Nakoni kanoana

Skip to secondary menu

Kiiba nakoni kanoana

Ana Tia Kakoaua Iehova

Kiribati

“Kawakiningkami n te Aro ae Kam na Teimatoa n Tangiraki Iai Iroun te Atua”

 MWAKORO 15

Nora Raoiroin Uaan Am Mwakuri Korakora

Nora Raoiroin Uaan Am Mwakuri Korakora

‘A na bane aomata n nora raoiroin uaan aia mwakuri korakora ni kabane.’—TE MINITA 3:13, BG.

1-3. (a) Tera aia iango aomata aika bati ni kaineti ma aia mwakuri ni kareketianti? (b) Tera te iango ae kaungaaki n te Baibara ibukin te mwakuri, ao baikara titiraki aika ti na rinanoi n te mwakoro aei?

N TAAI aikai ao te mwakuri ni kareketianti bon te bwai ae e a aki kakukurei irouia aomata aika bati. Aia bekutata i nanon aoa aika bati n aia mwakuri ni kareketianti ae a aki bati n nano iai, e a karekea irouia ae a a kuri n rawa n nako ni mwakuri ni katoabong. A na kanga ni kairaki aomata aikai bwa a na nano n aia mwakuri ni kareketianti, ao ni karekea te raunnano n aia beku?

2 E kaungaaki n te Baibara te iango ae riai ibukin te mwakuri korakora. E taekinaki iai bwa bon te bwai n akoi te mwakuri ao uaana. E korea ae kangai Toromon: ‘Aio ana bwai n akoi te Atua bwa a na bane aomata n amwamwarake ma ni momoi, ma n nora raoiroin uaan aia mwakuri korakora ni kabane.’ (Te Minita 3:13, BG) E tangirira Iehova ao e kan anganira n taai nako ae te kabanea n tamaroa, ao e tangiria bwa a na rau nanora n ara mwakuri ao ni kimwareirei n uaan ara bekutata. Ngkana ti kan teimatoa n tangiraki irouna, ti riai ni maiuakina ae boraoi ma ana kantaninga ao ana boto n reirei ni kaineti ma te mwakuri.Wareka Te Minita 2:24; 5:18.

3 Ti na rinanon titiraki aika aua n te mwakoro aei: Ti na kanga n nora raoiroin uaan ara mwakuri korakora? Aeka  ni mwakuri ni kareketianti raa aika aki tau ibukia Kristian ni koaua? Ti na kanga ni karaoa tabera ibukin ara mwakuri ni kareketianti, ao ni kakororaoa naba ara beku ae irekereke ma ara taromauri? Ao tera te mwakuri ae te kabanea ni kakawaki ae ti kona ni karaoia? Ma ti na neneri moa aia katoto taani mwakuri aika rangi ni kakannato riki n te iuniweeti, ae Iehova ae te Atua ao Iesu Kristo.

TE TIA MWAKURI AE MOAN TE RIETATA AO TE TIA MWAKURI AE RABAKAU

4, 5. E kanga ni kaotia te Baibara bwa Iehova bon te tia mwakuri ae uaana n taai nako ana mwakuri?

4 Iehova bon te tia Mwakuri ae Moan te Rietata. E taku Karikani Bwaai 1:1, (BK) bwa rimoarimoa ao “e karika karawa ma aonaba” te Atua. Ngke e a tia ana mwakuri ni karikibwai te Atua ni kaineti ma te aonnaba, ao e noria bwa “moan te raoiroi” uaan ana mwakuri. (Karikani Bwaai 1:31, BG) N taekana teuana, moan te rau nanona n ana mwakuri ni kabane i aon te aba. Akea te nanououa bwa e rangi ni kimwareirei Iehova ae “te Atua ae kukukurei” ngkai e mwakuri korakora.1 Timoteo 1:11.

