Skip to content

Yì xósɛxweta ɔ jí

Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn Lɛ

Sɔ́ gbè ɖokpo Fɔngbe

 XÓTA NǓKPLƆNKPLƆN TƆN 20

Gbɔ Didó nú Mɛ Ðěɖee È Xò Daka Ye Wu lɛ É

Gbɔ Didó nú Mɛ Ðěɖee È Xò Daka Ye Wu lɛ É

“Mawu e nɔ dó gbɔ nú mɛ ɖò ali bǐ nu é . . . nɔ dó gbɔ nú mǐ, ɖò wuvɛ̌ e mǐ nɔ mɔ lɛ bǐ mɛ.”—2 KƆ. 1:3, 4.

HAN 134 Vǐ lɛ Nyí Nǔnina Mawu Tɔn Ðé

XÓNUSƆ́ÐÓTE *

1-2. (a) Kpɔ́ndéwú tɛ ka xlɛ́ ɖɔ mǐ ɖó hudo gbɔdónúmɛ tɔn ɖò jɔwamɔ linu, bo lɛ́ ɖó nǔwukpíkpé e sixu dó gbɔ nú mɛ ɖevo lɛ é? (b) Nɛ̌ è ka ko dó akpa ayi vǐ ɖé lɛ tɔn wu gbɔn?

ÐÒ JƆWAMƆ linu ɔ, gbɛtɔ́ lɛ nɔ ɖó hudo gbɔdónúmɛ tɔn, ye lɛ́ ɖó nǔwukpíkpé jiwǔ ɖé bo na dó gbɔ nú mɛ ɖevo lɛ. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, enyi vǐ kpɛví ɖé ɖò ayihun da wɛ bo j’ayǐ lobo gblé wǔ dó koli ɔ, é sixu bɛ́ wezun kpo avǐ kpo yì tɔ́ tɔn alǒ nɔ tɔn gɔ́n. Mɛjitɔ́ lɛ sixu hu akpa ɔ ǎ, amɔ̌ ye sixu dó gbɔ nú vǐ ɔ. Ye sixu kan nǔ e jɛ é byɔ ɛ, súnsún ɖasin n’i, dó n’abwɛ n’i, bɔ vlafo ɔ, ye sixu sá nǔɖe dó akpa ɔ mɛ alǒ bla. Zaan ɔ, vǐ ɔ nɔ xwɛ, bo tlɛ sixu lɛ́ jɛ ayihun tɔn da jí. Hwenu ɖò yiyi wɛ ɔ, akpa ɔ na wá kú.

2 Amɔ̌, hweɖelɛnu ɔ, mɛɖé lɛ nɔ xò daka vǐ kpɛví ɖé lɛ wu tawun. Ye nɔ ɖóxó xá ye gannugánnú. Ye sixu wà mɔ̌ xá ye azɔn ɖokpo, alǒ nú xwè gegě. Ðebǔ wɛ é na bo nyí ɔ, nǔ e jɛ é sixu zɔ́n bɔ ayi vǐ ɔ tɔn xò akpa. Ðò ninɔmɛ ɖé lɛ mɛ ɔ, è nɔ wlí dakaxovǐkpɛvíwutɔ́ ɔ bo nɔ dɔn tó n’i. Ðò ninɔmɛ ɖevo lɛ mɛ ɔ, é sixu cí ɖɔ dakaxovǐkpɛvíwutɔ́ ɔ xógló tódɔnnúmɛ ɖɔhun. Enyi è na bo tlɛ yawǔ da hwɛ nú dakaxovǐkpɛvíwutɔ́ ɔ, wuvɛ̌ e nǔwalɔ tɔn ɖó nú vǐ kpɛví ɔ é sixu nɔ ayǐ kaka b’ɛ sù.

3. Lee è ɖɔ gbɔn ɖò 2 Kɔlɛntinu lɛ 1:3, 4 mɛ é ɔ, etɛ ka nyí jlǒ Jehovah tɔn? Nǔkanbyɔ tɛ lɛ mǐ ka na gbéjé kpɔ́n?

3 Enyi Klisanwun e è ɖóxó xá ɖò kpɛví é ɖé kpó ɖò xwi ɖí xá wuvɛ̌ nǔ e jɛ wá yì é tɔn wɛ ɔ, etɛ ka sixu d’alɔ ɛ? (Xà 2 Kɔlɛntinu lɛ 1:3, 4.) É ɖò wɛn ɖɔ, jlǒ Jehovah tɔn wɛ nyí ɖɔ lɛngbɔ̌ tɔn lɛ ni mɔ wanyiyi kpo gbɔdónúmɛ kpo ee sín hudo ye ɖó é. Enɛ wu ɔ, mi nú mǐ ni gbéjé nǔkanbyɔ atɔn elɔ lɛ kpɔ́n: (1) Etɛwu mɛ ɖěɖee è ɖóxó xá ɖò kpɛví lɛ é ka sixu ɖó hudo gbɔdónúmɛ tɔn? (2) Mɛ̌ mɛ̌ e ka sixu dó gbɔ e sín  hudo ye ɖó é nú ye? (3) Nɛ̌ mǐ ka sixu dó gbɔ nú ye b’ɛ na kpa mǐ gbɔn?

