Nakoni kanoana

Kiiba nakoni kanoana

Ana Tia Kakoaua Iehova

Rinea te Taetae Kiribati

“Tai Mwaninga Taekan Akoaia Iruwa”

“Tai Mwaninga Taekan Akoaia Iruwa”

“Tai mwaninga taekan akoaia iruwa.”EBERA 13:2.

ANENE: 124, 79

1, 2. (a) Baikara kangaanga ake a kaaitarai ni boong aikai iruwa aika bati? (Nora te taamnei ni moan te kaongora aei.) (b) Tera te kauring are e anga te abotoro Bauro, ao baikara titiraki aika rio mai iai?

E KITANA Ghana nako Eurobe Osei, [1] 30 tabun te ririki n nako ao e tuai n riki bwa te tia Kakoaua n te tai anne. E ururing rikaaki teuaei ao e taku: “I waekoa n noria ae a aki tabeakinai angia aomata. E kananokawaki naba tauani kanoan te bong n te tabo anne. Ngke I kitana te marae ni wanikiba, bon au moantai i nanoni maiuu n namakina te mwaitoro, ao I a tang.” E aki kona n reke ana mwakuri ae bon tau Osei i nanon teuana tabun te ririki, ibukina bwa e kangaanga irouna reiakinan te taetae. E namakina te maroaa ao te uringaaba ngkai e a raroanako ma ana utu.

2 Iangoia bwa tera aroia aomata ae ko tangiria bwa a na karaoia nakoim ngkana arona bwa e riki anne. Tiaki ko na boni kakaitau ngkana ko butimwaeaki ma te tangira n te Tabo n Taromauri, n aki ongea am reeti ke kaokoroni kunim? A boni kaumakaki n te Baibara Kristian ni koaua ni kangai: “Tai mwaninga  taekan akoaia iruwa.” (Ebera 13:2) Ti na rinanoi titiraki aikai: Tera aron Iehova n iangoiia iruwa? E aera ngkai ti riai ni kaetii ara iango ibukia iruwa? Ao ti na kangaa ni buokiia iabatera bwa a na butimwaeaki raoi n ara ekaretia?

ARON IEHOVA N IANGOIIA IRUWA

3, 4. Tera ae e kantaningaia te Atua bwa a na karaoia tibun Iteraera nakoia iruwa n aron ae taekinaki n Te Otinako 23:9, ao bukin tera?

3 Ngke e tia ni kainaomataia ana aomata Iehova mai Aikubita, e angania taian tua aika kaota te babaire ae okoro ibukia naake tiaki tibun Iteraera ake i buakoia. (TeOti. 12:38, 49; 22:21) Kioina ngkai n angiin te tai a maiu ni kainnano iabatera, e tatangira Iehova ni karaoi tuua ibukia. Teuana mai iai bon riaia ni karemrem.NakIbo. 19:9, 10.

4 N oneani mwin are e tii tua Iehova nakoia tibun Iteraera bwa a na karineia iabatera, e tangiriia naba bwa a na ururinga aia namakin ngke a riki bwa iabatera. (Wareka Te Otinako 23:9.) A ataa raoi “aron te maeka n iruwa.” Imwain naba rikia tibun Iteraera bwa tooro, a riribaaki irouia I-Aikubita ibukini kaokoron aia reeti ke aia Aro. (KBwaai 43:32; 46:34; TeOti. 1:11-14) A kaaitara tibun Iteraera ma te maiu ae karawawata ngke a maeka n iruwa i Aikubita. Ma e kantaningaiia Iehova bwa a na karaoa ae riai nakon te iabatera kaanga “ai aron tibun Iteraera ae bungiaki” i buakoia.NakIbo. 19:33, 34.

5. Tera ae e na buokira ni kaota te akoi nakoia iabatera n aron Iehova?

5 Ni boong aikai, ti kona ni kakoauaa bwa e kaboraoa naba ana akoi Iehova nakoia iabatera aika iriri bobotaki n ara ekaretia. (TuaKau. 10:17-19; Maraki 3:5, 6) Ngkana ti iaiangoi kangaanga ake a kaaitarai n aron te kakaokoroaki ke kangaangan reiakinan te taetae, ane ti na ukeri iai aanga ake ti na kaota iai akoaia ao te atataiaomata.1Bet. 3:8.

