“Jiwheyẹwhe homẹmimiọn lẹpo tọn . . . nọ miọnhomẹna mí to whlepọn mítọn lẹpo mẹ.”—2 KỌL. 1:3, 4.

OHÀN LẸ: 38, 56

1, 2. Nawẹ Jehovah nọ miọnhomẹna mí to whlepọn lẹ mẹ gbọn, podọ jidenamẹ tẹwẹ tin to Ohó etọn mẹ?

MẸMẸSUNNU jọja tlẹnnọ de, he mí na ylọdọ Eduardo, dọ ahunmẹdunamẹnu etọn na Stephen, yèdọ mẹho agun tọn he yin mẹho na ẹn bo ko wlealọ de. Eduardo ko to nulẹnpọn do 1 Kọlintinu lẹ 7:28 ji he dọmọ: “Mẹhe [wlealọ] lẹ na tindo nukunbibia to agbasalan yetọn mẹ.” E kanse dọ, “Etẹwẹ ‘nukunbibia’ enẹ dlẹnalọdo, podọ eyin n’wlealọ, nawẹ n’na pehẹ ẹ gbọn?” Whẹpo Stephen nido dọhodo kanbiọ lọ ji, e dọna Eduardo nado gbadopọnna nudevo he apọsteli Paulu wlan, enẹ wẹ yindọ Jehovah yin “Jiwheyẹwhe homẹmimiọn lẹpo tọn, he nọ miọnhomẹna mí to whlepọn [“nukunbibia,” Odò.] mítọn lẹpo mẹ.”—2 Kọl. 1:3, 4.

2 Na nugbo tọn, Otọ́ owanyinọ de wẹ Jehovah yin, podọ ewọ nọ miọnhomẹna mí to whenue mí pehẹ nuhahun lẹ. A sọgan nọ flin nujijọ delẹ he whenu Jiwheyẹwhe miọnhomẹna we bo deanana we te, titengbe gbọn Ohó etọn gblamẹ. Mí sọgan deji dọ dagbe mítọn wẹ e nọ jlo, dile e wà na sinsẹ̀n-basitọ hohowhenu tọn etọn lẹ do.—Hia Jelemia 29:11, 12.

3. Kanbiọ tẹlẹ wẹ mí na gbadopọnna?

 3 Na nugbo tọn, eyin mí yọ́n whẹwhinwhẹ́n he wutu mí to nuhahun kavi nukunbibia de mẹ, e nọ bọawu nado pehẹ ẹ. Podọ ehe yin nugbo na nuhe dù nukunbibia he yè nọ pehẹ to alọwle mẹ kavi to whẹndo mẹ. To whelọnu lo, etẹwẹ yin nujijọ gbẹ̀mẹ tọn delẹ he sọgan hẹn ‘nukunbibia to agbasalan mẹ’ he go Paulu donù wá? Apajlẹ Biblu tọn po egbezangbe tọn tẹlẹ po wẹ sọgan gọalọna mí nado mọ homẹmimiọn he sin hudo mí tindo? Apajlẹ ehelẹ na gọalọna mí nado pehẹ whlepọn lẹ.

WHLEPỌN LẸ —‘NUKUNBIBIA TO AGBASALAN MẸ’

4, 5. Etẹwẹ yin delẹ to nuhe nọ hẹn ‘nukunbibia to agbasalan mẹ’ wá lẹ mẹ?

