Nakoni kanoana

Skip to secondary menu

Kiiba nakoni kanoana

Ana Tia Kakoaua Iehova

Kiribati

Tera Reireiara Man te Baibara?

 MWAKORO ONOUA

Ti na Nakea Ngkana Ti Mate?

Ti na Nakea Ngkana Ti Mate?

1-3. Baikara aia titiraki aomata ibukin te mate, ao tera aia kaeka iai Aaro tabeua?

E BERITANAKI n te Baibara bwa n te bong teuana ao “e nang akea riki te mate.” (Te Kaotioti 21:4) Ti reiakinna ni Mwakoro 5, bwa ti kona ni karekea te maiu are aki toki man te kaboomwi. Ma ae a bon teimatoa naba ni mate aomata. (Te Minita 9:5) Mangaia are ti a tabeka te titiraki ae kakawaki ae, Tera ae riki nakoira ngkana ti mate?

2 E kakawaki riki kaekaan te titiraki anne ngkana e mate te aomata ae ti tangiria. Ti kona n iango ni kangai: ‘E a nakea ngkai? E koaua bwa e norira? E kona ni buokira? Ti na manga noria?’

3 A kakaokoro aia kaeka Aaro nakon titiraki aikai. Tabeua Aaro a reirei bwa ngkana ko raoiroi ao ko na nako karawa, ma ngkana ko buakaka ko na kabuekaki i moone. Ake tabeua riki a taku bwa ngkana ko mate ko a riki naba bwa te taamnei ao ni maeka ma kaain am utu ake a a kamani mate. Ao Aaro riki tabeua a taku bwa imwini matem ao motikan taekam, ko na manga bungiaki ke ni manga maiu n te rabwata ae kaokoro, bwa tao te aomata temanna ke te man.

4. Tera aia boto n iango Aaro ibukin te mate ae a angareirei iai?

4 A taraa n rangi ni kakaokoro aia reirei Aaro. Ma e kuri n ae angiina titeboo aia boto n iango n aia reirei. A angareirei bwa ngkana e mate te aomata, iai iteran rabwatana ae teimatoa ni maiu. E koaua anne?

TI NA NAKEA NGKANA TI MATE?

5, 6. Tera ae riki nakoira ngkana ti mate?

5 E ataa te bae riki nakoira Iehova ngkana ti mate, ao  e a tia n tuangira bwa ngkana e mate te aomata ao e a toki naba maiuna. Te mate boni kaitaraan te maiu. Ngaia are ngkana e mate temanna, e a aki namakinaaba ao n ururing n te tabo teuana. * Ngkana ti mate, ti aikoa kona n noraaba, ni kakauongo, ao ni manga kona n iango.

6 E koreia te Uea ae Toromon bwa “a bon aki ataa te bwai teuana akana mate.” A aikoa kona n tangira ke n riribai maate ao “akea te mwakuri ke te babaire ke te atatai ke te wanawana i nanon te Ruanimate.” (Wareka Te Minita 9:5, 6, 10.) Ao n Taian Areru 146:4, ti tuangaki iai bwa ngkana e mate te aomata, a a maunanako naba “ana iango.”

ANA TAEKA IESU IBUKIN TE MATE

E karikiia aomata Iehova bwa a na maiu n aki toki n te aonnaba

7. Tera ae e taekinna Iesu ibukin te mate?

7 Ni maten raoraona ae tatangiria are Rataro ao e taku Iesu nakoia taan rimwina: “E a matu raoraora are Rataro.” Ma e aki nanonna Iesu bwa e rawea motirawana Rataro. E a manga taku riki Iesu: “E a boni mate Rataro.” (Ioane 11:11-14) Ngaia are e kabotaua Iesu te mate ma te matu. E aki taekinna bwa e mena Rataro i karawa ke ma ana utu ake a a tia ni mate. Ao e aki naba taekinna bwa e a kammarakaki Rataro i moone ke e a manga bungiaki bwa te aomata temanna ke te man. E bon aki, ma titeboo ma e matunako Rataro. E kabotauaki naba te mate ma te matunako ni kiibu riki tabeua. E taekinaki n te Baibara Tetebano bwa ngke e kamateaki ao e “matunako n te mate.” (Mwakuri 7:60) E koreia naba te abotoro Bauro ae a “matunako n te mate” Kristian tabeman.—1 I-Korinto 15:6.

