Nakoni kanoana

Kiiba nakoni kanoana

Ana Tia Kakoaua Iehova

Rinea te Taetae Kiribati

 RONGORONGONI MAIUNA

I Nanomwaaka N Uringan Te Tangira Are E Moan Reke Irou

I Nanomwaaka N Uringan Te Tangira Are E Moan Reke Irou

BON tain te kabuebue n 1970 ngke I rin n te onnaoraki ae Valley Fort General Hospital, i Phoenixville, Pennsylvania n te United States. E tutuoa rietatan raraau te neeti te mwaane ni katoa te itera n aoa. Bon te tautia ngai ae 20 au ririki are I a ituaki n te aoraki ae ewewe. E mata n raraoma te neeti are e taraa n ikawai riki nakoiu. Ngke e a kekerikaaki rietatan raraau ao I taku: “Ko a tia n nonora te aomata ni mate?” E nako nanona ao e taku: “I tuai.”

N te tai anne, ao e a taraa n ae ai akea kantaningaan taai aika a na roko irou. Ma I kangaa n rin n te onnaoraki? N na karakina rongorongou tabeua.

AU MOANTAI N NORA ARON TE BUAKA

I a ituaki n te aoraki ngke I mwakuri n te tabo ni korokoro n tain te buaka i Vietnam. I boni kukurei ni buokiia aomata aika aoraki ao ake a ikoaki, ao I uaiakina naba ae N na riki bwa taokitan te korokoro. N Turai 1969 ao I a roko i Vietnam. N aroia ake a moan roko ao I a anganaki teuana te wiki ibukini kataneiaakiu n te tai ao te kabuebue ae korakora n te aba anne.

Teutana te tai imwina, I a moana au mwakuri n te tabo ni korokoro n te onnaoraki i Mekong Delta i Dong Tam. A a bati erikota iai ake a uotiia aomata ake a ikoaki. E korakora te nanonnaba irou ao e ingainga nanou, ngaia are I a tangiria ni karaoa te mwakuri ngkekei naba. A katauraoaki aomata ake a ikoaki ao a waekoa n uotaki nakoni konteina aika mwaitoro aika uarereke ibukin te korokoro. E tauraoi te tia korokoro, te tia kamatu ao neeti aika uoman riki ake a ibetutu i nanon te tabo ae uarereke aei ni kabanea aia kona ni kamaiuia aomata. I a nori ngkanne kaako tabeua ake a nneaki ni baeki aika bubura man roroo, ake a aki karuoaki man taian erikota. I a kaongoaki bwa kanoaia boni mwakorokoron rabwataia tautia ake a rebwetaua n te buaka. Aei au moantai n nora aron te buaka.

UKOUKORAN TE ATUA IROU

I reiakina te koaua teutana ngke te roro n rikirake ngai

I reiakina te koaua teutana mairouia Ana Tia Kakoaua Iehova ngke te roro n rikirake ngai. E bon reirei naba n te Baibara tinau ma taani Kakoaua ma e bon aki roko n te tia ae te bwabetito. I kukukurei ni mena irarikin tinau ngkana e reirei n te Baibara. N taai naba akanne, ao ti a rirarikin te Tabo n  Taromauri ngai ma tamau ae ana kauaei tinau. I a titirakinna ni kangai: “Tera te tabo anne?” E kaekaai ni kangai: “Tai nanako rarikia aomata akanne!” Ibukina bwa I tangiria ao n onimakinna, I bon ongeaba n ana taeka. Ngaia are I a aikoa manga kakaitiboo ma Ana Tia Kakoaua Iehova.

N okiu mai Vietnam, ao I a namakinna ae I kainnanoa te Atua. I rangi n rotakibuaka ngkana I uringi taai ake a karawawata. E taraa n ae akea ae ataa raoi te bwai ae riki i Vietnam. I uringa te mwaati are e karaoaki irouia taani kaitaraa te tautaeka bwa a bukinaki tautian Amerika n tiringia ataei n tain te buaka are e ribootinaki.

Ibukina bwa I kani karekea raun nanou ni kaineti ma bwaai n taamnei, I a moana kaakaeani bobotaki n Aro aika kakaokoro. E a kaman reke tangiran te Atua irou ma e bon aki anaaki nanou ni baike I nori ake a kakaraoaki n Aaro aikai. N tokina I a bon roko n aia Tabo n Taromauri Ana Tia Kakoaua Iehova i Delray Beach i Florida. Bon te Taabati te bong anne ni Beberuare 1971.

