Accessibility setting

De ogbè dopo

Yì hosọ flinflin lẹ ji

Yì todowhinnu hosọ lẹ tọn ji

Yì hosọ lẹ ji

Kunnudetọ Jehovah Tọn Lẹ

Gungbe

Ahọluduta Jiwheyẹwhe Tọn to Gandu!

 WETA 20

Lizọnyizọn Kọgbọ Tọn

Lizọnyizọn Kọgbọ Tọn

NUHE WETA LỌ BẸHẸN

Klistiani lẹ nọ do owanyi hia to ojlẹ nugbajẹmẹji tọn lẹ whenu

1, 2. (a) Awusinyẹnnamẹnu tẹwẹ Klistiani he to Jude lẹ pehẹ? (b) Nuyiwa owanyi tọn tẹwẹ Klistiani he tin to Jude lẹ tindo numimọ etọn?

HUVẸ sinsinyẹn de tọ́n to Jude to nudi owhe 46 W.M. Núdùdù vude he tin-to-aimẹ vẹahi sọmọ bọ Juvi he yin devi Klisti tọn he to finẹ lẹ ma tindo akuẹ nado họ̀. Yé ko dibla kú huvẹ. Ṣigba to madẹnmẹ, yé na mọ hihọ́-basinamẹ alọ Jehovah tọn to aliho he mẹ devi Klisti tọn de ma ko tindo numimọ etọn te pọ́n gbede. Etẹwẹ jlo na jọ to madẹnmẹ?

2 Na oyà he ji Klistiani Juvi he to Jelusalẹm po Jude po lẹ te wutu, onú yetọn blawuna Juvi lẹ gọna Kosi Klistiani he to Antioku po Silia po lẹ, bọ yé jọ akuẹ nado gọalọna yisenọ hatọ lẹ. Enẹgodo, yé de mẹmẹsunnu nugopetọ awe to ṣẹnṣẹn yetọn, enẹ wẹ Balnaba po Saulu po, nado hẹn alọgọ kọgbọ tọn lọ lẹ yì na mẹho agun tọn lẹ to Jelusalẹm. (Hia Owalọ lẹ 11:27-30; 12:25.) Pọ́n lehe e na ko vivi na mẹmẹsunnu he to Jude bo to nuhudo mẹ lọ lẹ do sọ to whenue yé mọ nuyiwa owanyi tọn ehe mẹmẹsunnu he to Antioku lẹ dohia!

3. (a) Nawẹ omẹ Jiwheyẹwhe tọn lẹ to egbehe gbẹ́ nọ hodo apajlẹ he Klistiani dowhenu tọn Antioku tọn lẹ zedai gbọn? Na apajlẹ. (Sọ pọ́n apotin lọ “ Alọgọ Kọgbọ Tọn Daho Hugan He Mí Basi to Ojlẹ Mítọn Mẹ.”) (b) Kanbiọ tẹlẹ wẹ mí na gbadopọnna to weta ehe mẹ?

3 Nujijọ enẹ, he wá aimẹ to owhe kanweko tintan W.M. wẹ yin whla tintan he Klistiani lẹ he to awà aihọn lọ tọn de ji do nunina alọgọ kọgbọ tọn hlan Klistiani he nọ nọ̀ awà devo ji lẹ. To egbehe, mí nọ hodo apajlẹ he mẹmẹsunnu mítọn he to Antioku lẹ zedai. Eyin mí sè dọ yisenọ hatọ mítọn lẹ to lẹdo devo lẹ mẹ to yaji, na nugbajẹmẹji kavi whlepọn wutu, mí nọ gọalọna yé. * Nado mọnukunnujẹ lehe alọgọ kọgbọ bibasi tọn gando lizọnyizọnwiwa mítọn devo lẹ go do, mì gbọ mí ni gbadopọnna kanbiọ atọ̀n delẹ gando lizọnyizọn kọgbọ tọn go: Naegbọn mí nọ pọ́n azọ́n kọgbọ tọn hlan taidi Lizọnyizọn de? Yanwle tẹlẹ wẹ azọ́n kọgbọ tọn mítọn bẹhẹn? Nawẹ mí nọ mọaleyi sọn lizọnyizọn kọgbọ tọn mẹ gbọn?

