Nakoni kanoana

Skip to secondary menu

Kiiba nakoni kanoana

Ana Tia Kakoaua Iehova

Kiribati

Te Taua-n-Tantani (Kaongora Ibukin te Reirei)  |  May 2015

Taratara Raoi Bwa E kani Kabwautiko Tatan!

Taratara Raoi Bwa E kani Kabwautiko Tatan!

“Taratara raoi, bwa e nakonako teuare kairiribai nakoimi are te Riaboro ni bekorara n ai aron te raian, n ukoukora ae e na ongnga.”1 BET. 5:8.

1. Kabwarabwaraa aron te anera aei n riki bwa Tatan.

E A TIA ngkoa n rangi ni kaan ana iraorao ma Iehova ma imwin tabeua te tai, e a manga mataaiakina te kan taromauriaki irouia aomata. N oneani mwin are e na waekoa ni katoka te nano ae buakaka anne, e a karikirakea ni karokoa e a bungia te bure. (Iak. 1:14, 15) Ti ataia bwa te anera anne bon Tatan are “e aki teimatoa n te koaua.” E karitei nakon Iehova ao e a riki bwa “taman te kewe.”—Ioa. 8:44.

2, 3. Tera ae kaotaki ibukin te tia kairiribai nakon Iehova n taeka aika, “Tatan,” “Riaboro,” “naeta,” ao “rakon”?

2 Man te tai are e karitei iai Tatan, e a oti iai bwa e rangi n riribaa Iehova ao e bon aki raonia naba aomata. A kaotaki raoi aroaron Tatan aika buakaka man aara ake e anganaki. Nanon te ara ae Tatan bon “te tia Kakaaitara,” ae kaotaki iai aroarona aika buakaka are e aki boutokaa riain te Atua n tautaeka, ma e ribaia ao e kakorakoraa ni buakanna. Ma e rangi ni korakora riki nanona ni kan nora tokin riain Iehova n tautaeka.

3 E aranaki Tatan n Te Kaotioti 12:9, bwa te Riaboro ae nanona, “Te tia Uarao.” Ti a kauringaki iai aron Tatan are e bukina Iehova bwa te tia kewe. Ti kauringaki naba n te taeka ae “te naeta ni  kawai,” aron Tatan ngke e kamanena te naeta i Eten ni mwamwanaa Ewa. Ni kabwarabwaraan “te rakon ae korakora”, ti a iangoa iai aron te man ae kakamaaku ae botau raoi ma Tatan ae nanonrang ma n tiritiri are e kataia ni kaitaraa ana babaire Iehova ao ni buakania Ana aomata.

4. Tera ae na maroroakinaki n te kaongora aei?

4 E teretere bwa e kona Tatan ni karika te kangaanga ae korakora nakoni kakaonimakira ma te nano ae eti, ao ti kauringaki n taeka aika koreaki n te Baibara ni kangai: “Kawanawanaingkami ao n taratara raoi, bwa e nakonako teuare kairiribai nakoimi are te Riaboro ni bekorara n ai aron te raian, n ukoukora ae e na ongnga.” (1Bet 5:8) Ibukin te kauring anne, e na maroroakinaki n te kaongora aei aroarona Tatan aika tenua aika ti riai n atai bwa ti aonga ni kawakinira mairoun te tia kairiribai ae buakaka aei.

E KORAKORA TATAN

5, 6. (a) Aanga katoto aika a kaotia bwa a “bati ni korakora” anera. (b) N te aro raa ae e kona ni “karekea te mate” Tatan?

