Nakoni kanoana

Skip to secondary menu

Kiiba nakoni kanoana

Ana Tia Kakoaua Iehova

Kiribati

Te Taua-n-Tantani  |  December 2015

Ko Ataia?

Ko Ataia?

E koaua bwa a bon roko I-Iutaia “man aaba nako aika i aani karawa” nako Ierutarem ni Bentekota 33 C.E.?

E onrake kawain Ierutarem irouia aomata ni Bentekota 33 C.E.

Irarikin te rongorongo are ni Mwakuri 2:5-11, ao e korea naba taekaia aomata aika uanao ake a roko i Ierutarem ni Bentekota 33 C.E. te tia kororongorongo ae te I-Iutaia are maiu n taai akanne ae Philo.

E korea ae kangai Philo ibukia taani mwananga nako Ierutarem: “A mwaitikurikuri te koraki ake a roko man aaba aika mwaiti ake mai mainiku, maeao, meang, ao maiaki, bwa a na kaei bukamaru, ao tabeman a riaon te aba ao iai naba ake a ritaari.” E mwanewea naba kanoan ana reta Akeriba I, are tibun Erote te Kakannato, nakon te Embera n Rom ae Caligula. E taekina ae kangai Akeriba n te reta anne ibukin Ierutarem: “Te Kaawa ae Tabu . . . bon tiaki tii kautun te aba ae Iutaia, ma kautun naba aaba ake tabeua, ibukina bwa iai kaaina ake a kakanakoaki n tabetai bwa a na maeka n aaba ake i rarikina.”

E korei aran taabo ake a a maekanna I-Iutaia Akeriba, n ikotaki naba ma taabo aika raroanako n aroni Metobotamia, Aberika Meang, Asia Minor, Kuriiti, ao aaba tabeua ake n te Meriteranian. E taku te tia rabakau ae Joachim Jeremias: “E ngae ngke e aki koreaki taekan te mwamwananga nako Ierutarem, ma e aki kotaaki raoi kioina ngkai a bon riai I-Iutaia aika ikawai ni kabane n nako Ierutarem ibukin te taromauri.”Te Tua-Kaua 16:16.

E kangaa n reke nneia aomata ake nga ma nga ake a roko i Ierutarem ibukin aia toa I-Iutaia?

Maeran te bwai n tebotebo ibukin te taromauri ae kuneaki i Ierutarem

A kakaraoaki tooa aika tenua i Ierutarem ni katoa ririki, aika te Toa ae te Riao, Bentekota, ao te Toa ae Umwa n Rianna. N te moan tienture ao bubua ma bubua te nga ake a mwananga nako Ierutarem ni kaei tooa aikai, man aban nako Iteraera ao man aaba ake a maeka iai I-Iutaia. (Ruka 2:41, 42; Mwakuri 2:1, 5-11) A riai taan roko aikai ni kabane ni karekei aia tabo ni maeka.

Tabeman a matu i rarikia raoraoia, tabemwaang a kabonganai auti n iruwa ke ruun auti tabeua. A bati ake a maeka n umwanrianna i nanon te kaawa ke i tinanikun oon te kaawa. N ana kabanea n tai Iesu i Ierutarem, ao e maeka n te kaawa teuana ae uakaan ae Betania.Mataio 21:17.

A kuneaki i rarikin te tembora, taiani kateitei aika bati ma beetin n tebotebo aika bati i nanoia. A iangoaki kateitei aikai bwa bon auti ake a mamaeka iai taani mwamwananga akekei, ao ni kaitiakiia iai imwain rinia n te tembora. E kaotaki n te koroboki teuana ae kaaraki are e kuneaki n teuana mai buakoni kateitei akanne bwa Theodotus, are te ibonga ao te mataniwi n te tinakoka, “e katea te tinakoka ibukini warekan te Torah ao . . . auti naba, ma ruu, ao nnen raan ibukia iruwa ake a kainnano.”