5 E a boni mwamwakuri nako naba Atuara ae tataningamarau ni mwakuri. E a rangi ni maan imwin tian ana karikibwai te Atua ni kaineti ma te aonnaba ngke e taekina ae kangai Iesu: “E teimatoa ni mwakuri Tamau ni karokoa ngkai.” (Ioane 5:17) Tera ae e kakaraoia te Tama? E teimatoa ni kairiia aomata ao n tabeakinia man ana tabo i karawa. E karekea “te karikibwai ae boou,” ae taekaia Kristian aika natinaki rinanon te taamnei ae raoiroi, ake a na tautaeka ma Iesu i karawa. (2 I-Korinto 5:17) E mwamwakuria kakoroani bukin ana kantaninga ibukia aomata, ae taekan ae a na karekea te maiu na aki toki n te aonnaba ae boou aomata ake a tangiria. (I-Rom 6:23) E  boni bae n rangi ni kukurei Iehova n uaan ana mwakuri. A a tia ni butimwaea rongorongon te Tautaeka n Uea mirion ma mirion aomata ake a katikaki iroun te Atua ao a bitii maiuia bwa a aonga n teimatoa n tangiraki irouna.Ioane 6:44.

6, 7. Tera ae ataaki ibukin ana kakorakora Iesu ni mwakuri n te tai ae maan?

6 E ataaki Iesu bwa e kabatiaa te mwakuri korakora i nanon te tai ae maan. Imwain rokona i aon te aba, ao e beku bwa ana “tia makuri ae rabakau” te Atua, ni karikani bwaai ni kabane “i karawa ao i aon te aba.” (Taeka N Rabakau 8:22-31, BG; I-Korote 1:15-17) E teimatoa Iesu ni mwakuri korakora ni menana i aon te aba. Ngke e uarereke ao e reireinaki te rabakau ni kateitei, ao e a aranaki bwa “te kabentaa.” * (Mareko 6:3) E kakua te mwakuri aei ao e kainnanoi rabakau aika kakaokoro, ai moarara riki n te tai are a tuai n reke iai taabo ni karao kai, taabo ni kaboo kai, ao bwaai ni mwakuri aika maiu man te iti. Ko kona n iangoa aron Iesu n nako ni kakaaei ana kai, ao tao ni boni kabwakai naba aroka ma ni kamwainga te kai nakon te tabo are e mwakuri iai? Ko kona n iangoa arona ni katei auti, ni karaoa okan te taubuki ao ni kanimmwa, ni karaoi mataroa ao ni karaoi naba bwain nanon te auti tabeua? E boni bae Iesu n ataa te raunnano ae reke man te mwakuri korakora ni karaoan te bwai teuana ma te rabakau.

7 E rianako aron Iesu ni mwakuri korakora ni karaoan ana mwakuri ni minita. E rangi ni bekutata i nanon tenua ao te iterana te ririki, ni karaoan te mwakuri ae rangi  ni kakawaki aei. Ibukini kani kawaraia aomata aika bati n aron are e kona, e aki kabanetai ma e utimwaaka n te moaningabong ao ni mwakuri ni kabongnga. (Ruka 21:37, 38; Ioane 3:2) E mwananga n “tataekina te rongorongo ae raoiroi ae taekan ana tautaeka n uea te Atua, ni kaawa nako aika bubura ma aika uarereke.” (Ruka 8:1) E kabanea Iesu bubua ma bubua te kiromita n rianna ni kawai aika bubu, bwa e na uota te rongorongo ae raoiroi nakoia aomata.

8, 9. E kanga Iesu n nora raoiroin uaan ana mwakuri korakora?

8 E nora raoiroin uaan ana mwakuri korakora Iesu n te mwakuri ni minita? Eng! E uniki koraan te koaua ibukin te Tautaeka n Uea, ao e katikui tawaana ake a a tawaa ibukin taiakia. E kakorakoraaki Iesu ao ni kanuaaki ni karaoan te beku ibukin te Atua, n te aro are e a kukurei ni kakeaa amwarakena n te taina ibukini katiaana. (Ioane 4:31-38) Iangoa raun nanona n raabanen ana mwakuri ni minita i aon te aba, ike e a kona ni kangai iai nakon Tamana: “I a tia n neboiko i aon te aba, ni katiaan te mwakuri are ko anganai bwa N na karaoia.”Ioane 17:4.

9 Boni banna ni katoto aika rangi n rianako Iehova ao Iesu, ake a nora raoiroin uaan aia mwakuri korakora. E kairira tangiran Iehova bwa ti na riki “bwa taani katotonga aron te Atua.” (I-Ebeto 5:1) E kairoroira tangiran Iesu bwa ti na “toua raoi mwini mwanekana.” (1 Betero 2:21) Mangaia ae ti na noria ngkai bwa ti na kanga naba ngaira n nora raoiroin uaan ara mwakuri korakora.

