Yì hosọ lẹ ji

Yì hosọ flinflin lẹ ji

Yì todowhinnu hosọ lẹ tọn ji

Kunnudetọ Jehovah Tọn Lẹ

Gungbe

Atọ̀họ̀-Nuhihọ́ lọ Tọn—Zinjẹgbonu Oplọn Tọn  |  Mars 2017

Asa, Jehoṣafati, Hẹzekia po Josia po

Nọ Sẹ̀n Jehovah po Ahun Pipé de Po!

Nọ Sẹ̀n Jehovah po Ahun Pipé de Po!

“Jehovah E, jaale flin lehe n’ko yí nugbonọ-yinyin do zinzọnlin to nukọn towe po ahun pipé de po do.”—2 AHỌ. 20:3.

OHÀN LẸ: 52, 65

1-3. Etẹwẹ Jehovah sinsẹ̀n po “ahun pipé de po” bẹhẹn? Na apajlẹ.

NA MAPENỌ he mí yin wutu, mí ma sọgan nọma ṣinuwa. Ṣigba, pẹdido wẹ dọ Jehovah ma nọ yinuwa hẹ mí “sọgbe hẹ ylando mítọn lẹ” eyin mí gbẹ́ lẹnvọjọ bo yí yise do dọnsẹpọ ewọ po whiwhẹ po to dodonu avọ́sinsan ofligọ Jesu tọn ji. (Salm. 103:10) Etomọṣo, dile Davidi dọna Sọlomọni do, eyin Jehovah na kẹalọyi sinsẹ̀n-bibasi egbesọegbesọ tọn mítọn, mí dona nọ “yí ahun pipé . . . do sẹ̀n ẹn.” (1 Otàn. 28:9) Nawẹ míwu gbẹtọvi mapenọ lẹ sọgan wà enẹ gbọn?

2 Nado gọalọna mí to adà ehe mẹ, mí sọgan yí gbẹzan Ahọlu Asa tọn jlẹdo Ahọlu Amazia tọn go. Ahọlu Juda tọn awe ehelẹ wà nuhe sọgbe to nukun Jehovah tọn mẹ, amọ́ Asa uwọ wàmọ po ahun pipé de po. (2 Otàn. 15:16, 17; 25:1, 2; Howh. 17:3) Ahọlu awe lọ lẹ yin mapenọ bosọ ṣinuwa. Etomọṣo, Asa ma zẹ̀ sọn ali Jiwheyẹwhe tọn lẹ ji, na e wleawuna “mẹdezejo mlẹnmlẹn” na Jiwheyẹwhe to ahun etọn mẹ wutu. (1 Otàn. 28:9, Odò.) To vogbingbọn mẹ, Amazia uwọ ma ze ede jo mlẹnmlẹn na Jehovah. Whenue e ko gbawhàn kẹntọ Jiwheyẹwhe tọn lẹ tọn godo, e bẹ yẹwhe yetọn lẹ gọ̀ bo jẹ yé sẹ̀n ji.—2 Otàn. 25:11-16.

 3 Jiwheyẹwhe sinsẹ̀n po “ahun pipé de” po bẹ mẹdezejo mlẹnmlẹn he ma nọ doalọte hẹn. To Biblu mẹ, hogbe lọ “ahun” nọ saba dlẹnalọdo gbẹtọ homẹ tọn mẹde tọn. E nọ bẹ ojlo, linlẹn, gbẹtọ-yinyin, pọndohlan, nugopipe, mẹwhinwhàn po yanwle mẹlọ tọn lẹ po hẹn. Enẹwutu, mẹhe to Jehovah sẹ̀n po ahun lẹpo po ma nọ basi sinsẹ̀n yẹnuwiwa tọn. E ma nọ sẹ̀n Jehovah to aliho mọmọ tọn mẹ gba. Bọ míwlẹ lo? Mahopọnna dọ mí yin gbẹtọvi mapenọ lẹ, eyin mí zindonukọn nado nọ ze míde jo mlẹnmlẹn na Jiwheyẹwhe matin yẹnuwiwa, mí na to Jiwheyẹwhe sẹ̀n zọnmii po ahun pipé de po.—2 Otàn. 19:9.

