Nakoni kanoana

Skip to secondary menu

Kiiba nakoni kanoana

Ana Tia Kakoaua Iehova

Kiribati

Tera Reireiara Man te Baibara?

 MWAKORO TEBWI MA TENUA

Karinea te Bwaintangira ae te Maiu

Karinea te Bwaintangira ae te Maiu

1. Antai ae e anganira te maiu?

BON “te Atua ae maiu” Iehova. (Ieremia 10:10) Boni ngaia ara tia Karikiriki, ao e a tia n anganira te maiu. E taku te Baibara: “Ko karikii bwaai ni kabane, ao ibukin nanom, ao a a riki baikai bwa ko karikii.” (Te Kaotioti 4:11) Eng, e tangiria Iehova bwa ti na maiu. Te maiu bon te bwaintangira ae rangi ni kakawaki mairouna.—Wareka Taian Areru 36:9.

2. E na kangaa n nakoraoi maiura?

2 E anganira Iehova baika ti kainnanoi bwa e aonga n teimatoa maiura, n aron te amwarake ao te ran. (Mwakuri 17:28) Ma e tangiria riki bwa ti na kukurei ni maiura. (Mwakuri 14:15-17) Ti riai n ongeaba n ana tua te Atua bwa e aonga n nakoraoi maiura.—Itaia 48:17, 18.

ANA IANGO TE ATUA IBUKIN TE MAIU

3. Tera ae e karaoia Iehova ngke e tiringaki Abera irouni Kain?

3 Ti reiakinna n te Baibara bwa e rangi ni kakawaki iroun Iehova maiura ao maiuia tabemwaang. N te katoto, ngke e rangi n un Kain are natin Atam ma Ewa, irouni karimwina are Abera, ao Iehova e anga te kauring nakoni Kain bwa e riai n taotaona unna. Ma e aki kan ongo Kain, ao e a kororake unna n te aro are e a “eweka Abera are tarina ao e tiringnga.” (Karikani Bwaai 4:3-8) E katuuaaea Kain Iehova ibukin tiringan Abera. (Karikani Bwaai 4:9-11) Ngaia are e karuanikai te un ao te riribai, ibukina bwa a kona ni karikira bwa ti na iowawa ke n tiritiri. Te aomata ae aekan anne e aki kona ni karekea te maiu ae aki toki. (Wareka 1 Ioane 3:15.) Ti riai ni kataneiaira n tangiriia  aomata nako bwa ti aonga ni kakukureia Iehova.—1 Ioane 3:11, 12.

4. Tera reireiara ni kaineti ma te bwaintangira ae te maiu, man te tua teuana are e angania I-Iteraera te Atua?

4 Nga ma nga te ririki imwina riki, ao e kaotia naba Iehova ae e rangi ni kakawaki irouna te maiu ngke e anga Tuua Ake Tebwina nakoni Mote. E kangai teuana mai buakon tuua akanne: “Ko na tai tiriaomata.” (Te Tua-Kaua 5:17) Ngkana iai ae e kamatea te aomata n oin nanona, ao e na manga kamateaki.

5. Tera ana iango te Atua ibukini kabwakaan te teei?

5 Tera ana iango te Atua ibukini kabwakaan te teei? E rangi ni kakawaki naba iroun Iehova maiun te teei ae tuai ni bungiaki. N te Tua are e angania I-Iteraera Iehova, ao e taekinna iai bwa ngkana iai ae e kaikoaka te tina ao e a mate iai natina, ao e na kamateaki te aomata anne. (Wareka Te Otinako 21:22, 23; Taian Areru 127:3.) Reireiara n aei bwa e bure kabwakaan te teei.—Nora Kabwarabwaraana 28.

6, 7.  Ti na kangaa ni kaotia nakon Iehova bwa e rangi ni kakawaki iroura te maiu?

6 Ti na kangaa ni kaotia nakon Iehova bwa e rangi ni kakawaki iroura maiura ao maiuia naba aomata? Man arora ni karaoi baika a na aki ruanikai iai maiura ao maiuia aomata. Ngaia are ti na aki momoko, ke ni kamanena te kouben ke taian drug n te aro ae riao, ibukina bwa ti na ruanikai iai ke ni kona ni mate iai.

7 E anganira te Atua maiura ao rabwatara, ao ti riai ni kabonganai n aron ae e tangiria. Ngaia are ti riai n tararuaa raoi rabwatara. Ngkana ti aki ao ti na kamwara i matan te Atua. (I-Rom 6:19; 12:1; 2 I-Korinto 7:1) Ti aki kona n taromauria Iehova are anganira te maiu, ngkana e aki rangi ni kakawaki iroura te maiu. E ngae ngkana e rangi ni kangaanga katokan anua aika bubuaka, ma e na buokira Iehova  ngkana ti kakorakoraira, ibukina bwa e rangi ni kakawaki iroura te maiu.