8. Ti kangaa n ataia bwa e aki karikiia aomata te Atua bwa a na mate?

 8 E koaua bwa e karikiia Atam ma Ewa te Atua bwa a na manga mate imwina riki? E aki! E karikiia Iehova bwa a na kukurei ni maiu n aki toki ma ni kororaoi marurungia. Ngke e karikiia aomata Iehova, e bon angania tangiran te maiu n aki toki. (Te Minita 3:11) A aki kan noriia natiia kaaro bwa a na rikirake ni kara ao ni mate, ao anne naba ana namakin Iehova ibukira. Ma ngkana ngaia bwa e karikira te Atua bwa ti na maiu n aki toki, e aera ngkanne ngkai ti mate?

 E AERA NGKAI TI MATE?

9. E aera ngke e bon riai te tua are e anga Iehova nakoia Atam ma Ewa?

9 E tua ae kangai Iehova nakon Atam n te onnaroka are Eten: “Ko kona n amwarake ni kanuaiko mani kain nako te onnaroka. Ma ko na tai amwarake man te kai n ataa te raoiroi ao te buakaka, bwa n te bong are ko amwarake mai iai ao ko na boni mate.” (Karikani Bwaai 2:9, 16, 17) E aki kangaanga te ongeaba nakon te tua ane mataata raoi anne, ao bon iai riain Iehova n tuangia Atam ma Ewa te bwai ae raoiroi ao ae buakaka. A kona ni kaota karineani mwaakan Iehova ni kairiri n ongeabaia. A kona ni kaota naba nanoia ni kakaitau ni bwaai nako ake e a tia n angania.

10, 11. (a) E kangaa Tatan ni burebureiia Atam ma Ewa? (b) Bukin tera bwa akea aonaia Atam ma Ewa n te bwai are a karaoia?

10 E kananokawaki bwa a motinnanoia Atam ma Ewa bwa a na aki ongeaba nakon Iehova. E taku Tatan nakon Ewa: “Te koaua ae e taku te Atua bwa kam na tai amwarake mani kain nako te onnaroka aei?” E kaeka Ewa ni kangai: “Ti kona n amwarake man uaani kain te onnaroka aei. Ma e taku te Atua ibukin uaan te kai are i nukan te onnaroka, ‘Kam na tai amwarake man te kai anne ao tai ringnga naba, bwa kam kaawa ni mate.’ ”—Karikani Bwaai 3:1-3.

11 E taku ngkanne Tatan: “Kam na bon aki mate. Bwa e ataia te Atua bwa n te bong are kam amwarake mai iai, ao a na kaureaki matami ao kam na riki bwa ai aron te Atua n ataa te raoiroi ao te buakaka.” (Karikani Bwaai 3:4-6) E tangiria Tatan bwa e na iangoia Ewa ae e boni kona ni baireia i bon irouna bwa tera ae raoiroi ao ae buakaka. N te tai naba anne, e boni kewea neiei n te bwai are e na riki ngkana e aki ongeaba. E taku Tatan bwa e na aki mate Ewa, ngaia are e a kana teutana man  te uaanikai ao imwina e angani buuna. A bon ataia Atam ma Ewa bwa e tuangia Iehova bwa a na aki kana te uaanikai arei. Ni kanakina, a a rineia iai bwa a na aki ongeaba n te tua are e mataata ao n riai. Ao a kaotia naba iai bwa a aki karinea Tamaia are i karawa ae tatangira. Bon akea aonaia ibukin te bwai are a karaoia!

12. E aera ngkai e rangi ni kananokawaki aroia n aki ongeaba Atam ma Ewa nakon Iehova?

12 Ai kananokawakira aia aki karinerine ara moani karo nakon aia tia Karikiriki! Tera am namakin ngkana ko kakorakorako ni kaikawaiia natim ao imwina a a manga karitei nakoim ao a karaoa kaitaraan raoi te bwai are ko tuangia bwa a na karaoia? Tiaki bwa e na bon uruaki iai nanom?

E riki Atam man te tano ao e a manga okira te tano

13. Tera ae e nanonna Iehova ngke e kangai, “ko na manga okira te tano”?

13 Ngke a aki ongeaba Atam ma Ewa, a a boni kabuaa iai te kakabwaia ae te maiu n aki toki. E a tia Iehova n tuanga Atam ae kangai: “Bwa bon te tano ngkoe ao ko na manga okira te tano.” (Wareka Karikani Bwaai 3:19.) Nanon anne bwa e na manga riki n tano Atam kaanga ai aron ae e tuai ni karikaki. (Karikani Bwaai 2:7) E boni mate Atam imwini karaoan te bure irouna, ao ai bon akea ngkai ngaia.

