Skip to content

Yì xósɛxweta ɔ jí

Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn Lɛ

Sɔ́ gbè ɖokpo Fɔngbe

 XÓTA NǓKPLƆNKPLƆN TƆN 30

Nǔ Xó ɔ Ni Byɔ Ayi Mɛ nú Mɛ E Ma Nɔ Ba Sinsɛnxó Ǎ lɛ É

Nǔ Xó ɔ Ni Byɔ Ayi Mɛ nú Mɛ E Ma Nɔ Ba Sinsɛnxó Ǎ lɛ É

“Un sɔ́ nyɛɖée dó bló nǔ bǐ nú mɛ bǐ, bo na dó sixu hwlɛn mɛɖé lɛ gán gbɔn alɔkpa lɛ bǐ mɛ.”—1 KƆ. 9:22.

HAN 82 ‘Weziza Mitɔn Ni Hɔ́n’

XÓNUSƆ́ÐÓTE *

1. Ðò xwè gudogudo tɔn elɔ lɛ mɛ ɔ, etɛ ka huzu ɖò fí ɖé lɛ?

NÚ XWÈ afatɔ́n mɔkpan ɔ, mɛ e ɖò gbɛ̀ ɔ mɛ lɛ é gegě nɔ ɖò sinsɛn ɖé mɛ. Amɔ̌, ɖò xwè gudogudo tɔn elɔ lɛ mɛ ɔ, huzuhuzu ɖaxó ɖé tíìn. Gegě mɛ lɛ tɔn gbɛ́ sinsɛnxó. Nǔgbo ɔ, ɖò tò ɖé lɛ mɛ ɔ, gegě mɛ lɛ tɔn nɔ ɖɔ ɖɔ emi kún sɔ́ ɖò sinsɛn ɖě mɛ ó. *Mat. 24:12.

2. Etɛwu mɛ gegě ma ka nɔ ba sinsɛnxó ǎ?

2 Etɛwu mɛ gegě ma ka sɔ́ nɔ ba sinsɛnxó ǎ? * Gbɛɖuɖu kpo adohu adohu lɛ kpo sixu ko fɛ́ ayi nú mɛɖé lɛ. (Luk. 8:14) Mɛɖé lɛ ɖi ɖɔ Mawu kún tíìn ó. Mɛɖé lɛ nɔ ɖi nǔ nú Mawu, amɔ̌, ye nɔ lin ɖɔ sinsɛn ko dóxó, kún sɔ́ ɖu nǔ ó, bo kún lɛ́ sɔgbe xá nǔnywɛ xwitixwiti kpo linlin e sɔgbe lɛ é kpo ó. É sixu nyí sè wɛ ye sè bɔ xɔ́ntɔn lɛ, mɛ̌si lɛ, alǒ xójlazɔ́watɔ́ lɛ ɖɔ ɖɔ nǔ lɛ jɔ nú yeɖée, amɔ̌, é yá bonu ye sè hwɛjijɔ e sɔgbe lɛ é, bo na dó ɖi nǔ nú Mawu ǎ. Sinsɛngán ɖěɖee nɔ dó akwɛ kpo hlɔnhlɔn kpo sín nukúnkɛ́n lɛ é wu wɛ zɔ́n bɔ sinsɛnxó ɔ nɔ ɖó akpɔ nú mɛ ɖevo lɛ. Ðò fí ɖé lɛ ɔ, acɛkpikpa lɛ nɔ ɖó dogbó nú sinsɛn sín azɔ̌ lɛ.