ETƐWU YE KA ÐÓ HUDO GBƆDÓNÚMƐ TƆN?

4-5. (a) Etɛwu é ka ɖò taji ɖɔ è ni tuùn ɖɔ vǐ lɛ gbɔn vo nú mɛxo lɛ? (b) Enyi è xò daka vǐ kpɛví ɖé wu ɔ, etɛ enɛ ka sixu wà dó jiɖe e é nɔ ɖó dó mɛ ɖevo lɛ wu é wu?

4 Mɛxo ɖěɖee è ɖóxó xá gannugánnú ɖò kpɛví lɛ é sixu kpó ɖò hudo gbɔdónúmɛ tɔn ɖó wɛ, enyi xwè gegě na bo tlɛ ko wá yì ɔ nɛ. Etɛwu? Bo na dó mɔ nǔ jɛ mɛ ɔ, mǐ ɖó na tuùn jɛ nukɔn hwɛ̌ ɖɔ vǐ kpɛví lɛ gbɔn vo tawun nú mɛxo lɛ. Hwɛhwɛ ɔ, enyi è xò daka vǐ ɖé wu ɔ, ali e nu é nɔ sè wuvɛ̌ tɔn ɖè é nɔ gbɔn vo tawun nú ali e nu mɛxo e wu è xò daka é ɖé na sè wuvɛ̌ tɔn ɖè é. Mǐ ni kpɔ́n kpɔ́ndéwú ɖé lɛ.

5 Vǐ lɛ nɔ ba na vɛ́ kpo mɛ ɖěɖee ɖò ye kplɔ́n wɛ bo ɖò nukún kpé dó ye wu wɛ lɛ é kpo, lobo nɔ lɛ́ ba na ɖeji dó ye wu. Kancica mɔhun nɔ zɔ́n bɔ vǐ lɛ nɔ mɔ ɖɔ emi ɖò ayijayǐ mɛ, bo nɔ lɛ́ kplɔ́n ye ɖɔ ye ni nɔ ɖeji dó mɛ ɖevo e yí wǎn nú ye lɛ é wu. (Ðɛh. 22:10) É blawǔ ɖɔ hwɛhwɛ ɔ, vǐ kpɛví lɛ ɖesu sín xwégbe wɛ nǔ ɔ nɔ jɛ ɖè, bɔ hɛnnumɔ ee sɛkpɔ xwédo ɔ hugǎn é alǒ xɔ́ntɔn vívɛ́ xwédo ɔ tɔn lɛ wɛ ka nɔ yawǔ dó nǔ ɔ sin. Enyi mɛ e wu vǐ kpɛví ɖé ɖeji dó é wà nǔ ɖò ali enɛ nu ɔ, é sixu vɛwǔ tawun nú vǐ ɔ bɔ é na nɔ ɖeji dó mɛ ɖevo lɛ wu, nú xwè na bo tlɛ ko yì tawun ɔ nɛ.

6. Etɛwu xó ɖiɖó xá vǐ kpɛví lɛ ka nyí daka xò ye wǔ kpo nǔ hɛn gblé dó ye wǔ kpo?

6 Vǐ kpɛví lɛ sixu cyɔn alɔ yeɖée jí ǎ, bɔ xó ɖiɖó xá ye nyí daka xò ye wǔ, kpo nǔ hɛn gblé dó ye wǔ kpo. Xó ɖiɖó xá vǐ kpɛví lɛ xwè gegě jɛ nukɔn nú hwenu e ye na zin ganji é sixu wà nǔ dó ye wu tawun. É sixu sló kɔ nú linlin e ye nɔ ɖó dó mɛ̌ yeɖesunɔ tɔn, alǒ mɛ e jló bo na vɛ́ kpo ye kpo é tɔn wu.

7. (a) Etɛwu é ka nɔ bɔkun nú dakaxovǐkpɛvíwutɔ́ ɖé bonu é na flú vǐ kpɛví ɖé? Nɛ̌ dakaxovǐkpɛvíwutɔ́ ɔ ka nɔ wà mɔ̌ gbɔn? (b) Etɛ lɛ mɛ adingban mɔhun lɛ ka nɔ tɔ́n kɔ dó?