4. Etẹwẹ mí na gbadopọnna todin?

4 Nado mọ nuhewutu e yin nujọnu nado sẹ̀n Jiwheyẹwhe po ahun pipé de po, mì gbọ mí ni gbadopọnna gbẹzan Asa po ahọlu Juda tọn devo lẹ po tọn, he sẹ̀n Jiwheyẹwhe po mẹdezejo mlẹnmlẹn sọn ahun mẹ wá po—yèdọ Jehoṣafati, Hẹzekia, gọna Josia. Yé omẹ ẹnẹ lẹpo wẹ ṣinuwa, etomọṣo yé mọ nukundagbe Jehovah tọn. Naegbọn Jiwheyẹwhe pọ́n yé hlan taidi mẹhe sẹ̀n ẹn po ahun pipé de po, podọ nawẹ mí sọgan hodo apajlẹ yetọn gbọn?

AHUN ASA TỌN “YIN PIPÉ HLAN JEHOVAH”

5. Afọdide nujikudo tọn tẹlẹ wẹ Asa ze?

5 Asa wẹ ahọlu atọ̀ntọ Juda tọn to whenue ahọluduta hẹnnu ao Islaeli tọn he tin to agewaji ko klandovo godo. E sukúndona boṣiọ-sinsẹ̀n sọn ahọluigba etọn ji bo yàn sunnu galọtọ tẹmpli mẹ tọn lẹ sẹ̀. E tlẹ sọ de Maaka onọ̀-daho etọn sẹ̀ sọn otẹn “ahọsi daho tọn mẹ, na ewọ ko basi boṣiọ gblezọn de” wutu. (1 Ahọ. 15:11-13) Humọ, Asa na tuli omẹ etọn lẹ “nado dín Jehovah . . . bo payi Osẹ́n po gbedide lọ po go.” Mọwẹ, e ze sinsẹ̀n-bibasi nugbo daga.—2 Otàn. 14:4.

6. Nawẹ Asa yinuwa gbọn to whenue Etiopianu lẹ tọ́navùn otò etọn?

6 Jehovah yí jijọho do dona aigba Juda tọn to owhe ao tintan gandudu Asa tọn lẹ gblamẹ. Enẹgodo, Zela Etiopianu lọ tọ́navùn tòdaho Juda tọn bo hẹn sunnu 1 000 000, gọna osọ́-kẹkẹ 300. (2 Otàn. 14:1, 6, 9, 10) Nawẹ Asa yinuwa to ninọmẹ sinsinyẹn ehe mẹ gbọn? E do jidide mlẹnmlẹn he e tindo to Jehovah mẹ hia. (Hia 2 Otànnugbo lẹ 14:11.) Taidi gblọndo de na odẹ̀ ahundopo tọn Asa tọn, Jiwheyẹwhe na awhàngbigba daho Asa, bosọ sukúndona awhànpa Etiopianu lẹ tọn. (2 Otàn. 14:12, 13) Etlẹ yin to whenue ahọlu delẹ ma yin nugbonọ na Jehovah, ewọ nọ gọalọna yé nado gbawhàn kẹntọ lẹ tọn na oyín etọn titi wutu to whedelẹnu. (1 Ahọ. 20:13, 26-30) Ṣigba, Asa ganjẹ Jiwheyẹwhe go, podọ Jehovah sè odẹ̀ etọn. Amọ́ to nukọn mẹ, Asa wá yinuwa po nulú po to nujijọ delẹ whenu. Di apajlẹ, e dín alọgọ sọn ahọlu Silia tọn dè kakati nido yin sọn Jehovah dè. (1 Ahọ. 15:16-22) Ṣogan, to popolẹpo mẹ, Jiwheyẹwhe pọ́n Asa hlan taidi mẹhe ahun etọn “yin pipé hlan Jehovah to gbẹzan etọn lẹpo mẹ.” Nawẹ mí sọgan nọ hodo apajlẹ Asa tọn bo nọ wà nuhe yin dagbe gbọn?—1 Ahọ. 15:14.