3. Linlin tɛ wu è ka sɔnǔ nú xóta elɔ?

3 Jezu ɖegbe nú mǐ ɖɔ mǐ ni “yì bo kplɔ́n nǔ akɔta lɛ bǐ, bonu ye ni huzu ahwanvu.” (Mat. 28:19) Nɛ̌ mǐ ka sixu d’alɔ mɛ e ma nɔ ba sinsɛnxó ǎ lɛ é, bɔ ye na kplɔ́n bo yí wǎn nú Mawu, lobo huzu ahwanvu Klisu tɔn gbɔn? Mǐ ɖó na tuùn ɖɔ fí e mɛɖé sù ɖè é sixu zɔ́n bɔ é na yí wɛn ɔ alǒ gbɔ. Ði kpɔ́ndéwú  ɔ, lee mɛ e nɔ nɔ Elɔpu é na yí wɛn ɔ gbɔn é sixu gbɔn vo nú lee mɛ e nɔ nɔ Azíi é na yí gbɔn é. Etɛwu? Ðò Elɔpu ɔ, mɛ gegě tuùn nǔɖe dó Biblu wu, bo nɔ lɛ́ sè ɖɔ Mawu wɛ ɖó nǔ lɛ bǐ. Amɔ̌, ɖò Azíi ɔ, mɛ gegě tuùn nǔ kaka ɖé, alǒ nǔ ɖě dó Biblu wu ǎ, bɔ vlafo ɔ, ye lɛ́vɔ ɖi ɖɔ Gbɛɖotɔ́ ɖé tíìn ǎ. Linlin e wu è sɔnǔ nú xóta elɔ é wɛ nyí ɖɔ é na d’alɔ mǐ bɔ mǐ na bló bɔ xó ɔ na nɔ byɔ ayi mɛ nú mɛ e mǐ nɔ mɔ ɖò sinsɛnzɔ́ ɔ mɛ lɛ é bǐ, enyi ye na bo tlɛ nɔ nɔ fí ɖebǔ ɔ nɛ.

NƆ ÐÓ LINLIN E SƆGBE É ÐÉ

4. Etɛwu mǐ ka sixu nɔ ɖó linlin e sɔgbe é?

4 Nɔ Ðó Linlin E Sɔgbe É. Xwewu xwewu tɛgbɛ ɔ, mɛ e ma nɔ ba sinsɛnxó ǎ lɛ é gegě nɔ huzu Kúnnuɖetɔ́ Jehovah tɔn. Ye mɛ gegě nɔ ko tuùn nǔgbododó walɔ ɖagbe tɔn lɛ, bɔ yɛmɛnúwiwa sinsɛngán lɛ tɔn nɔ xyɔwǔ nú ye. Mɛ ɖevo lɛ ka tuùn nǔ kaka ɖé dó nǔgbododó walɔ ɖagbe tɔn lɛ wu ǎ, bɔ gegě yetɔn ɖó walɔ nyanya e ye ɖó na jó dó lɛ é. Kpo alɔdó Jehovah tɔn kpo ɔ, mǐ sixu kúdeji ɖɔ mǐ na mɔ mɛ ɖěɖee “ɖó ninɔmɛ ayi mɛ tɔn e jɛxa gbɛ̀ mavɔmavɔ lɛ é” é.—Mɛ. 13:48, nwt; 1 Tim. 2:3, 4.

Enyi a ɖò wɛn ɔ jla mɛ ɖěɖee ma ɖi nǔ nú Biblu ǎ lɛ é wɛ hǔn, nɔ huzu nǔxwlémɛ towe sɔgbe xá ye (Kpɔ́n akpáxwé 5-6) *

5. Hwɛhwɛ ɔ, etɛ lɛ ka nɔ zɔ́n bɔ mɛ lɛ nɔ yí wɛn mǐtɔn ganji?

5 Nɔ Nyɔ́ Xomɛ, Bo Nɔ Lɛ́ Wlí Yɛ̌yi nú Mɛ. Hwɛhwɛ ɔ, é nyí nǔ e mǐ ɖɔ é wu wɛ mɛ lɛ nɔ yí wɛn mǐtɔn ganji ǎ, amɔ̌, lee mǐ ɖɔ gbɔn é wɛ nɔ zɔ́n. Enyi mǐ nyɔ́ xomɛ, wlí yɛ̌yi nú ye, bo lɛ́ ɖexlɛ́ ɖɔ nǔ yetɔn ɖu ayi mɛ nú mǐ tawun ɔ, é nɔ sù nukún yetɔn mɛ. Mǐ nɔ hɛn ye gannugánnú bonu ye na sè xó mǐtɔn ǎ; é nyɔ́ wà ɔ, mǐ nɔ tɛ́n kpɔ́n bo nɔ mɔ nǔ jɛ nǔ e wu ye ɖó linlin ɖé dó sinsɛn wu é mɛ. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, mɛɖé lɛ nɔ ba na ɖɔ xó dó sinsɛn wu xá jonɔ ɖé ǎ. Mɛ ɖevo lɛ nɔ mɔ ɖɔ é kún sɔgbe bonu è na kan nǔ e mɛɖé lin dó Mawu wu é byɔ ɛ ó. É ɖò mɔ̌ có, é nɔ hu winnya nú mɛɖé lɛ ɖɔ è ni mɔ ye bonu ye ni ɖò Biblu xà wɛ, ɖò taji ɔ, kpo Kúnnuɖetɔ́ Jehovah tɔn ɖé kpo. Ðebǔ wɛ é na bo nyí ɔ, mǐ nɔ tɛ́n kpɔ́n bo nɔ mɔ nǔ jɛ lee nǔ cí nú ye é mɛ.—2 Tim. 2:24.

