Skip to content

Skip to secondary menu

Yì xosɛxweta ɔ jí

Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn Lɛ

Fɔngbe

Atɔxwɛ  |  No. 5 2016

 ÐI NǓ YE ÐƆHUN | DAVIDI

“Mawu Mavɔmavɔ Wɛ Nɔ Na Ðuɖeji Mɛ”

“Mawu Mavɔmavɔ Wɛ Nɔ Na Ðuɖeji Mɛ”

DAVIDI nya éɖée wún, ɖó sɔja e kanwezun gbligbli bo gbɔn wǔ tɔn lɛ é wutu. Xɛsi ɖaxó ɖé jí wɛ ye ɖè hwenu e ye hɔn sín fí e fun ahwan ɖè wɛ ye ɖè é. Etɛ ka dó xɛsi ye sɔmɔ̌? Azɔn mɔkpan wɛ Davidi na ko sè bɔ ye na ɖò xókwin ɖokpo ɔ vɔ́ ɖɔ wɛ kpo xomɛsin kpo. Nya ɖé sín nyikɔ wɛ. Nya ɔ ɖesu nɛ ɖò te jaguda ɖò tɔdo ɔ mɛ nɛ, vlafo Davidi ko mɔ mɛɖé bɔ é d’agba sɔmɔ̌ kpɔ́n ǎ.

Goliyati wɛ! Davidi mɔ nǔ e wu sɔja lɛ ɖi xɛsi n’i é lo: agba wɛ é dó ǎ mɛ́ɛ́! Enyi é ma tlɛ fɔ ahwanfunnu tɔn lɛ kplá ǎ ɔ, é na ɖó zin hú sunnu jinganjingan wèɖobǔ. Amɔ̌, é sɔ́ ahwannú ɖesu, é lɛ́ d’agba tawun lobo lɛ́ tuùn ahwanfunfun sín wě. Goliyati gblɔ́n adǎn kpo xósusu kpo. Dǒ nukún xósusu tɔn e ɖò nǔ ɖɔ gbɔn só lɛ mɛ wɛ hwenu e é ɖò ahwankpá Izlayɛli-ví lɛ tɔn kpo axɔsu yetɔn Sawulu kpo sɛkpɔ wɛ é mɛ kpɔ́n. É gla kaka bo nyì gbehwan sɛ́dó Izlayɛli-ví lɛ bo ɖɔ ye ni sɛ́ mɛ ɖokpo dó bonu emi kpo mɛ ɔ kpo na kpé hun, lé emi na ɖu ɖò ahwan ɔ jí ɖò cɛju mɛ!—1 Samuwɛli 17:4-10.

Izlayɛli-ví lɛ ɖi xɛsi. Axɔsu Sawulu lɔmɔ̌ ɖi xɛsi. Davidi sè xó ɔ, bo sè ɖɔ é ko ɖò mɔ̌ sín sun ɖokpo jɛji ɖíe. Ahwankpá Filisitɛ́ɛn lɛ tɔn kpo Izlayɛli-ví lɛ tɔn kpo kpannukɔn yeɖée bɔ ɖěwagbɛn hán, bɔ Goliyati nɔ ɖò slamɛ ɖɔ ye wu wɛ ayihɔngbe ayihɔngbe. Davidi byɔ linkpɔ́n mɛ. Dǒ nukún mɛ bo kpɔ́n lee axɔsu Izlayɛli tɔn kpo sɔja tɔn lɛ kpo, kaka jɛ Davidi sín fofó atɔn jí ɖò xɛsi ɖi wɛ gbɔn é; nǔ nɛ hu winnya kpɔ́n! Ðò Davidi sín nukúnmɛ ɔ, enyi ahwankpá Izlayɛli tɔn kɛɖɛ wɛ Goliyati pagáwùn enɛ dó winnya ǎ, é lɛ́ ɖò Jehovah Mawu Izlayɛli tɔn zun wɛ tawun! Amɔ̌, etɛ Davidi mɛ e nyí yɔkpɔvu é ka sixu wà dìn? Etɛ nùɖiɖi e Davidi ɖó é ka sixu kplɔ́n mǐ ɖò égbé?—1 Samuwɛli 17:11-14.