Nuhewutu Azọ́n Kọgbọ Tọn Do Yin “Sinsẹ̀nzọn Wiwe”

4. Etẹwẹ Paulu dọna Kọlintinu lẹ gando lizọnyizọn Klistiani tọn go?

4 To wekanhlanmẹ awetọ Paulu tọn hlan Kọlintinu lẹ mẹ, e basi zẹẹmẹ dọ Klistiani lẹ tindo lizọnyizọn awe. Dile etlẹ yindọ Klistiani yiamisisadode lẹ wẹ Paulu kanwehlan, hogbe etọn lẹ sọ gando “lẹngbọ devo” Klisti tọn lẹ go ga to egbehe. (Joh. 10:16) Apadewhe lizọnyizọn mítọn tọn wẹ “lizọnyizọn whẹgbigbọ tọn,” enẹ wẹ azọ́n  yẹwhehodidọ po mẹpinplọn po tọn. (2 Kọl. 5:18-20; 1 Tim. 2:3-6) Adà devo wẹ lizọnyizọn he mí nọ wà do ota yisenọ hatọ mítọn lẹ tọn mẹ. Paulu dlẹnalọdo e tlọlọ taidi “lizọnyizọn kọgbọ tọn.” (2 Kọl. 8:4) Hogbe lọ “lizọnyizọn” he sọawuhia to hodidọ lọ lẹ “lizọnyizọn whẹgbigbọ tọn” po “lizọnyizọn kọgbọ tọn” po mẹ yin lilẹdogbedevomẹ sọn wunmẹ hogbe Glẹki tọn he yin di·a·ko·niʹa mẹ. Naegbọn enẹ do jẹna ayidego?

5. Naegbọn e do jẹna ayidego dọ Paulu ylọ azọ́n kọgbọ tọn dọ lizọnyizọn de?

5 Na Paulu yí hogbe Glẹki tọn dopolọ zan na nuwiwa awe lọ lẹ wutu, e to kanṣiṣa dohia to azọ́n kọgbọ tọn po lizọnyizọn wunmẹ devo he nọ yin wiwà to agun Klistiani tọn mẹ lẹ po ṣẹnṣẹn. E ko dọ jẹnukọn dọmọ: “Lizọnyizọn voovo lẹ wẹ tin, ṣogan Oklunọ dopolọ wẹ; podọ aliho nuyiwa tọn voovo lẹ wẹ tin, . . . Ṣigba, gbigbọ ehe dopolọ wẹ nọ yí aliho nuyiwa tọn ehe zan.” (1 Kọl. 12:4-6, 11) Paulu tlẹ ylọ lizọnyizọn voovo agun tọn lẹ dọ “sinsẹ̀nzọn wiwe.” * (Lom. 12:1, 6-8) Abajọ e do mọdọ e sọgbe nado yí whenu etọn delẹ zan “nado yilizọn na omẹ wiwe lẹ”!—Lom. 15:25, 26.

6. (a) Dile Paulu basi zẹẹmẹ etọn do, etẹwutu azọ́n kọgbọ tọn do yin apadewhe sinsẹ̀n-bibasi mítọn tọn? (b) Basi zẹẹmẹ lehe azọ́n kọgbọ tọn mítọn nọ yin wiwà lẹdo aihọn pé to egbehe do tọn. (Pọ́n apotin lọ “ To Whenue Nugbajẹmẹji de Jọ!”)