6. Nɛ̌ mɛsɛ́dó Pɔlu ka ɖexlɛ́ ɖɔ emi sixu huzu sɔgbe xá ninɔmɛ ɖé gbɔn? Nɛ̌ mǐ ka sixu wà nǔ éɖɔhun gbɔn?

6 Enyi mǐ zán xógbe lěhun lɛ, “Biblu,” “nǔɖiɖó,” “Mawu” alǒ “sinsɛn” nú mɛɖé, bɔ mɛ ɔ ma ka yí wǎn na ǎ vlafo ɔ, etɛ mǐ ka sixu wà? Mǐ sixu wà nǔ mɛsɛ́dó Pɔlu ɖɔhun, bo huzu alɔ ɖò lee ɖɔ xó xá ɛ gbɔn wɛ mǐ ɖè é mɛ. Hwenu e Pɔlu ɖò xó ɖɔ xá Jwifu lɛ wɛ é ɔ, é zán Mawuxówema ɔ. Amɔ̌, hwenu e é ɖò xó ɖɔ xá tamɛnúkplɔnmɛtɔ́ Glɛkinu e ɖò Aleopaji lɛ é wɛ é ɔ, é dlɛ́n alɔ dó Biblu tlɔlɔ ǎ. (Mɛ. 17:2, 3, 22-31) Nɛ̌ mǐ ka sixu wà nǔ Pɔlu ɖɔhun gbɔn? Enyi mǐ mɔ mɛ e ma ɖi nǔ nú Biblu ǎ é ɖé ɔ, é sixu nyɔ́ hugǎn ɖɔ mǐ ni ma dlɛ́n alɔ dó Biblu tlɔlɔ hwenu e mǐ ɖò xó ɖɔ xá ɛ wɛ é ó. Enyi a mɔ ɖɔ é cí ɖɔ mɛ ɔ kún ba ɖɔ mɛ ɖevo lɛ ni mɔ emi bonu emi ni ɖò Biblu xà wɛ kpo hwi kpo ó hǔn, tɛ́n kpɔ́n, bo ɖɔ xó dó Biblu jí ɖò ali e nu mɛ ɖevo lɛ ma na ɖó ayi wu ɖè ǎ é; a sixu xà n’i ɖò alokan alǒ tablɛti jí mɔ̌.

7. Bo na dó wà nǔ lee Pɔlu wà gbɔn bɔ è tinmɛ ɖò 1 Kɔlɛntinu lɛ 9:20-23 lɛ mɛ é ɔ, etɛ é ka sixu byɔ ɖɔ mǐ ni wà?

7 Nɔ Ðó Ayi Nǔ Wu, Bo Nɔ Ðótó Mɛ. Mǐ ɖó na tɛ́n kpɔ́n bo mɔ nǔ jɛ nǔ ɖěɖee nɔ zɔ́n bɔ mɛ e mǐ mɔ lɛ é nɔ lin nǔ gbɔn mɔ̌ é mɛ. (Nǔx. 20:5) Mǐ ni lɛ́ kpɔ́n kpɔ́ndéwú Pɔlu tɔn. É sù ɖò Jwifu lɛ tɛntin. É ɖò wɛn ɖɔ é huzu alɔ hwenu e é ɖò wɛn ɔ jla mɛ e ma nyí Jwifu ǎ lɛ é wɛ é, ɖó yedɛɛ lɛ tuùn nǔ kaka ɖé, alǒ ɖě dó Jehovah kpo Mawuxówema ɔ kpo wu ǎ. É sixu byɔ ɖɔ mǐ ni ba dò nú nǔɖe lɛ, alǒ kan nǔ byɔ mɛ e ko mɔ nǔ kpɔ́n, bo ɖò agun ɔ mɛ lɛ é ɖé lɛ, bo na dó sixu tuùn lee mɛ e ɖò fí e mǐ nɔ jla wɛn ɔ ɖè lɛ é nɔ lin nǔ gbɔn é.—1 Kɔlɛntinu lɛ 9:20-23.

8. Ðɔ ali e nu è sixu bɛ́ xóɖɔɖókpɔ́ ɖé dó Biblu jí ɖè é ɖokpo.