“KƆN AMI DÓ TA N’I BO SƆ́ Ɛ AXƆSU”

Mi nú mǐ ni lɛkɔ yì gudo kpɛɖé. Gbadanu ko sù bɔ Davidi ɖò nukún kpé dó tɔ́ tɔn sín lɛngbɔ̌ lɛ wu wɛ ɖò sókan mɛ ɖò Bɛteleyɛmu kpá. É nyɔ́ ɖɛkpɛ tawun, é cí ɖɔ é kpó ɖò winnyawinnya mɛ ɖɔhun, bo lɛ́ bí. É nɔ zán gbɔjɛ hwenu tɔn lɛ dó xò agidigbo na. Lee nùɖíɖó Mawu tɔn lɛ nyɔ́ ɖɛkpɛ gbɔn é kpinkpɔn nɔ dó wusyɛn lanmɛ n’i, lobɔ nǔwukpikpé nùxixo tɔn e é ɖó é lɛ́ kpɔ́n te d’eji kpɛɖé kpɛɖé, ɖó é zán hwenu gègě dó xò na kpo awǎjijɛ kpo wutu. Amɔ̌ ɖò gbadanu e xó ɖɔ wɛ è ɖè é ɔ, è ylɔ Davidi. Tɔ́ tɔn jló na mɔ ɛ dìn tlolo.—1 Samuwɛli 16:12.

É mɔ bɔ tɔ́ tɔn Jɛsée ɖò xó ɖɔ xá nya e ko kpò tawun é ɖé wɛ. Gbeyiɖɔ gbejinɔtɔ́ Samuwɛli wɛ. Jehovah sɛ́ ɛ dó bonu é na kɔn ami dó ta nú vǐ sunnu Jɛsée tɔn lɛ ɖokpo bonu é na nyí Izlayɛli xɔsu e na bɔ d’ewu é! Samuwɛli ko mɔ Davidi sín fofó tɛnwe lɛ, amɔ̌ Jehovah ka xlɛ́ Samuwɛli nyì wɛn ɖɔ emi kún sɔ́ ye mɛ ɖě ó. Loɔ, ee Davidi wá é ɔ, Jehovah ɖɔ nú Samuwɛli ɖɔ: “Kɔn ami dó ta n’i bo sɔ́ ɛ axɔsu.” Ðò Davidi sín fofó lɛ bǐ nukúnmɛ ɔ, Samuwɛli hun lanzo e mɛ ami bunɔ ɔ ɖè é, bo kɔn ɖě dó ta nú Davidi. Davidi sín gbɛ̀ gbɔn vo bǐ sésé, ee è kɔn ami dó ta n’i gudo é. Biblu ɖɔ: “[Gbigbɔ] Mawu Mavɔmavɔ tɔn wá Davidi jí gbè enɛ gbè, bo nɔ jǐ tɔn kaka sɔyi.”—1 Samuwɛli 16:1, 5-11, 13.

Kpo mɛɖesɔhwe kpo ɔ, Davidi sɔ́ ɖuɖeji e é ɖó dó gběkanlin lɛ jí é sín susu jó nú Jehovah

