọ si nado nọ biọ to mẹplidopọ lẹ si nado nọ fọ́n kanbiọ lẹ dote gando nuhe ji yé to nuplọn do lọ go. Enẹgodo, e na basi oylọna mẹplidopọ lẹ nado na gblọndo kanbiọ lọ lẹ tọn. Eyin e biọ dọ nude ni yin hinhẹn họnwun, anademẹtọ lọ na basi zẹẹmẹ “to hogbe kleun” de mẹ.

12 To tintan whenu, agun dopodopo sọgan de zinjẹgbonu linlinnamẹwe he suhugan hagbẹ agun lọ tọn lẹ jlo nado plọn tọn.  Ṣigba, zinjẹgbonu Atọ̀họ̀-Nuhihọ́ lọ Tọn 15 avril 1933 tọn na ayinamẹ dọ agun lẹpo ni nọ yí zinjẹgbonu alọnu tọn zan. To 1937, anademẹ yin nina dọ oplọn lọ ni nọ yin bibasi to dimanche lẹ. Vọjlado devo lẹ he diọ opli lọ jẹ aliho he mẹ mí nọ basi i te to egbehe yin zinzinjẹgbonu to Atọ̀họ̀-Nuhihọ́ lọ Tọn 1er octobre 1942 tọn mẹ. Jẹnukọn whẹ́, linlinnamẹwe lọ lá dọ kanbiọ lẹ na nọ sọawuhia to odò weda dopodopo tọn na hosọ nupinplọn tọn lẹ, bọ kanbiọ enẹlẹ wẹ dona nọ yin yiyizan. Enẹgodo, e dohia dọ opli lọ dona nọ dẹn na gànhiho dopo. E sọ na tuli mẹhe nọ na gblọndo lẹ nado nọ wàmọ “to hogbe yetọn titi lẹ mẹ” kakati nado nọ hia adà hukan lọ tọn lẹ. Oplọn Atọ̀họ̀-Nuhihọ́ lọ Tọn zindonukọn nado yin opli tangan lọ he gblamẹ afanumẹ nugbonọ lọ nọ wleawuna núdùdù gbigbọmẹ tọn to ojlẹ sisọ mẹ te. (Mat. 24:45) E jẹ dọ dopodopo mítọn ni kanse ede dọ, ‘Be n’nọ wleawuna oplọn Atọ̀họ̀-Nuhihọ́ lọ Tọn to sẹmẹsẹmẹ ya? Podọ be n’nọ dovivẹnu nado na gblọndo eyin n’penugo ya?’

13, 14. Etẹwẹ yin whenuho Biblu Pinplọn Agun tọn tọn, podọ nawẹ a nọ duvivi opli ehe tọn gbọn?

13 Biblu Pinplọn Agun Tọn. To bẹjẹeji 1890 lẹ tọn, to whenue sọha bladopọ L’Aurore du Millénium tọn delẹ ko yin didetọn godo, Mẹmẹsunnu H. N. Rahn, he yin Biblu Plọntọ de he nọ nọ̀ tòdaho Baltimore tọn mẹ, to Maryland États-Unis, na ayinamẹ dọ yè ni nọ yí opli “Cercles de l’aurore” zan na Biblu pinplọn. To tintan whenu, tẹnpọn de wẹ opli ehelẹ he nọ saba yin bibasi to owhé mẹdetiti tọn lẹ gbè yin. Ṣigba to nudi septembre 1895, opli Cercles de l’aurore ko nọ yin anadena ganji to tòdaho susu lẹ mẹ to États-Unis. Enẹwutu, Atọ̀họ̀-Nuhihọ́ lọ Tọn osun enẹ tọn na ayinamẹ nuplọntọ nugbo lọ tọn lẹpo nado jẹ opli enẹlẹ basi ji. E na anademẹ dọ mẹhe to anadena opli lọ dona yin wehiatọ dagbe. Ewọ na nọ hia adà de, enẹgodo e na nọte bọ mẹplidopọ lẹ na na gblọndo. To whenue e ko hia adà dopodopo hukan de tọn bọ yé ko dọhodeji godo, ewọ na hia wefọ he yin dide lẹ. To vivọnu weta de tọn, mẹplidopọ lẹ dopodopo na nọ basi bladopọ kleun de do nudọnamẹ lọ ji.