5 A a atongaki anera bwa a “bati ni korakora.” (TaiAre. 103:20, BG) A rietata maiuia nakoia aomata ao a rianako riki wanawanaia ao korakoraia. Ni koauana, a kamanena mwaakaia anera aika kakaonimaki ni karaoa ae raoiroi. Te katoto, n te tai teuana ao e tiringia 185,000 tautian Aturia ana anera Iehova, ae te mwaiti are e aki kona ni karaoia te aomata ae tii temanna e ngae naba ngkana te taanga ni buaka. (2Uea 19:35) N te tai naba teuana, e kamanena korakorana te anera temanna ae riaoni korakoraia aomata ni kainaomataia ana abotoro Iesu man te karabuuti. E ngae ngke a mena ikanne taan tei, ma a bon aki roko n te ataia ae a uki mataroan te karabuuti iroun te anera ao ni kaotinakoia abotoro!—Mwa. 5:18-23.

6 A kamanena korakoraia anera aika kakaonimaki ni karaoa ae raoiroi ma e kamanena korakorana Tatan ni karaoa ae buakaka. E boni bati ni korakora Tatan ao e kona ni kairaraangia aomata. E taekinaki n te Baibara bwa Tatan bon “te tia tautaeka i aoia kaain te aonnaba aei” ao “atuan te waaki ae ngkai i aon te aba.” (Ioa. 12:31; 2Ko. 4:4) E kona Tatan te Riaboro ni “karekea te mate.” (Ebera 2:14) E aki nanonaki n aei bwa e bon tiringia aomata ni kabane, ma e nanonaki iai bwa e a taonaanako te aonnaba anuana ae te tiritiri. Irarikin anne, a ituaki aomata ni kabane n te bure ao te mate imwini kakoauaan ana kewe Tatan iroun Ewa ao aki ongeaban Atam iroun te Atua. (IRom 5:12) Ibukin anne, e a oti iai bwa e kona te Riaboro ni “karekea te mate”. Boni ngaia are e atongnga Iesu bwa “te tia tiriaomata.” (Ioa. 8:44) Ai boni korakorara te tia kairiribai nakoira ae Tatan!

7. A kangaa ni kaotiia taimonio bwa a rangi ni korakora?

7 Ngkana ti rarawa nakon Tatan, ti kaotia iai bwa ti aki boutokaia ma te koraki naba ake a kaitaraa riain te Atua n tautaeka i aoni bwaai ni kabane. E kaainaki te kurubu ae bubura anne irouia anera aika karitei ke taimonio. (TeKao. 12:3, 4) A a kaotiota korakoraia taimonio ae riaoni korakoraia aomata ni karikii karawawata aika bati nakoia koraki ake a bwainikirinia. (Mat. 8:28-32; Mareko 5:1-5) Tai iangoia bwa akea korakoraia taimonio aika buakaka ke “aia uea taimonio.” (Mat. 9:34) Ti aki kona n tokanikai ni kaitaraa Tatan ngkana akea ana ibuobuoki Iehova.

E TIRITIRI TATAN

8. (a) Tera tian Tatan ae uaiakinna? (Nora te taamnei ni moan te kaongora aei.) (b) Man noran baika ririki n te aonnaba aio, e kangaa n oti iai aroaron Tatan ae tiritiri?

8 E taekinna te abotoro Betero bwa “e bekorara  [Tatan] n ai aron te raian.” E kaotaki n te rairai teuana bwa te taetae ni Kuriiti ae rairaki bwa “bekorara” e nanonaki iai “karongoaan te man ni kaakang ae matenibaki.” Ai mataatara aroaron Tatan ae iowawa man tiritiri! E ngae ngke a bane kaain aonnaba ni mena i aani mwaakana, ma e bon tuai naba n rauaki nanona. (1 Ioa. 5:19) E taraa te aonnaba aei bwa kaanga “te amwarake ae uarereke.” Ibukin anne, e a mamatania ngkai taani kabiraki ma raoia ake “tiibu tabemwaang” ake e taraia bwa ai aron te “amwarake raoi.” (Ioa. 10:16; TeKao. 12:17) E tangiria Tatan ni kabwakaia ana aomata Iehova. E kaotaki raoi aroarona ae tiritiri ni bwainikirinaia taan rimwin Iesu man te moan tienture ni karokoa boong aikai.