ARORA N NORA RAOIROIN UAAN ARA MWAKURI KORAKORA

E kona ni buokiko maiuakinan ana boto n reirei te Baibara bwa ko na nora raoiroin uaan am mwakuri korakora

10, 11. Tera ae kona ni buokira bwa ti na karikirakea te nano ae riai n ara mwakuri ni kareketianti?

10 E raoiroi naba ngkana a mwakuri ni kareketianti Kristian ni koaua. Ti kani karekea te kabebeteaki ao te  raunnano teutana n ara mwakuri, ma e kona n rangi ni kangaanga aei ngkana ti aki nano n ara mwakuri ni kareketianti. Ti na kanga ni kona n nora raoiroin uaan ara mwakuri ngkana ti a rinanon anne?

11 Rinanoni karekean te nano ae riai. Ti aki kona ni bitii n taai nako baika riki nakoira, ma ti kona ni bitii nanora. E kona ni buokira kananoan ara iango i aon ana iango te Atua, bwa ti na karikirakea te nano ae riai ni kaineti ma ara mwakuri ni kareketianti. N te katoto, ngkana atun te utu ngkoe, iangoa te koaua are e ngae ngke e rangi ni mangori am mwakuri, ma ko boni kona ni karekei iai baike a kainnanoi am utu. Moan te kakawaki i matan te Atua tabeakinaia aika tangiraki iroum n te aro aei. E taekinaki n ana Taeka bwa ane kabwaka ni karekea maiuia kaain ana utu ao “e buakaka riki nakon te aomata ae aki onimaki.” (1 Timoteo 5:8) Ngkai ko ataia bwa iai bukini mwakurim bwa e nakoraoi iai karaoani mwiokoam ae ko anganaki iroun te Atua, e kona ni buokiko bwa ko na kunea te kukurei ao raun nanom teutana n am mwakuri ni kareketianti, ae tao a a aki namakinna raom ni mwakuri.

12. N aaro raa ae e karekei kakabwaia te mwakuri korakora ao bwainan te kakaonimaki ke te koaua n ara mwakuri ni kareketianti?

12 Rinanon te mwakuri korakora ao bwainan te kakaonimaki ao te koaua. E kona ni karekei kakabwaia te mwakuri korakora ao arora ni karaoa raoi ara mwakuri. A rangi n tangiraki taani mwakuri aika mwakuri korakora ao aika rabakau ni mwakuri irouia aia tia kammwakuri. (Taeka N Rabakau 12:24; 22:29) Ngkai Kristian ni koaua ngaira, ti riai ni bwabwaina naba te koaua n ara mwakuri ni kareketianti, na aki iraea te mwane, bwaai ni mwakuri, ke n iraea ara tai mairoun ara tia kammwakuri. (I-Ebeto 4:28) N aron ae ti noria n te mwakoro are mai mwaina,  e karekei kakabwaia bwainakin te koaua. E bae n onimakinaki te tia mwakuri ae ataaki bwa e bwabwaina te koaua. E ngae ngke e nora ara mwakuri korakora ara tia kammwakuri ke e aki, ma a rau nanora ngkai a “itiaki mataniwin nanora” ao n ataakin ae ti kakukureia te Atua are ti tangiria.I-Ebera 13:18; I-Korote 3:22-24.

13. Tera mwin ara katoto ae raoiroi n te tabo ni mwakuri?

13 Rinanon ataakin ae e kona n neboaki te Atua n aroarora. Ngkana ti bwaina te aroaro ni Kristian n ara tabo ni mwakuri, ao a bae n noria tabemwaang. Tera mwina? Ti kona ngkanne ni “karekea kamoamoaan ana reirei ara tia Kamaiu ae te Atua.” (Tito 2:9, 10) Eng, a kona ni kairaki tabemwaang n raoiroin aroarora bwa a na nora raoiroin arora n taromauri, ao e na anaaki riki nanoia iai. Iangoia bwa tera am namakin ngkana e a anaaki nanon raom ni mwakuri temanna n te koaua, ibukin am katoto ae raoiroi n te tabo ni mwakuri! Ma ae kakawaki riki, iangoa aei: Iai te bwai ae kakawaki riki nakon ataakin ae e a neboaki Iehova n aroarom ae raoiroi ao ko a kakukureia nanona?Wareka Taeka N Rabakau 27:11; 1 Betero 2:12.