14 Yinkọ opli ehe tọn ko yin didiọ whlasusu. E wá yin yiylọdọ Cercles béréens pour l’étude de la Bible, ehe to alọdlẹndo Beleanu owhe kanweko tintan tọn lẹ he nọ gbadopọnna Owe-wiwe lẹ po sọwhiwhe po. (Owalọ 17:11) To nukọn mẹ, opli lọ nọ wá yin yiylọdọ Oplọn Agunwe. Todin, e nọ yin yiylọdọ Biblu Pinplọn Agun tọn, podọ agun lọ blebu nọ pli dopọ to Plitẹnhọ Ahọluduta tọn mẹ kakati nido yin pipli pẹvide to owhé mẹdetiti tọn lẹ gbè. Na owhe susu lẹ, owe voovo lẹ, alọnuwe lẹ, etlẹ yin hosọ Atọ̀họ̀-Nuhihọ́ lọ Tọn lẹ ko yin yiyizan nado plọnnu to opli ehe ji. Sọn bẹjẹeji gbọ́n wẹ mẹplidopọ lẹpo ko nọ yin tulina nado tindo mahẹ to e mẹ. Opli ehe ko yí adà titengbe de wà nado hẹn oyọnẹn Biblu tọn mítọn siso deji. Be hiẹ nọ wleawuna opli ehe to gbesisọ mẹ bo nọ tindo mahẹ to e mẹ dile a penugo do ya?

15. Etẹwutu Wehọmẹ Lizọnyizọn Yẹwhehọluduta tọn do yin awuwlena?

 15 Wehọmẹ Lizọnyizọn Yẹwhehọluduta Tọn. Carey Barber he to sinsẹ̀n to tatọ́-tẹnnọ mítọn to Brooklyn, New York to whenẹnu flin dọmọ, “To lundi zánmẹ 16 février 1942, sunnu he to sinsẹ̀n to whẹndo Bẹtẹli Brooklyn tọn mẹ lẹpo wẹ yin oylọ-basina nado ze yinkọ dai na wehọmẹ he mí wá yọnẹn to nukọn mẹ taidi, Wehọmẹ Lizọnyizọn Yẹwhehọluduta tọn.” Mẹmẹsunnu Barber, he wá lẹzun dopo to Hagbẹ Anademẹtọ lọ mẹ, basi zẹẹmẹ wehọmẹ lọ tọn taidi “dopo to aliho ayidego hugan tọn lẹ mẹ he mẹ Jehovah nọ yinuwa hẹ omẹ etọn lẹ te to ojlẹ mítọn mẹ.” Wehọmẹ ehe tindo kọdetọn dagbe to azọ́npinplọn mẹmẹsunnu lẹ to mẹpinplọn po yẹwhehodidọ po mẹ sọmọ bọ bẹsọn 1943, alọnuwe lọ Cours pour le ministère théocratique [Mẹpinplọn Gando Lizọnyizọn Yẹwhehọluduta Tọn Go] yin hinhẹn tin-to-aimẹ vudevude na agun lẹ lẹdo aihọn pé. Atọ̀họ̀-Nuhihọ́ lọ Tọn 1er juin 1943 tọn dọ dọ Wehọmẹ Lizọnyizọn Yẹwhehọluduta tọn yin awuwlena  nado gọalọna omẹ Jiwheyẹwhe tọn lẹ na yé nido “plọnazọ́n yede ganji nado dekunnu bo lá Ahọluduta lọ.”—2 Tim. 2:15.

16, 17. Be nugopipe mẹpinplọn tọn kẹdẹ wẹ Wehọmẹ Lizọnyizọn Yẹwhehọluduta tọn plọnmẹ ya? Basi zẹẹmẹ.

