Skip to content

Yì xósɛxweta ɔ jí

Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn Lɛ

Sɔ́ gbè ɖokpo Fɔngbe

Ðagbewiwa: Nɛ̌ A ka Sixu Sɔnǔ Na Gbɔn?

Ðagbewiwa: Nɛ̌ A ka Sixu Sɔnǔ Na Gbɔn?

MǏ MƐ bǐ wɛ nɔ ba ɖɔ mɛ ɖevo lɛ ni nɔ mɔ mǐ dó mɔ mɛ ɖagbe. É ɖò mɔ̌ có, ɖagbewiwa vɛwǔ ɖò gbɛ̀ égbé tɔn ɔ mɛ. Hwɛjijɔ e wu wɛ é ɖokpo wɛ nyí ɖɔ mɛ gegě “gbɛ́ wǎn nú ɖagbewiwa.” (2 Tim. 3:3) Ye nɔ xò nǔgbododó Jehovah tɔn lɛ nyi kɛ́n. Nǔ e éyɛ ylɔ́ ɖɔ nǔ ɖagbe é ɔ, ye nɔ ylɔ́ ɖɔ “nǔ nyanya,” bo nɔ ylɔ́ nǔ e éyɛ ylɔ́ ɖɔ nǔ nyanya é ɖɔ “nǔ ɖagbe.” (Eza. 5:20) Ðagbewiwa nɔ lɛ́ vɛwǔ ɖó mǐ mɛ bǐ nɔ ɖí xwi xá nǔ e mǐ wà wá yì lɛ é kpo hwɛhuhu gbaza mǐtɔn kpo. Enɛ wu ɔ, lee nǔ cí nú Anne é sixu cí mɔ̌ nú mǐ lɔmɔ̌ *. É ko ɖò Jehovah sɛn wɛ sín xwè mɔkpan ɖíe có, é ɖɔ: “É vɛwǔ nú mì tawun bɔ un na ɖi ɖɔ un sixu nyí mɛ ɖagbe.”

Awǎjijɛnú wɛ é nyí ɖɔ mǐ mɛ bǐ sixu sɔnǔ nú ɖagbewiwa! Gbigbɔ mímɛ́ Mawu tɔn wɛ nɔ na mɛ, bɔ gbigbɔ tɔn ka ɖó hlɔnhlɔn hú nǔ ɖebǔ e sixu gbò kpò nyi ali jí nú mǐ bo sín mɛ ɖevo lɛ alǒ mǐɖesunɔ wu lɛ é flaflá tɔn. Mi nú mǐ ni gbéjé nǔ e ɖagbewiwa nyí é kpɔ́n, bo lɛ́ kpɔ́n lee mǐ sixu ɖè jijɔ enɛ xlɛ́ mlɛ́mlɛ́ gbɔn é.

ETƐ KA NƆ NYÍ ÐAGBEWIWA?

Ðagbewiwa byɔ ɖɔ è ni ɖó jijɔ ɖagbe bo ma nɔ wà nǔ nyanya ó. Mɛ e nyí mɛ ɖagbe é nɔ ba ali e nu é na d’alɔ mɛ ɖevo lɛ ɖè é hwebǐnu, bo nɔ wà ɖagbe nú ye.

A sixu ko mɔ mɛɖé lɛ bɔ ye nɔ sɔ́ jlǒ dó wà ɖagbe nú xwédo yetɔn kpo xɔ́ntɔn yetɔn lɛ kpo. Amɔ̌, mɛ enɛ lɛ kɛɖɛ jí wɛ ɖagbewiwa ka ɖó na nɔte ɖó à? Nǔgbo wɛ ɖɔ mǐ mɛ ɖebǔ sixu wà nǔ ɖagbe bɔ nǔ bǐ vɔ ɖ’ewu hwebǐnu ǎ, ɖó Biblu ɖɔ “gbɛtɔ́ hwɛjijɔnɔ e nɔ wà ɖagbe bo ma nɔ hu hwɛ ǎ é ɖokpo géé tíìn ɖò ayikúngban jí fí ǎ.” (Nǔt. 7:20) Mɛsɛ́dó Pɔlu ɖɔ xó jɔ xó bo ɖɔ: “Un tuùn ɖɔ nǔɖagbewiwa kún ɖò ayixa ce mɛ ó; é wɛ nyí ɖɔ nǔɖagbewiwa ɖò hwɛhuhu sín ninɔmɛ e un ɖó ɔ mɛ ǎ.” (Hlɔ. 7:18) Enɛ wu ɔ, é ɖò wɛn ɖɔ enyi mǐ na sɔnǔ nú ɖagbewiwa ɔ, mǐ ɖó na kplɔ́n ɖò Jehovah e nyí Jɔtɛn jijɔ enɛ tɔn é gɔ́n.