6 Paulu gọalọna Kọlintinu lẹ nado mọ nuhewutu azọ́n kọgbọ tọn do yin apadewhe lizọnyizọn yetọn po sinsẹ̀n-bibasi yetọn hlan Jehovah po tọn. Doayi nuhe e dọ go: Klistiani he nọ wleawuna alọgọ kọgbọ tọn lẹ to ehe wà, na yé “litaina wẹndagbe he gando Klisti go lọ” wutu. (2 Kọl. 9:13) Klistiani lẹ nọ jlo nado yí nuplọnmẹ Klisti tọn lẹ do yizan mẹ, enẹwutu yé nọ gọalọna yisenọ hatọ lẹ. Paulu dọ dọ nuyiwa mẹtọnhopọn tọn he yé nọ basi do mẹmẹsunnu yetọn lẹ tamẹ yin “nukundagbe majẹhẹ mayọnjlẹ Jiwheyẹwhe tọn” nugbonugbo. (2 Kọl. 9:14; 1 Pita 4:10) Enẹwutu, to hodidọ gando alọgigọna mẹmẹsunnu mítọn he to nuhudo mẹ lẹ go, ehe bẹ azọ́n kọgbọ tọn hẹn, Atọ̀họ̀-Nuhihọ́ lọ Tọn 1er décembre 1975 tọn dọ tlọlọ dọmọ: “Mí ma dona tindo ayihaawe gbede dọ Jehovah Jiwheyẹwhe po Visunnu etọn Jesu Klisti po nọ na ayidonugo titengbe sinsẹ̀nzọn wunmẹ ehe.” Mọwẹ, azọ́n kọgbọ tọn yin sinsẹ̀nzọn wiwe he họakuẹ taun.—Lom. 12:1, 7; 2 Kọl. 8:7; Heb. 13:16.

Yanwle Azọ́n Kọgbọ Tọn Lẹ

7, 8. Etẹwẹ yin yanwle tintan lizọnyizọn kọgbọ tọn mítọn tọn? Basi zẹẹmẹ.

7 Etẹlẹ wẹ yin yanwle lizọnyizọn kọgbọ tọn mítọn tọn? Paulu na gblọndo kanbiọ enẹ tọn to wekanhlanmẹ etọn awetọ hlan Kọlintinu lẹ mẹ. (Hia 2 Kọlintinu lẹ 9:11-15.) To wefọ ehelẹ mẹ, Paulu zinnudo yanwle tangan atọ̀n he kọ̀n mí nọ jẹ to whenue mí tindo mahẹ to “lizọnyizọn sinsẹ̀nzọn gbangba tọn ehe” mẹ ji, enẹ wẹ azọ́n kọgbọ tọn. Mì gbọ mí ni gbadopọnna yanwle ehelẹ dopodopo.

8 Tintan, lizọnyizọn kọgbọ tọn mítọn nọ hẹn gigo wá na Jehovah. Doayi lehe Paulu nọ saba dọ̀n ayidonugo mẹmẹsunnu etọn lẹ tọn wá Jehovah Jiwheyẹwhe ji to wefọ atọ́n he yin nùdego to aga lẹ mẹ do go. Apọsteli lọ flinnu yé gando nuyiwa he “nọ whàn gbẹtọ lẹ nado dopẹna Jiwheyẹwhe” podọ nado “sudeji ga to pẹdido na Jiwheyẹwhe mẹ” go. (Wefọ 11, 12) E donù lehe alọgọ  kọgbọ tọn bibasi nọ hẹn Klistiani lẹ nado “pagigona Jiwheyẹwhe” podọ nado dopẹ́ na “nukundagbe majẹhẹ mayọnjlẹ Jiwheyẹwhe tọn” do go. (Wefọ 13, 14) Podọ Paulu dotana hodidọ etọn gando lizọnyizọn kọgbọ tọn go gbọn didọ dali dọmọ: “Opẹ́ wẹ na Jiwheyẹwhe.”—Wefọ 15; 1 Pita 4:11.