 8 Nǔ e gbé nya wɛ mǐ ɖè é wɛ nyí ɖɔ mǐ ni mɔ “mɛ e jonɔ [mǐ]tɔn yíyí jɛxa” lɛ é. (Mat. 10:11) Bo na dó kpéwú ɔ, mǐ ɖó na byɔ mɛ lɛ ɖɔ ye ni ɖɔ nǔ e ye lin é, enɛ gudo ɔ, mǐ na ɖótó ye ganji. Nɔví sunnu ɖé ɖò Angleterre, bo nɔ kan nǔ e mɛ lɛ lin dó lee è sixu ɖó xwédo awǎjijɛnɔ ɖé, kplɔ́n vǐ lɛ, alǒ ɖí xwi xá nǔagɔwaxámɛ gbɔn é wu é byɔ ye. Enyi é ɖótó ye gudo ɔ, é nɔ kanbyɔ ɖɔ: “Etɛ mi ka lin dó wěɖexámɛ elɔ e è ko wlan sín xwè ɖibla yì 2 000 ɖíe é wu?” Enɛ gudo ɔ, é nɔ ké Biblu nyikɔ cobo nɔ xà wemafɔ Biblu tɔn e sɔgbe xá ninɔmɛ ɔ é nú ye ɖò alokan tɔn jí ǎ.

NǓ XÓ Ɔ NI BYƆ AYI MƐ NÚ MƐ LƐ

9. Nɛ̌ mǐ ka sixu d’alɔ mɛ ɖěɖee ma nɔ ba na ɖɔ xó dó Mawu jí gbɔn mɔ̌ ǎ lɛ é gbɛn?

9 Mǐ sixu bló bɔ xó ɔ na byɔ ayi mɛ nú mɛ ɖěɖee ma nɔ ba na ɖɔ xó dó Mawu jí gbɔn mɔ̌ ǎ lɛ é gbɔn xó ɖiɖɔ xá ye dó nǔ e ye yí wǎn na lɛ é jí gblamɛ. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, nǔ e lɛlɛ̌ dó mǐ lɛ é nɔ jiwǔ nú mɛ gegě. Mǐ sixu ɖɔ nǔ lěhun ɖé: “Mi sixu ko tuùn ɖɔ nǔnywɛ xwitixwitizɔ́watɔ́ lɛ kpɔ́n nǔ e lɛlɛ̌ dó mǐ lɛ é gudo ɔ wɛ ye nɔ ɖè nǔ gegě tɔ́n. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, mɛ e bló miklo lɛ é kpɔ́n dó tó wu, bɔ mɛ e bló kameláa lɛ é kpɔ́n dó nukún wu. Enyi mi lin tamɛ dó nǔ e lɛlɛ̌ dó mǐ lɛ é jí ɔ, etɛ mi ka nɔ lin? Mi lin ɖɔ hlɔnhlɔn jiwǔ ɖé, mɛɖé, alǒ nǔ ɖevo wɛ nyí tɔn bɔ ye tíìn à?” Mǐ ɖótó ye ganji gudo ɔ, mǐ sixu ɖɔ gɔ́ na ɖɔ: “Ðó nǔdowatɔ́ lɛ kpɔ́n dó tó kpo nukún kpo wu wutu ɔ, mǐ sixu kanbyɔ mǐɖée ɖɔ mɛ̌ gɔ́n kplɔ́n nǔ ɖè wɛ ye ka ɖè à jí. Nǔ e xó lómílómí wlantɔ́ hwexónu tɔn ɖé wlan é dɔn mì tawun, é ɖɔ: ‘Mɛ e bló tó ɖó ta wu nú gbɛtɔ́ é na sè xó ǎ o? Mɛ e bló nukún ɖó ta wu nú gbɛtɔ́ é na mɔ nǔ ǎ o? . . . Éyɛ [wɛ] na nǔnywɛ gbɛtɔ́.’ Nǔnywɛ xwitixwitizɔ́watɔ́ ɖé lɛ wá gbeta ɖokpo ɔ kɔn.” (Ðɛh. 94:9, 10) Enɛ gudo ɔ, mǐ sixu xlɛ́ ye xóta ɖé ɖò jw.org® jí, ɖò xóta ɖebɔdoɖewu e nɔ nyí “Linlin E Mɛ lɛ Ðó Dó Fí E Gbɛ̀ ɔ Jɔ Sín É Wu É” é glɔ́. (Zǐn NǓKPLƆNMƐ BIBLU TƆN LƐ > NǓNYWƐ XWITIXWITI & BIBLU.) Alǒ mǐ sixu sɔ́ alɔnuwema La vie a-t-elle été créée? alǒ Cinq questions à se poser sur l’origine de la vie nú ye.