7, 8. Nawẹ a sọgan hodo apajlẹ Asa tọn to sinsẹ̀nzọn towe hlan Jehovah mẹ gbọn?

7 Dopodopo mítọn sọgan gbeje ahun ede tọn pọ́n nado yọnẹn eyin e ko wleawuna mẹdezejo mlẹnmlẹn na Jiwheyẹwhe to ahun etọn mẹ. Kanse dewe dọ, ‘Be n’ko magbe nado hẹn homẹ Jehovah tọn hùn, nado yiavùnlọna sinsẹ̀n-bibasi nugbo lọ podọ nado basi hihọ́na omẹ etọn lẹ sọn nudepope he sọgan hẹnmẹ flu si ya?’ Yí nukun homẹ tọn do pọ́n adọgbigbo he e na ko biọ to Asa si nado nọte pannukọn Maaka, yèdọ mẹhe yin “ahọsi daho” to otò lọ mẹ! Vlavo a ma ko mọ mẹde he tindo jijọ etọn nkọ pọ́n, ṣigba a sọgan wá pannukọn ninọmẹ de he na biọ dọ a  ni hodo apajlẹ zohunhun he Asa dohia tọn. Di apajlẹ, etẹwẹ a na wà eyin hagbẹ whẹndo tọn kavi họntọn vivẹ́ towe de waylando bo ma lẹnvọjọ, bo wá yin didesẹ sọn agun mẹ? Be a na ze afọdide nujikudo tọn bo sánkanna gbẹdido towe hẹ omẹ mọnkọtọn ya? Etẹwẹ ahun towe na whàn we nado wà?

8 Taidi Asa, a sọgan dohia dọ emi tindo ahun pipé de eyin a nọ ganjẹ Jiwheyẹwhe go mlẹnmlẹn to whenue a to pipehẹ nukundiọsọmẹ de, etlẹ yin dehe taidi nuhe ji yè ma sọgan dù te. A sọgan nọ pehẹ kọgbidinamẹ kavi mẹṣanko to wehọmẹ na a hẹn teninọ towe go taidi dopo to Kunnudetọ Jehovah tọn lẹ mẹ wutu. Kavi azọ́nwatọgbẹ́ towe lẹ sọgan nọ vlẹ we kò na a nọ biọgbè na azán delẹ nado tindo mahẹ to nuwiwa gbigbọmẹ tọn lẹ mẹ kavi na a ma nọ saba wà gàngodo-zọ́n wutu. To ninọmẹ mọnkọtọn lẹ mẹ, nọ hodẹ̀ hlan Jiwheyẹwhe kẹdẹdile Asa wà do. Yí adọgbigbo do ganjẹ Jehovah go, bo tẹdo nuhe a yọnẹn dọ e sọgbe bosọ yin nuyọnẹnnu go gligli. Flindọ Jiwheyẹwhe na huhlọn Asa bosọ gọalọna ẹn, podọ Ewọ na na huhlọn hiẹ lọsu.

9. Whenue mí to yẹwhehodọ, nawẹ mí sọgan dohia dọ mí tindo ahun pipé de gbọn?

9 Devizọnwatọ Jiwheyẹwhe tọn lẹ ma nọ ví do yede tọn kẹdẹ mẹ. Asa na tuli gbẹtọ lẹ nado doafọna sinsẹ̀n-bibasi nugbo. Mọdopolọ, mílọsu nọ gọalọna mẹdevo lẹ “nado dín Jehovah.” Lehe homẹ Jehovah tọn na nọ hùn do sọ to whenue e mọ bọ mí to ohó etọn dọna kọmẹnu mítọn lẹ po mẹdevo lẹ po, na owanyi sisosiso he mí tindo na ẹn po ojlo nujọnu tọn he mí tindo to jijọho madopodo gbẹtọvi lẹ tọn mẹ po wutu!