‘JEHOVAH NYƆ́’

Jehovah Mawu sɔnǔ nú nǔgbododó e kúnkplá ɖagbewiwa é. Biblu ɖɔ dó Jehovah wu ɖɔ: “A nyɔ́, a nɔ wà ɖagbe nú mɛ, kplɔ́n tito towe lɛ mì.” (Ðɛh. 119:68) Mi nú mǐ ni gbéjé ɖagbewiwa Jehovah tɔn e xó è ɖɔ ɖò wemafɔ enɛ mɛ é sín akpáxwé we kpɔ́n.

Jehovah nyɔ́. È sixu ɖò xó ɖɔ dó Jehovah wu wɛ ma ɖɔ xó dó ɖagbewiwa wu ǎ. Ðǒ ayi nǔ e jɛ hwenu e Jehovah ɖɔ xó nú Mɔyizi é wu: “Un na ɖè xomɛnyínyɔ́ [alǒ ɖagbewiwa] ce bǐ xlɛ́ ɖò nukɔn towe.” Jehovah xlɛ́ susu tɔn kaka jɛ ɖagbewiwa tɔn jí Mɔyizi. Mɔyizi sè gbè ɖé bɔ é ɖɔ dó Jehovah wu ɖɔ: ‘Un nyí Jehovah, un nyí Mawu nǔblawukúnúmɛtɔ́, Mawu xomɛfátɔ́, un nɔ yawǔ sin xomɛ ǎ, un nyí Mawu xomɛnyɔtɔ́, un nyí Mawu gbejinɔtɔ́. Un nɔ nyɔ́ xomɛ dó gbɛtɔ́ lɛ wu kaka yì jijimɛ afatɔ́n (1 000) jí, un nɔ sɔ́ nǔ nyanya e è wà lɛ, tónú e è ma sè ǎ lɛ, kpodo hwɛ e è hu lɛ kpo kɛ mɛ. Un ka nɔ mɔ mɛ e hu hwɛ ɔ dó mɔ hwɛjijɔnɔ ǎ.’ (Tín. 33:19; 34:6, 7) Enɛ xlɛ́ nyi wɛn ɖɔ Jehovah nyɔ́ ɖò ali lɛ bǐ nu bɔ nǔ bǐ vɔ ɖ’ewu. Gbɛtɔ́ ɖebǔ nyí mɛ ɖagbe sɔ Jezu ǎ có, é ɖɔ: “Mɛɖebǔ nyí mɛ ɖagbe zɛ Mawu ɖokponɔ géé wu ǎ.”—Luk. 18:19.

Nǔɖiɖó Jehovah tɔn lɛ nɔ xlɛ́ ɖagbewiwa tɔn mǐ

 Azɔ̌ Jehovah tɔn lɛ nyɔ́. È nɔ mɔ ɖagbewiwa Jehovah tɔn ɖò nǔ e é wà lɛ é bǐ mɛ. ‘Jehovah nyɔ́ nú mɛ bǐ. Wanyiyi tɔn ɖò nǔ e é bló lɛ bǐ jí.’ (Ðɛh. 145:9) Ðó Jehovah nyɔ́ bo nɔ ɖè mɛɖé ɖó vo ɖò mɛɖé mɛ ǎ wutu ɔ, é na gbɛ̀ gbɛtɔ́ lɛ bǐ, kpo nǔ e sín hudo ye ɖó bo na nɔ gbɛ̀ lɛ é kpo ye. (Mɛ. 14:17) É nɔ lɛ́ xlɛ́ ɖɔ emi nyɔ́, hwenu e é nɔ sɔ́ hwɛ kɛ mǐ é. Ðɛhanwlantɔ́ ɔ ɖɔ: “Hwi wɛ nyí Aklunɔ, a nyɔ́, a ɖò gbesisɔmɛ bo na sɔ́ hwɛ kɛ mɛ.” (Ðɛh. 86:5) Mǐ sixu ganjɛwu ɖɔ Jehovah kún “nɔ tɛ nyɔna mɛ e nɔ wà nǔ jlɔjlɔ lɛ é” ó.—Ðɛh. 84:12.

