Ehecha oĩva pype

Ehecha menú secundario

Ehecha oĩva pype

Testígo de Jehová

guarani

Ñemañaha  |  Abril de 2013

 JAJEROVIAVE HAG̃UA

‘Ojapo Ñandejára rembipota’

‘Ojapo Ñandejára rembipota’

ÑAPENSAMI ko mbaʼére: Noé heta ombaʼapo rire opoi opytuʼu hag̃ua, oguapy peteĩ víga ipéva ári, ojehetepyso, ojehetepoka ha omaña pe tembiapo tuichaitéva ojapóvare hikuái. Pe yvytúre ou pe alkitrán ryakuã ha oñehendu umi ombaʼapóva erramiénta ryapu. Upe oguapyhágui Noé ohecha mbaʼéichapa ifamiliakuéra ombaʼapo kyreʼỹ upe árka rehe. Umi itaʼýra, inuerakuéra ha hembireko áñorema oipytyvõ chupe upévape. Heta párte otermináma hikuái pe árka, péro heta gueteri avei ofalta oĩmbaite hag̃ua.

Umi hénte heʼi hesekuéra itavyha. Koʼýte oñembohory ha opuka hikuái ohechávo mbaʼéichapa Noé ha ifamiliakuéra omopuʼã ohóvo pe árka ha heʼívo chupekuéra outaha peteĩ ama guasu. Umi hénte opensa ivyroitereitaha ogueroviáramo upe heʼíva. Nontendéi hikuái mbaʼérepa Noé ha ifamiliakuéra operde itiémpo ojapo hag̃ua pe árka. Péro Jehová nopensái upéicha Noé rehe.

La Biblia heʼi: ‘Noé [...] ojapo Ñandejára rembipota’ (Génesis 6:9). Noé iñeʼẽrendu vaʼekue Ñandejárape opaite mbaʼépe ha iñamígo teéicha ohayhu Jehovápe. Heta tiémpo Noé omano rire, la Biblia heʼi hese: “Ijerovia rupive Noé okondena ko múndope” (Hebreos 11:7, NM). ¿Mbaʼéichapa ojapo upéva? ¿Mbaʼépa ikatu ñaaprende ko kuimbaʼe ojeroviaitévagui?

HEKOJOJA OIKÓRAMO JEPE PETEĨ MÚNDO AÑÁME

Noé okakuaa vaʼekue peteĩ múndo ivai vaivévape ohóvo. Ivisavuélo Enoc tiémpope ivaíma vaʼekue voi pe situasión, péro Enoc hekojoja ha iñeʼẽrendu Jehovápe, avei omomarandu umi héntepe Ñandejára ohunditaha umi iñañávape. Péro Noé tiémpope ivai rasapaitéma pe múndo, hetaiterei mbaʼe vai ojejapo ha Jehová ohecha henyhẽmaha ko yvy teko añágui (Génesis 5:22; 6:11; Judas 14, 15). ¿Mbaʼe piko oiko ajeve upeichaite peve ivai pe múndo?

Oiko peteĩ mbaʼe ivaietereíva Ñandejára raʼykuéra yvagapegua apytépe. Peteĩ ánhel opuʼã kuri Jehováre, oñeʼẽ vai hese ha ombotavy avei Adán ha Évape oñemoĩ hag̃ua Ñandejára kóntrape. Upéicha upe ánhelgui oiko Satanás, Aña térã Diablo. Upéi Noé tiémpope hetave ánhelma opuʼã Jehováre ha omoirũ Satanáspe. Koʼã ánhel oheja pe tembiapo Jehová omeʼẽ vaʼekue chupekuéra yvágape ha ou ko yvy ape ári oñembohete yvypóraicha ha omenda umi kuñataĩ iporã porãvare. Haʼekuéra naiñeʼẽrenduvéi, oñemombaʼeguasu ha opensa ijehénte. Upéicha rupi ogueraha vaipaite umi héntepe Noé tiémpope (Génesis 3:1-5; 6:1, 2; Judas 6, 7).

Umi ánhel ojapo peteĩ mbaʼe hekopeguaʼỹva oúvo oiko umi kuñándi ko yvy ape ári, ha ifamiliakuéra osẽ tuichaicha ha imbareteterei. Koʼã higántepe la Biblia ohenói nefilim, heʼiséva “oporojukáva” térã “oitýva ótrope”, isalvaheterei hikuái ha ikausakuéra ikyʼavéntema pe múndo. Ndareíri ñande Apohare heʼi ‘tuichaitereiha yvyporakuéra reko aña ko múndope, ha opaite mbaʼe ipyʼapýpe heñóiva guive mbaʼe vai memeteha’. Upéicha rupi, Jehová upérõ odesidíma déntro de 120 áño ohunditaha upe múndo aña (Génesis 6:3-5, ÑÑB).