7 Vǐ lɛ ko sù sɔmɔ̌ bo na lin tamɛ kpɔ́n lobo wá gbeta lɛ kɔn, alǒ na tuùn awovínú lɛ bo na nyi alɔ nú ye ǎ. (1 Kɔ. 13:11) Enɛ wu ɔ, é nɔ bɔkun nú dakaxovǐkpɛvíwutɔ́ lɛ tawun bɔ ye nɔ flú vǐ lɛ. Dakaxovǐkpɛvíwutɔ́ lɛ nɔ ɖó adingban baɖabaɖa lɛ nú ye, ɖi kpɔ́ndéwú ɔ, ye nɔ ɖɔ nú vǐ ɔ ɖɔ hwɛ éɖesu tɔn wɛ, é kún ɖó na ɖɔ nǔ e jɛ é nú mɛɖé ó, lé é ɖɔ nú mɛɖé ɔ, mɛ ɔ kún na ɖótó è, alǒ kéya nú xó tɔn ó; ye nɔ lɛ́ ɖ’adingban ɖɔ wanyiyi jɔ wanyiyi e mɛxo ɖé ɖó nú vǐ kpɛví ɖé é ɖiɖexlɛ́ ɛ wɛ xó ɖiɖó xá ɛ nyí. Adingban mɔhun lɛ sixu sló kɔ nú nǔwukpíkpé tamɛ linlin tɔn vǐ ɖé tɔn kpo linlin e é nɔ ɖó dó nǔgboɖiɖɔ wu é kpo nú xwè gegě. Vǐ mɔhun ɖò susu wɛ ɔ, é sixu nɔ lin ɖɔ emi nyí mɛbliblí bɔ é kún jɛxa ɖɔ è ni yí wǎn nú emi alǒ dó gbɔ nú emi ó.

8. Etɛwu mǐ ka sixu ɖeji ɖɔ Jehovah hɛn ɔ, é na dó gbɔ nú mɛ ɖěɖee wu è xò daka lɛ é?

8 É kpaca mǐ ǎ ɖɔ xó ɖiɖó xá vǐ kpɛví ɖé sixu wà nǔ dó wǔtu tɔn nú hwenu línlín. Kpɔ́n lee acɛgbigba mɔhun nyla sɔ́ é! Jijɔ enɛ e gbakpé é xlɛ́ céɖécéɖé ɖɔ mǐ ɖò azǎn gudogudo tɔn lɛ mɛ, bɔ mɛ gegě kún “ɖó wanyiyi ɖebǔ [ó]” lobɔ “gbɛtɔ́ dídá awoxotɔ́ lɛ fɔ́n tɛgbɛ ɔ, ye na ɖò nǔ nyanya wà d’eji wɛ.” (2 Tim. 3:1-5, 13) Wlɛnwín Satáan tɔn lɛ nyla tawun, bɔ é blawǔ tawun ɖɔ gbɛtɔ́ lɛ nɔ wà nǔ e nɔ hɛn xomɛ tɔn hun é. Amɔ̌, Jehovah ɖó hlɔnhlɔn hú Satáan alǒ mɛ e ɖò ahwan tɔn mɛ lɛ é flaflá tɔn. É ɖò vi mɛ dó wlɛnwín Satáan tɔn lɛ wu gbeɖé ǎ. Mǐ sixu ɖeji ɖɔ Jehovah mɔ nǔ jɛ wuvɛ̌ e sè wɛ mǐ ɖè lɛ é mɛ bǐ mlɛ́mlɛ́, bo sixu dó gbɔ e sín hudo mǐ ɖó é nú mǐ. Nyɔna ɖé wɛ é nyí ɖɔ mǐ ɖò “Mawu e nɔ dó gbɔ nú  mɛ ɖò ali bǐ nu é [sɛn wɛ]. É nɔ dó gbɔ nú mǐ, ɖò wuvɛ̌ e mǐ nɔ mɔ lɛ mɛ, bonu mǐ na sixu sɔ́ gbɔ e é dó nú mǐɖesunɔ ɔ dó dó gbɔ nú mɛ e ɖò wuvɛ̌ tɛnmɛ tɛnmɛ mɔ wɛ lɛ.” (2 Kɔ. 1:3, 4) Mɛ̌ mɛ̌ e Jehovah ka nɔ zán dó dó gbɔ nú mǐ lo?

MƐ̌ MƐ̌ E KA SIXU DÓ GBƆ NÚ YE?