“KPLƆ́N NǓÐAGBEWIWA”

Jehovah dá mǐ ɖò akpajlɛ éɖesunɔ tɔn mɛ, enɛ wu ɔ, mǐ ɖó nǔwukpíkpé bo na nyí mɛ ɖagbe bo na nɔ lɛ́ wà nǔ ɖagbe. (Bǐb. 1:27) É ɖò mɔ̌ có, Xó Mawu tɔn dó wusyɛn lanmɛ nú mɛsɛntɔ́ Mawu tɔn lɛ ɖɔ ye ni “kplɔ́n nǔɖagbewiwa.” (Eza. 1:17) Amɔ̌, nɛ̌ mǐ ka sixu kplɔ́n ɖagbewiwa gbɔn? Mi nú mǐ ni gbéjé ali e nu mǐ sixu wà mɔ̌ ɖè é atɔn kpɔ́n.

Nukɔntɔn ɔ, mǐ sixu xoɖɛ bo byɔ gbigbɔ mímɛ́, é sixu d’alɔ mǐ bɔ mǐ na sɔnǔ nú ɖagbewiwa adodwé ɔ. (Ga. 5:22) Gbigbɔ Mawu tɔn sixu d’alɔ mǐ bɔ mǐ na yí wǎn nú nǔ ɖagbe, bo na gbɛ́ wǎn nú nǔ nyanya. (Hlɔ. 12:9) Nǔgbo ɔ, Biblu ɖɔ ɖɔ Jehovah sixu bló bɔ mǐ na “kpan akɔ́n titewungbe,” bo na “nɔ wà nǔ e ko nyí nǔ ɖagbe ɔ bǐ, ɖò nǔwiwa [mǐtɔn] lɛ kpodo xóɖiɖɔ [mǐtɔn] lɛ kpan mɛ.”—2 Tɛ. 2:16, 17.

Wegɔ́ ɔ, mǐ ɖó na nɔ xà Xó Mawu tɔn. Enyi mǐ ɖò Biblu xà wɛ ɔ, Jehovah nɔ kplɔ́n “nyɔna li” ɔ mǐ, bo nɔ sɔnǔ nú mǐ bonu mǐ na “wà nǔ ɖagbe bǐ.” (Nǔx. 2:9; 2 Tim. 3:17) Enyi mǐ nɔ xà Biblu bo nɔ lɛ́ lin tamɛ dó nǔ e mǐ xà é jí ɔ, nǔ ɖagbe lɛ kpo jlǒ Mawu tɔn kpo nɔ gɔ́ ayi mǐtɔn mɛ. Mɔ̌ mɛ ɔ, mǐ nɔ bɛ́ nǔ e sixu d’alɔ mǐ ɖò nukɔnmɛ lɛ é dó dɔkun sɛxwetɛn e ɖò ayi mǐtɔn mɛ é mɛ.—Luk. 6:45; Efɛ. 5:9.

Atɔngɔ́ ɔ, mǐ nɔ wà nǔ e wu mǐ kpé é bǐ bo nɔ “wà nǔ mɛ e nɔ wà nǔ ɖagbe é ɖɔhun.” (3 Jaan 11) Kpɔ́ndéwú e mǐ sixu xwedó lɛ é ɖò Biblu mɛ. É ɖò wɛn ɖɔ Jehovah kpo Jezu kpo wɛ nyí kpɔ́ndéwú ɖagbe hugǎn lɛ. Amɔ̌, mǐ sixu lɛ́ gbéjé kpɔ́ndéwú mɛ e è tuùn ɖɔ ye wà nǔ ɖagbe lɛ é ɖevo lɛ tɔn kpɔ́n. Mɛ e sixu wá ayi mɛ nú mǐ é we wɛ nyí Tabita kpo Baanabasi kpo. (Mɛ. 9:36; 11:22-24) Enyi a kplɔ́n nǔ e Biblu ɖɔ dó ye wu é ɔ, kpɔ́ndéwú ɖagbe yetɔn sixu d’alɔ we. Ðò nǔkplɔnkplɔn towe hwenu ɔ, ɖ’ayi nǔ e ye wà dó d’alɔ mɛ ɖevo lɛ é wu. Lin tamɛ dó lee a sixu d’alɔ mɛɖé lɛ ɖò xwédo towe alǒ agun towe mɛ gbɔn é jí. Lɛ̌vɔ ɖ’ayi nyɔna e Tabita kpo Baanabasi kpo mɔ ɖó ye wà ɖagbe nú mɛ ɖevo lɛ wu é wu. Hwi lɔ sixu mɔ nyɔna mɔhun.