TI RIAI NI KAETII ARA IANGO IBUKIA IRUWA?

6, 7. Tera ae kaotaki iai bwa a tokanikai Kristian ake n te moan tienture i aon te inanonano are e a wakaa i nanoia?

6 A tokanikai Kristian ake n te moan tienture i aon te inanonano are e wakaa i nanoia ae te aroaro ae taabangaki i buakoia I-Iutaia. Ni Bentekota 33 C.E., a kaotiota te akoi naake a maeka i Ierutarem nakoia ake a a tibwa riki bwa Kristian man aaba aika kakaokoro. (Mwa. 2:5, 44-47) E kaotaki n aroia anne bwa a ataa nanon te taeka ae “akoaia iruwa.”

7 Ma ngke e a ririkirake te ekaretia ni Kristian rimoa ao e a riki te kangaanga teuana are e taraa n irekereke ma te kakaokoroaki. A ngurengure I-Iutaia ake a taetae ni Kuriiti bwa e aki karaoaki ae riai nakoia aia aine ake a a tia ni mate buuia. (Mwa. 6:1) Ibukin raoiakinan te kangaanga aei, a a rineaki irouia abotoro mwaane aika itiman ake a na taraia raoi bwa e na karaoaki ae riai nakoia aomata ni kabane. Iai araia ni Kuriiti mwaane ake a rineaki, ao e taraa n otara iai ae a tangiria abotoro bwa a na kukurei riki iai aine ake a a tia ni mate buuia.Mwa. 6:2-6.

8, 9. (a) Tera ae kaotaki iai bwa ti kaikoa te inanonano ke kamoamoaan ara reeti? (b) Tera ae ti riai n taekia mai nanora? (1Bet. 1:22)

8 E ngae ngkana ti ataia ke ti aki, ma e korakora kaririakira n ara katei. (IRom 12:2) Irarikin anne, ti bae n ongongo mairouia kaain rarikira, raora ni mwakuri, ke raora n reirei, taeka ni kamatauninga ibukia ake a kakaokoro abaia, aia reeti, ke kunia. Tera aroni korakoran rotakira n aeka n iango aika bubuaka aikai? Ao tera ara namakin ngkana e  bwainingareira temanna ibukin abara ke e karakarakai ara katei tabeua?

9 E riribaiia naake tiaki I-Iutaia Betero i nanon tabeua te tai, ma teutana imwin teutana e a tokanikai ni kaaki iango aika bubuaka mai nanona. (Mwa. 10:28, 34, 35; IKar. 2:11-14) N aron naba anne, ngkana ti namakinna bwa iai tamrurun te inanonano ke kamoamoaan ara reeti iroura, ti riai ni kakorakoraira n taekia mai nanora. (Wareka 1 Betero 1:22.) Ti kona n iangoa te koaua ae akea ae e tau ni kamaiuaki bwa ti bane n aki kororaoi n aki ongeia bwa kaain ia ngaira. (IRom 3:9, 10, 21-24) Ngaia are e aera ngkai ti namakinna bwa ti raoiroi riki nakon are temanna? (1Kor. 4:7) E riai n titeboo ara iango ma te abotoro Bauro, are e kaumakiia raona ni kabiraki bwa ‘ai tiaki ianena ke iabatera ngaiia, ma boni kaaini batan te Atua.’ (IEbe. 2:19) Ngkana ti kakorakoraira n tokanikai i aon te inanonano ibukia iabatera, ti na buokaki iai ni karina i aora te aroaro ae boou.IKoro. 3:10, 11.

KAOTIOTAN AKOAIA IRUWA

10, 11. E kangaa Boati ni kaotiota ana iango Iehova ibukia iruwa ni baike e karaoi nakon Ruta ae te I-Moaba?