Acɛkpikpa ka jɛ Davidi jló jí zɛ̌nzɛ̌n wɛ à? Eǒ, é víví n’i bɔ é nɔte kaka jɛ hwenu e gbigbɔ Jehovah  tɔn ɖɔ n’i ɖɔ gan e mɛ é na jɛ azɔ̌ ɖaxó enɛ wu dó é xò é. Ðò avla enɛ mɛ ɔ, é kpó ɖò lɛngbɔnyitɔ́ sín azɔ̌ tɔn wà wɛ. Azɔ̌ ɖé wɛ bɔ é zé éɖée bǐ jó na, bo nɔ lɛ́ wá kpo adɔgbigbo kpo. Kinnikinni ɖé kpo lɔnmɔ ɖé kpo wá doya nú tɔ́ tɔn sín lɛngbɔhwan azɔn wè. É nyí zɔga kɛɖɛ wɛ Davidi nɔ nɔ bo na tɛnkpɔn bo hu kanlin nǔwliɖutɔ́ enɛ lɛ kpowun ǎ, loɔ, é nɔ lɛ́ bɛ́ wezun jɛ ye gudo bo na dó jɛhun dó tɔ́ tɔn sín lɛngbɔ̌ ɖěɖee ɖò axɔ nú lɛ é jí. Azɔn wè lɛ bǐ wɛ éɖokponɔ hu gběkanlin baɖabaɖa lɛ!—1 Samuwɛli 17:34-36, Ezayíi 31:4.

Hweɖenu ɔ, è lɛ́vɔ ylɔ Davidi ɖevo. Lee Davidi nɔ wà nǔ gbɔn é jɛ Axɔsu Sawulu tó mɛ. Sawulu kpó ɖò ahwanfuntɔ́ hlɔnhlɔnnɔ nyí wɛ có, é ba fɛ́nú Jehovah tɔn kpò, ɖó é tlitó nú Mawu wutu. Jehovah ɖè gbigbɔ tɔn sín Sawulu jí, enɛ wu ɔ, gbigbɔ nyanya ɖé nɔ wá jǐ tɔn hwɛhwɛ, bɔ é nɔ ɖò xomɛsin jí, nɔ vɛ nǔ dó mɛ, lobo nɔ lɛ́ nylahun. Enyi gbigbɔ nyanya enɛ wá Sawulu jí ɔ, nǔ ɖokpo e sixu zɔ́n bɔ é mɔ kɔ dó sà fún é wɛ nyí nùxixo. Sawulu sín mɛɖé lɛ ko sè xó dó Davidi wu ɖɔ é nyí nùxotɔ́ ɖé bo lɛ́ nyí ahwanfuntɔ́ ɖé. Enɛ wu ɔ, è ylɔ Davidi wá, bɔ ɖò malin-malin mɛ ɔ, é huzu ɖokpo ɖò mɛ e nɔ xò nǔ ɖò Sawulu sín hɔnmɛ lɛ é mɛ, bo nɔ lɛ́ hɛn ahwanfunnu nú axɔsu ɔ.—1 Samuwɛli 15:26-29; 16:14-23.

Lee Davidi ɖè nùɖiɖi xlɛ́ ɖò ninɔmɛ enɛ lɛ mɛ gbɔn é sixu kplɔ́n nǔ gègě mɛ winnyawinnya lɛ. Ðǒ ayi wu ɖɔ é zán vivo hwenu tɔn lɛ dó nya nǔ ɖěɖee na zɔ́n bɔ é kpo Jehovah kpo na vɛ́ lɛ é sín gbě. Gɔ́ na ɔ, é xwè sɔ bo kplɔ́n nǔ ɖěɖee sixu zɔ́n bɔ é na kpéwú bo w’azɔ̌ nú mɛ ɖevo lɛ é. Amɔ̌, ee ɖò taji hú bǐ é wɛ nyí ɖɔ é xwedó alixlɛ́mɛ gbigbɔ Jehovah tɔn tɔn. Nùkplɔnmɛ titewungbe ɖé wɛ nyí enɛ nú mǐ mɛ bǐ!—Nùnywɛtɔ́xó 12:1.