 Mǐ sixu lɛ́ lin tamɛ dó kpɔ́ndéwú mɛ e nɔ wà ɖagbe hwe mǐtɔn nu lɛ é tɔn jí. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, ɖ’ayi mɛxo agun tɔn azɔ̌syɛnsyɛnwatɔ́ e nɔ “yí wǎn nú ɖagbewiwa” lɛ é wu. È na lɛ́ wɔn nɔví nyɔnu gbejinɔtɔ́ e nɔ “kplɔ́n nǔ ɖagbe mɛ” gbɔn xó kpo kpɔ́ndéwú yetɔn kpo gblamɛ lɛ é ǎ. (Ti. 1:8; 2:3) Roslyn e nyí nɔví nyɔnu ɖé é ɖɔ: “Xɔ́ntɔn ce nyɔnu ɖé nɔ dó gǎn bǔnɔ ɖé dó d’alɔ mɛ ɖevo lɛ ɖò agun ɔ mɛ, bo nɔ lɛ́ dó wusyɛn lanmɛ nú ye. É nɔ lin tamɛ dó ninɔmɛ yetɔn jí, bɔ hwɛhwɛ ɔ, é nɔ na nǔ klewun klewun ɖé lɛ ye alǒ nɔ d’alɔ ye ɖò ali tawun tawun ɖé lɛ nu. Un mɔ ɖɔ gbɛtɔ́ ɖagbe ɖé wɛ é nyí nǔgbo.”

Jehovah dó wusyɛn lanmɛ nú togun tɔn ɖɔ é ni “nɔ wà nǔ ɖagbe.” (Amɔ. 5:14) Enyi mǐ nɔ wà mɔ̌ ɔ, enɛ na d’alɔ mǐ bɔ mǐ na yí wǎn nú nǔ e Jehovah nɔ ylɔ́ ɖɔ nǔ ɖagbe é, bo na lɛ́ d’alɔ mǐ bɔ mǐ na nɔ ba na nǔ ɖagbe tawun.

Mǐ nɔ tɛ́n kpɔ́n bo nɔ nyí mɛ ɖagbe bo nɔ lɛ́ wà nǔ ɖagbe

Bo na dó nyí mɛ ɖagbe ɔ, é byɔ ɖɔ mǐ ni wà nǔ e jiwǔ é nú mɛ ɖevo lɛ alǒ na nǔ e v’axi lɛ é ye ǎ. Kpɔ́ndéwú ɖé ɖíe: Bonu atín ɖé na dó sù ɔ, mǐ nɔ hú sin gegě na azɔn ɖokpo kpowun ǎ, é nyɔ́ wà ɔ, mǐ nɔ hú sin kpɛɖé kpɛɖé na nú táan gegě. Mɔ̌ ɖokpo ɔ, enyi mǐ nɔ wà nǔ klewun klewun e na d’alɔ mɛ ɖevo lɛ é gegě nú ye ɔ, enɛ na xlɛ́ ɖɔ mǐ nyí mɛ ɖagbe.

Azɔn mɔkpan wɛ Biblu dó wusyɛn lanmɛ nú mǐ ɖɔ mǐ ni ɖò “gbesisɔmɛ” bo na nɔ wà ɖagbe. (2 Tim. 2:21; Ti. 3:1) Enyi mǐ nɔ ɖó ayi ninɔmɛ mɛ ɖevo lɛ tɔn wu ɔ, mǐ sixu mɔ ali e nu mǐ na nyɔ́ ɖò nɔzo mǐtɔn nukúnmɛ nú ɖagbe tɔn é, bonu é “na yì nukɔn ɖò nǔɖiɖi mɛ.” (Hlɔ. 15:2) Mɔ̌ wiwa sixu byɔ ɖɔ mǐ ni na nǔ e mǐ ɖó é ɖé. (Nǔx. 3:27) Mǐ sixu ylɔ́ mɛɖé nú nǔɖuɖu klewun ɖé, alǒ nú gbɛ̌didó wusyɛn dó lanmɛ nú mɛ tɔn ɖé. Enyi mǐ tuùn ɖɔ mɛɖé ɖò azɔn jɛ wɛ ɔ, mǐ sixu sɛ́ wema dó è, yì ba ɛ kpɔ́n alǒ tɛkan sɛ́dó è. Ali gegě sixu hun nú mǐ bɔ “xó ɖagbe e na dó alɔ mɛ nǔgbomɛ hwenu é, xó e na wà ɖagbe nú mɛ e ɖò tó ɖó [mǐ] wɛ lɛ kɛɖɛ wɛ na nɔ tɔ́n sín nu [mǐtɔn] mɛ.”—Efɛ. 4:29.