4 To bẹjẹeji whenuho gbẹtọvi tọn tlolo, Jiwheyẹwhe dọmọ: “Sunnu na jo otọ́ etọn po onọ̀ etọn po do bo na sẹbọdo asi etọn go, yé nasọ lẹzun agbasalan dopo.” (Jen. 2:24) Jehovah dọ ohó enẹ to whenue e to alọwle tintan lọ doai. Etomọṣo, to nuyiwadomẹji mape tọn glọ, alọwiwle po whẹndo yọyọ de didoai po sọgan hẹn ẹn vẹawu nado tindo haṣinṣan dagbe to whẹndo mẹ. (Lom. 3:23) To paa mẹ, aṣẹpipa asu tọn wẹ nọ wá diọtẹnna aṣẹpipa mẹjitọ tọn. Jiwheyẹwhe na ẹn gbè nado yin tatọ́ na asi etọn. (1 Kọl. 11:3) Asisunọ yọyọ po asiyọyọ delẹ po ma nọ mọ ehe taidi nuhe bọawu. Sọgbe hẹ Ohó Jiwheyẹwhe tọn, asi de dona kẹalọyi dọ asu emitọn wẹ dona deanana emi kakati nido yin mẹjitọ emitọn lẹ. E sọgan vẹawu nado hẹn haṣinṣan dagbe go hẹ yọnwẹn lẹ podọ ehe sọgan yin nukunbibia de na alọwlemẹ yọyọ lọ lẹ.

5 Magbọjẹ yọyọ devo lẹ nọ saba wá aimẹ to whenue asi de dọna asu etọn dọ, “N’mọhò.” To paa mẹ, ayajẹ asu po asi po de tọn gando ovi he yé to nukundo lọ go nọ saba zọnpọ hẹ nuhiha do whẹho dotowhé tọn he sọgan fọndote to whenue yọnnu lọ to ohò kavi jivi godo lẹ ji. Podọ ehe na yinuwado akuẹzinzan yetọn ji, to afọdopolọji podọ to nukọn mẹ. Vọjlado devo lẹ nọ lẹzun dandan to whenue ovi lọ yin jiji. Nukunpipedo ovi lọ go sọgan nọ yí whenu po ayidonugo vinọ yọyọ lọ tọn lẹpo po. Asu susu wẹ nọ mọdọ emi yin kọgbẹ́ e go na asi emitọn hẹn alọnu etọn ján to azọ́n he gando ovi yetọn go lẹ wiwà mẹ wutu. To alọ devo mẹ, azọngban yọyọ lẹ nọ jẹ abọ́ ji na mẹhe ṣẹṣẹ lẹzun otọ́. Azọngban etọn lẹ jẹeji, na e tindo hagbẹ whẹndo tọn yọyọ de he go e dona penukundo.

6-8. Eyin ojlo lọ nado jivi ma mọ hẹndi, nawẹ e sọgan hẹn ayimajai wá gbọn?

6 Asu po asi po delẹ nọ pehẹ nukunbibia wunmẹ devo. Yé nọ wà nuhe go yé pé lẹpo nado mọ viji, amọ́ e ma nọ pà yé. Eyin yọnnu lọ ma mọhò, e sọgan hẹn ayimajai susu wá na ẹn. Nugbo wẹ dọ alọwle kavi vijiji bẹ avùnnukundiọsọmẹnu yetọn yetọn lẹ hẹn, etomọṣo nado jlo ovi bo ma mọ ji yin ‘nukunbibia to agbasalan mẹ’ de na ede. (Howh. 13:12) To ojlẹ Biblu tọn lẹ mẹ, nukun nuvọ́nọ tọn wẹ gbẹtọ lẹ nọ saba yí do pọ́n wẹnsinọ lẹ. Asi Jakọbu tọn Laheli blawu to whenue e mọ bọ nọviyọnnu etọn to viji. (Jen. 30:1, 2) Gbẹtọ lẹ nọ saba kanse mẹdehlan he to sinsẹ̀n to fie aṣa lọ nado jivi susu gbayipe te lẹ nuhewutu yé ma jivi. Eyin yé tlẹ yí zinzin do basi zẹẹmẹ he họnwun, mẹdelẹ gbẹ́ nọ dọna yé dọ, “Ṣo, Mawu na bayi!”