10 E boni kaotiotaki ana iango Iehova nakoia iruwa irouni Boati ni baike e karaoi nakon Ruta are te I-Moaba. Ngke e tuoi ana tawaana Boati n tain te tai, e bon nora te aine ae te iabatera ni mwakuri korakora ni karemrem imwia taan tai. Ngke e ongo teuaei ae e bubutii neiei bwa e na karemrem e ngae naba ngkai bon iai riaina ni karaoia, e akoia Boati ao e kariaia bwa e na karemrem naba i buakon amwi ni baare ma taiani bwabwati.Wareka Ruta 2:5-7, 15, 16.

11 E oti n te maroro bwa Boati e tabeakina raoi Ruta ao ana kangaanga ngkai te iabatera neiei. E kaoa naba neiei bwa e na memena i buakoia ana ateiaine bwa e aonga n aki kumeaki irouia mwaane aika mwakuri n te tawaana. E taraia raoi naba bwa e na reke kanana ao nimana ae tau, n aroia naba ana tia mwakuri. E kaota naba karinean te aine ae maiu ni kainnano ae te iabatera aei Boati ao e karaua nanona.Ruta 2:8-10, 13, 14.

12. Tera mwin ara akoi aika kona n rotaki iai iabatera aika tibwa roko i abara?

12 E aki tii ringaki nanoni Boati n ana tangira ni koaua Ruta ibukin tinani buuna ae Naomi, ma e anaaki nanona naba ngkai e a riki neiei bwa te tia taromauria Iehova. E kaotaki raoi n ana akoi Boati ana tangira ni koaua Iehova ibukin te aine ae ‘ukoukora kamanoana i aani bain Atuan Iteraera.’ (Ruta 2:12, 20; TaeRab. 19:17) Ngkana ti kaotiota naba te akoi ni boong aikai, ti a kona ni buokiia iai “aeka n aomata nako” n ataa te koaua ao n namakina tangiraia ae korakora iroun Iehova.1Tim. 2:3, 4.

Ti butimwaeia ma te tangira aomata aika tibwa roko n ara Tabo n Taromauri? (Nori barakirabe 13, 14)

13, 14. (a) E aera ngkai ti riai ni kakorakoraira ni kamauriia iruwa n ara Tabo n Taromauri? (b) Ko na kangaa n tokanikai i aon te maamaa ni kataetaeia iabatera?

13 Ti kona ni kaotiota te akoi nakoia iabatera aika tibwa roko n ara Tabo n Taromauri n arora ni kamauriia mai nanora. Tao ti noriia bwa n tabetai a maamaa ao a tiku i bon irouia. A kona n namakinna bwa a mangori riki nakoia kaain te reeti ke te aba teuana man aroni kaikawaakia ke rikiaia. Ngaia are ti riai ni biririmoa ni kaota te tangira ao tabeakinaia raoi. Ngkana iai n am taetae te burokuraem ae te JW Language app e kona n reke buokam iai ibukini kamauraia aika tibwa roko n oin aia taetae.Wareka I-Biribi 2:3, 4.

14 Ko bae ni maamaa ni moani kataetaeia iabatera. Ngkana ko na tokanikai i aon namakin aikai, ko kona n taekina  rongorongom. N te tai ae waekoa, ko na noria bwa a bati riki baika titeboo aromi iai nakon are ko iangoia. Iai nakoraoin ao aki nakoraoini katei ni kabane.

BUTIMWAEIA RAOI AOMATA NAKO

15. Tera ae e na buokira n ota raoi irouia naake a tabe ni kataneiaia ma katein te aba ae a iruwa iai?

15 Ngkana ti na buokiia aomata bwa a na namakina ae a butimwaeaki raoi n te ekaretia, bon titirakiniko ni kangai, ‘Ngkana arona bwa te iabatera ngai, tera ae I tangiria bwa a na karaoia aomata nakoiu?’ (Mat. 7:12) Taotaona nanom nakoia naake a tabe ni kataneiaia ma katein te aba ae a iruwa iai. N te moantai, tao ti aki ota raoi n aroia n iaiango ke ni kaekaeka. Ma n oneani mwin are ti kantaningaiia bwa a na karaoi baika kakaraoaki n ara katei, e aera bwa ti aki butimwaea aroia ae a kakaraoia?Wareka I-Rom 15:7.