16 To tintan whenu, e nọ vẹawuna mẹsusu nado dọho to mẹplidopọ lẹ nukọn. Clayton Woodworth, Jr., he otọ́ etọn yin wiwle do gànmẹ to pọmẹ hẹ Mẹmẹsunnu Rutherford po mẹdevo lẹ po to aliho mawadodo tọn mẹ to 1918, flin numọtolanmẹ he e tindo whla tintan he e wazọ́n to wehọmẹ lọ to 1943. “E vẹawuna mi taun nado nọ na hodidọ lẹ,” wẹ Mẹmẹsunnu Woodworth dọ. “E nọ di dọ odẹ́ ṣie dite dogọ, otán hú sọn nùmẹ na mi pete, podọ kọnugbè ṣie wá hlá bọ ogbè ṣie yiaga.” Amọ́, to whenue nugopipe Clayton tọn pọnte dogọ, e mọ lẹblanulọkẹyi hodidọ gbangba tọn susu yí. Wehọmẹ lọ sọ plọn ẹn nususu devo lẹ gbọnvona nugopipe mẹpinplọn tọn. E plọn ẹn nado nọ do whiwhẹ hia podọ nado nọ ganjẹ Jehovah go. E dọ dọ, “N’wá mọdọ, e ma yin hodọtọ lọ wẹ yin nujọnu lọ. Ṣigba, eyin e wleawu ganji bo ze jidide  etọn lẹpo do Jehovah ji, homẹ hosetọ lẹ tọn na hùn bọ yé na mọ nude plọn.”

17 To 1959, mẹmẹyọnnu lẹ yin alọkẹyi nado ze yinkọ dai na wehọmẹ lọ. Mẹmẹyọnnu Edna Bauer flin nuhe jọ to whenue e sè nulila lọ to plidopọ he e yì de whenu. “N’flin aglinjijẹ he e hẹnwa mẹmẹyọnnu lẹ ṣẹnṣẹn,” wẹ e dọ. “Todin, yé tindo dotẹnmẹ hundote susu dogọ.” Na owhe susu, mẹmẹsunnu po mẹmẹyọnnu susu lẹ po wẹ ko yí dotẹnmẹ hundote lọ zan nado ze yinkọ dai to Wehọmẹ Lizọnyizọn Yẹwhehọluduta tọn nado yin pinplọn gbọn Jehovah dali. To egbehe, mí gbẹ́ to azọ́nplọnmẹ mọnkọtọn mọyi to opli osẹ ṣẹnṣẹn tọn mítọn lẹ ji.—Hia Isaia 54:13.

18, 19. (a) Nawẹ mí nọ mọ anademẹ yọ́n-na-yizan lẹ yí gbọn todin nado hẹn lizọnyizọn mítọn di? (b) Etẹwutu mí do nọ jihàn to opli mítọn lẹ ji? (Pọ́n apotin lọ “ Ohàn Nugbo lọ Tọn Jiji.”)

18 Opli Sinsẹ̀nzọn Tọn. Sọn 1919 gbọ́n wẹ opli lẹ ko nọ yin bibasi nado basi tito kunnudegbe tọn. To whenẹnu, e ma yin hagbẹ agun lọ tọn lẹpo wẹ nọ wá opli enẹ—adavo mẹhe nọ tindo mahẹ to owe lẹ mimá mẹ lẹ kẹdẹ. To suhugan 1923 tọn gblamẹ, Opli Sinsẹ̀nzọn tọn nọ yin bibasi whladopo to sunmẹ, podọ hagbẹ pipli kavi agun lọ tọn lẹpo wẹ dona wá. To 1928, agun lẹpo mọ tulinamẹ yí nado nọ basi Opli Sinsẹ̀nzọn tọn to sẹmẹsẹmẹ, podọ to 1935, Atọ̀họ̀-Nuhihọ́ lọ Tọn na tuli agun lẹpo nado nọ ze Opli Sinsẹ̀nzọn tọn sinai do nudọnamẹ he tin to L’instructeur (he wá yin yiylọ to nukọn mẹ dọ l’Informateur, podọ to godo mẹ Lizọnyizọn Ahọluduta Tọn Mítọn) ji. E ma dẹn bọ opli ehe lẹzun apadewhe tito-to-whinnu opli sẹmẹsẹmẹ tọn to agun dopodopo mẹ.