7 Kavi lẹnnupọndo apajlẹ mẹmẹyọnnu de tọn ji to Angleterre he jlo vẹkuvẹku nado jivi dopo tata, bo ma mọ ji, kaka bo zẹ̀ owhe vijiji tọn go. E yigbe dọ emi jẹflumẹ taun, na e mọdọ ojlo emitọn ma na mọ hẹndi to titonu ehe mẹ ba. Ewọ po asu etọn po de nado kẹalọyi ovi de taidi ovi sọdodovi. Etomọṣo, yọnnu lọ dọmọ: “N’gbẹ́ nọ wá  blawu. N’yọnẹn dọ ovi sọdodovi de hinhẹn ma sọgan taidi ovi he yẹnlọsu ji gbede.”

8 Nugbo wẹ dọ Biblu donù e go dọ yọnnu Klistiani de na yin “hihla dai gbọn vijiji gblamẹ.” (1 Tim. 2:15) Ṣigba enẹ ma zẹẹmẹdo dọ vijiji kavi ovi lẹ tintindo na namẹ ogbẹ̀ madopodo. Kakatimọ, nuhe dọ e te wẹ yindọ yọnnu he tindo ovi gọna azọ́n whégbè tọn devo lẹ he go e na penukundo ma na mọ whenu kaka bo na to mẹhẹngble kavi to didá do whẹho mẹdevo lẹ tọn mẹ. (1 Tim. 5:13) Etomọṣo, e gbẹ́ sọgan pehẹ nukunbibia delẹ to alọwle mẹ podọ to whẹndo mẹ.

Nawẹ mẹde sọgan pehẹ okú mẹyiwanna de tọn gbọn? (Pọ́n hukan 9 po 12tọ po)

9. Nawẹ okú mẹyiwanna de tọn yin whlepọn vonọtaun de gbọn?

9 To whenue yè to hodọdo nukunbibia he alọwle nọ hẹnwa lẹ ji, dopo tin he sọgan nọma yawu wá ayiha mẹ, enẹ wẹ okú mẹyiwanna de tọn. Mọwẹ, whlepọn vonọtaun he mẹsusu ko pehẹ wẹ okú alọwlemẹ yiwanna yetọn tọn. Alọwlemẹ he pò to ogbẹ̀ lọ sọgan nọma lẹn gbede dọ emi na pehẹ whlepọn mọnkọtọn to titonu ehe mẹ. Klistiani lẹ tindo yise dolido to opagbe Jesu tọn mẹ dọ fọnsọnku na tin. (Joh. 5:28, 29) Etẹwẹ todido enẹ nọ wà na alọwlemẹ he pò to ogbẹ̀ lọ? E nọ miọnhomẹna ẹn taun. Aliho devo he mẹ Otọ́ olọn mẹ tọn owanyinọ mítọn nọ gbọn Ohó etọn gblamẹ nọgodona mẹhe to jujugbọn nukunbibia mẹ lẹ bo nọ miọnhomẹna yé te niyẹn. Todin, mì gbọ mí ni gbadopọnna numọtolanmẹ he sinsẹ̀n-basitọ Jiwheyẹwhe tọn delẹ ko tindo gando homẹmimiọn Jehovah tọn go, gọna lehe yé mọaleyi sọn e mẹ do.