9, 10. (a) E kangaa Tatan ni kataia n totokoi kakoroani bukin ana kantaninga Iehova ibukin te natannaomata are Iteraera? (Taekini katoto.) (b) Tera bukina ae kakawaki iroun Tatan ngke e mamatania tibun Iteraera ngkoa? (c) Tera am iango n ana namakin Tatan ngkana e karaoa te bure ae kakaiaki temanna ana toro Iehova ni boong aikai?

9 E kaota arona Tatan ae tiritiri n te anga teuana, man ana kakorakora n totokoi kakoroani bukin ana kantaninga te Atua. Akea ana nanoanga te raian ae matenibaki ngkana e reke konana. E bon aki naba nanoangaa konana imwain tiringana ao e aki naba nanokawaki n te baere e karaoia. N aron naba anne, bon akea ana nanoanga Tatan nakoia koraki ake e kani kabwakaia. Te katoto, iangoa aron Tatan te Riaboro n aki toki ni karania tibun Iteraera ni kairaraangia nakoni karaoan te wene ni bure ao te nanonrang. Ngkana ko wareka rongorongoni karawawataaia Timri are e karaoa ae buakaka ao Keati are e nanonrang, ko aki ngkanne “nora” aron te raian ae bekorara are e kukurei ngke e a tokanikai?—WarIte. 25:6-8, 14, 15; 2Uea 5:20-27.

E kukurei Tatan ngkana e karaoa te bure, ana toro Iehova temanna (Nora barakirabe 10)

10 Iai bukina ae kakawaki iroun Tatan ngke e mamatania tibun Iteraera ngkoa. Ni koauana, e na riki man te natannaomata are Iteraera te Mesia, are ngaia ae e na kamanatuaa Tatan ao ni boutokaa riain Iehova n tautaeka. (KBwaai 3:15) E aki tangiriia tibun Iteraera Tatan bwa a na tokanikai, ngaia are e a kakorakoraa ni kairiia bwa a na karaoa te bure. Tai iangoia bwa e nanokawaki Tatan iroun Tawita ngke e karaoa te wene ni bure  ke e nanoangaa Mote ngke e a aki kariaiakaki n rin n te Aba ni Berita. N te itera are teuana, e rangi ni kukurei Tatan ngkana e karaoa te bure temanna ana toro te Atua. Ni koauana, aikai aanga tabeua ake e kamanenai te Riaboro ni kakanikoa iai Iehova.—TaeRab. 27:11.

11. Bukin tera ngke e mamatanaki Taara iroun Tatan?

11 E rangi ni korakora nanon Tatan n ribaa te utu are e na riki mai iai te Mesia. Te katoto, iangoa te baere riki tabeua te tai imwin tuangakin Aberaam bwa e na riki bwa “te botanaomata ae ababaki.” (KBwaai 12:1-3, BG) Ngke a mena i Aikubita Aberaam ao Taara, e tua Barao bwa e na kairaki Taara nakoni mwengana bwa e aonga n riki bwa buuna. Ma, e ibuobuoki Iehova ni kamaiua Taara man te kangaanga aei. (Wareka Karikani Bwaai 12:14-20.) E a manga riki te kangaanga ae ai aron anne i Kera tabeua te tai imwaini bungian Itaaka. (KBwaai 20:1-7) E koaua bwa a boutokaaki mwakuri akanne iroun Tatan? E iangoia bwa e na anaaki nanon Taara n aia baareti ao kaubwaia Barao ao Abimereka kioina ngke e a kitana abana ae Ura are kaubwai, ao mani maeka n auti n rianna? E iangoia Tatan bwa e kona ni babakanikawai Taara nakoni buuna ao Iehova ao ni mare ma temanna i buakoia ueea akanne? E aki taekinaki anne n te Baibara, ma ti kakoauaa bwa e bae ni kukurei te Riaboro ngkana e aki tauraoi Taara ibukin te kariki are beritanaki. E na bon aki nanokawaki Tatan ngkana e uruaki ana mare te aine ae raoiroi aroarona aei, ao ana iraorao ma Iehova. Ai bon tiritirira Tatan!