JEHOṢAFATI DÍN JEHOVAH

10, 11. Nawẹ a sọgan hodo apajlẹ Jehoṣafati tọn gbọn?

10 Jehoṣafati visunnu Asa tọn “zindonukọn nado to zọnlinzin gbọn aliho Asa otọ́ etọn tọn ji.” (2 Otàn. 20:31, 32) Gbọnna? Taidi otọ́ etọn, Jehoṣafati na tuli gbẹtọ lẹ nado dín Jehovah. Nado wà ehe, e basi tito mẹpinplọn tọn de he whenu “owe Osẹ́n Jehovah tọn” nọ yin yiyizan te. (2 Otàn. 17:7-10) E tlẹ sọ yì agbegbe he to kaka agewaji ahọluduta Islaeli tọn ji, to lẹdo osó tọn Eflaimi tọn mẹ, “nado hẹn yé gọwá Jehovah . . . dè.” (2 Otàn. 19:4) Ahọlu he “yí ahun etọn lẹpo do dín Jehovah” wẹ Jehoṣafati yin.—2 Otàn. 22:9.

11 Mímẹpo wẹ sọgan tindo mahẹ to tito mẹpinplọn tọn daho he Jehovah to anadena to egbehe lọ mẹ. Be yanwle towe to sunmẹsunmẹ wẹ nado nọ plọn Ohó Jiwheyẹwhe tọn mẹdevo lẹ, bo dovivẹnu nado whàn ahun yetọn nado wá sẹ̀n Jiwheyẹwhe ya? Eyin a nọ yí dewe zan to gigọ́ mẹ, po dona Jiwheyẹwhe tọn po, a sọgan penugo nado bẹ plọnmẹ Biblu de jẹeji. Be enẹ yin yanwle de he ji a nọ hodẹ̀ do ya? Be a wleawufo nado doafọna yanwle ehe eyin etlẹ biọ dọ a ni nọ yí ojlẹ he mẹ yè nọ gbọjẹ te delẹ do sanvọ́ ya? Podọ kẹdẹdile Jehoṣafati yì lẹdo Eflaimi tọn mẹ nado gọalọna gbẹtọ lẹ bo hẹn yé gọwá sinsẹ̀n-bibasi nugbo mẹ do, mílọsu sọgan yì dín mẹhe ko gbọjọ lẹ mọ. Humọ, mẹho agun tọn lẹ nọ basi tito nado dla mẹdesẹ sọn agun mẹ he sọgan ko dealọ sọn ylando yetọn he ko wayi lẹ mẹ bo to aigba-denamẹ agun yetọn tọn ji lẹ pọ́n nado gọalọna yé.

12, 13. (a) Whenue Jehoṣafati pannukọn ninọmẹ he dobu de, nawẹ e yinuwa gbọn? (b) Naegbọn mí dona hodo apajlẹ Jehoṣafati tọn nado nọ yigbe dọ mí ma dohuhlọn depope?

12 Taidi Asa otọ́ etọn, Jehoṣafati tẹdo mẹdezejo etọn na Jiwheyẹwhe go etlẹ yin to whenue awhànpa kẹntọ lẹ tọn daho de to budona ẹn. (Hia 2 Otànnugbo lẹ 20:2-4.) Nugbo wẹ dọ obu jẹ Jehoṣafati ji! Etomọṣo, “e magbe nado dín Jehovah.” E gbọn whiwhẹ dali hodẹ̀ dọ omẹ emitọn lẹ “ma  tindo huhlọn depope to gbẹtọgun daho . . . ehe nukọn” bosọ dọ dọ emilẹ po omẹ emitọn lẹ po ma yọ́n nuhe yé na wà. E ganjẹ Jehovah go mlẹnmlẹn bo dọmọ: “Dè we wẹ mí lẹ́ nukun mítọn lẹ hlan.”—2 Otàn. 20:12.