9. Linlẹn agọ̀ tẹlẹ wẹ azọ́n kọgbọ tọn sọgan diọ? Na apajlẹ.

9 Taidi Paulu, devizọnwatọ Jiwheyẹwhe tọn lẹ to egbehe nọ pọ́n azọ́n kọgbọ tọn lẹ taidi dotẹnmẹ hundote de nado hẹn gigo wá na Jehovah bo doaṣọ́na nuplọnmẹ etọn lẹ. (1 Kọl. 10:31; Titu 2:10) Na nugbo tọn, azọ́n kọgbọ tọn nọ saba yí adà tangan de wà nado de linlẹn agọ̀ he mẹdelẹ nọ tindo gando Jehovah po Kunnudetọ etọn lẹ po go sẹ̀. Di apajlẹ: Nawe de he nọ nọ̀ lẹdo he mẹ jẹhọn-ahizi gbànú te de tindo ohia de to ohọ̀n etọn ji, he hia dọmọ: “N’ma Jlo Kunnudetọ Jehovah Tọn lẹ Tofi.” Enẹgodo, e mọdọ azọ́nwatọ kọgbọ tọn lẹ to ohọ̀ he gble de jlado pannukọn owhé etọn. E doayi haṣinṣan họntọnjiji tọn he tin to azọ́nwatọ lọ lẹ ṣẹnṣẹn go na azán susu, enẹwutu e yì yé dè nado dindona mẹhe yé yin. To whenue e sè dọ mẹdezejotọ lọ lẹ yin Kunnudetọ Jehovah tọn lẹ, ehe yinuwado e ji bọ e dọmọ, “Onú agọ̀ wẹ n’nọ lẹn do mì go dai.” Etẹwẹ yin kọdetọn lọ? E de ohia he e zedo ohọ̀n etọn ji lọ sẹ̀.

10, 11. (a) Apajlẹ tẹlẹ wẹ dohia dọ azọ́n kọgbọ tọn mítọn to yanwle etọn awetọ kọ̀n jẹ? (b) Zinjẹgbonu tẹwẹ nọ gọalọna azọ́nwatọ kọgbọ tọn lẹ? (Pọ́n apotin lọ “ Azọ́nwanu Devo Na Azọ́nwatọ Kọgbọ Tọn Lẹ.”)

10 Awetọ, mí nọ “wleawuna onú susugege na nuhudo” yisenọ hatọ lẹ tọn. (2 Kọl. 9:12a) Mí nọ tin to jejeji nado súdo nuhudo alọnu tọn mẹmẹsunnu po mẹmẹyọnnu mítọn lẹ po tọn bo gọalọ nado de yajiji yetọn pò. Etẹwutu? Na hagbẹ agun Klistiani tọn lẹ yin “agbasa dopo,” podọ “eyin awutugonu dopo to yaji, awutugonu he pò lẹpo nọ jiya hẹ ẹ” ga. (1 Kọl. 12:20, 26) Enẹwutu, owanyi po awuvẹmẹ po nọ whàn mẹmẹsunnu po mẹmẹyọnnu susu po to egbehe nado jo nuhe wà yé te to alọnu lẹ do bo bẹ azọ́nwanu yetọn lẹ bosọ nọ dedo fie nugbajẹmẹji jọ te nado hẹn kọgbọ wá na yisenọ hatọ lẹ. (Jak. 2:15, 16) Di apajlẹ, to whenue tsunami de gbànú to Japon to 2011, alahọ États-Unis tọn kanwehlan Wedegbẹ́ Họ̀gbigbá Tòpọnla Tọn he to États-Unis lẹ bo kanse eyin “mẹmẹsunnu he pegan vude” sọgan ze yede jo nado yì gọalọ bo vọ́ Plitẹnhọ Ahọluduta tọn lẹ gbá to finẹ. Nawẹ yé yinuwa gbọn? To osẹ vude gblamẹ, diblayi mẹdezejotọ 600 wẹ doalọwemẹ nado gọalọ—bo yigbe nado do agahun na yede yì Japon! Alahọ États-Unis tọn dọmọ: “Gbeyiyi yetọn sẹhundaga.” To whenue mẹmẹsunnu de to Japon kanse azọ́nwatọ kọgbọ tọn he wá sọn tògodo de nuhewutu e wá nado gọalọ, e dọna ẹn dọmọ: “Mẹmẹsunnu mítọn he to Japon lẹ yin apadewhe ‘agbasa mítọn’ tọn. Mí nọ sè vivẹ́ hẹ yé bọ onú yetọn nọ biọlanmẹna mí.” Na owanyi mẹde-yido-sanvọ́ tọn nọ whàn azọ́nwatọ kọgbọ tọn lẹ wutu, yé nọ ze ogbẹ̀ yetọn do owù mẹ to whedelẹnu nado gọalọna yisenọ hatọ lẹ. *1 Joh. 3:16.