12, 13. (a) E kangaa ni kaota aroarona Tatan ae tiritiri imwini bungian Iesu? (b) Tera am iango n ana namakin Tatan ibukia rooro n rikirake aika uarereke ake a tangira Iehova ao a kakorakoraia ni beku ibukina ni boong aikai?

12 E bungiaki Iesu tabeua te tienture imwin Aberaam. Tai iangoia bwa aongkoa e rangi n tamaroa mani kakawaki te merimeri aei iroun Tatan. E ataia raoi Tatan bwa e na ikawairake te merimeri aei bwa te Mesia are beritanaki. Ni koauana, Iesu bon ana kariki Aberaam are e na “urui ana mwakuri te Riaboro.” (1 Ioa. 3:8) E kona n iangoia Tatan bwa e aki riai tiringan te merimeri arei? E bon aki kani kakaraoa ae raoiroi Tatan. E waekoa naba ngkekei ni kan tiringa te merimeri ae Iesu. N te aro raa?

13 E rangi n un te uea are Erote ngke e ongo taekan “teuare bungiaki ae aia uea I-Iutaia” irouia taani kaiwan itoi ao e iangoa tiringana. (Mat. 2:1-3, 13) Ni karaoan aei, e tua kamateaia ataei aika mwaane ni kabane ake kaka uoua aia ririki rikaaki i Betereem ao n aonona nako. (Wareka Mataio 2:13-18.) E aki bua maiun Iesu n te tiritiri ae korakora aei, ma tera ae ti reireiaki iai ibukin te tia kairiribai are Tatan? E kakoauaaki raoi bwa a aki kakawaki maiuia aomata iroun Tatan ao akea naba tangiraia ataei aika uarereke irouna. E boni “bekorara [Tatan] n ai aron te raian.” Tai iangoia bwa e aki tiritiri Tatan!

TE TIA MWAMWANAIIA AOMATA TATAN

14, 15. E kangaa Tatan ni ‘kamataki nanoia te koraki ake a aki onimaki’?

14 Te anga ae e kona iai Tatan ni katannakoia aomata mairoun Iehova ae tatangira, boni man mwamwanaakia. (1Ioa. 4:8) E mwamwanaiia aomata Tatan bwa a aonga n aki “ataia bwa a kainnanoa te Atua.” (Mat. 5:3) E a tia ni ‘kamataki nanoia te koraki ake a aki onimaki, bwa e aonga n aki oti i aoia ootan te rongorongo ae raoiroi ae mimitong ae taekan te Kristo are katotongan te Atua.’—2Ko. 4:4.

15 A na aanga riki teuana ni mwamwanaiia aomata Tatan boni kamanenaan Aaro  aika kewe. Ai kukureira nanona n noriia aomata aika taromauria aia bakatibu, bwaai aika karikaki, maan, aomata tabeman ke bwaai riki tabeua irarikin Iehova ae e ‘tauaninne’! (TeOti. 20:5) A boni kabaeaki aomata i aani koaua aika kairua ma katein aia Aaro aika akea maneia, e ngae ngkana a iangoia bwa a taromauria te Atua n te aro e eti. A maeka n aki rauaki nanoia n aron are e mwaneweia Iehova ni kangai: “Bukin tera ngkai kam taua rawawatan te mane ni kaboa ae tiaki te amarake? Ao uaan ami makuri ni kaboa ae kam aki rauaki iai? Kam na ongo raoi i Rou, ao kana ae raoiroi, ao ke a kukurei tamneimi n te nenea.”—Ita. 55:2, BG.