13 To whedelẹnu, taidi Jehoṣafati mílọsu sọgan nọma yọ́n nuhe mí na wà bo tlẹ sọgan to budi. (2 Kọl. 4:8, 9) Ṣigba flindọ Jehoṣafati yigbe to mẹlẹpo nukọn dọ emi po omẹ emitọn lẹ po ma dohuhlọn depope. (2 Otàn. 20:5) Mẹhe nọ deanana gbigbọnu lẹ to whẹndo mẹ lẹ sọgan hodo apajlẹ Jehoṣafati tọn nado nọ lẹhlan Jehovah nado mọ anademẹ po huhlọn po yí nado didẹ nuhahun he yé to pipehẹ lẹ. Winyan ni ma nọ hù we nado basi ovẹvivẹ mọnkọtọn lẹ to odẹ̀ mẹ to whẹndo towe nukọn blo. Yé na mọdọ a nọ ganjẹ Jehovah go. Jiwheyẹwhe gọalọna Jehoṣafati, podọ e na gọalọna hiẹ lọsu.

HẸZEKIA SỌ TO NUHE SỌGBE LẸ WÀ

14, 15. Nawẹ Hẹzekia dohia dọ emi ganjẹ Jiwheyẹwhe go mlẹnmlẹn gbọn?

14 To vogbingbọn mẹ na Jehoṣafati, Hẹzekia dona duto nuyiwadomẹji ylankan otọ́ etọn he yin boṣiọ-sẹ̀ntọ de tọn ji nado yin yinyọnẹn taidi ahọlu de he “tẹdo Jehovah go gligli.” Hẹzekia “de ofi yiaga lẹ sẹ̀ bo gbà dòtin wiwe zannu tọn lẹ hányán bosọ sán dòtin wiwe lọ liai. E sọ gídí odàn gànvẹẹ tọn he Mose ko basi lọ,” ehe gbẹtọ lẹ ko gbọn nuṣiwa dali to sinsẹ̀n taidi boṣiọ to ojlẹ lọ mẹ. E ze ede jo mlẹnmlẹn na Jehovah, na “e zindonukọn nado to gbedide he Jehovah ko na Mose lẹ yìn.”—2 Ahọ. 18:1-6.

15 Etlẹ yin to whenue Asilia, yèdọ huhlọn aihọn tọn ojlẹ lọ mẹ tọn tọ́nawhàn Juda bo sìn-adán nado sukúndona Jelusalẹm, Hẹzekia yí ahun lẹpo do ganjẹ Jehovah go. Ahọlu Asilia tọn Sẹnnakelibi vlẹ Jehovah kò bosọ tẹnpọn nado vannukundo Hẹzekia na e nido jogbe. Ṣigba, to odẹ̀ he Hẹzekia hò mẹ, e do jidide mlẹnmlẹn hia to huhlọn mẹwhlẹngán tọn Jehovah tọn mẹ. (Hia Isaia 37:15-20.) Jiwheyẹwhe na gblọndo odẹ̀ etọn tọn gbọn angẹli dopo didohlan nado hù Asilianu 185 000 plipli dali.—Isa. 37:36, 37.

16, 17. Nawẹ a sọgan hodo apajlẹ Hẹzekia tọn to sinsẹ̀n-bibasi towe hlan Jiwheyẹwhe mẹ gbọn?

16 To nukọn mẹ, Hẹzekia jẹazọ̀n kakajẹ kúdonu. E vẹ̀ Jehovah nado flin lehe ewọ ko zinzọnlin to nukọn Etọn do. (Hia 2 Ahọlu lẹ 20:1-3.) Sọgbe hẹ Owe-wiwe lẹ, mí yọnẹn dọ mí masọ to gbẹnọ to ojlẹ he mẹ mí sọgan donukun dọ Jiwheyẹwhe ni hẹn mí jẹgangan to azọ́njiawu-liho kavi yidogọna tedidi gbẹzan mítọn tọn te ba. Etomọṣo, dile Hẹzekia wà do, dopodopo mítọn sọgan dọna Jehovah to odẹ̀ mẹ dọ: “N’ko yí nugbonọ-yinyin do zinzọnlin to nukọn towe po ahun pipé de po.” Be a yise dọ Jehovah sọgan hẹn we dote etlẹ yin to azọ̀nzàn ji podọ dọ ewọ jlo nado wàmọ ya?—Salm. 41:3.