Noé ha hembireko oñangareko vaʼekue ifamiliakuérare ani hag̃ua ogueraha vai chupekuéra umi mbaʼe ojejapóva ijerére

 Noé ojuhu hembirekorã peteĩ kuña ivuéna ha ikatupyrýva. Noé oreko rire 500 áño rasáma ou ifamília, oreko hikuái mbohapy mitãkuimbaʼe: Sem, Cam ha Jafet. * ¡Oiménepa ijetuʼuete raʼe Noépe omongakuaa porã hag̃ua ifamíliape upe múndo añáme! Haʼe ha hembireko oñangareko vaʼekue ifamiliakuérare ani hag̃ua ogueraha vai chupekuéra umi mbaʼe oĩva ijerére. Umi mitã ningo ohecharamoiterei umi “ipoderósovape” ha umi “kuimbaʼe ifamósova”, ha umi nefilim upéicha vaʼekue. Noé familiakuéra ohechámante mbaʼéichapa umíva oporojuka ha ojapo hetave mbaʼe vai, péro Noé ha hembireko oñehaʼãmbaite omboʼe ifamíliape oikuaave hag̃ua Jehovápe ha ndogustaiha chupe umi mbaʼe vaieta ojejapóva. Oipytyvõ chupekuéra ohechakuaa hag̃ua Jehovápe hasy asyha ohechávo umi mbaʼe oikóva ha mbaʼéichapa oñeñorairõmba ko múndope (Génesis 6:6).

Tuvakuéra koʼag̃agua ikatu oaprende heta mbaʼe Noé ha hembirekógui. Ñane tiémpope avei ko múndo henyhẽ umi naiñeʼẽrendúi ha ojapóvagui mbaʼe vai. Umi divuhíto ojejapóva mitãme g̃uarã jepe violénsia memete. Péro tuvakuéra koʼag̃agua oñehaʼãmbaite avei ani hag̃ua ko múndo ogueraha vai ifamíliape, ha omboʼe chupekuéra Jehová oipotaha jaiko pyʼaguapýpe ha koʼẽrõitéma oipeʼapataha umi mbaʼe vai ojejapóva (Salmo 11:5; 37:10, 11). Jaikóramo jepe ko múndo añáme, ikatu ñane familiakuéra osẽ porã, Noé ha hembireko ohupyty vaʼekue upéva. Sem, Cam ha Jafet ivuéno vaʼekue ha omenda umi kuña iñeʼẽrendúvare avei Jehovápe haʼekuéraicha.

‘EJAPO NDEJUPE G̃UARÃ PETEĨ ÁRKA’

Peteĩ árape tuicha okambia Noé rekove. Jehová oñeʼẽ hendive ha omombeʼu chupe ohunditaha upe múndo aña ha omanda chupe: ‘Ejapo ndejupe g̃uarã peteĩ árka yvyrágui’ (Génesis 6:14, ÑÑB).

Oĩ ningo opensáva pe árka haʼe hague peteĩ várko, péro ndahaʼéi. Pe árka ndorekói vaʼekue proa, popa, quilla ni timón, ni naimóldei umi várkoicha, síno peteĩ káha guasúnte. Jehová heʼipaite Noépe mbaʼéichapa ojapo vaʼerã, mbaʼe medídapa orekóta ha omboty hag̃ua umi ipaʼũha alkitránpe hyepýguio ha okáguio. Upéi omombeʼu chupe mbaʼérepa oipota ojapo upéicha: “Ajahoʼipáta ýpe yvy ape [...]. Oikovéva guive yvy apére omanóta”. Péro heʼi avei chupe: “Reikéta pe [árkape] ne rembireko, nde raʼykuéra ha hembirekokuéra ndive”. Avei omoinge vaʼerã pe árkape opaichagua animál. Umi oĩva añoite pe árkape ojesalváta ou vove pe Ama Guasu (Génesis 6:17-20).

Heta oĩ Noé rembiaporã. Pe árka ojapótava tuichaiterei. Ipukúta 133 métro, ipe 22 métro ha ijyvatéta 13 métro. Jahechakuaa tuichaitereitaha pe káha ojapótava, ñane tiémpope ndaipóriva gueteri ni peteĩ várko yvyraguigua péicha tuicháva. ¿Omboyképa Noé upe tembiapo Ñandejára omeʼẽva chupe? ¿Ojekehápa ijetuʼuetereíta haguére upe tembiapo? ¿Okambiápa umi medída oñemeʼẽ vaʼekue chupe ombovevuive hag̃ua itraváho? La Biblia ombohovái: “Noé ojapo opa mbaʼe [Ñandejára] heʼi hagueichaite chupe” (Génesis 6:22).