16, 17. (a) Baikara baike ti riai ni biririmoa n ibuobuoki iai bwa ti aonga ni kaaniaki riki ma iabatera? (b) Aaro raa ake ti kona ni buokiia iai naake a roko man te aba teuana n ara ekaretia?

16 Ngkana ti atai taekan abaia iabatera ao n reiakina aia katei, tao ti na kakai rena riki ma ngaiia. Ti kona ni karinna n ara taromauri n utu karaoan te kakaae i aoni katein abaia iabatera aika n ara ekaretia ke n ara aono. Te anga teuana ae ti na kaaniaki riki iai ma ngaiia, boni kaoaia bwa ti na amwarake ma ngaiia ni mwengara. Kioina ngkai e a tia Iehova ni “kauka te mataroa nakon te onimaki nakoia aomata aika tiaki I-Iutaia,” tiaki bwa ti kona naba ni kauka ara mataroa nakoia iruwa aika “katiteuanaaki ma ngaira n te onimaki”?Mwa. 14:27; IKar. 6:10; Iob 31:32.

Ti kaotiota te atataiaomata ao te akoi nakoia iabatera aika tibwa roko? (Nori barakirabe 16, 17)

17 Ngkana ti kabatiaa ara tai ma te utu ae roko man te aba teuana, ti a ataia riki iai bwa a kakorakoraia ni kataneiaia ma  ara katei. Ma ti bae n ataia bwa a kainnanoa buokaia n reiakina ara taetae. Ti kona naba ni kairiia nakoni botaki ake a kona ni buokiia ibukin reken aia mwakuri ao aia tabo ni maeka ae bon tau. A kona arora ni biririmoa n ibuobuoki aikai ni kanakoraoi maiuia tarira n te onimaki.TaeRab. 3:27.

18. Tera te katoto ibukin te karinerine ao te kakaitau ae a kona ni kakairi iai naake a roko man te aba teuana ni boong aikai?

18 Ni koauana, a tangiria naake a roko man te aba teuana bwa a na karaoa aia kabanea n tamaroa ni kataneiaia ma katein te aba teuana. E katea te katoto ae raoiroi Ruta n aei. Te moan, e kaota karineani katein abana ae boou ngke e bubutii kariaiakana ni karemrem. (Ruta 2:7) E aki kakeaa bongan riaina ni karaoa aei ke n namakinna bwa a riai tabemwaang ni karaoa te bwai teuana nakoina. Te kauoua, e waekoa n anga ana kakaitau ibukin akoana. (Ruta 2:13) Ngkana a kaotiota te aroaro anne iabatera, a na boni bae ni karineaki irouia kaain te aba ao raoia n onimaki.

19. Baikara bukina aika ti riai ni butimwaeia raoi iai iruwa aika i buakora?

19 Ti kimwareirei bwa man ana akoi ae rianako Iehova, e a tia ni kariaia aomata man aaba ni kabane bwa a na ongoraea te rongorongo ae raoiroi. Tao tabeman a tuai reiakina te Baibara i abaia ke n iraorao n akea te imamaakin ma ana aomata Iehova. Ma ngkai e a reke aia tai n iraorao ma ngaira, tiaki ti riai ni buokiia bwa a na aki manga namakinna ae iruwa ngaiia i buakora? Tao ti aki rangi ni kaubwai ke e karako ara ibuobuoki nakoia, ma ngkana ti akoiia e a kaotiotaki iai ana tangira Iehova ibukia. Ngkai “taani katotonga aron te Atua” ngaira, ti bia karaoa ara kabanea n tamaroa n butimwaeia raoi iruwa aika i buakora.IEbe. 5:1, 2.

^ [1] (barakirabe 1) E a tia ni bitaki te ara.