19 To egbehe, mí nọ mọ anademẹ yọ́n-na-yizan lẹ yí to opli osẹ ṣẹnṣẹn tọn mítọn ji nado hẹn lizọnyizọn mítọn di. (Mat. 10:5-13) Eyin a pegan nado mọ vọkan nuplọnwe opli tọn yí, be a nọ plọn ẹn bo nọ yí ayinamẹ he e bẹhẹn lẹ do yizan mẹ dile a to mahẹ tindo to lizọnyizọn lọ mẹ ya?

Opli Titengbe Hugan to Owhe Mẹ

Sọn owhe kanweko tintan whenu gbọ́n, Klistiani lẹ ko nọ pli dopọ to whemẹwhemẹ nado basi Hùnwhẹ oflin okú Klisti tọn (Pọ́n hukan 20)

20-22. (a) Naegbọn mí do nọ basi hùnwhẹ okú Jesu tọn? (b) Ale tẹwẹ a nọ mọyi to whenue a yì Oflin to whemẹwhemẹ?

20 Jesu degbena hodotọ etọn lẹ nado nọ basi hùnwhẹ oflin okú etọn tọn kaka ewọ nado wá. Taidi hùnwhẹ Juwayi tọn, Oflin okú Klisti tọn nọ yin bibasi to whemẹwhemẹ. (1 Kọl. 11:23-26) Gbẹtọ livi susu lẹ wẹ nọ wá opli ehe to whemẹwhemẹ. E nọ flinnu mẹyiamisisadode lẹ gando lẹblanulọkẹyi he yé tindo nado yin gudutọgbẹ́ Ahọluduta lọ tọn lẹ go. (Lom. 8:17) Podọ na lẹngbọ devo lẹ, e nọ whàn yé nado tindo sisi sisosiso na Ahọlu Ahọluduta Jiwheyẹwhe tọn bosọ nọ yin nugbonọ na ẹn.—Joh. 10:16.

21 Mẹmẹsunnu Russell po gbẹdohẹmẹtọ etọn lẹ po yọ́n nujọnu-yinyin hùnwhẹ Tenu-Núdùdù Oklunọ tọn bibasi tọn bosọ yọnẹn dọ e dona nọ yin bibasi whladopo to whemẹ. Atọ̀họ̀-Nuhihọ́ lọ Tọn avril 1880 tọn dọmọ: “E ko yin aṣa susu mítọn tọn to Pittsburgh fi sọn owhe susu die nado . . . nọ flin Juwayi [Oflin] bo dù yẹhiadonu lọ lẹ he nọtena agbasa po ohùn Oklunọ mítọn tọn po.” Ojlẹ vude godo, plidopọ lẹ jẹ yinyin bibasi to kọndopọ mẹ hẹ  Oflin ji. Whla tintan he kandai yin bibasi na nujijọ ehelẹ nkọ wẹ 1889, to whenue gbẹtọ 225 wá bọ omẹ 22 yí baptẹm.

22 To egbehe, mí masọ nọ basi Oflin taidi apadewhe tito-to-whinnu plidopọ lẹ tọn ba, ṣigba mí nọ basi oylọna mẹlẹpo to lẹdo mítọn mẹ nado kọnawudopọ hẹ mí to Plitẹnhọ Ahọluduta tọn mẹ kavi to nọtẹn devo he yin hihaya mẹ. To 2013, gbẹtọ hugan livi 19 wẹ wá hùnwhẹ okú Jesu tọn. Lẹblanulọkẹyi nankọ die mí tindo nado wá Oflin bosọ na tuli mẹdevo lẹ nado kọnawudopọ hẹ mí to ozán wiwe hugan enẹ mẹ! Be hiẹ nọ yí zohunhun do basi oylọna mẹsusu dile e yọnbasi do nado wá Oflin to whemẹwhemẹ ya?