“MƐ ÐOKPO MA ÐI XƐSI NÚ NYA FILISITƐ́ƐN ENƐ Ɔ Ó”

Hwenu e Davidi ɖò azɔ̌ wà nú Sawulu wɛ é ɔ, é nɔ lɛkɔ wá yì tɔ́ tɔn sín lɛngbɔ̌ lɛ kɔn hwɛhwɛ, bo nɔ xɔ azǎn hweɖelɛnu ɖò dɔ̌n. Hwe enɛ lɛ ɖokpo nu wɛ Jɛsée sɛ́ Davidi dó bonu é na yì ba fofó tɔn atɔn e ɖò ahwangɔnu Sawulu tɔn mɛ lɛ é kpɔ́n. Davidi setónú, bo dó nùɖuɖu gban nú fofó tɔn lɛ, lobo tunta Tɔdo Elah Tɔn (tɔdo telebɛntitín tɔn) mɛ. Ee é wá é ɔ, wǔ kú i hwenu e é mɔ ahwangɔnu wè lɛ ɖò ninɔmɛ e xó mǐ ɖɔ ɖò bǐbɛ̌mɛ xota elɔ tɔn é mɛ é. Ye kpannukɔn yeɖée ɖò tɔdo gblɛlɛ enɛ ɔ sín akpáxwé wè lɛ.—1 Samuwɛli 17:1-3, 15-19.

Davidi sixu yí gbè nú nǔ enɛ ɔ ǎ. Nɛ̌ ahwangɔnu Jehovah Mawu gbɛɖe ɔ tɔn ka sixu ɖi xɛsi bo hɔn ɖò gbɛtɔ́ yayǎ, pagáwùn ɖé kpowun sín nukɔn gbɔn? Davidi mɔ ɖɔ adǎn e Goliyati gblɔ́n é ɔ, Jehovah wɛ é zun tlɔlɔ. Enɛ wu ɔ, é jɛ xó ɖɔ nú sɔja lɛ dó lee è sixu ɖu ɖò Goliyati jí gbɔn é wu jí. Ðò malin-malin mɛ ɔ, Eliavu, Davidi sín fofó ɖaxó ɔ sè xó e ɖɔ wɛ é ɖè é. É bɛ́ adǎn dó nɔví tɔn kpɛví ɔ jí syɛnsyɛn, bo dóhwɛ ɛ ɖɔ lee è ɖò ahwan ɔ fun gbɔn wɛ é kpɔ́n gbé wɛ é tɔ́n. Amɔ̌, Davidi yí gbè n’i ɖɔ: “Etɛ un ka wà nyì dò dìn? Nǔ wɛ un kanbyɔ kpowun à cé?” Enɛ gudo ɔ, é lɛ́ jɛ lee è na ɖu ɖò Goliyati jí gbɔn é sín xó ɖɔ jí kpo jiɖiɖe kpo, kaka bɔ mɛɖé wá yì ɖɔ xó tɔn lɛ nú axɔsu Sawulu. Axɔsu ɔ ɖegbe ɖɔ è ni kplá Davidi wá nukɔn emitɔn.—1 Samuwɛli 17:23-31.

Davidi ɖɔ xó elɔ lɛ e dó wusyɛn lanmɛ nú mɛ é nú axɔsu ɔ dó Goliyati wu: “Mɛ ɖokpo ma ɖi xɛsi  nú nya Filisitɛ́ɛn enɛ ɔ ó.” Sawulu kpo mɛ tɔn lɛ kpo ɖi xɛsi nú Goliyati nugbǒ. Vlafo ye na ko zé yeɖée jlɛ dó nya jinganjingan enɛ wu, bo na ko mɔ ɖɔ akɔ́nnú jɛn emi wá nú nya ɔ. Ye na ko lin ɖɔ ahwanfuntɔ́ jinganjingan enɛ na wà nǔ emitɔn blewun. Amɔ̌, Davidi ka lin nǔ gbɔn mɔ̌ ǎ. Lee mǐ na wá mɔ gbɔn é ɔ, linlin vo sésé wɛ é ɖó dó ninɔmɛ ɔ wu. Enɛ wu ɔ, é ɖɔ emiɖesu na yì kpé hun xá Goliyati.—1 Samuwɛli 17:32.