9. Sɔgbe xá xó Davidi tɔn e ɖò Ðɛhan 27:10 mɛ é ɔ, etɛ Jehovah ka na wà nú mɛ ɖěɖee xwédo yetɔn jó jɛ nyi ko mɛ na lɛ é?

9 Mɛ ɖěɖee mɛjitɔ́ yetɔn lɛ jó jɛ nyi ko mɛ na lɛ é, alǒ mɛ e wu mɛ e sɛkpɔ ye lɛ é xò daka lɛ é ɔ, ye sixu ɖó hudo gbɔdónúmɛ tɔn tawun. Ðɛhanwlantɔ́ Davidi tuùn ɖɔ Jehovah wɛ nyí mɛ ɖejid’ewu hugǎn e sixu dó gbɔ nú mɛ é. (Xà Ðɛhan 27:10.) Davidi ɖi nǔ ɖɔ Jehovah nɔ kpé nukún mɛ ɖěɖee mɛvívɛ́ yetɔn gbɛ́ lɛ é wu. Nɛ̌ Jehovah ka nɔ wà mɔ̌ gbɔn? É nɔ zán mɛsɛntɔ́ tɔn gbejinɔtɔ́ lɛ. Jehovah sɛntɔ́ hatɔ́ mǐtɔn lɛ nyí xwédo gbigbɔ tɔn mǐtɔn. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, Jezu ɖɔ ɖɔ mɛ ɖěɖee xò kpóɖó nú emi ɖò Jehovah sinsɛn mɛ lɛ é nyí nɔví sunnu, nɔví nyɔnu, kpo nɔ emitɔn kpo.—Mat. 12:48-50.

10. Nɛ̌ mɛsɛ́dó Pɔlu ka tinmɛ mɛxo sín azɔ̌ tɔn gbɔn?

10 Mǐ ni kpɔ́n kpɔ́ndéwú ee xlɛ́ ɖɔ agun Klisanwun tɔn cí xwédo ɖé ɖɔhun é ɖokpo. Mɛsɛ́dó Pɔlu nyí mɛxo agun tɔn gbejinɔtɔ́ azɔ̌syɛnsyɛnwatɔ́ ɖé. É zé kpɔ́ndéwú ɖagbe ɖé ɖ’ayǐ bɔ Mawu tlɛ sɔ́ d’ayi mɛ n’i, bɔ é ɖɔ ɖɔ è ni nɔ wà nǔ emi ɖɔhun lee emi nɔ wà nǔ Klisu ɖɔhun gbɔn é. (1 Kɔ. 11:1) Ðǒ ayi lee Pɔlu tinmɛ mɛxo sín azɔ̌ tɔn gbɔn é wu: “Mǐ fá xomɛ dó mi wu, vǐnɔ e ɖò nukún kpé dó vǐ tɔn lɛ wu wɛ ɔ ɖɔhun.” (1 Tɛ. 2:7) Mɛxo gbejinɔtɔ́ égbé tɔn lɛ lɔ sixu zán xógbe fífá ee dɔn mɛ lɛ é, hwenu e ye ɖò Biblu zán dó dó gbɔ nú mɛ e ɖó hudo tɔn lɛ é wɛ é.

Hwɛhwɛ ɔ, nɔví nyɔnu e ko zin lɛ é wɛ gbɔ didó nú mɛnɔ kpa hugǎn (Kpɔ́n akpáxwé 11gɔ́ ɔ) *

11. Etɛ ka xlɛ́ ɖɔ é kún nyí mɛxo lɛ kɛɖɛ wɛ sixu dó gbɔ nú mɛ ó?

11 Mɛxo lɛ kɛɖɛ jɛn ka sixu dó gbɔ nú mɛ e wu è xò daka lɛ é à? Eǒ. Mǐ bǐ wɛ ɖó na “dó wusyɛn lanmɛ nú [mǐ]ɖée.” (1 Tɛ. 4:18) Nɔví nyɔnu Klisanwun ee ko zin lɛ é wɛ jɛxa hugǎn bo sixu dó wusyɛn lanmɛ nú nɔví nyɔnu e ɖó hudo gbɔdónúmɛ tɔn lɛ é. É sɔgbe tawun ɖɔ Jehovah Mawu sɔ́ éɖée  jlɛ́ dó nɔ e ɖò gbɔ dó nú vǐ tɔn wɛ é ɖé wu. (Eza. 66:13) Kpɔ́ndéwú nyɔnu ɖěɖee dó gbɔ nú mɛ ɖevo lɛ é tɔn ɖò Biblu mɛ. (Hwɛ. 11:37-40) Nú Jehovah mɔ Klisanwun nyɔnu lɛ égbé bonu ye ɖò gbɔ dó nú nɔví nyɔnu hatɔ́ ee ɖò wuvɛ̌ sè wɛ lɛ é ɔ, é nɔ víví n’i tawun. Ðò ninɔmɛ ɖé lɛ mɛ ɔ, mɛxo ɖokpo alǒ we sixu ɖɔ nú nɔví nyɔnu e zin é ɖé ɖò nǔglɔ ɖɔ é ni d’alɔ nɔví nyɔnu e ɖò wuvɛ̌ sè wɛ é gbɔn mɔ̌. *

NƐ̌ MǏ KA SIXU DÓ GBƆ NÚ YE GBƆN?