17 Dile mí to ayihamẹlẹnpọn do apajlẹ Hẹzekia tọn ji, mí sọgan mọ nude he to aliglọnna haṣinṣan mítọn hẹ Jiwheyẹwhe kavi to ayihafẹsẹna mí sọn sinsẹ̀n-bibasi nugbo lọ ji he e na biọ dọ mí ni desẹ. E họnwun dọ mí ma jlo na hodo apajlẹ mẹdelẹ tọn to aihọn lọ mẹ, he nọ yí nọtẹn Intẹnẹt tọn he nọ hẹn linlin gbayipe lẹ zan nado nọgodona gbẹtọvi tata delẹ taidi dọ yẹwhe kavi boṣiọ yetọn wẹ yé yin nkọ. Na nugbo tọn, e sọgan nọ vivi na Klistiani delẹ dọ yé nọ penugo nado dọhodopọ hẹ whẹndo yetọn kavi họntọn vivẹ́ yetọn lẹ po nọtẹn mọnkọtọn lẹ po. Ṣigba, mẹsusu to aihọn lọ mẹ wẹ nọ zan nọtẹn enẹlẹ zẹjlẹgo, bo nọ wá to gbẹdo hẹ sunnu kavi yọnnu he yé ma tlẹ yọnẹn sọn fide lẹ. Kavi yé nọ hẹn whenu susu gú nado to fọto omẹ enẹlẹ tọn pọ́n kavi to nuhe yé kàn lẹ hia. Owù lọ wẹ yindọ yé nọ wá jo yede pete na onú ovọ́ lẹ. Klistiani de tlẹ sọgan jẹ awagundo ji gando omẹ nẹmu he  yiwanna nuhe e zedo tòji to nọtẹn Intẹnẹt tọn he nọ hẹn linlin gbayipe lẹ ji go, kavi tlẹ jẹ apọ̀ mọ ji eyin mẹde masọ nọ na ayidonugo nuhe e zedo tòji lẹ ba. Eyin mí lẹnnupọn pẹẹde, be e yọnbasi dọ Paulu kavi Akuila po Pliskila po ni nọ hẹn alọnu yetọn ján egbesọegbesọ nado nọ to fọto lẹ zedo tòji kavi to gbẹdo hẹ mẹhe ma yin mẹmẹsunnu de ya? Mí hia to Biblu mẹ dọ Paulu ‘hẹn alọnu etọn ján petepete to ohó lọ didọ mẹ.’ Podọ Akuila po Pliskila po yí whenu yetọn zan nado hẹn “aliho Jiwheyẹwhe tọn họnwun na [mẹdevo lẹ] to aliho he sọgbe mẹ dogọ.” (Owalọ 18:4, 5, 26) Mí sọgan kanse míde dọ, ‘Be n’nọ payi ma nado yí gbẹtọvi tata delẹ do basi yẹwhe kavi hẹn whenu susu gú to numadinu lẹ kọ̀n ya?’—Hia Efesunu lẹ 5:15, 16.

JOSIA PAYI GBEDIDE JEHOVAH TỌN LẸ GO

18, 19. Aliho tẹlẹ mẹ wẹ a na jlo nado hodo apajlẹ Josia tọn te?