 Heta tiémpore Noé ombaʼapo vaʼekue pe árkare, amo 40 térã 50 áño rupi. Ojapo hag̃ua oity vaʼerã yvyra máta ha ojapo chugui víga, távla ha ambue mbaʼe oikotevẽtava. Upéi ombojoajupaite vaʼerã umi yvyra. Pe árka orekóta tres píso, ikoty ha iventána heta vaʼerã ha omohokẽ ikostádope. Itécho katu ikaída vaʼerã ikatu hag̃uáicha osyry pe ama (Génesis 6:14-16).

Heta tiémpo ombaʼapo rire hikuái, ojehechakuaáma mbaʼéichatapa pe árka. ¡Oiménepa Noé ovyʼaite ifamiliakuéra oipytyvõ haguére chupe! Péro oĩ ambue mbaʼe iñimportánteva Noé ojapo vaʼerã avei, ha upéva katuete ijetuʼúne raʼe chupe. La Biblia heʼi Noé rehe haʼeha “peteĩ kuimbaʼe opredikáva umi mbaʼe hekopeguáva” (2 Pedro 2:5, NM). Noé pyʼaguasúpe oavisa vaʼekue umi héntepe Ñandejára ohunditaha umi iñañávape. ¿Ohendúpa chupe umi hénte? Jesucristo heʼi: “Haʼekuéra nopenái mbaʼevére”. Upéva rangue okaru, omokõ ha umi kuimbaʼe ha kuñanguéra omendajoa ha nopenái hikuái Noé heʼívare (Mateo 24:37-39, NM). Katuete heta oĩne rakaʼe oñembohorýva Noé ha ifamiliakuérare; ikatu voi oĩ oamenasa ha omaltratáva chupekuéra.

Umi hénte ohecháramo jepe mbaʼéichapa Jehová ohovasa ha oipytyvõ Noépe, osegi oñembohory ha nopenái hese

Upéicharõ jepe, umi mbaʼe nomokangýi Noé ha ifamiliakuérape. Haʼekuéra osegi ojapo pe árka umi hénte opensáramo jepe hesekuéra operde reiha itiémpo. Koʼág̃a avei heta família oservíva Jehovápe ikatu oaprende heta mbaʼe Noé ha ifamiliakuéragui. La Biblia heʼi koʼág̃a jaikoha “umi ára pahápe” (2 Timoteo 3:1, NM). Ha Jesús heʼi vaʼekue umi ára paha ojoguataha Noé tiémpope guarépe, ojapórõ guare pe árka. Upévare, oĩ jave umi nohenduséiva pe marandu porã, oñembohory térã ñandepersegíva, ñanemanduʼa vaʼerã Noé rehe, haʼe ohasa vaʼekue avei upe situasión rehe.

‘EIKE [...] PE ÁRKAPE’

Hasýpe ojejapopa ohóvo pe árka. Noé orekórõ guare 600 áño, omano itúva Lamec. * Upéi cinco áño haguépe omano ijavuélo Matusalén. Matusalén oikove vaʼekue 969 áño, haʼe pe kuimbaʼe oiko areve vaʼekue oñeʼẽha la Biblia (Génesis 5:27). Upéicharõ, Matusalén ha Lamec oiko vaʼekue Adán, pe kuimbaʼe ypykue tiémpope.

Pe áño omano haguépe Matusalén, Ñandejára Jehová heʼi Noépe mbaʼépa ojapo vaʼerã koʼág̃a: ‘Eike nde ha mayma nde rogaygua pe árkape’. Avei heʼi chupe omoinge hag̃ua opaichagua animál, umi ipotĩvagui térã umi ikatúva oñekuaveʼẽ sakrifísioramo omoinge hag̃ua siete, ha umi ipotĩʼỹvagui omoinge hag̃ua mokõi mokõi (Génesis 7:1-3, ÑÑB).

Epensamíntena mbaʼéichapa oiméne atyraite ou umi animál. Ijapytepekuéra oĩ michĩva, tuicháva, oguatáva, ovevéva, otyryry ha odiparáva... oĩ avei iñarõ ha imánsova. Péro ñapensamína avei Noé rehe, mbaʼeichaitépa oiméne oñehaʼã ombyaty hag̃ua umi animál tahaʼe haʼevaichagua ha ohenondeʼa ápe ha péguio umi hesaitévape omoinge hag̃ua pe árkape. La Biblia heʼi haʼekuéra voi “oike hague [...] pe árkape” (Génesis 7:9, NM).