16, 17. (a) Bukin tera ngke e taetae Iesu nakoni Betero ni kangai: “Naako akuu, Tatan”? (b) E kangaa ni mwamwanaira Tatan ni kaineti ma ingaingan nanora?

16 E kona Tatan ni mwamwanaia naba ana toro Iehova aika a ingainga nanoia. Te katoto, iangoa te baere riki ngke e tuangia ana abotoro Iesu are e nang kamateaki. E nanoangaia te abotoro Betero ao e taku nakoina: “Te Uea, ke e kawakiniko mai iai te Atua, e na aki riki anne nakoim.” Ma e matoa ana kaeka Iesu nakoni Betero ni kangai: “Naako akuu, Tatan!” (Mat. 16:22, 23) Bukin tera ngke Iesu e taekina Betero bwa “Tatan”? Ibukina bwa e ataa raoi te baere e nang riki. E nang roko te aoa are e nang mate iai bwa te karea ni kaboomwi ike e nang kaotaraeaki iai ana kewe te Riaboro. N te tai ae karuanikai aei, bon tiaki te tai are e riai Iesu n ‘nanoangaia’ i bon irouna. Bon anne te bwai ae tangiria Tatan bwa e na karaoia Iesu.

17 Ngkai ti a uakaan ma tokin te waaki ae ngkai, nanona bwa ti a maeka i nanoni boong aika karuanikai. E tangirira Tatan bwa ti na aki taratara raoi, ao n ‘nanoangaira’ i bon iroura ni karikirakea tangiran te kaubwai n te aonnaba aei, ike ti kona ni kabuaa iai ingaingan nanora. Tai kariaia bwa e na riki anne nakoim! Ma n oneani mwin anne, “teimatoa n tantani.” (Mat. 24:42) Tai kakoauai ana aanga n anainano nako Tatan are e taekinna bwa e kiriaria rokon te toki ke e na bon aki roko.

18, 19. (a) E kangaa ni kataia ni mwamwanaira Tatan ni kaineti ma iangoakira i bon iroura? (b) E kangaa ni buokira Iehova bwa ti na teimatoa ni kawakinira ao n taratara raoi?

18 E kataia ni mwamwanaira Tatan n te anga riki teuana. E tangiria bwa ti na kakoauaa ae ti aki tangiraki iroun te Atua ao a aki kabwaraaki ara bure. Akanne bon ana aanga n anainano Tatan. Ni koauana, antai raoi ae e aki kan tangiraki iroun Iehova? Bon Tatan. Antai ae aki kona ni kabwaraaki ana bure? Bon Tatan naba. Ti kunea karauan nanora n te Baibara ae kangai: “E aki ribuaka te Atua ni mwanuokin ami mwakuri ao ami tangira ake kam kaotia ibukin arana.” (Ebera 6:10) E butimwaei ara kakorakora Iehova ao e kukurei iai, a bon aki matebuaka ara mwakuri nako. (Wareka 1 I-Korinto 15:58.) Ngaia are ti bia aki mwamwanaaki n ana aanga nako n anainano Tatan.

19 Ngkai ti a tia n nora aron Tatan ae korakora, e tiritiri ao e mwamwanaiia aomata, ti na kangaa ngkanne n tokanikai ni kaitaraa te tia kairiribai ae kakamaaku aei? E bon aki kona ni kitanira Iehova. Ti reireiaki ana aanga nako Tatan n ana taeka, ao “ti aki babanga n ana kunemwaan.” (2Kor. 2:11) Ngkana ti a ota n ana kunemwaan nako Tatan, ti riai n teimatoa ni kawakinira ao n taratara raoi. Ma e aki tau ti ataakin ana kunemwaan Tatan. E taekinaki ae kangai n te Baibara: “Rarawa nakon te Riaboro, ao ane e na birinako mairoumi.” (Iak. 4:7) E na kabwarabwaraaki n te kaongora ae imwina bwaai aika tenua ake ti kona ni buakana iai Tatan ao n tokanikai.