HOMẸMIMIỌN TO WHENUE MÍ PANNUKỌN WHLEPỌN LẸ

10. Nawẹ Hanna mọ kọgbọ to whenue e tin to ayimajai mẹ gbọn? (Pọ́n yẹdide he tin to bẹjẹeji hosọ ehe tọn.)

10 Hanna, asi yiwanna Ẹlkana tọn pehẹ whlepọn sinsinyẹn de. Ewọ yin wẹnsinọ to whenue asisi etọn Pẹnina to ovi lẹ ji. (Hia 1 Samuẹli 1:4-7.) Pẹnina nọ to vivlẹ Hanna kò “to whemẹwhemẹ.” Enẹ hẹn awufiẹsa po ayimajai sinsinyẹn po wá na Hanna. E dín kọgbọ gbọn whẹho lọ zizedo alọmẹ na Jehovah to odẹ̀ mẹ dali. Na nugbo tọn, “e [hodẹ̀] na ojlẹ dindẹn to Jehovah nukọn.” Be e donukun dọ Jehovah na kẹalọyi obiọ emitọn wẹ ya? E dona ko wàmọ. Bẹsọn whenẹnu, “nukunmẹ etọn masọ kúṣiọ ba.” (1 Sam. 1:12, 17, 18) E deji dọ Jehovah na doalọtena wẹnsinọ-yinyin emitọn kavi sú odò lọ to aliho devo mẹ.

11. Nawẹ odẹ̀ sọgan miọnhomẹna mí gbọn?

11 Dile e na dẹnsọ bọ mí na to mapenọ yin bo na to titonu he Satani to anadena ehe mẹ, whlepọn lẹ po nukunbibia lẹ po na gbẹ́ zindonukọn. (1 Joh. 5:19) Ṣigba, lehe e yọ́n do sọ nado yọnẹn dọ Jehovah yin “Jiwheyẹwhe homẹmimiọn lẹpo tọn”! Dopo to aliho he mẹ mí sọgan mọ alọgọ yí nado sọgan doakọnna whlepọn kavi nukunbibia mítọn lẹ te wẹ gbọn dẹ̀hiho dali. Hanna kọ̀n ahun etọn jẹgbonu na Jehovah. Mọdopolọ, eyin mí pannukọn nukunbibia de, mí dona nọ wà nususu hugan numọtolanmẹ mítọn didọna Jehovah poun. Mí dona nọ basi ovẹvivẹ hlan ẹn, mọwẹ, mí dona nọ hodẹ̀ vẹkuvẹku sọn ahun mẹ nado do numọtolanmẹ mítọn lẹ hia.—Flp. 4:6, 7.

12. Etẹwẹ gọalọna asuṣiọsi lọ Anna nado tindo ayajẹ?

12 Eyin mí tlẹ nọ mọdọ ogbẹ̀ mítọn blawu—vlavo na mí yin wẹnsinọ kavi na okú mẹyiwanna de tọn wutu—mí gbẹ́ sọgan mọ homẹmimiọn yí. To azán Jesu tọn gbè, yẹwhegán-yọnnu lọ Anna lẹzun asuṣiọsi owhe ṣinawe poun to alọwle etọn godo. Kandai Biblu tọn ma dohia dọ e jivi depope. Amọ́ etẹwẹ Anna gbẹ́ to wiwà mahopọnna dọ e ko tindo owhe 84? Luku 2:37 dọmọ: “Ewọ ma nọ gọ̀n tẹmpli mẹ gbede, bo nọ to sinsẹ̀nzọn wiwe wà to ozán po okle po gọna nùbibla po ovẹ̀ po.” Mọwẹ,  Anna mọ homẹmimiọn po ayajẹ po yí dile e to Jehovah sẹ̀n.