11 Mẹhe ma yin Kunnudetọ lẹ lọsu nọ do pinpẹn-nutọn hia na azọ́n kọgbọ tọn mítọn. Di apajlẹ, to whenue nugbajẹmẹji de jọ to ayimatẹn Arkansas tọn mẹ to États-Unis to 2013, linlinwe de pà  mẹdezejotọ Kunnudetọ lẹ gando lehe yé yawu yinuwa do go dọmọ: “Kunnudetọ Jehovah tọn lẹ basi titona mẹdezejotọ yetọn lẹ sọmọ bọ yé nọ yí azọ́nyinyọnẹn po awuyiya po do yinuwa to nugbajẹmẹji whenu.” Na nugbo tọn, dile apọsteli Paulu dọ do, mí nọ “wleawuna onú susugege” na mẹmẹsunnu mítọn he to nuhudo mẹ lẹ.

12-14. (a) Naegbọn yanwle atọ̀ntọ azọ́n kọgbọ tọn mítọn tọn kọ̀n jijẹ do yin nujọnu sọmọ? (b) Hodidọ tẹlẹ wẹ zinnudeji dọ nujọnu wẹ e yin nado zindonukọn to nuwiwa gbigbọmẹ tọn lẹ mẹ?

12 Atọ̀ntọ, mí nọ gọalọna mẹhe go nugbajẹmẹji gando lẹ nado gọ̀ nuwiwa gbigbọmẹ tọn yetọn lẹ bẹ. Naegbọn enẹ do yin nujọnu? Paulu dọ dọ mẹhe mọ alọgọ kọgbọ tọn yí lẹ na yin whinwhàn nado “sudeji . . . to pẹdido na Jiwheyẹwhe mẹ.” (2 Kọl. 9:12b) Aliho dagbe hugan tẹ mẹ wẹ mẹhe go onú jọ do lẹ sọgan dopẹna Jehovah te hú nado yawu gọ̀ nuwiwa gbigbọmẹ yetọn lẹ bẹjẹeji? (Flp. 1:10) Atọ̀họ̀-Nuhihọ́ lọ Tọn de dọ to 1945 dọmọ: “Paulu kẹalọyi . . . dọ yè ni jọ akuẹ, na e nọ gọalọna . . . Klistiani hatọ he to nuhudo mẹ lẹ nado duvivi agbasanu delẹ tọn bo gbọnmọ dali penugo nado yí zohunhun do tindo mahẹ po awubibọ po dogọ to azọ́n kunnudetọ Jehovah tọn lẹ tọn mẹ.” Yanwle dopolọ wẹ mí tindo to egbehe. To whenue mẹmẹsunnu mítọn lẹ gọ̀ azọ́n yẹwhehodidọ tọn bẹ, e ma yin yede kẹdẹ wẹ yé nọ hẹn lodo gba, ṣigba kọmẹnu yetọn he to ayimajai mẹ lẹ lọsu ga.—Hia 2 Kọlintinu lẹ 1:3, 4.