12. Etɛ mǐ ka na ɖò acéjí bo ma na wà ǎ?

12 É ɖò wɛn ɖɔ mǐ nɔ cɔ́ mǐɖée, bo kún nɔ dó nu xó e Klisanwun hatɔ́ ɖé ma jló ɖɔ mɛ bǐ ni tuùn ǎ é mɛ ó. (1 Tɛ. 4:11) Etɛ mǐ ka sixu wà nú mɛ e ɖó hudo alɔdó kpo gbɔdónúmɛ kpo tɔn lɛ é lo? Mǐ ni kpɔ́n ali e nu mǐ sixu dó gbɔ nú ye sɔgbe xá Biblu ɖè é atɔ́ɔ́n.

13. Lee 1 Axɔsu lɛ 19:5-8 xlɛ́ gbɔn é ɔ, etɛ wɛnsagun Jehovah tɔn ka wà nú Elíi? Nɛ̌ mǐ ka sixu xwedó kpɔ́ndéwú wɛnsagun ɔ tɔn gbɔn?

13 Dǒ alɔ mɛ ɖò ali tawun tawun lɛ nu. Hwenu e gbeyiɖɔ Elíi ɖò hinhɔn dó ta tɔn jí wɛ é ɔ, awakanmɛ kú i, kaka bɔ é jló na kú. Jehovah sɛ́ wɛnsagun hlɔnhlɔnnɔ ɖé dó è bonu é na dó wusyɛn lanmɛ n’i. Wɛnsagun ɔ d’alɔ ɛ ɖò ali tawun tawun lɛ nu. É na nǔɖuɖu zozo ɖé Elíi bo dó wusyɛn lanmɛ n’i ɖɔ é ni ɖu. (Xà 1 Axɔsu lɛ 19:5-8.) Tan enɛ xlɛ́ nǔgbo e w’azɔ̌ é ɖé: Hweɖelɛnu ɔ, xomɛnyínyɔ́ núwiwa klewun ɖé sixu wà ɖagbe tawun. Vlafo nǔɖuɖu ɖé, nǔnina klewun ɖé, alǒ, xó e mǐ lin tamɛ kpɔ́n ganji bo wlan é ɖé sixu na jiɖe nɔví sunnu, alǒ nɔví nyɔnu e ayi tɔn xò akpa é ɖé ɖɔ mǐ yí wǎn n’i bɔ nǔ tɔn lɛ́ ɖu ayi mɛ nú mǐ. Nú é nɔ vɛwǔ nú mǐ bonu mǐ na ɖɔ xó xá mɛɖé dó lee nǔ cí n’i é wu ɔ, mǐ sixu wà nǔ klewun ɖé ɖò nǔ enɛ lɛ mɛ.

14. Etɛ tan e ɖɔ xó dó Elíi wu é ka sixu kplɔ́n mǐ?

14 Blǒ bonu mɛ e flú é ɖé ni mɔ ɖɔ emi ɖò ayijayǐ mɛ. Tan e ɖɔ xó dó Elíi wu é sixu lɛ́ kplɔ́n nǔ ɖevo mǐ. Jehovah gbɔn nǔjiwǔ gblamɛ bo d’alɔ e sín hudo gbeyiɖɔ ɔ ɖó, bo na zɔn ali kaka yì Holɛbu Só ɔ kɔn é è. Vlafo ɖó gbeyiɖɔ ɔ ɖò kaka zɔ fí enɛ e Jehovah jɛ akɔ xá togun tɔn ɖè xwè kanweko nabi ɖé ɖíe é wutu ɔ, é mɔ éɖée ɖò ayijayǐ mɛ. É sixu ko mɔ ɖɔ mɛ e ɖò gbě emitɔn nya wɛ, bo na xò daka emi wu lɛ é sín alɔ kún sɔ́ sixu jɛ emi wu dìn ó. Etɛ enɛ ka sixu kplɔ́n mǐ? Nú mǐ jló na dó gbɔ nú mɛ e wu è xò daka lɛ é ɔ, mǐ ɖó na tó d’alɔ ye hwɛ̌, bɔ ye na mɔ ɖɔ emi ɖò ayijayǐ mɛ. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, mɛxo lɛ ɖó na hɛn dó ayi mɛ ɖɔ nɔví nyɔnu e flú bǐ é ɖé sixu mɔ ɖɔ emi ɖò ayijayǐ mɛ bo lɛ́ vo hugǎn, enyi è yì mɔ ɛ ɖò xwégbe ɖò ninɔmɛ ɖagbe ɖé mɛ bɔ é ma nyí Kpléxɔ Axɔ́suɖuto ɔ tɔn mɛ ǎ ɔ nɛ. Mɛ ɖevo ka sixu ba flíjɛ enɛ tɔn.