13. Na apajlẹ de he do lehe họntọn nugbo lẹ sọgan miọnhomẹnamẹ do hia, etlẹ yin to whenue hẹnnumẹ lẹ gboawupo nado wàmọ.

13 To whenue mí dogbẹ́ pẹkipẹki hẹ mẹmẹsunnu po mẹmẹyọnnu mítọn lẹ po, mí nọ mọ gbẹdohẹmẹtọ po họntọn nugbo lẹ po. (Howh. 18:24) Paula flindọ whenue emi tindo owhe atọ́n onọ̀ emitọn jo nugbo lọ do bọ ehe hẹn awubla wá na emi taun. Duduto whlepọn enẹ ji ma bọawu. Ṣigba, e mọ tuli yí taun to whenue mẹmẹyọnnu gbehosọnalitọ de he nọ yin Ann do ojlo nujọnu tọn hia to dagbemẹninọ gbigbọmẹ tọn etọn mẹ. Paula dọmọ: “Mahopọnna dọ Ann ma yin hẹnnumẹ ṣie, mẹtọnhopọn owanyinọ etọn gọalọna mi taun. Ehe zọ́n bọ n’zindonukọn nado to Jehovah sẹ̀n.” Paula zindonukọn nado to Jehovah sẹ̀n po nugbonọ-yinyin po. Homẹ etọn sọ hùn taun nado to Jehovah sẹ̀n dopọ hẹ onọ̀ etọn whladopo dogọ to agun mẹ. Ann lọsu sin homẹ hùn, na e ko taidi onọ̀ gbigbọmẹ tọn de na Paula.

14. Dona tẹlẹ sin vivi wẹ mẹhe nọ miọnhomẹnamẹ lẹ sọgan dù?

14 Nado dọ hójọhó, to whenue mí do ojlo nujọnu tọn hia to mẹdevo lẹ mẹ, e nọ zọ́n bọ mí nọ wọnji numọtolanmẹ agọ̀ mítọn titi lẹ go to whedelẹnu. Na nugbo tọn, mẹmẹyọnnu lẹ yọnẹn dọ, yé nọ mọ ayajẹ taun to wẹndagbe lọ mimá hẹ mẹdevo lẹ mẹ taidi azọ́nwatọ hatọ Jiwheyẹwhe tọn lẹ, eyin yé wlealọ wẹo kavi lala. Yanwle yetọn wẹ nado  gbògbéna Jiwheyẹwhe gbọn ojlo etọn wiwà dali. Mẹdelẹ tlẹ nọ mọ mahẹ tintindo yetọn to lizọnyizọn lọ mẹ taidi amasin de. Matin ayihaawe, dopodopo mítọn wẹ nọ yidogọna pọninọ pẹkipẹki to agun mẹ, eyin mí nọ hò mẹdevo lẹ tọn pọ́n, to aigba-denamẹ mítọn ji podọ to agun mẹ. (Flp. 2:4) Apọsteli Paulu ze apajlẹ dagbe de dai. E lẹzun “onọ̀ he tindo ovi to anọ́nù” nkọ na mẹhe to agun Tẹsalonika tọn mẹ lẹ; e sọ taidi otọ́ gbigbọmẹ tọn de.—Hia 1 Tẹsalonikanu lẹ 2:7, 11, 12.

HOMẸMIMIỌN TO WHẸNDO MẸ

15. Mẹnu lẹ whẹ́whẹ́ wẹ tindo azọngban lọ nado plọn nugbo lọ jọja lẹ?

15 Dopo to adà he jẹna ayidonugo lẹ mẹ wẹ homẹmimiọn po alọgọ he mí nọ na whẹndo lẹ po. To whedelẹnu, mẹyọyọ lẹ nọ biọ to wẹnlatọ he whèwhín lẹ si nado gọalọna yé nado plọn nugbo lọ ovi yetọn lẹ, etlẹ yin nado deanana plọnmẹ Biblu ovi yetọn he yin jọja de tọn. Sọgbe hẹ Owe-wiwe lẹ, mẹjitọ lẹ whẹ́whẹ́ wẹ tindo azọngban lọ nado deanana ovi yetọn jọja lẹ bo plọnazọ́n yé. (Howh. 23:22; Efe. 6:1-4) To whẹho delẹ mẹ, e nọ wá biọ dọ mẹdevo lẹ ni gọalọ. Etomọṣo, enẹ ma zẹhudo azọngban mẹjitọ lẹ tọn ji. Hodọdopọ gbesisọ tọn yetọn to whẹndo mẹ yin nujọnu.