13 Lẹnnupọndo nuhe delẹ to mẹhe mọ alọgọ kọgbọ tọn yí lẹ mẹ dọ ji to whenue yé gọjẹ mahẹ tindo ji to lizọnyizọn lọ mẹ bo yin hinhẹn lodo. Mẹmẹsunnu de doayi e go dọ, “Dona de wẹ e yin na whẹndo mítọn nado tọ́n na sinsẹ̀nzọn kunnudegbe tọn. To whenue mí to tintẹnpọn nado miọnhomẹna mẹdevo lẹ, e na mí kọgbọ vude sọn nuhiha mítọn lẹ mẹ.” Mẹmẹyọnnu de dọmọ: “Ayidonugo zizedo nuwiwa gbigbọmẹ tọn lẹ ji zọ́n bọ n’de ayiha ṣie sẹ̀ sọn nuhe gble to lẹdo ṣie mẹ lẹ ji. E hẹn mí tindo numọtolanmẹ hihọ́ tọn.” Mẹmẹyọnnu devo doayi e go dọmọ: “Dile etlẹ yindọ nususu wẹ húagbọ́ mí, lizọnyizọn lọ wleawu anademẹ tọn na whẹndo ṣie. Hodidọ na mẹdevo lẹ gando todido aihọn yọyọ lọ tọn go nọ hẹn jide mítọn lodo dọ nulẹpo na yin hinhẹn zun yọyọ.”

14 Opli lẹ yìyì wẹ nuwiwa gbigbọmẹ tọn devo he yisenọ hatọ he go nugbajẹmẹji jọ do lẹ dona yawu gọ̀ bẹ. Lẹnnupọndo nuhe jọ do Mẹmẹyọnnu Kiyoko he ko dibla tindo owhe 60 ji. To whenue tsunami de gbànú to lẹdo he mẹ e nọ nọ̀, e hẹn nulẹpo bu adavo avọ̀ he to okọ̀ na ẹn po afọpa he to afọ na ẹn po, bọ e jẹ nuhà ji gando lehe e sọgan nọgbẹ̀ do go. Enẹgodo, mẹho de dọna ẹn dọ yé na basi opli sẹmẹsẹmẹ tọn yetọn to mọto emitọn mẹ. Kiyoko dọmọ: “Mẹho lọ po asi etọn po, gọna yẹn po mẹmẹyọnnu devo po wẹ sinai do mọto lọ mẹ. Opli lọ yin bibasi to kleun mẹ, podọ taidi azọ́njiawu de, nugbajẹmẹji tsunami tọn lọ busẹ sọn ayiha ṣie mẹ. N’tindo jijọho ahun mẹ tọn. Opli enẹ do lehe gbẹdido Klistiani tọn tindo huhlọn sọ hia mi.” To whenue mẹmẹyọnnu devo to zẹẹmẹ basi gando opli he e yì to nugbajẹmẹji de godo go, e dọmọ: “Yé gọalọna mi nado doakọnnanu!”—Lom. 1:11, 12; 12:12.

 Lizọnyizọn Kọgbọ Tọn Nọ Hẹn Ale He Dẹn-to-Aimẹ lẹ Wá

15, 16. (a) Ale tẹwẹ Klistiani Kọlinti tọn lẹ po dehe to fidevo lẹ po mọyi sọn godoninọna azọ́n kọgbọ tọn mẹ? (b) Nawẹ mílọsu nọ mọaleyi sọn azọ́n kọgbọ tọn mẹ to egbehe gbọn?