Ngke I a rinnako, ao e nang bane te kabwarabwara ibukia aomata nako, ngaia are I a tiku ni karokoa moanakin Te Taua-n-Tantani. I bon aki uringa te reirei are e maroroakinaki, ma I teimatoa n uringia ataeina ake a rairaira aia Baibara ni kakaaei kiibu. E bon anaaki nanou iai! I teimatoa n ongora ao ni mamataku. Ngke I otinako man te Tabo n Taromauri, e a nakoiu te tari te mwaane ae tao ai 80 ana ririki. Arana bon Jim Gardner. E kaota nakoiu te boki ae The Truth That Leads to Eternal Life ao e titirakinai ni kangai: “Ko kukurei ni butimwaea te boki aei?” Ti boraraoa ingabongin te Kaabong ibukini moanan au reirei n te Baibara.

N tairikin te Taabati anne, ao I riai ni mwakuri. I boni mwakuri n te onnaoraki ae mena i Boca Raton i Florida ae tiaki ana bwai te tautaeka, n te tabo are a butimwaeaki iai aoraki aika karina. I tei man 11:00 p.m. nakon 7:00 a.m. E reke au tai ni wareware n te boki ae te Truth bwa akea te bae I karaoia. Ma ngke e nakoiu mataniwia neeti, e burita te boki mai baiu, e taraa tinanikuna ao e takarua ni kangai: “Tai tuangai bwa ko na kaaina naba te Aro arei?” I a manga anaa au boki arei ao I taku: “E tuai ni bane warekana irou, ma e taraa n ae N nang riki bwa temanna Ana Tia Kakoaua Iehova!” Ngke e a nako, ao I a manga reitaanako au wareware.

Au tia reirei n te Baibara ae Jim Gardner ae te tari ae kabiraki are e rangi ni kinaa Charles Taze Russell

I moana au reirei n te Baibara ma Brother Gardner ao n titiraki ni kangai: “Tera ae ti na reirei iai?” E taku: “Ti na reirei n te boki are I anganiko.” I taku: “I a tia ni warekia.” E kaeka ma te akoi Brother Gardner ni kangai: “E tamaroa, ti na rinanon te moani mwakoro.” I bon rangi ni mimi ni baike I tibwa ota iai. E kaoti kiibu aika bati man te Baibara ae te King James Version. N tokina I a reiakina taekan te Atua ae koaua ae Iehova. Ti rinanoni mwakoro aika tenua n te boki ae te Truth n te ingabong teuana ngai ma Brother Gardner, are I aranna bwa Jim. Ti waakinako n rinanon tenua te mwakoro ni  katoa ingabongin te Kaabong. I rangi ni kukurei n au reirei akanne. Ai kakabwaiaakira ngai n reirei ma te tari ae kabiraki anne, are e rangi ni kinaa Charles T. Russell!

Tabeua te wiki imwina, I a kariaiakaki bwa te tia uarongorongo. E buokai Jim ni baike I raraoma iai, n ikotaki naba kangaangan te mwakuri ni minita man te auti teuana ma teuana. (Mwa. 20:20) I rangi ni kukurei n uataboa te uarongorongo ngkai e teimatoa Jim ni mwakuri ma ngai. I teimatoa n iangoa te mwakuri ni minita bwa boni kakabwaiaau ae te kabanea ni kakawaki irou. Ai kakimwareireira te riki bwa raon te Atua ni mwakuri!—1 Kor. 3:9.

TANGIRAN IEHOVA ARE E MOAN REKE IROU

N na karakina ngkai te rongorongo ae boni kaineti nakoiu—ae tangiran Iehova are e moan reke irou. (TeKao. 2:4) I buokaki n tangiran Iehova bwa N na tokanikai n uringan taai aika karawawata n tain te buaka ao kataaki riki tabeua.—Ita. 65:17.

I buokaki n tangiran Iehova bwa N na tokanikai n uringan taai aika karawawata n tain te buaka ao kataaki riki tabeua

I bwabetitoaki n Turai 1971 n te Yankee Stadium n tain te Bwabwaro n Aono ae te “Divine Name”

I uringa te bong teuana ae kakawaki n te ririki 1971. I a tibwa kaotinakoaki man te auti ae bati ruuna are a kariaia au karo bwa N na maeka iai. E bon aki kariaia tamau are ana kauaei tinau bwa a na maeka Ana Tia Kakoaua Iehova iai! E aki tau au mwane n te tai anne. I bwabwakabwai ni katoa uoua te wiki n te onnaoraki are I mwakuri iai ao I kabanea angiina n oneau n uarongorongo bwa I aonga n taraaraoi ibukin Iehova. Iai nikiran au mwane teutana are I karinna n te bangke i Michingan ae te aono are I ikawairake iai. Ngaia are, I a riai ni maeka n au kaa tabeua te bong. I korobuai ao ni katauraoai n rokin taabo ni bwaa.