Enyi mǐ nɔ ɖótó mɛ ɖevo lɛ kpo sɔxwixwe kpo, nɔ xoɖɛ xá ye kpo ayi bǐ kpo, lobo nɔ cyan xógbe e sixu dó gbɔ nú ye lɛ é ɔ, mǐ sixu gbɔ azɔn nú ye (Kpɔ́n akpáxwé 15-20) *

15-16. Etɛ tóɖómɛtɔ́ ɖagbe ɖé nyínyí ka byɔ?

15 Nyǐ tóɖómɛtɔ́ ɖagbe ɖé. Biblu ɖè wě elɔ e zawě é xá mɛ: “Mɛ bǐ ɖó na nɔ yawǔ ɖótó mɛ, bo na nɔ zɔn xó jí ǎ.” (Ja. 1:19, nwt) Mǐ ka nyí tóɖómɛtɔ́ ɖagbe à? Mǐ sixu lin ɖɔ tóɖiɖó mɛ ɔ xwíi cící kpowun wɛ, cí nǔ ɖɔ mǐ na ɖò finɛ xwíi bo na ɖò mɛ ɔ kpɔ́n wɛ lobo na ɖɔ nǔtí ǎ. Amɔ̌, tóɖiɖó mɛ ganji byɔ nǔ hú mɔ̌. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, Elíi wá ɖɔ wuvɛ̌ e sè wɛ é ɖè é bǐ nú Jehovah, bɔ Jehovah ɖótó è tawun. Jehovah mɔ ɖɔ ado hu Elíi bɔ é mɔ ɖɔ emi ɖò emiɖokpo lobo lin ɖɔ tagba e jɛ wɛ emi ɖè lɛ é bǐ nyí vɔ̌tɔ́. Jehovah d’alɔ ɛ kpo wanyiyi kpo ɖò linkpɔ́n tɔn lɛ bǐ mɛ. É xlɛ́ ɖɔ emi ɖótó Elíi ganji.—1 Axɔ. 19:9-11, 15-18.

16 Nɛ̌ mǐ ka sixu xlɛ́ ɖɔ mǐ nɔ mɔ nǔ jɛ ninɔmɛ mɛtɔn mɛ bo nɔ lɛ́ sè wuvɛ̌ xá mɛ dó ɖè wanyiyi xlɛ́, hwenu e mǐ ɖò tó ɖó mɛ wɛ é gbɔn? Hweɖelɛnu ɔ, xó e wlí yɛ̌yi nú mɛ lɛ é kpo xomɛnyínyɔ́xó lɛ kpo sixu xlɛ́  lee nǔ cí nú mǐ é. A sixu ɖɔ: “É vɛ́ nú mì ɖɔ nǔ mɔhun jɛ dó wǔ we! È ɖó na wà nǔ xá vǐ kpɛví ɖé gbɔn mɔ̌ ǎ!” Vlafo a sixu kan nǔ ɖokpo alǒ we byɔ, bo na mɔ tɛn dó mɔ nǔ jɛ nǔ e ɖɔ wɛ xɔ́ntɔn e ɖò wuvɛ̌ mɛ é ɖè é wu. A sixu kanbyɔ ɛ ɖɔ: “A na sixu kɛnklɛn d’alɔ mì bonu má mɔ nǔ jɛ nǔ e ɖɔ wɛ a ɖè ɔ mɛ à?” alǒ “Ee a ɖɔ mɔ̌ é ɔ, un mɔ ɖɔ . . . Xó e ɖɔ wɛ jɛn a ɖè é nɛ à?” Xógbe wanyiyi tɔn enɛ lɛ sixu na ganjɛwu mɛ ɔ ɖɔ a ɖò tó ɖó è wɛ ganji, bo ɖò tintɛnkpɔn wɛ bo na mɔ nǔ jɛ nǔ ɔ mɛ.—1 Kɔ. 13:4, 7.