10. Nɛ̌ mǐ ka sixu bɛ́ xóɖɔɖókpɔ́ ɖé xá mɛ e ma nɔ ba na ɖɔ xó dó Mawu jí ǎ é ɖé gbɔn?

10 Mɛ gegě nɔ ba sɔgudo ɖagbe hugǎn ɖé. É ɖò mɔ̌ có, mɛ gegě nɔ ɖi xɛsi ɖɔ è na sú kún dó nú ayikúngban ɔ, alǒ mɛɖé kún sɔ́ na nɔ jí ó. Nukúnkpénuwutɔ́ tomɛyitɔ́ ɖé ɖò Norvège bo ɖɔ ɖɔ hwɛhwɛ ɔ, mɛ ɖěɖee  ma nɔ ba na ɖɔ xó dó Mawu jí ǎ lɛ é nɔ ɖò gbesisɔmɛ, bo na ɖɔ xó dó ninɔmɛ gbɛ̀ ɔ tɔn lɛ jí. É dó gbè nú mɛ lɛ gudo ɔ, é nɔ kanbyɔ ye ɖɔ: “Mi ka lin ɖɔ mǐ sixu ɖó nukún sɔgudo ɖagbe hugǎn ɖé à? Toxóɖɔtɔ́ lɛ, nǔnywɛ xwitixwitizɔ́watɔ́ lɛ, alǒ mɛ ɖevo ɖě wɛ na nyí tɔn bɔ nǔ na nyí mɔ̌ à?” É ɖótó ye ganji gudo ɔ, é nɔ xà wemafɔ Biblu tɔn e ɖɔ xó dó sɔgudo ɖagbe hugǎn ɖé wu é nú ye, alǒ é nɔ ɖɔ xó d’ewu nú ye. Akpá e Biblu dó ɖɔ ayikúngban ɔ na nɔ ayǐ kaka sɔyi, bɔ mɛ ɖagbe lɛ na nɔ gbɛ̀ kaka sɔyi ɖ’eji é nɔ jiwǔ nú mɛɖé lɛ.—Ðɛh. 37:29; Nǔt. 1:4.

11. Etɛwu mǐ ka ɖó na tɛ́n kpɔ́n bo na nɔ zán wlɛnwín vovo lɛ? Lee Hlɔmanu lɛ 1:14-16 ɖɔ gbɔn é ɔ, nɛ̌ mǐ ka sixu wà nǔ Pɔlu ɖɔhun gbɔn?

11 Mǐ ɖó na nɔ zán wlɛnwín vovo lɛ xá mɛ ɖěɖee mǐ nɔ mɔ lɛ é. Etɛwu? Ðó mǐ bǐ wɛ gbɔn vo. Nǔ e dɔn mɛ ɖě é sixu nɔ ma dɔn mɛ ɖevo. Mɛɖé lɛ sixu nɔ ma ba na ɖɔ xó dó Mawu alǒ Biblu jí, bɔ mɛ ɖevo lɛ ka na ba na ɖɔ xó dó xóta enɛ lɛ jí tawun. Ðò ninɔmɛ lɛ bǐ mɛ ɔ, mǐ ɖó na nɔ gbɔn ali e hun nú mǐ lɛ é sín yɛkan mɛ bo na nɔ ɖɔ xó nú gbɛtɔ́ alɔkpa lɛ bǐ. (Xà Hlɔmanu lɛ 1:14-16.) Nǔgbo ɔ, mǐ ɖó na hɛn dó ayi mɛ ɖɔ Jehovah wɛ nɔ bló bɔ nǔgbo ɔ nɔ sù ɖò ayi mɛ nú ayijlɔjlɔnɔ lɛ.—1 Kɔ. 3:6, 7.

NǓGBO Ɔ MÍMÁ XÁ AZÍINU LƐ

Wɛnjlatɔ́ Axɔ́suɖuto ɔ tɔn gegě nɔ dó xɔ́ntɔn mɛ ɖevo ɖěɖee gosin tò e mɛ mɛ lɛ ma nɔ ba sinsɛnxó ɖè ǎ é mɛ é, bo nɔ má nǔnywɛ Biblu tɔn e nyɔ́ zán é xá ye. (Kpɔ́n xóta nǔkplɔnkplɔn tɔn 30gɔ́ ɔ, akpáxwé 12-13)