N te tai are I mamaeka n au kaa, ao I kaea te mwakuri ni minita n te Tabo n Taromauri tabeua te aoa imwaia taari. E a tibwa bane au tei n te  onnaoraki. Ngke I tabe n tataninga i tinanikun te Tabo n Taromauri are akea ae aki kona n norai, ao e a roko irou uringan Vietnam, ma boia aomata ake kabuekaki, noran te raraa ma aika kiribuabua. Titeboo ma I a manga ongo ao n noriia rorobuaka ake a bubutiiai ni kangai: “E na reke buokau? E na reke buokau?” I ataia ae a na boni mate, ma I kataia ni kabebetei nanoia n aron ae I kona, n aki kaota te mata n nanokawaki. I bon rotaki n te tang ngke I tabe n tekateka n tataninga.

I a tia ni karaoa au kabanea n tamaroa, riki ngkana I rinanoni kataaki ma kangaanga, bwa N na aki kabua tangiran Iehova are e moan reke irou

I bon tataro ao a wawaanako ranini matau. (TaiAre. 56:8) I a moanna ni kananoa au iango n taekan te mangauti. I bon uringnga aei: Bwa rinanon te mangauti ao e na kamaunai Iehova aekan tiritiri ake I a tia n nori ao te maraki are I a tia n rinanona ma tabemwaang. E na manga kautiia rorobuaka akanne te Atua, ao e na reke aia tai n reiakina te koaua ibukina. (Mwa. 24:15) N iangoan anne, e a rotaki ao ni kakorakoraaki riki nanou n tangira Iehova. E teimatoa n ururingaki irou te bong ae kakawaki anne. Ni moa man te tai anne ao I a tia ni karaoa au kabanea n tamaroa, riki ngkana I rinanoni kataaki ma kangaanga, bwa N na aki kabua tangiran Iehova are e moan reke irou.

E AKOAI IEHOVA

N tain te buaka ao a kakaraoi baika buakaka aomata. E reke naba irou anne. Ma I a tia ni buokaki n iaiangoani kiibu aika uoua ake e mamate nanou iai. Te moan bon Te Kaotioti 12:10, 11 are e taekinaki iai bwa e taenikai te Riaboro tiaki tii man te taeka are ti uarongorongoia, ma boni man raraan te Tiibutetei. Te kauoua bon I-Karatia 2:20. I ataia man te kibu anne bwa e mate Kristo Iesu “ibukiu.” E tarataraa nanou Iehova rinanon raraan Iesu ao E a tia ni kabwarai au bure ake I karaoi. Man ataan te koaua anne are I a kona ni karekea iai mataniwin nanou ae itiaki ao I a kairaki bwa N na karaoa au kabanea ni kona ni buokiia tabemwaang, bwa a na ataa Atuara ae nanoanga ae Iehova!—Ebera 9:14.

Ngkana I iaiangoa maiu ngkoa, ao I rangi ni kakaitau bwa e a tia n tabeakinai Iehova. Te katoto, ngke e a ataia Jim bwa I mamaeka n au kaa, e tuangai bwa N na reitaki ma te tari te aine ae iai ana auti ae kakabooaki ruuna. I kakoauaa bwa e a tia Iehova ni kabongana Jim ao te tari te aine arei ibukin au tabo ae N na mwengaraoi iai. E bon rangi n akoi Iehova! E kawakinia raoi taan taromauria aika kakaonimaki.

REIAKINANI KABAERANTAN TE INGAINGANNANO MA TE IANGORAOI

Ni Mei 1971 ao e a angaraoi mwanangau nako Michigan ibukini karaoani baika kakawaki tabeua. Imwaini kitanan te Ekaretia mai Delray Beach i Florida, I kaona bukin au kaa ni booki ao imwina I a toua te kawai are kaineta meang. Imwaini kitanan aonon Georgia ao a boni bane booki ake a mena i bukin au kaa. I ingainga n uarongorongoa te Tautaeka n Uea n taabo aika kakaokoro. I roko ni karabuuti ao I katukui naba turaeki irouia aomata n taabo ni kamotirawa. Ni karokoa boong aikai, ao I tabe n iangoia ngkana tao a tia ni bwebwerake koraa ake I uniki.—1 Kor. 3:6, 7.

Ma I kakoauaa bwa man te tai are I moan reiakina iai te koaua ao I bon aki iangoraoi, riki ngkana I maroro ma au utu. Ibukina bwa e rangi ni korakora tangiran Iehova are e moan reke irou, I a ninikoria ao n aki wimakiki n uarongorongo nakoia. I bon tangiriia tariu aika John ao Ron, ngaia are I a kakorakoraai n tibwaa te koaua nakoia. I a manga karautaeka imwina nakoia ibukin aki kaotan tabeakinaia. Ma, I bon teimatoa n tataro ibukia bwa a na butimwaea te koaua. Man te tai anne, e a tia Iehova ni kataneiaai bwa N na iangoraoi riki ngkana I uarongorongo ao n angareirei.—IKoro. 4:6.