16. To alọgigọna ovi lẹ whenu, etẹwẹ dona yin hinhẹn do ayiha mẹ?

16 Eyin mẹjitọ de basi dide bo biọ to mẹde si nado plọnnu hẹ ovi lẹ, mẹlọ ma dona tẹnpọn nado hò azọngban mẹjitọ lẹ tọn yí. E nọ wá jọ bọ e nọ yin bibiọ to Kunnudetọ de si nado plọnnu hẹ ovi he mẹjitọ yetọn lẹ ma tindo ojlo na nugbo lọ. Ṣigba, Kunnudetọ lọ dona hẹn do ayiha mẹ dọ, alọgigọna ovi lọ lẹ to gbigbọ-liho ma hẹn emi zun mẹjitọ yetọn gba. Podọ nuyọnẹnnu wẹ e na yin nado nọ basi oplọn mọnkọtọn to owhé ovi lọ lẹ tọn gbè to fie mẹjitọ lẹ te kavi hẹ Kunnudetọ he whèwhín de kavi to nọtẹn gbangba tọn dagbe de. Gbọnmọ dali, mẹde ma na tindo ayihaawe depope gando nuhe to yìyì go. To nukọn mẹ, todido lọ wẹ yindọ mẹjitọ lẹ na wá hẹn azọngban he Jiwheyẹwhe zedo alọmẹ na yé nado penukundo ovi yetọn lẹ go to gbigbọ-liho di.

17. Nawẹ ovi lẹ sọgan yin asisa homẹmiọnnamẹ tọn de gbọn?

17 Jọja he plọn nado yiwanna Jiwheyẹwhe nugbo lọ bo nọ hodo ayinamẹ etọn lẹ sọgan lẹzun asisa homẹmiọnnamẹ tọn de to whẹndo mẹ. Yé sọgan wàmọ gbọn sisi didohia mẹjitọ yetọn lẹ podọ gbọn alọgigọ to agbasa-liho dali. Yé sọ sọgan gọalọ taun to gbigbọ-liho. Jẹnukọnna Singigọ lọ, Lamẹki he wá sọn kúnkan Ṣẹti tọn mẹ yin sinsẹ̀n-basitọ Jehovah tọn de. Tatọ́ whẹndo tọn enẹ dọ gando visunnu etọn Noa go dọmọ: “Ewọ wẹ na hẹn homẹmiọnnamẹ wá na mí sọn azọ́n sinsinyẹn mítọn lẹ mẹ podọ sọn tuklajijẹ alọ mítọn lẹ tọn mẹ na aigba he Jehovah ko hodẹ̀do lọ tọn wutu.” Dọdai enẹ mọ hẹndi to whenue dẹ̀hodo aigba lọ tọn yin hùzẹdeji. (Jen. 5:29; 8:21) Ovi he dovivẹnu nado doafọna sinsẹ̀n-bibasi nugbo lẹ sọgan yin asisa homẹmiọnnamẹ tọn lẹ to whẹndo yetọn mẹ, bo gbọnmọ dali gọalọna hagbẹ whẹndo yetọn tọn lẹpo nado doakọnna whlepọn dintọn lẹ podọ nado wá lùn nuhe hugan Singigọ lọ tọ́n to godo mẹ.

18. Etẹwẹ na gọalọna mí nado yí adọgbigbo do doakọnnanu mahopọnna nukunbibia kavi whlepọn depope he mí na pehẹ lẹ?

18 Dẹ̀hiho, ayihamẹlinlẹnpọn do apajlẹ he tin to Biblu mẹ lẹ ji podọ gbẹdido pẹkipẹki hẹ omẹ Jehovah tọn lẹ to alọgọna dodonọ livi susu lẹ todin nado mọ homẹmimiọn yí to whlepọn yetọn lẹpo mẹ. (Hia Salmu lẹ 145:18, 19.) Matin ayihaawe, yinyọnẹn dọ Jehovah wẹ asisa homẹmimiọn madopodo tọn na gọalọna mí nado yí adọgbigbo do doakọnna nukunbibia depope he mí na pehẹ—todin podọ to sọgodo.