18 Ahọlu Josia, he yin ovivi-vivi Hẹzekia tọn lọsu yí gbemima do payi gbedide Jehovah tọn lẹ go po “ahun lẹpo” po. (2 Otàn. 34:31) Whenue e gbẹ́ to aflanmẹ, “e jẹ Jiwheyẹwhe Davidi . . . tọn dín ji,” podọ whenue e tindo owhe 20, e jẹ aigba Juda tọn klọ́we ji gbọn boṣiọ lẹ didesẹ sọn otò lọ mẹ dali. (Hia 2 Otànnugbo lẹ 34:1-3.) Josia yí zohunhun do wà nuhe nọ hẹn homẹ Jiwheyẹwhe tọn hùn lẹ, hugan ahọlu susu to Juda. Etomọṣo, to whenue yè mọ kandai de, ehe sọgan ko yin kandai dowhenu tọn Osẹ́n Mose tọn, bo hia ẹ na Josia, ewọ mọdọ emi sọ dona wà ojlo Jiwheyẹwhe tọn to gigọ́ mẹ hú lehe emi ko to wiwà do. E na tuli mẹdevo lẹ nado sẹ̀n Jehovah. Taidi kọdetọn de, omẹ lọ lẹ “ma lẹ́ sọn Jehovah . . . hihodo mẹ” to gbẹwhenu Josia tọn blebu.—2 Otàn. 34:27, 33.

19 Taidi Josia, jọja lẹ dona jẹ Jehovah dín ji sọn ovu whenu. Ahọlu Manasse he wá lẹnvọjọ lọ sọgan ko plọnnu Josia gando lẹblanu Jiwheyẹwhe tọn go. Jọja lẹ emi, mì nọ dọnsẹpọ mẹhomẹ nugbonọ lẹ to whẹndo mìtọn mẹ podọ to agun mẹ nado nọ sèhó gando dagbe he Jehovah ko wà na yé lẹ go. Humọ, mì flindọ Owe-wiwe lẹ hihia yinuwado ahun Josia tọn ji bo whàn ẹn nado wà nuhe sọgbe. Ohó Jiwheyẹwhe tọn hihia sọgan whàn we nado wà nuhe sọgbe, ehe na yidogọna ayajẹ towe bo hẹn haṣinṣan towe hẹ Jiwheyẹwhe lodo dogọ bosọ dozolanmẹna we nado gọalọna mẹdevo lẹ na yé nido dín Jiwheyẹwhe. (Hia 2 Otànnugbo lẹ 34:18, 19.) Biblu pinplọn sọ sọgan gọalọna we nado mọ aliho he mẹ a gán hẹn sinsẹ̀nzọn towe hlan Jiwheyẹwhe pọnte dogọ te lẹ. Enẹgodo, ze afọdide lẹ kẹdẹdile Josia wà do.

NỌ SẸ̀N JEHOVAH PO AHUN PIPÉ DE PO!

20, 21. (a) Etẹwẹ ahọlu ẹnẹ he ji mí dọhodo lẹ tindo to kọndopọ mẹ? (b) Etẹwẹ mí na gbadopọnna to hosọ he bọdego mẹ?

20 Be a mọaleyi sọn dogbigbapọnna lehe ahọlu Juda tọn ẹnẹ he ji mí dọhodo lẹ sẹ̀n Jehovah po ahun pipé de po do mẹ ya? Yé yin zohunhunnọ na ojlo Jiwheyẹwhe tọn wiwà bosọ yí mẹdezejo mlẹnmlẹn do wà ẹ. Yé zindonukọn nado to ojlo Jiwheyẹwhe tọn wà. Yé wàmọ etlẹ yin to whenue yé pannukọn kẹntọ he dobu taun lẹ. Hú popolẹpo, mẹwhinwhàn dagbe wẹ yé yí do sẹ̀n Jehovah.

21 Dile mí na mọ do to hosọ he bọdego mẹ, ahọlu ẹnẹ he ji mí dọhodo lẹpo wẹ ṣinuwa pọ́n. Etomọṣo, whenue Mẹhe nọ dindona ahun lọ gbeje yé pọ́n, e mọdọ ahun yetọn yin pipé hlan emi. Mapenọ wẹ mílọsu. Dile Jehovah to dodinna mí, be ewọ na wá tadona lọ kọ̀n dọ mí to sinsẹ̀n emi po ahun pipé de po ya? Mì gbọ mí ni gbadopọnna whẹho ehe to hosọ he bọdego mẹ.