KAMANENAAN TE ATAIBWAI N RINEAN NAKOARA

14-16. Ngkana ti kaaitara ma motinnano ni kaineti ma nakoara, baikara titiraki aika kakawaki ake ti riai n iangoi?

14 E aki karinani kaetieti te Baibara ni kaineti ma te mwakuri ni kareketianti ae kariaiakaki ao ae e aki. E aki nanonaki n aei bwa ti kona ni kariaia aeka n nakoa nako na aki ongeia bwa tera ae a irekereke iai. E kona ni buokira te Baibara bwa ti na rinea te nakoa ae uaana ma n raoiroi ae kakukureia te Atua, ao n rawa nakon ae na aki kakukureia. (Taeka N Rabakau 2:6) Ngkana ti kaaitara ma motinnano ni kaineti ma te mwakuri ni kareketianti,  iai titiraki aika uoua aika kakawaki ake ti riai n iangoi.

15 E kabuakakaaki te aeka ni mwakuri aei n te Baibara? E teretere bwa e kabuakakaaki n Ana Taeka te Atua te iraa, te kewe, ao karaoani bouannanti. (Te Otinako 20:4; Mwakuri 15:29; I-Ebeto 4:28; Te Kaotioti 21:8) Ti na bon rawa nakon aeka n nakoa ake ti riai ni karaoi iai baikai. Ti na kairaki n tangiran Iehova bwa ti na aki butimwaea te nakoa ae irekereke ma karaoani mwakuri aika urui ana tua te Atua.Wareka 1 Ioane 5:3.

 16 Ngkana ti taua te nakoa aei ti na buoka karaoan te mwakuri ae bure ke ni boutokaia? Iangoa te katoto aei: E aki bure te nakoa ae te tia butimwaeiia aomata. Ma tera aron te Kristian ngkana e a kateirakeaki n te onnaoraki ae oin te beku iai kabwakaaia ataei aika tuai ni bungiaki? E koaua bwa tiaki tabena kabwakaaia ataei. Ma e ngae n anne, tiaki e boutokaa te mwakuri iai ae kabwakaaia ataei, ae te mwakuri ae bobuaka ma Ana Taeka te Atua? (Te Otinako 21:22-24) Ngkai ti tangira Iehova, ti aki kan irekereke ma mwakuri aika aki boraoi ma te Baibara.

17. (a) Baikara baika ti kona n iangoi ngkana ti karaoi motinnano ni kaineti ma te mwakuri ni kareketianti? (Nora te bwaoki ae “ E Raoiroi Ngkana i Butimwaea te Nakoa Aei?”) (b) E na kanga ni buokira mataniwin nanora bwa ti na karaoi motinnano aika kakukureia te Atua?

17 A kona ni kaekaaki titiraki aika bati ni kaineti ma te mwakuri ni kareketianti, ngkana a rinanoaki raoi reken titiraki aika kakawaki aika uoua ake a kaotaki ni barakirabe 15 ao 16. Irarikina, iai riki bwaai tabeua ake ti riai ni karaui n iangoi ngkana ti karaoi ara motinnano ni kaineti ma te mwakuri ni kareketianti. * Ti aki kona ni kariaa te toro ae kakaonimaki bwa e na katei tuua ake a na kairira ni baika riki ni kabane. Mangaia are ti a kainnanoa iai te ataibwai. N aron ae ti reiakinna ni Mwakoro 2, ti riai n reireina mataniwin nanora ao ni kataneia, rinanon reireinara aroni kamanenaan Ana Taeka te Atua i nanoni maiura ni katoabong. E kona ni buokira mataniwin nanora rinanoni ‘kakabonganaan’ ara “atatai,” bwa ti na karaoi motinnano aika kakukureia te Atua, ao aika kairira bwa ti na teimatoa n tangiraki irouna.I-Ebera 5:14.