12. Etɛ mǐ ka sixu wà bɔ xó mǐtɔn na dɔn Azíinu e ma nɔ lin ɖɔ Gbɛɖotɔ́ ɖé tíìn ǎ lɛ é?

12 Gbɔn gbɛ̀ ɔ bǐ mɛ ɔ, wɛnjlatɔ́ gegě nɔ xò gò mɛ e gosin Azíi lɛ é, ye nɔ lɛ́ mɔ mɛ ɖěɖee nɔ nɔ fí e acɛkpikpa lɛ ɖó dogbó nú sinsɛn sín azɔ̌ lɛ ɖè lɛ é ɖé lɛ. Ðò Azíi sín tò gegě mɛ ɔ, gegě mɛ lɛ tɔn nɔ lin nǔ kpɔ́n gbeɖé ɖɔ Gbɛɖotɔ́ ɖé ka tíìn à alǒ gbɔ à jí ǎ. Mɛɖé lɛ nɔ ba nǔ dò, bɔ nú è xwlé Biblu kplɔnkplɔn ye tlɔlɔ ɔ, ye nɔ yí gbè, amɔ̌ ɖò bǐbɛ̌mɛ ɔ, mɛ ɖevo lɛ nɔ xò nǔ kpɔ́n dó nǔ yɔyɔ̌ lɛ kpinkplɔn wu. Nɛ̌ mǐ ka sixu bló gbɔn, bo ɖɔ xó bɔ é na byɔ ayi mɛ nú ye? Wɛnjlatɔ́ e ko mɔ nǔ kpɔ́n é ɖé lɛ ko bɛ́ xóɖiɖɔ sín xó vláfó ɖé jí b’ɛ kpa ye. Ye xlɛ́ mɛ lɛ ɖɔ nǔ yetɔn ɖu ayi mɛ nú emi; enɛ gudo ɔ, ye xlɛ́ ye ɖò hwenu e é jɛxa dó é ɖɔ enyi ye jɛ nǔgbododó Biblu tɔn lɛ zán jí ɔ, gbɛ̀ yetɔn na kpɔ́n te.

13. Etɛ ka sixu d’alɔ mɛ lɛ bɔ nǔkplɔnmɛ Biblu tɔn lɛ na ɖu ayi mɛ nú ye? (Kpɔ́n ɖiɖe e ɖò akpa ɔ jí é.)

13 Ðò bǐbɛ̌mɛ ɔ, nǔnywɛ e ɖò Biblu mɛ é wɛ nɔ sù mɛ gegě nukúnmɛ. (Nǔt. 7:12) Ðò New York ɔ, nɔví nyɔnu e nɔ ba mɛ ɖěɖee nɔ dó Mandarin-gbè lɛ é kpɔ́n é ɖé ɖɔ: “Un nɔ tɛ́n kpɔ́n bo nɔ ɖexlɛ́ mɛ lɛ ɖɔ nǔ yetɔn ɖu ayi mɛ nú mì, bo nɔ lɛ́ ɖótó ye. Enyi un mɔ ɖɔ jonɔ yɔyɔ̌ ɖé wɛ ɔ, un sixu kanbyɔ ɖɔ: ‘Nɛ̌ mi ka bló gbɔn bo sɛ̀ tɛn wá fí? Mi ka mɔ azɔ̌ ɖé à? Mɛ e ɖò xá mitɔn mɛ lɛ é ka nɔ wà nǔ xá mi ganji à?’” Hweɖelɛnu ɔ, enɛ nɔ hun ali n’i bɔ é nɔ xwlé nǔkplɔnmɛ Biblu tɔn ɖé ye. Ðò hwenu e é jɛxa dó é ɔ, nɔví nyɔnu ɔ sixu ɖɔ gɔ́ na ɖɔ: “Bo na dó ɖó kancica ɖagbe ɖé xá mɛ lɛ ɔ, etɛ ka sixu zɔ́n bɔ mi lin? Un ka sixu xlɛ́ mi nǔnywɛxó ɖé ɖò Biblu mɛ à? É ɖɔ: ‘È bɛ́ jlɛ hǔn, è hun ali nú tagba nɛ; è bo yawǔ ɖè afɔ sín mɛ cobonu hun na bɛ́.’ Mi ka lin ɖɔ wěɖexámɛ enɛ sixu d’alɔ mǐ bɔ mǐ na ɖó kancica ɖagbe ɖé xá mɛ ɖevo lɛ à?” (Nǔx. 17:14) Xóɖɔɖókpɔ́ mɔhun sixu zɔ́n bɔ mǐ na ɖó ayi mɛ e ba na kplɔ́n nǔ d’eji lɛ é wu.