8. Tera ae ti na karaoia bwa e aonga n aki ruanikai maiura ke maiuia aomata?

8 Ti a tia n reiakinna bwa te maiu bon te bwaintangira ae rangi ni kakawaki. E kantaningaira Iehova bwa ti na karaoa ara kabanea ni konaa bwa e na aki ruanikai maiura ke maiuia aomata. Ti karaoa anne ngkana ti taratara raoi ni kabuta te kaa, te rebwerebwe, ke baao ni mwamwananga riki tabeua. Ti aki kani karaoi takaakaro aika kaikoaki ke a karuanikai. (Taian Areru 11:5) Ti na karaoa naba ara kabanea ni konaa n taraia raoi bwa e na aki karekea te kabuanibwai mwengara. E tua Iehova ni kangai nakoia I-Iteraera: “Ngkana ko katea am auti ae boou, ko riai ni karaoa oon taubukina bwa ko aonga n aki karokoa te bure ni katuturaraa i aon am auti, ngkana e bwaka temanna mai iai.”—Te Tua-Kaua 22:8.

9. Tera arora ae riai nakoia maan?

9 E kakawaki naba iroun Iehova arora nakoia maan. E kariaia bwa ti na kamateia maan ibukini kanara ma kunnikaira, ao e kariaia naba bwa ti na kamatea te man ngkana e na ruanikai iai maiura. (Karikani Bwaai 3:21; 9:3; Te Otinako 21:28) Ma ti aki riai n iowawa nakoia maan ke ni kamateia tii ibukin te kaakibotu.—Taeka N Rabakau 12:10.

KARINEA TE MAIU BWA E TABU

10. Ti kangaa n ataia ae e tei te raraa ibukin te maiu?

10 E tabu te raraa iroun Iehova ibukina bwa e tei ibukin te maiu. Imwin tiringan Abera irouni Kain, ao e kangai Iehova nakoni Kain: “E tang raraan tarim nakoiu mai aontano.” (Karikani Bwaai 4:10) E tei raraan Abera ibukini maiuna, ao Iehova e katuuaaea Kain ibukin tiringan Abera. Imwin te Ieka n ana bong Noa, ao e a manga kaotia riki Iehova ae e tei te raraa ibukin te maiu. E kariaia Iehova  bwa a na kana irikoia maan Noa ma ana utu. E taku: “I anganingkami maan nako aika mena n te aonnaba bwa kanami. I anganingkami bwa kanami ni kabane n aron are I anganingkami aroka aika kiriin.” Ma iai te bwai teuana are e tua Iehova nakoia ae a na aki kanna: “Kam na tai kana irikon te man ma raraana are maiuna.”—Karikani Bwaai 1:29; 9:3, 4.

11. Tera are e tua te Atua ibukin te raraa nakon te natannaomata ae Iteraera?

11 Tao 800 te ririki imwin tuangan Noa iroun Iehova bwa e na aki kana te raraa, ao e a manga tua riki nakoia ana aomata ni kangai: “Ngkana e kaeman te aomata temanna mai buakoia tibun Iteraera ke te ianena ae maeka i buakomi, ao e reke konana te man ae moaanti ke te mannikiba ae kona ni kanaki, e riai ni katutuaanako raraana ao n taunna n te tano.” Ao e a manga taku: ‘Kam na tai kang raraaia.’ (Nakoaia Ibonga 17:13, 14) E teimatoa Iehova n tangiriia ana aomata bwa a na iangoa te raraa bwa te bwai ae tabu. A kona ni kang irikoni maan ma tiaki raraaia. Ngkana a tiringa te man bwa kanaia, a riai ni katiinakoa raraana nako aontano.

12. Tera aron iangoan te raraa irouia Kristian?

12 Tabeua te ririki imwini maten Iesu, ao a ikotaki abotoro ma unimwaanen te ekaretia ni Kristian i Ierutarem, bwa a na maroroakini tabeua kanoan te Tua ake a anganaki I-Iteraera aika teimatoa ni kaineti naba nakoia Kristian. (Wareka Mwakuri 15:28, 29; 21:25.) E buokiia Iehova n ota n ae e bon teimatoa naba n rangi ni kakawaki irouna te raraa, ao a riai naba ngaiia n iangoia bwa te bwai ae tabu. A aki kona Kristian rimoa ni kana ke n nima te raraa, ke ni kana irikon te man ae aki katiinakoaki raoi raraana. Ngkana a karaoa anne, bon titeboo raoi buakakana ma taromauriani bouannanti ke te wene ni bure. Man te tai anne, ao a rarawa Kristian ni koaua ni kana ke n nima  te raraa. Tera aroni boong aikai? E teimatoa Iehova n tangiria bwa ti na iangoa te raraa bwa te bwai ae tabu.

13. E aera ngkai a aki butimwaea te karinraraa Kristian?

13 E nanonaki n aei bwa a aki riai naba Kristian ni karinraraa? Eng. E tua Iehova nakoira bwa ti na aki kana ke n nima te raraa. Ngkana e tuangko te taokita bwa ko na aki nima te kamanging, ko na manga itiniko iai ni karinna n rabwatam? Ko na bon aki! N aron anne, te tua are ko na aki kana ke n nima te raraa e nanonaki iai te aki karinraraa.—Nora Kabwarabwaraana 29.