15 To whenue Paulu to hodọ gando lizọnyizọn kọgbọ tọn go, e sọ basi zẹẹmẹ na Kọlintinu lẹ ale he yewlẹ po Klistiani devo he mọ alọgọ yí lẹ po na mọyi to whenue yé tindo mahẹ to azọ́n ehe mẹ. E dọmọ: “Gbọn ovẹvivẹ do ota mìtọn mẹ dali, yé [Klistiani Juvi he nọ nọ̀ Jelusalẹm bo mọ alọgọ yí lẹ] do owanyi sisosiso hia mì, na nukundagbe majẹhẹ mayọnjlẹ Jiwheyẹwhe tọn do mì ji wutu.” (2 Kọl. 9:14) Mọwẹ, alọtútlú Kọlintinu lẹ tọn na whàn Klistiani Juvi lẹ nado hodẹ̀ do ota mẹmẹsunnu yetọn he to Kọlinti lẹ po Kosi lẹ po tọn mẹ, bọ owanyi he yé tindo na yé na siso deji.

16 To whenue Atọ̀họ̀-Nuhihọ́ lọ Tọn 1er décembre 1945 tọn to zẹẹmẹ basi do hodidọ Paulu tọn lẹ ji gando ale he azọ́n kọgbọ tọn nọ hẹnwa to egbehe go, e dọmọ: “Eyin omẹ wiwe Jiwheyẹwhe tọn lẹ he to awà de ji basi nunina nado súdo nuhudo pipli he to awà devo ji lẹ tọn, pọ́n lehe enẹ nọ yidogọna pọninọ yetọn do!” Numimọ he azọ́nwatọ kọgbọ tọn lẹ nọ tindo to egbehe pẹpẹ niyẹn. “Azọ́n kọgbọ tọn wiwà hẹn mi dọnsẹpọ mẹmẹsunnu ṣie lẹ hugan gbede pọ́n,” wẹ mẹho agun tọn de he wà azọ́n kọgbọ tọn to singigọ de whenu dọ. Nado do pinpẹn-nutọn hia, mẹmẹyọnnu de he mọ alọgọ kọgbọ tọn yí dọmọ, “Haṣinṣan mẹmẹsunnu-yinyin lẹdo aihọn pé tọn mítọn taidi Paladisi de to aigba ji.”—Hia Howhinwhẹn lẹ 17:17.

17. (a) Nawẹ hodidọ he tin to Isaia 41:13 mẹ lẹ gando azọ́n kọgbọ tọn go gbọn? (b) Na apajlẹ delẹ gando lehe azọ́n kọgbọ tọn nọ hẹn gbégbò wá na Jehovah bo nọ hẹn pọninọ mítọn lodo do go. (Sọ pọ́n apotin lọ “ Mẹdezejotọ lẹ Lẹdo Aihọn Pé Nọ Hẹn Kọgbọ Wá.”)

17 Eyin azọ́nwatọ kọgbọ tọn lẹ jẹ fie nugbajẹmẹji de jọ te, mẹmẹsunnu mítọn he go e gando lẹ nọ mọ nugbo-yinyin opagbe  Jiwheyẹwhe tọn to aliho vonọtaun mẹ, ehe dọmọ: “Yẹn, Jehovah Jiwheyẹwhe towe, yẹn na hẹn adusilọ towe go, yèdọ Mẹhe to didọna we dọ, ‘A dibu blo. N’na gọalọna we.’” (Isa. 41:13) To whenue mẹmẹyọnnu de ko lùn nugbajẹmẹji de tọ́n godo, e dọmọ: “N’masọ tindo todido de ba sọn whenue gbọ́n onú ehe ko jọ, amọ́ Jehovah hẹn alọ go na mi. Alọgọ he n’mọyi sọn mẹmẹsunnu lẹ dè mayọnjlẹ.” To whenue nugbajẹmẹji de ko hẹnnugble to lẹdo de mẹ godo, mẹho agun tọn awe wlan wekanhlanmẹ de do ota agun he to fie yé to sinsẹ̀n te lẹ tọn mẹ dọmọ: “Aigba sisọsisọ lọ hẹn awufiẹsa sinsinyẹn wá, ṣigba mí mọ alọgọ he Jehovah nọ namẹ gbọn mẹmẹsunnu mítọn lẹ gblamẹ. Mí ko hianu gando azọ́n kọgbọ tọn go, amọ́ todin e to yinyin bibasi to nukun mítọn mẹ tlọlọ.”