14. Nɛ̌ nɔví sunnu e ɖò Zǎnzǎnhweji Azíi tɔn é ɖé ka nɔ d’alɔ mɛ ɖěɖee nɔ ɖɔ ɖɔ emi kún ɖi nǔ nú Mawu ó lɛ é gbɔn?

14 Mɛ ɖěɖee nɔ ɖɔ ɖɔ emi kún ɖi nǔ nú Mawu ó lɛ é ka ló? Nɔví sunnu e ko mɔ nǔ kpɔ́n tawun ɖò wɛn jijla mɛ ɖěɖee ma nɔ ba sinsɛnxó ǎ, bo nɔ nɔ Zǎnzǎnhweji Azíi tɔn lɛ é linu é ɖé tinmɛ ɖɔ: “Ðò kpaa mɛ ɔ, nú ayǐ ɔ jí nu ɖé ɖɔ ‘Un ɖi nǔ nú Mawu ǎ’ ɔ, ɖiɖɔ wɛ é ɖè ɖɔ emi kún nɔ sɛn nǔmɛsɛn xá ɔ mɛ tɔn lɛ ó. Enɛ wu ɔ, un nɔ yí gbè nú ye ɖɔ  nǔmɛsɛn lɛ ɔ, gbɛtɔ́ lɛ wɛ nɔ bló gegě yetɔn, bɔ ye kún nyí nǔjɔnǔ ɖé ó. Un nɔ yawǔ xà Jelemíi 16:20, é ɖɔ: ‘Gbɛtɔ́ ɖó na bló nǔmɛsɛn ǎ. Nǔ e é bló lɛ nyí Mawu ǎ.’ Un nɔ wá kanbyɔ ɖɔ: ‘Nɛ̌ mǐ ka sixu tuùn Mawu nǔgbo ɔ ɖó vo nú nǔmɛsɛn e gbɛtɔ́ bló lɛ é gbɔn?’ Un nɔ ɖótó ye ganji bo nɔ wá xà Ezayíi 41:23, é ɖɔ: ‘Mi ɖɔ nǔ e ɖò na wá jɛ wɛ é nú mǐ; enɛ ɔ, mǐ na tuùn ɖɔ mi lɔ ɔ Mawu wɛ mi nyí.’ Enɛ gudo ɔ, un nɔ xlɛ́ ye kpɔ́ndéwú ɖé dó lee Jehovah ɖɔ sɔgudo ɖ’ayǐ gbɔn é wu.”

15. Etɛ kpɔ́ndéwú nɔví sunnu e ɖò Zǎnzǎnhweji Azíi tɔn é ɖé tɔn ka sixu kplɔ́n mǐ?

15 Nɔví sunnu ɖé ɖò Zǎnzǎnhweji Azíi tɔn, bo nɔ zán wlɛnwín elɔ ɖò mɛbakpɔ́n tɔn lɛ hwenu. É ɖɔ: “Un nɔ xlɛ́ ye kpɔ́ndéwú e xlɛ́ nǔnywɛ Biblu tɔn, jijɛnu nǔɖɔɖ’ayǐ Biblu tɔn lɛ tɔn kpo sɛ́n ɖěɖee nɔ xlɛ́ ali nǔ lɛ ɖò wɛkɛ ɔ mɛ lɛ é kpo lɛ é. Enɛ gudo ɔ, un nɔ xlɛ́ ye lee nǔ enɛ lɛ bǐ ɖexlɛ́ ɖɔ Gbɛɖotɔ́ ɖé tíìn, bo lɛ́ ɖó nǔnywɛ gbɔn é. Enyi mɛɖé ɖɔ ɖɔ nǔ sixu nyí mɔ̌ nǔgbo ɔ, un nɔ jɛ nǔ e Biblu ɖɔ dó Jehovah wu é xlɛ́ ɛ jí.”

16. Sɔgbe kpo Eblée lɛ 11:6 kpo ɔ, etɛwu Biblu kplɔntɔ́ lɛ ka ɖó na ɖó nǔɖiɖi nú Mawu kpo Biblu kpo? Nɛ̌ mǐ ka sixu d’alɔ ye bɔ ye na kpéwú gbɔn?