14, 15. Tera aroia Kristian ni kaotia bwa e kakawaki karinean te maiu ao te ongeaba iroun Iehova?

14 Ma tera arora ngkana e a tuangira te taokita bwa ti na boni mate ngkana ti aki karinraraa? E a bon nakon temanna ma temanna iangoan ae e na ongeaba n ana tua te Atua ibukin te raraa ke e na aki. Ngaira aika Kristian ti rangi ni karinea ana bwaintangira te Atua ae te maiu, ao ti na boni kakaaenako riki ibukini bwainnaoraki tabeua aika a na kateimatoa maiura, ma ti na bon aki butimwaea te karinraraa.

15 Ti kekeiaki mwaaka ni kateimatoa marurungira, ma ibukina bwa e rangi ni kakawaki te maiu iroun te Atua, ti na aki butimwaea te karinraraa. E kakawaki riki ongeabara iroun Iehova nakon ae ti na kataia ni kaabwabwaka maiura ma n aki ongeaba irouna. E taku Iesu: “Ane e kani kawakina maiuna ao e na boni kabuaa, ma ane e kabuaa maiuna ibukiu ao e na boni karekea.” (Mataio 16:25) Ti kan ongeaba iroun Iehova ibukina bwa ti tangiria. E ataa ae te kabanea n raoiroi ibukira, ao ti iangoa te maiu bwa te bwai ae rangi ni kakawaki ao e tabu n aron iangoana iroun Iehova.—Ebera 11:6.

16. A aera ana toro te Atua ngkai a ongeaba irouna?

16 A kananomatoaia ana toro te Atua aika kakaonimaki  bwa a na ongeaba n ana tua ibukin te raraa. A na aki kana ke n nima te raraa, ao a na bon aki naba butimwaea te bwainnaoraki ae te raraa. * Ma a na butimwaei bwainnaoraki riki tabeua ibukini karekeani maiuia. A boni kakoauaa teuare Karika te maiu ao te raraa bwa e ataa ae te kabanea n raoiroi ibukia. Ko kakoauaa ae e ataa ae te kabanea n raoiroi ibukim?

TE ANGA AE E TII KARIAIA IEHOVA IBUKINI KAMANENAAN TE RARAA

17. Tera te anga ae e tii kariaia Iehova ibukini kamanenaan te raraa i Iteraera rimoa?

17 E kangai Iehova nakoia I-Iteraera rinanon te Tua are e angani Mote: “A mena maiuni baika maiu i nanon te raraa, ao boni ngai ae I baireia bwa e na mena i aon te baonikarea ibukini karekeani kabwaraan ami bure, bwa bon te raraa ae karekei kabwaraani buure.” (Nakoaia Ibonga 17:11) Ngkana a bure I-Iteraera, ao a na butiia Iehova kabwaraan aia bure rinanoni kareanakin te man, ao ni butiia te ibonga bwa e na kabwaroa teutana te raraa i aon te baonikarea are n te tembora. Bon tii aei aroni kabonganaan te raraa irouia I-Iteraera ae e kariaia Iehova.

18. Tera ae e a kona n reke iroura man ana karea Iesu?

18 Ngke e roko Iesu n te aonnaba ao e a onea mwin te tua ibukini kareanakia maan, ngke e anga maiuna ke raraana ibukini kabwaraan ara bure. (Mataio 20:28; Ebera 10:1) E rangi ni kakawaki maiun Iesu, n te aro are imwini kautana nako karawa iroun Iehova, ao e a kariaia aomata nako Iehova bwa a na karekea te maiu are aki toki.—Ioane 3:16; Ebera 9:11, 12; 1 Betero 1:18, 19.

Ko na kangaa ni kaota karinean te maiu ao te raraa?

19. Tera ae ti riai ni karaoia bwa ti aonga n “itiaki man raraaia aomata ni kabane”?

 19 Ti kakaitau nakon Iehova ibukin ana bwaintangira ae tamaroa ae te maiu! Ao ti kan tuangia aomata ae ngkana a onimakina Iesu ao e kona n reke irouia te maiu ae aki toki. Ti tangiriia aomata ao ti na boni kabanea ara konaa n reiakinia aroia ni karekea te maiu. (Etekiera 3:17-21) Ti nang kona ngkanne ni kangai n aron te abotoro Bauro: “I a itiaki man raraaia aomata ni kabane, bwa I aki kerikaaki man tuangakimi ana reirei ni kairiri te Atua ni kabane.” (Mwakuri 20:26, 27) Eng, ngkana ti kaongoia aomata taekan Iehova ao aroni kakawakin te maiu irouna, ti a kaotia iai bwa ti rangi ni karinea te maiu ao te raraa.

^ bar. 16 Ibukin rongorongon te karinraraa, nora iteraniba 77-79 n te boki ae “Kawakiningkami n te Aro ae Kam na Teimatoa n Tangiraki Iai Iroun te Atua,” ae boreetiaki irouia Ana Tia Kakoaua Iehova.