14. E aera ngkai ti mate?

14 Ngke arona bwa a ongeaba Atam ma Ewa iroun te Atua, a na bon  teimatoa naba ni maiu ni boong aikai. Ma ibukin aia aki ongeaba, a a bure ao n tokina a a mate. Titeboo te bure ma te aoraki ae rangi ni kakamaaku are bon rikiara mairouia ara moani karo. Ti bane ni bungiaki ma n riki bwa taani bure, ao anne bukina ngkai ti mate. (I-Rom 5:12) Ma bon tiaki anne ana kantaninga te Atua ibukia aomata. E bon aki tangiriia aomata bwa a na mate, ao e atongaki te mate n te Baibara bwa te “tia kairiribai.”—1 I-Korinto 15:26.

E KAINAOMATAIRA TE KOAUA

15. E kangaa te koaua ibukin te mate ni kainaomataira?

15 E kainaomataira te koaua ibukin te mate man iango aika kairua aika bati. Ti reiakinna n te Baibara bwa a aki maraki ke n nanokawaki maate. Ti aki kona ni kataetaeia ao a aki kona ni kataetaeira. Ti aki kona ni buokiia maate ao a aki kona ni buokira. A aki kona ni kaikoakira ngaia are ti aki riai ni maakuia. Ma e ngae n anne, a bati Aaro aika tuangira bwa a maiu maate n te tabo teuana, ao ti kona ni buokiia ngkana ti kabwakamwane nakoia mataniwi n Aaro ke aomata aika iangoaki bwa aongkoa a tabu. Ma ngkai ti a ataa te koaua ibukin te mate, ti aikoa mwamwanaaki ni keewe akanne.

16. Tera te kewe ibukia maate ae a reireinia iai aomata Aaro aika bati?

16 E kabonganai Aaro aika kewe Tatan ni keweira ao ni kairira bwa ti na iangoia ae a teimatoa ni maiu maate. N te katoto, a reirei Aaro tabeua bwa ngkana ti mate ao iai iteran rabwatara ae teimatoa ni maiu n te tabo teuana. Ko reireinaki anne n am Aro, ke e reireiniko te bwai ae taekinaki n te Baibara ibukia maate? E kabonganai keewe Tatan ni katannakoia iai aomata mairoun Iehova.

17. E aera ngkai e un Iehova n te reirei ae a kabuekaki aomata i moone?

17 A rangi n raroa ma te koaua bwaai ake a reireinia iai  aomata Aaro aika bati. N te katoto, a reirei Aaro tabeua bwa a na kabuekaki aomata aika buakaka n aki toki i moone. E bon un Iehova n te kewe anne. E bon aki kona ni kariaia bwa a na kammarakaki aomata n te aro anne! (Wareka 1 Ioane 4:8.) Tera am iango iroun te aomata ae katuuaaea te ataei ni kabueka baina n te ai? Ko boni bae n iangoa te aomata anne bwa akea ana tangira. Ko na bon aki kani karenaa. Bon anne raoi te bwai ae e tangiria Tatan bwa ti na iangoia ibukin Iehova!

18. Bukin tera bwa ti aki riai ni maakuia maate?

18 A taekinna Aaro tabeua bwa ngkana a mate aomata, a a riki naba bwa taamnei. A reirei Aaro akanne bwa ti riai ni karineia ao ni maakuia naba taamnei akanne, ibukina bwa a kona n riki bwa raoraora aika rangi ni korakora ke taani kairiribai nakoira aika kakamaaku. A bati aika a kakoauaa te kewe anne. A maakuia maate, ngaia are a a taromauria ao tiaki Iehova. Uringnga are akea aia namakin maate ao ai akea te bwai ae a ataia, ngaia are ti aki riai ni maakuia. Bon Iehova ara tia Karikiriki. Bon te Atua ae koaua ngaia, ao tii ngaia ae ti riai n taromauria.—Te Kaotioti 4:11.

19. Ti kangaa ni buokaki n ataakin te koaua ibukin te mate?

19 Ngkana ti a ataa te koaua ibukin te mate, ti a kainaomataaki iai man aia kewe Aaro. E buokira te koaua aei bwa ti na ota n ana berita Iehova aika kakukurei ake e a tia ni karaoi ibukini maiura ao arora nakon taai aika a na roko.

20. Tera ae ti na reiakinna n te mwakoro ae imwina?

20 E titiraki ana toro te Atua ae Iobi ngkoangkoa ni kangai: “Ngkana e mate te aomata, e na manga maiu?” (Iobi 14:14) E boni kona ni manga maiu te aomata ae mate? E rangi ni kaunganano te kaeka ae e anganira te Atua n te Baibara. Ti na noria n te mwakoro ae imwina.

^ bar. 5 A kakoauaa tabemwaang bwa e teimatoa ni maiu te taamnei imwini maten temanna. Ibukin rongorongona riki nora Kabwarabwaraana 17 ao 18.