17. Etɛwu mǐ ka ɖó na nɔ ɖó suúlu ‘bo na nɔ zɔn xó jí ǎ’?

17 Nɔ acéjí, ‘bo ma nɔ zɔn xó jí ó.’ Ma gbò xó dó nu nú mɛ ɔ bo na mɔ tɛn dó ɖè wě xá ɛ, alǒ bo na dó jla linlin tɔn ɖó ó. Ðǒ suúlu! Ee Elíi wá ɖò nǔ e ɖò ayi tɔn mɛ é bǐ ɖɔ nú Jehovah wɛ é ɔ, é zán xógbe syɛnsyɛn lɛ dó ɖɔ wuvɛ̌ tɔn lɛ. Nukɔnmɛ hwenu e Jehovah na hlɔnhlɔn nǔɖiɖi Elíi tɔn gudo é ɔ, Elíi lɛ́ ɖɔ lee nǔ cí n’i é bǐ bo lɛ́ zán xógbe ɖokpo ɔ lɛ. (1 Axɔ. 19:9, 10, 13, 14) Etɛ enɛ ka kplɔ́n mǐ? Hweɖelɛnu ɔ, mɛ e flú bǐ lɛ é nɔ ba na ɖɔ nǔ e ɖò ayi yetɔn mɛ é hugǎn azɔn ɖokpo. Jehovah ɖɔhun ɔ, mǐ jló na nɔ ɖótó mɛ kpo sɔxwixwe kpo. Mǐ na nɔ tɛ́n kpɔ́n bo na ɖɔ lee ye na ɖeɖɛ ninɔmɛ ɔ gbɔn é ǎ, é nyɔ́ wà ɔ, mǐ na mɔ nǔ jɛ ninɔmɛ yetɔn mɛ bo na nɔ sè wuvɛ̌ xá ye.—1 Pi. 3:8.

18. Ðɛ alɔkpa tɛ lɛ mǐ ka sixu xò dó dó gbɔ nú mɛ ɖěɖee ɖò wuvɛ̌ mɛ lɛ é? Etɛwu?

18 Xoɖɛ xá mɛ e ɖò wuvɛ̌ mɛ é kpo ayi bǐ kpo. É sixu vɛwǔ nú mɛ e flú bǐ é ɖé b’ɛ na xoɖɛ. É sixu mɔ ɖɔ emi kún sɔ́ jɛxa bo na sɛkpɔ Jehovah ó. Enyi mǐ jló na dó gbɔ nú mɛ mɔhun ɔ, mǐ sixu zán nyikɔ tɔn dó xoɖɛ kpo é kpo. Mǐ sixu ɖɔ lee mɛ e flú bǐ é xɔ akwɛ nú mǐ kpo agun ɔ kpo sɔ́ é dó ɖɛ ɔ mɛ. Mǐ sixu byɔ Jehovah ɖɔ é ni ɖè wuvɛ̌ lɛngbɔ̌ xɔ akwɛ tɔn enɛ tɔn kpò, bo lɛ́ dó gbɔ n’i. Ðɛ mɔhun xixo sixu dó gbɔ nú mɛ tawun.—Ja. 5:16.

19. Etɛ ka sixu d’alɔ mǐ bɔ mǐ na sɔnǔ bo dó gbɔ nú mɛɖé?

 19 Cyan xógbe e nɔ gbɔ azɔn nú mɛ bo nɔ lɛ́ dó gbɔ nú mɛ lɛ é. Cobonu a na ɖɔ xó hǔn, lin tamɛ kpɔ́n. Xó e è ma lin tamɛ kpɔ́n cobo ɖɔ ǎ é sixu gblé wǔ mɛ. Xomɛnyínyɔ́xó lɛ ka sixu gbɔ azɔn nú mɛ. (Nǔx. 12:18, nwt) Enɛ wu ɔ, xoɖɛ sɛ́dó Jehovah bo na dó mɔ xógbe xomɛnyínyɔ́ tɔn, gbɔdónúmɛ tɔn kpo ee na ɖè wuvɛ̌ mɛ ɔ tɔn kpò lɛ é kpo. Hɛn dó ayi mɛ ɖɔ xógbe ɖebǔ kún sixu ɖó hlɔnhlɔn sɔ xó Jehovah tɔn e ɖò Biblu mɛ lɛ é ó.—Ebl. 4:12.