 TABEMAN AKE I TANGIRIIA NABA

Ngke I uringa raoi tangiran Iehova, I aki mwaninga are iai ake I tangiriia naba. I bon tangira naba buu ae Susan. I ataia ae I kainnanoa raou ae na buokai ni karaoa te beku ibukin te Tautaeka n Uea. Susan bon te aine ae korakora ana onimaki. I ururinga raoi te tai are ti moani kaitiboo iai. E tekateka i matan aia auti ana karo i Cranston, i Rhode Island. E tabe ni wareware n Te Taua-n-Tantani ao te Baibara. E anaaki nanou ngke e wareka te kaongora teuana man te maekatin, ao e rinanoi kiibu. I taku: ‘Bon aei te aine ae korakora ana onimaki!’ Ti mare n Ritembwa 1971 ao I rangi ni kakaitau bwa ngkekei ni karokoa ngkai, e teimatoa ni kakaonimaki nakoiu ao ni boutokaai. Ma I rangi ni kukurei irouna bwa e ngae ngke e tangirai, ma e tangira riki Iehova.

Ngai ma buu ae Susan, natira aika Paul ao Jesse

Ti bon rangi ni kakabwaiaaki bwa a riki natira mwaane aika Jesse ao Paul. Ngke a tabe n ikawairake, ao e boni memena Iehova irouia. (1Tam. 3:19) Ibukina bwa a maiuakina te koaua, I a kakabwaiaaki iai ma Susan. A teimatoa ni beku ibukin Iehova ibukina bwa a tia n uringa tangirana are e moan reke irouia. A a tia ni kabwanina aia tai ni beku, n te maan ae raka i aon 20 te ririki. I kakatonga naba irouia buuia natiu aika Stephanie ao Racquel, ake I arania bwa oin natiu. A boni mare natiu aikai ma aine aika onimaki ake a tangira Iehova ma nanoia ni kabane ao taamneia ni kabane.—IEbe. 6:6.

Ti kukurei ngai ma au utu n uarongorongo n te aono ae aki bati ni mwakuriaki

 Imwini bwabetitoau, I a beku n te maan ae 16 te ririki i Rhode Island ike I a karikirakei iai iraorao aika kakawaki. I ururingi aia katoto aika raraoi unimwaane n te ekaretia ake I mwamwakuri ma ngaiia. Irarikin anne, I kakaitau naba ibukia mataniwi aika mwamwananga ake I aki kona ni wareki mwaitiia, ake I kakairi n aia katoto aika raraoi. Ai kakabwaiaakira te mwakuri ma taari mwaane ake a kateimatoa tangiran Iehova are e moan reke irouia! Ti mwaing nako North Carolina n 1987 ni beku n te tabo are e kainnanoaki riki iai te ibuobuoki, ao ikanne are ti a manga kareke riki iraoraora aika kakawaki. *

Kairan te mwakuri ni minita n au tai ni mwakuri ni mwamwananga

N Aokati 2002 ao ti a butimwaea te kakao ngai ma Susan bwa ti na kaaina te utu ni Betaera i Patterson, n te United States. I moana au mwakuri n te Aobiti Ibukin te Mwakuri ao Susan e mena n te tabo n uaati. E rangi ni kukurei n te mwakuri iai! Imwina n Aokati 2005, I a mwiokoaki bwa N na kaain te Rabwata n Tautaeka. I nanorinano ni butimwaea te mwioko aei. E rotaki buu n iangoani mwiokoau, te mwakuri ao iriana ae te mwamwananga. E aki rangi n tatangira te kikibakiba Susan, ma e bati ara tai ni kibakiba! E taekinna Susan bwa e kaungaaki man aia taeka buuia tabemani kaain te Rabwata n Tautaeka ae kaotiotaki n te tangira, are e buokaki iai bwa e na kabanea korakorana ni boutokaai. E boni karaoa anne, ao anne bukina ae I rangi n tangiria iai.

N au aobiti, ao I boni katobibiaki n taamnei aika bati ake a rangi ni kakawaki irou! I uringa iai te maiu ae kakawaki are I a tia n rinanona. I a tia ni karekei kakabwaia aika bati ibukini karaoan au kabanea n tamaroa, n ururinga iai tangiran Iehova are e moan reke irou!

I rangi ni kimwareirei n reken au tai n iraorao ma au utu

^ bar. 31 E kona n reke rongorongon Brother Morris, ngke e kabwanina ana beku ibukin Iehova n Te Taua-n-Tantani ae bwaini Maati 15, 2006, n iteraniba 26.