Oĩ heta ndogueroviapáiva oiko hague upéva. Ijetuʼu chupekuéra oguerovia hag̃ua umi animál ikatuha oiko oñondive pyʼaguapýpe. Péro Ñandejára ningo opa mbaʼe Apohare, ha ikatu oñangareko umi animál rehe imánso ha ani hag̃ua oñorairõmba oñondive. Ñanemanduʼa vaʼerã Ñandejára Jehová odividi hague pe mar Rojo ha ojoko hague  pe kuarahy peteĩ hendaitépe. Upéicharõ, ndahasymoʼãi Jehovápe ojapo hag̃ua umi mbaʼe oiko vaʼekue Noé tiémpope.

Ñandejára ikatu kuri osalva ambue hendáicha umi animálpe. Péro pe ojapo vaʼekuére Noé tiémpope, ñanemomanduʼa ymaite guive Jehová ojeroviaha yvyporakuérare ikatutaha oñangareko umi animál rehe (Génesis 1:28). Koʼág̃a rupi heta túva oiporu ehémploramo Noé rembiasakue ohekomboʼe hag̃ua ifamíliape Ñandejára Jehová omombaʼeha avei umi animálpe.

Jehová heʼi Noépe una semánantema ofaltaha ou hag̃ua pe Ama Guasu. Oiméne Noé ha ifamiliakuéra oikuaávo upéva koʼýte ombaʼapo ojapopa hag̃ua tekotevẽva. Epensamíntena, mbaʼeichaitépa ombaʼapóne raʼe hikuái omohendapa hag̃ua umi animál pe árkape, avei ohupi vaʼerã chupekuéra hembiʼurã. Ha ndahaʼéi upéva añónte, Noé ha ifamiliakuéra ohupi vaʼerã avei umi mbaʼe oikotevẽtava oĩ aja hikuái pe árkape. Katuete oiméne Noé, Sem, Cam ha Jafet rembireko oñehaʼãmbaite omoporã pe árka ikatu hag̃uáicha oñeñandu porã hikuái pype.

¿Mbaʼépa ojapo umi hénte? Haʼekuéra nopenái ohecháramo jepe mbaʼéichapa Jehová ohovasa ha oipytyvõ Noépe. Ohecháramo jepe umi animálpe oike pe árkape, nomopensái chupekuéra upéva. Ñane tiémpope oiko avei péicha. Heta tapicha ndohechakuaaséi jaikoha umi ára pahápe, ohecháramo jepe umi mbaʼe oikóva ko múndope. Avei apóstol Pedro heʼi haguéicha heta oĩ oñembohorýva umi iñeʼẽrendúvare Ñandejárape (2 Pedro 3:3-6). Noé ha ifamiliakuéra ohasa vaʼekue avei ko mbaʼe.

¿Arakaʼépa oñehundipa umi oñembohory vaʼekue Noé ha ifamiliakuérare? La Biblia heʼi Noé omoingepa rire ifamília ha umi animál pe árkape ‘Jehová omboty pe okẽ’. Upéva oiméne ojurumboty rakaʼe umi oñembohorývape hesekuéra ha oimérõ nahániri, pe ama guasu ojapóne raʼe upéva. Ára ha pyhare ningo oky charara ha pe y ojagarrapa ko yvy tuichakue Jehová heʼi hagueichaite (Génesis 7:16-21).

¿Ovyʼápa Jehová omanomba haguére umi hénte aña? Nahániri (Ezequiel 33:11). Haʼe ombyasyeterei, péro omeʼẽ kuri chupekuéra oportunida okambia hag̃ua. Haʼekuéra iñeʼẽrendu rire Ñandejárape Noé ojapo haguéicha, ojesalva vaʼerãmoʼã. Noé iñeʼẽrendu vaʼekue Jehovápe opaite mbaʼépe, ha la Biblia heʼi hese: “Ijerovia rupive Noé okondena ko múndope”. Noé ojerovia rupi ojekuaa umi hénte oiko vaʼekue itiémpope naiñeʼẽrenduiha, péro haʼe ha ifamiliakuéra ojesalva ojerovia rupi Ñandejárare. Resegíramo Noé ehémplo, nde ha ne familiakuéra ikatúta avei pehupyty pe jeikove opaveʼỹva. Noé ojapo haguéicha ikatu rejapo Ñandejára Jehová rembipota ha reiko iñamígoramo koʼág̃ama voi ha opa árare.

^ párr. 10 Upe tiémpope umi hénte oiko areve pórke namombyrýi gueteri oĩ perfeksióngui.

^ párr. 20 Lamec ombohéra itaʼýrape Noé, upéva oiméne heʼise “Pytuʼu” térã “Konsuélo”, ha oprofetisa Noé omombytuʼutaha yvyporakuérape umi tembiapo pohýi ojapóvagui oñemitỹ hag̃ua peteĩ yvy Jehová omaldesi vaʼekuépe (Génesis 5:28, 29). Péro Lamec omano oñekumpli mboyve upe profesía.