Nuhe Nuyiwa Mítọn lẹ Nọ Dohia

23. Nukun tẹwẹ a do nọ pọ́n pipli dopọ mítọn?

23 Devizọnwatọ nugbonọ Jehovah tọn lẹ ma nọ pọ́n anademẹ lọ nado nọ pli dopọ taidi agbànpẹnmẹnu. (Heb. 10:24, 25; 1 Joh. 5:3) Di apajlẹ, Ahọlu Davidi yiwanna nado nọ yì ohọ̀ Jehovah tọn mẹ na sinsẹ̀n-bibasi. (Salm. 27:4) E nọ wà ehe po awuvivi po titengbe to pọmẹ hẹ mẹhe yiwanna Jiwheyẹwhe lẹ. (Salm. 35:18) Sọ lẹnnupọndo apajlẹ Jesu tọn ji. To whenue e gbẹ́ yin yọpọvu, e tindo ojlo sisosiso nado nọ tin to ohọ̀ sinsẹ̀n-bibasi Otọ́ etọn tọn mẹ.—Luku 2:41-49.

Obá he mẹ ojlo mítọn nado nọ pli dopọ siso jẹ nọ do lehe Ahọluduta Jiwheyẹwhe tọn yin nujọnu na dopodopo mítọn lẹ do hia

24. Eyin mí yì opli lẹ, dotẹnmẹ hundote tẹlẹ wẹ mí nọ tindo?

24 Eyin mí yì opli lẹ, mí nọ do owanyi mítọn na Jehovah podọ ojlo mítọn nado hẹn yisenọ hatọ mítọn lẹ lodo hia. Mí sọ nọ do ojlo mítọn nado plọn lehe yè sọgan nọgbẹ̀ taidi mẹjidugando Ahọluduta Jiwheyẹwhe tọn do hia, na onú titengbe he mí nọ plọn to opli lẹ po plidopọ lẹ po ji niyẹn. Humọ, opli mítọn lẹ nọ plọnazọ́n mí bo nọ na mí huhlọn he mí tindo nuhudo etọn nado doakọnnanu to dopo to azọ́n titengbe hugan he Ahọluduta Jiwheyẹwhe tọn to wiwà to egbehe lẹ mẹ—yèdọ nado hẹn gbẹtọ lẹ zun devi Ahọlu Jesu Klisti tọn bo plọnazọ́n yé. (Hia Matiu 28:19, 20.) Matin ayihaawe, obá he mẹ ojlo mítọn nado nọ pli dopọ siso jẹ nọ do lehe Ahọluduta Jiwheyẹwhe tọn yin nujọnu na dopodopo mítọn lẹ do hia. Mì gbọ mí ni nọ ylọ opli mítọn lẹ dọ nujọnu to whelẹponu!

^ huk. 2 Gbọnvona opli agun tọn sẹmẹsẹmẹ tọn mítọn lẹ, whẹndo dopodopo kavi tlẹnnọ lẹ nọ mọ tulinamẹ yí nado de whenu de dovo na oplọn mẹdetiti tọn kavi sinsẹ̀n-bibasi whẹndo tọn.

^ huk. 9 To 2013, hugan todohukanji hodidọ tọn 180 wẹ tin-to-aimẹ na opli togunmẹho tọn.

Plọnnu Dogọ

Sinsẹ̀n-Bibasi Whẹndo Tọn—Hiẹ Sọgan Hẹn Ẹn Yin Awuvivinu Dogọ

Pọ́n lehe sinsẹ̀n-bibasi whẹndo tọn nọ yin bibasi do to otò voovo lẹ mẹ bo mọ ayinamẹ yọ́n-na-yizan he hiẹ sọgan tẹ́n pọ́n lẹ.