16 Enyi mǐ ɖò Biblu kplɔ́n xá mɛ ɖěɖee ma nɔ ba sinsɛnxó ǎ lɛ é wɛ ɔ, mǐ ɖó na nɔ ɖò nǔ e ye ɖi ɖɔ Mawu tíìn é hɛn lidǒ wɛ. (Xà Eblée lɛ 11:6.) Mǐ ɖó na lɛ́ d’alɔ ye bɔ ye na hɛn nǔɖiɖi e ye ɖó nú Biblu é lidǒ. Enɛ sixu byɔ ɖɔ mǐ ni nɔ vɔ́ nǔkplɔnmɛ ɖé lɛ ɖɔ azɔn gegě. Ðò nǔkplɔnkplɔn ɖokpo ɖokpo hwenu ɔ, é sixu byɔ ɖɔ mǐ ni nɔ ɖɔ xó dó kúnnuɖenú e xlɛ́ ɖɔ Biblu nyí Xó Mawu tɔn lɛ é jí. Mǐ sixu ɖɔ xó dó nǔɖɔɖ’ayǐ Biblu tɔn e jɛnu lɛ é, lee Biblu sɔgbe ɖò nǔnywɛ xwitixwiti kpo hwenuxó kpo linu gbɔn é, alǒ nǔnywɛ Biblu tɔn e nyɔ́ zán lɛ é jí klewun.

17. Lè tɛ wanyiyi mǐtɔn ka sixu hɛn wá nú mɛ lɛ?

17 Mǐ nɔ d’alɔ mɛ lɛ bɔ ye nɔ huzu ahwanvu Klisu tɔn gbɔn wanyiyi ɖiɖexlɛ́ ye gblamɛ, enyi ye nyí sinsɛnnɔ alǒ gbɔ ɔ nɛ. (1 Kɔ. 13:1) Enyi mǐ ɖò nǔ kplɔ́n ye wɛ ɔ, mǐ nɔ xlɛ́ ye ɖɔ Mawu yí wǎn nú mǐ, bo ba ɖɔ mǐ lɔ ni yí wǎn nú emi. Xwewu xwewu tɛgbɛ ɔ, mɛ e ma nɔ ba sinsɛnxó sɔmɔ̌ alǒ ɖebǔ ǎ lɛ é afatɔ́n mɔkpan wɛ nɔ bló baptɛm, ɖó ye kplɔ́n bo yí wǎn nú Mawu wutu. Enɛ wu ɔ, nɔ ɖó linlin e sɔgbe é, bo nɔ xlɛ́ mɛ alɔkpa lɛ bǐ ɖɔ nǔ yetɔn nɔ ɖu ayi mɛ nú emi. Nɔ ɖótó ye. Nɔ tɛ́n kpɔ́n bo nɔ mɔ nǔ jɛ ninɔmɛ yetɔn mɛ. Kplɔ́n ye bonu ye ni huzu ahwanvu Klisu tɔn gbɔn kpɔ́ndéwú towe gblamɛ.

HAN 76 Nɛ̌ Nǔ Nɔ Cí nú We?

^ akpá. 5 Mǐ sixu nɔ xò gò mɛ e ma ba sinsɛnxó ǎ lɛ é dìn hú ɖ’ayǐ tɔn. Xóta elɔ ɖɔ xó dó lee mǐ sixu má nǔgbo Biblu tɔn lɛ xá ye gbɔn é, kpo lee mǐ sixu d’alɔ ye bɔ ye na ɖeji dó Biblu wu, bo lɛ́ ɖó nǔɖiɖi nú Jehovah Mawu gbɔn é kpo jí.

^ akpá. 1 Sɔgbe xá gbeɖiɖó lɛ ɔ, tò enɛ lɛ ɖé lɛ ɖíe: Albanie, Allemagne, Australie, Autriche, Azerbaïdjan, Canada, Chine, Corée du Sud, Danemark, Espagne, France, Hong Kong, Irlande, Israël, Japon, Norvège, Pays-Bas, République Tchèque, Royaume-Uni, Suède, Suisse kpo Vietnam kpo.

^ akpá. 2 TINMƐ ÐÉ LƐ: Ðò xóta elɔ mɛ ɔ, xógbe mɛ e ma nɔ ba sinsɛnxó ǎ lɛ é ɖò gesí dó mɛ ɖěɖee ma ɖò sinsɛn ɖě mɛ ǎ lɛ é, alǒ mɛ e ma ɖi nǔ nú Mawu ǎ lɛ é wɛ.

^ akpá. 54 ÐIÐE LƐ SÍN TINMƐ: Nɔví sunnu ɖé ɖò kúnnu ɖè nú dotóo gbɛ̌ tɔn wɛ, bɔ éyɛ wá ɖò Tuto Biblu Kplɔnkplɔn Ðò Ɛntɛnɛti Jí Tɔn mǐtɔn kíjé wɛ.