 KATEIMATOAAN TE IANGORAOI N TE MWAKURI NI KAREKETIANTI

18. E aera ngkai a a kangaanga karaoani motinnano ake a na buokira bwa ti na teimatoa n akoaki iroun Iehova?

18 A raonaki “kabaneani boong” aikai n “taai aika okoro aika karuanikai,” ao e a kangaanga iai karaoani motinnano ake a na buokira bwa ti na teimatoa n  akoaki iroun Iehova. (2 Timoteo 3:1) E kona n rangi ni kangaanga kakaaean te mwakuri ni kareketianti ao kateimatoaana. Ngkai Kristian ni koaua ngaira, ti ataa kakawakin te mwakuri korakora ibukini karekeani kainnanoia kaain ara utu. Ma ngkana ti aki taratara raoi, e kona n rotakibuaka ara beku ibukin te Atua n te kariri man ara tabo ni mwakuri, ke n ituakira n te iango ae buakaka ae bwabwainaki n te aonnaba ngkai ae te mataai ni kanibwaibwai. (1 Timoteo 6:9, 10) Ti na iangoia ngkai bwa ti na kanga ni kateimatoa iangoraoira ma ataakini “bwaai aika kakawaki riki.”I-Biribi 1:10.

19. E aera ngkai e tau Iehova n onimakinaki iroura ma nanora ni kabane, ao e buokira te aeka n onimaki aei bwa e na aki reke iroura tera?

19 Onimakina Iehova ma nanom ni kabane. (Wareka Taeka N  Rabakau 3:5, 6.) Tiaki e bon tau n onimakinaki raoi kioina ngkai e mumutiakinira? (1 Betero 5:7) E atai riki baika ti kainnanoi nakon ataakina iroura, ao e tituaraoi n anganira baika raraoi. (Taian Areru 37:25) Mangaia ae ti karaoa ae raoiroi ngkana ti kakauongo ni kauringakira n ana Taeka ae kangai: “Kam na maiuakina te aro ae akea te bakimwane iai, ngkai a rau nanomi n ami bwai akana iroumi. Bwa e kangai ngkoa te Atua: ‘N na bon aki kaakiko ao N na bon aki kitaniko.’” (I-Ebera 13:5) A bati ana toro te Atua aika kabwanina aia tai ni beku ibukina, ae a kakoauaa bwa e kona te Atua ni katauraoi baika kainnanoaki ibukin te maiu. Ngkana ti kakoauaa raoi bwa e na mutiakinira Iehova, e na aki reke iroura te tabeaianga ibukini karekeani kainnanoia kaain ara utu. (Mataio 6:25-32) Ti na aki kariaia ara mwakuri ni kareketianti bwa e na kairira bwa ti na kakeaa ara beku ibukin Atuara, n aron tataekinan te rongorongo ae raoiroi ao kaeani bobotaki.Mataio 24:14; I-Ebera 10:24, 25.

20. Tera ae nanonaki ni kaatuuan taraan te bwai ae tii teuana ni matam, ao ko na kanga ni kateimatoa anne?

20 Kaatuua taraan te bwai ae tii teuana ni matam. (Wareka Mataio 6:22, 23.) Kaatuuan taraan te bwai ae tii teuana ni matara, e nanonaki iai kabebeteani maiura. E boboto taraan te bwai ae tii teuana ni matan te Kristian i aon te kantaninga ae tii teuana, ae karaoan nanon te Atua. Ngkana ti kaatuua taraan te bwai teuana ni matara, e nang aki ngkanne katabetabeaki ara iango n ukeran te nakoa ae bubura te boo iai, ke te maiu ae bati iai baika ti iangoi ao ti kani karaoi. Ti na aki naba tabeaianga n iangoani karekeani bwaikorakin te maiu aei aika boou ao aika raraoi, ake a kataia ni kairira taani katanoatai bwa ti na kakoauaa bwa ti boni kainnanoi  ibukini kakukureiara. Ko na kanga ni kateimatoa kaatuuan taraan te bwai ae tii teuana? Tai karawawatako n te taarau ae aki riai. Tai kamengomengoko ni baika a na anaa nanom ao ni kabanea am tai ae bati. Mutiakina ana reirei te Baibara ae ti riai n rauaki ni “kanara ma karabaara ao katanara.” (1 Timoteo 6:8) Ukoukora kabebeteani maium n aron ae ko kona.