20. Etɛ nǔ nyanya e jɛ dó mɛɖé lɛ wu é ka sixu zɔ́n bɔ ye lin? Etɛ mǐ ka jló na flín ye?

20 Mɛ e è ko ɖóxó xá ɖò kpɛví é ɖé sixu mɔ ɖɔ emi nyí mɛbliblí, kún hwɛ́n nǔɖe ó, alǒ kún tlɛ jɛxa bonu è na yí wǎn nú emi ó. Adingban baɖabaɖa ɖé wɛ nyí enɛ! Enɛ wu ɔ, zǎn Biblu dó flín lee ye xɔ akwɛ sɔ ɖò Jehovah nukúnmɛ é ye. (Kpɔ́n gbǎví, “ Wemafɔ Biblu Tɔn E Dó Gbɔ nú Mɛ lɛ É.”) Flín lee wɛnsagun ɖé dó wusyɛn lanmɛ nú gbeyiɖɔ Daniyɛli kpo xomɛnyínyɔ́ kpo gbɔn, hwenu e gǎn vɔ ɖò wǔ tɔn b’ɛ flú é é. Jehovah jló ɖɔ mɛvívɛ́ emitɔn enɛ ni tuùn ɖɔ é xɔ akwɛ nú emi. (Dan. 10:2, 11, 19) Mɔ̌ ɖokpo ɔ, nɔví mǐtɔn e ɖò wuvɛ̌ mɛ lɛ é lɔ xɔ akwɛ nú Jehovah!

21. Etɛ ka na jɛ dó nǔwanyidotɔ́ e ma lɛkɔ sín hwɛ yetɔn lɛ gudo ǎ lɛ é bǐ wu? Dìn hwɛ̌ ɔ, etɛ mǐ bǐ ka ɖó na kánɖeji bo na wà?

21 Enyi mǐ dó gbɔ nú mɛ ɖevo lɛ ɔ, mǐ nɔ flín ye ɖɔ Jehovah yí wǎn nú ye. Mǐ ɖó na wɔn gbeɖé ɖɔ Jehovah lɛ́ nyí Mawu nǔjlɔjlɔwatɔ́ ɖé ǎ. Xó ɖó xá vǐ kpɛví núwiwa ɖě ɖò hwlahwlá dó è ǎ. Jehovah nɔ mɔ nǔ bǐ, é na gɔn tó dɔn nú nǔwanyidotɔ́ e ma lɛkɔ sín hwɛ tɔn lɛ gudo lɛ é ǎ. (Kɛ́n. 14:18) Dìn hwɛ̌ ɔ, mi nú mǐ bǐ ni wà nǔ e wu mǐ kpé é bǐ bo nɔ ɖè wanyiyi xlɛ́ mɛ ɖěɖee wu è xò daka mɔhun lɛ é. Gɔ́ na ɔ, tuùn e mǐ tuùn ɖɔ Jehovah na gbɔ azɔn nú mɛ ɖěɖee wu Satáan kpo gbɛ̀ tɔn kpo xò daka lɛ é bǐ mlɛ́mlɛ́ é nɔ dó gbɔ nú mǐ tawun! Zaanɖé dìn ɔ, nǔ e nɔ ɖó wuvɛ̌ nú mɛ lɛ é ɖě sɔ́ na wá ayi mɛ nú mǐ gbeɖé ǎ.—Eza. 65:17.

HAN 109 Yǐ Wǎn Ðaxó nú Mɛ Sín Ayi Mɛ

^ akpá. 5 Mɛ ɖěɖee è ɖóxó xá ɖò kpɛví lɛ é sixu mɔ wuvɛ̌ gegě, enyi xwè gegě na bo tlɛ wá yì ɔ nɛ. Xóta elɔ na d’alɔ mǐ bɔ mǐ na mɔ nǔ jɛ nǔ e wu nǔ nɔ nyí mɔ̌ é mɛ. Mǐ na lɛ́ ɖɔ xó dó mɛ ɖěɖee sixu kpéwú bo dó gbɔ nú mɛ mɔhun lɛ é jí. Gudo mɛ ɔ, mǐ na kɛnu dó ali tawun tawun e nu mǐ sixu dó gbɔ nú ye ɖè lɛ é ɖé lɛ wu.

^ akpá. 11 Nú mɛ e wu è xò daka é ɖé jló na ba alɔdó mɛ e tuùn azɔ̌ ɖò ali enɛ nu é ɖé tɔn ɔ, éɖesunɔ xó wɛ.

^ akpá. 76 ÐIÐE LƐ SÍN TINMƐ: Nɔví nyɔnu e ko zin é ɖé ɖò gbɔ dó nú nɔví nyɔnu e ɖò wuvɛ̌ sè wɛ ɖò lanmɛ é ɖé wɛ.

^ akpá. 78 ÐIÐE LƐ SÍN TINMƐ: Mɛxo we yì ba nɔví nyɔnu e ɖò wuvɛ̌ mɛ é ɖé kpɔ́n. Nɔví nyɔnu ɔ ylɔ́ nɔví nyɔnu e zin é ɖé dó mɛbakpɔ́n ɔ tɛnmɛ.