Be Hiẹ Sọgan Tindo Mahẹ to E mẹ Ya?

18. Etẹwẹ hiẹ sọgan wà eyin a jlo na tindo mahẹ to azọ́n kọgbọ tọn mẹ? (Sọ pọ́n apotin lọ “ E Diọ Yanwle Etọn to Gbẹ̀mẹ.”)

18 Be hiẹ na jlo nado dọ́ ayajẹ he azọ́n kọgbọ tọn wiwà nọ hẹnwa pọ́n ya? Eyin mọ wẹ, hẹn do ayiha mẹ dọ azọ́nwatọ kọgbọ tọn lẹ nọ saba yin dide sọn mẹhe nọ wazọ́n to Plitẹnhọ Ahọluduta tọn gbigbá kọ̀n lẹ mẹ. Enẹwutu, dọna mẹho agun tọn towe lẹ dọ emi na jlo nado doalọwemẹ na azọ́n lọ. Mẹho agun tọn de he ko tindo numimọ susu to azọ́n kọgbọ tọn wiwà mẹ zinnudo nuflinmẹ ehe ji dọmọ: “Eyin a mọ oylọ-basinamẹ tlọlọ sọn Wedegbẹ́ Kọgbọ to Nugbajẹmẹji Whenu tọn si kẹdẹ wẹ a ni yì lẹdo he mẹ nugbajẹmẹji lọ jọ te.” Gbọnmọ dali, azọ́n kọgbọ tọn mítọn na yin wiwà to aliho titojininọ tọn de mẹ.

19. Nawẹ azọ́nwatọ kọgbọ tọn lẹ nọ dohia na taun tọn dọ devi Klisti tọn lẹ wẹ mí yin nugbonugbo gbọn?

19 Na nugbo tọn, azọ́n kọgbọ tọn yin aliho ayidego tọn de he mẹ mí nọ setonuna gbedide Klisti tọn nado nọ “yiwanna ode awetọ” te. Gbọn owanyi mọnkọtọn didohia dali, mí nọ dohia nugbonugbo dọ mí yin devi Klisti tọn lẹ. (Joh. 13:34, 35) Dona nankọ die to egbehe nado tindo azọ́nwatọ susu he desọn ojlo mẹ bo nọ hẹn gigo wá na Jehovah dile yé to kọgbọ hẹnwa na nuhudo mẹhe yí nugbonọ-yinyin do to godonọna Ahọluduta Jiwheyẹwhe tọn lẹ tọn!

^ huk. 3 Weta ehe dọhodo vivẹnu he nọ yin dido nado hẹn kọgbọ wá na yisenọ hatọ mítọn lẹ ji. Ṣigba to ninọmẹ susu mẹ, azọ́n kọgbọ tọn mítọn sọ nọ hẹn ale wá na mẹhe ma yin Kunnudetọ lẹ.—Gal. 6:10.

^ huk. 5 Paulu yí hogbe di·aʹko·nos (lizọnyizọnwatọ) he nọ yin yiyizan na mẹsusu zan to whenue e to hodọ gando “devizọnwatọ lizọnyizọnwiwa tọn lẹ” go.—1 Tim. 3:12.

^ huk. 10 Pọ́n hosọ lọ “De l’aide pour la famille de nos frères en Bosnie,” [Alọgigọna Yisenọ Hatọ Mítọn lẹ to Bosnie] to Atọ̀họ̀-Nuhihọ́ lọ Tọn [Flansegbe] 1er novembre 1994 mẹ, weda 23-27.