Jehovah ɖɔhun ɔ, mǐ nɔ ba na wà ɖagbe nú mɛ bǐ. Enɛ wu ɔ, mǐ nɔ ɖè mɛɖé ɖó vo ɖò mɛɖé mɛ ǎ. Ali ɖagbe e nu mǐ nɔ wà mɔ̌ ɖè é ɖokpo wɛ nyí ɖɔ mǐ nɔ jla wɛnɖagbe Axɔ́suɖuto ɔ tɔn mɛ bǐ. Mǐ nɔ ba na wà ɖagbe nú mɛ bǐ kaka jɛ mɛ e gbɛ́ wǎn nú mǐ lɛ é jí, lee Jezu ɖegbe tɔn gbɔn é. (Luk. 6:27) Enyi è nɔ nyɔ́ xomɛ bo nɔ lɛ́ wà ɖagbe nú mɛ ɖevo lɛ ɔ, é nɔ nyla gbeɖé ǎ, ɖó “sɛ́n ɔ gbɛ́ nǔ enɛ lɛ ǎ.” (Ga. 5:22, 23) Enyi è nɔ klán gbè xá mǐ bo nɔ lɛ́ dóya nú mǐ có mǐ ka ɖó zinzan ɖagbe ɔ, mǐ sixu dɔn mɛ ɖevo lɛ wá nǔgbo ɔ mɛ, bo na kpa susu nú Mawu.—1 Pi. 3:16, 17.

ÐAGBEWIWA ÐÓ LÈ

“Gbɛtɔ́ ɖagbe ɔ, ɖagbe e é wà ɔ sín ajɔ wɛ é nɔ mɔ.” (Nǔx. 14:14) Etɛ ka nyí ɖé lɛ ɖò ajɔ enɛ lɛ mɛ? Enyi mǐ nɔ wà ɖagbe nú mɛ ɖevo lɛ ɔ, ɖò kpaa mɛ ɔ, é nɔ sísɛ́ ye lɔmɔ̌ bɔ ye nɔ sú axɔ́ tɔn mǐ. (Nǔx. 14:22) Enyi mɛ ɖevo lɛ na bo ma nɔ wà ɖagbe nú mǐ ǎ ɔ, mǐ ɖó na kpó ɖò nǔ ɖagbe wà nú ye wɛ. Enɛ sixu zɔ́n bɔ ye huzu jijɔ bo na wà ɖagbe nú mǐ.—Hlɔ. 12:20.

Enyi mǐ nɔ wà ɖagbe bo jó nǔnyanyawiwa dó ɔ, mǐɖesunɔ nɔ ɖu lè tɔn. Nɔví sunnu kpo nɔví nyɔnu kpo gegě ɖɔ ɖɔ nǔ nyí mɔ̌ nú emi. Kpɔ́n kpɔ́ndéwú Nancy tɔn. É ɖɔ: “Hwenu e un ɖò susu wɛ é ɔ, un nɔ lin tamɛ kpɔ́n cobo nɔ wà nǔ ǎ, un nɔ zán gbɛ̀ bliblí bo nɔ lɛ́ sí mɛ ǎ. É ɖò mɔ̌ có, ee un jɛ nǔgbododó Mawu tɔn e kúnkplá ɖagbewiwa lɛ é kplɔ́n jí, bo lɛ́ jɛ ye zán jí é ɔ, un mɔ ɖɔ un ɖó awǎjijɛ. Dìn ɔ, un ɖó wi ɖò ta.”

Hwɛjijɔ ɖaxó hugǎn e wu mǐ nɔ sɔnǔ nú ɖagbewiwa é wɛ nyí ɖɔ mɔ̌ wiwa nɔ hɛn xomɛ Jehovah tɔn hun. Mɛ gegě na bo ma nɔ mɔ nǔ e mǐ nɔ wà lɛ é ǎ ɔ, Jehovah ka nɔ mɔ. Hweɖebǔnu e mǐ wà nǔ ɖagbe, bo lɛ́ ɖó linlin ɖagbe é ɔ, é nɔ tuùn. (Efɛ. 6:7, 8) Nɛ̌ é ka nɔ dó ajɔ mǐ gbɔn? ‘Jehovah nɔ nyɔ́ xomɛ dó mɛ ɖagbe wu.’ (Nǔx. 12:2) Enɛ wu ɔ, mi nú mǐ ni kpó ɖò nǔ sɔ́ nú ɖagbewiwa wɛ. Jehovah d’akpá bo na na “susu, yɛ̌yi, kpodo fífá kpo mɛ e nɔ wà nǔ ɖagbe lɛ bǐ.”—Hlɔ. 2:10.

^ akpá. 2 È ɖyɔ nyikɔ ɖé lɛ.