21. E aera ngkai ti riai ni katei baika a na moanibwai iroura, ao tera ae riai ni moanibwaiaki ni maiura?

21 Katei baika moanibwai n am beku ibukin Atuam ao kakaraoi. Kioina ngkai iai tiani korakorara ni kaineti ma baika ti kona ni karaoi ni katoabong, ti riai ni katei baika ti na moanibwai. Bwa ngkana ti aki ao a na kana ara tai baika aki rangi ni kakawaki ao n taoninako baika kakawaki riki. Tera ae riai ni moanibwai ni maiura? A bati aika moanibwaia te reirei ae rietata n te aonnaba aei bwa e aonga n reke nakoaia ae bubura booia iai. Ma e kaumakiia taan rimwina Iesu bwa a na “teimatoa n ukoukora moa ana tautaeka n uea te Atua.” (Mataio 6:33) Eng, ti moanibwaia Ana Tautaeka n Uea te Atua ni maiura kioina ngkai Kristian ni koaua ngaira. Ti riai ni kaotia n anuani maiura ae taekani baika ti rinei, tiara ake ti katei, ao mwakuri ake ti uaiakin, bwa a kakawaki riki iroura baika irekereke ma te Tautaeka n Uea ao nanon te Atua, nakon tabeakinan te kaubwai ao uaiakinani bwain te maiu aei.

TE MWAKURI KORAKORA N TE MWAKURI NI MINITA

Ti kona ni kaota tangiran Iehova iroura ngkana ti moanibwaia te mwakuri n uarongorongo ni maiura

22, 23. (a) Tera aia mwakuri ae kakawaki riki Kristian ni koaua, ao ti na kanga ni kaotia bwa e kakawaki te mwakuri aei iroura? (Nora te bwaoki ae “ E Kairai au Motinnano Nakon te Maiu ae Kakukurei ao ae i Rauaki Iai.”) (b) Tera ae ko kamatoaa nanom nako iai ni kaineti ma te mwakuri ni kareketianti?

22 Ataakin ae ti a maiu n raabanen tain te toki, e na  kateimatoaira bwa ti na kaatuua iangoan aia mwakuri Kristian ni koaua ae kakawaki riki, ae te uarongorongo ao karekeaia taan rimwini Kristo. (Mataio 24:14; 28:19, 20) Ti kani bekutata naba n te mwakuri ni kakamaiu aei n aron Teuare ara Banna ni Katoto are Iesu. Ti na kanga ni kaotia bwa e kakawaki iroura te mwakuri aei? Angia ana aomata te Atua a anga ngaiia ma nanoia ni koaua bwa a na riki bwa taan uarongorongo n te ekaretia. Iai tabeman ake a a tia ni baireia bwa a na beku bwa bwaiania ke mitinare. A bati kaaro aika kaungaia natiia bwa a na kabanea aia tai n te mwakuri ni bwaiania ke beeku riki tabeua n aekakin anne, ngkai a ataia bwa e kakawaki katean tiia aika kaineti ma te beku ibukin Iehova. A nora raoiroin uaan aia mwakuri korakora n te mwakuri ni minita taan uarongorongoa te Tautaeka n Uea aika ingainga aikai? A bon noria! Te beku ibukin Iehova ma nanom ni kabane, bon te kawai nakoni karekean te kimwareirei, te raunnano, ao kakabwaia aika mwaitikurikuri.Wareka Taeka N Rabakau 10:22.

23 A bati i buakora aika kakabanei aoa aika bati n aia mwakuri ni kareketianti, ibukini karekeani maiuia kaain aia utu. Uringnga are e tangirira Iehova bwa ti na nora raoiroin uaan ara mwakuri korakora. Ti kona ni karekea kabebeteara n ara mwakuri ni kareketianti ngkana ti kabooraoi nanora ao ara mwakuri ma ana iango Iehova ao ana boto n reirei. Ma ti bia kamatoai nanora bwa ti na aki kariaia ara mwakuri ni kareketianti bwa e na katabetabeira mani karaoan ara mwakuri ae kakawaki riki ae tataekinan te rongorongo ibukin Ana Tautaeka n Uea te Atua. Ngkana ti moanibwaia te mwakuri aei ni maiura, ti kaota iai tangiran Iehova ao ti na kateimatoa iai tangirara irouna.

^ bar. 6 Te taetae ni Kuriiti ae rairaki bwa “kabentaa,” e taekinaki bwa “te taeka ae bati nanona ni kaineti ma te tia mwakuria te kai, ae te tia kateitei ke te tia karaoi bwain nanon te auti ke bwaai riki tabeua aika karaoaki man te kai.”

^ bar. 17 Ibukin rongorongon riki baika riai n iangoaki ni kaineti ma te mwakuri ni kareketianti, nora Te Taua-n-Tantani ae bwain Tun 1, 1999, iteraniba 31-32, ao bwain Turai 15, 1982, n te taetae n Ingiriti, iteraniba 26.