Sawulu ka ɖɔ n’i ɖɔ: “A sixu kpé hun xá Filisitɛ́ɛn enɛ ɔ ǎ, ɖó yɔkpɔvu wɛ nú we, éyɛ ka ko ɖò ahwan mɛ sín vǔ.” Davidi ka kpò ɖò yɔkpɔvu nugbǒ à? Eǒ, amɔ̌, é kpó ɖò vǔ nú ahwanfunfun, bɔ é sixu ko hwɛ́n yɔkpɔvu ɖò nukúnmɛ. É ɖò mɔ̌ có, è ko tuùn Davidi ɖi ahwanfuntɔ́ titewungbe ɖé, bɔ é na ko ɖò mɛxo nyí wɛ ɖò hwenɛnu.—1 Samuwɛli 16:18; 17:33.

Davidi kpi nǔ e é jlɛ xá kinnikinni kpo lɔnmɔ kpo é sín tan dó na jiɖe Sawulu. Gò yí wɛ é ɖè à? Eǒ. Davidi tuùn nǔ e wu é ɖu ɖò ahwan enɛ lɛ jí é. É ɖɔ: “Mawu e nɔ hwlɛn mì sín kinnikinni fɛn mɛ, bo nɔ hwlɛn mì sín lɔnmɔ fɛn mɛ ɔ na hwlɛn mì sín Filisitɛ́ɛn enɛ sí.” Sawulu wá jó gbè lo, bo ɖɔ: “Bo yì! Mawu Mavɔmavɔ ni nɔ kpɔ́ xá wè.”—1 Samuwɛli 17:37.

A jló na ɖi nǔ Davidi ɖɔhun à? Ð’ayi wu ɖɔ nùɖiɖi Davidi tɔn kún nyí jlǒ sín linlin ɖé kpowun ó. É ɖi nǔ nú Mawu tɔn ɖó nǔ e é tuùn é kpo nǔ e é mɔ kpɔ́n lɛ é kpo wutu. É tuùn ɖɔ Jehovah nyí Mɛɖé bo nɔ cyɔn alɔ mɛ jí kpo wanyiyi kpo bo nɔ lɛ́ ɖè akpá e é dó lɛ é. Enyi mǐ jló na ɖó nùɖiɖi mɔhun ɔ, mǐ ɖó na kpó ɖò nǔ kplɔ́n wɛ dó Mawu e xó Biblu ɖɔ é wu. Hwenu e mǐ na ɖò gbɛ̀ zán sɔgbe xá nǔ e mǐ kplɔ́n lɛ é wɛ é ɔ, mǐ na mɔ ɖɔ nǔ ɖagbe e mɛ é na tɔ́n kɔ dó é na hɛn nùɖiɖi mǐ lɔmɔ̌ tɔn lidǒ.—Eblée lɛ 11:1.

“MAWU MAVƆMAVƆ NA JÓ WÈ NÚ MÌ ÉGBÉ”

Jɛ nukɔn hwɛ̌ ɔ, Sawulu tɛnkpɔn bo na fɔ ahwanwu éɖesu tɔn lɛ dó nú Davidi. Ahwanwu enɛ lɛ na ko cí Goliyati tɔn ɖɔhun bɔ è sɔ́ ganvɔ dó bló na, bɔ awu ɖaxó e cí hwevízá ɖɔhun é lɔ na ko ɖ’emɛ. Amɔ̌, ee Davidi tɛnkpɔn bo na ɖi zɔnlin ɖò ahwanwu ɖaxó kpinkpɛn enɛ mɛ é ɔ, é wá mɔ ɖɔ é kún na w’azɔ̌ nú emi ó. É ko kplɔ́n ahwanfunfun sɔja lɛ ɖɔhun ɖ’ayǐ ǎ, enɛ wu ɔ, ahwanwu didó ko má ɛ ǎ, ɖò taji ɔ, ahwanwu Sawulu e nyí mɛ bo hú ta ga mɛ bǐ ɖò akɔta Izlayɛli tɔn mɛ é tɔn! (1 Samuwɛli 9:2) É ɖè bǐ ɖ’ayǐ, bo sɔ́ nǔ e é ko nɔ dó é, é wɛ nyí nǔ e lɛngbɔnyitɔ́ ɖé nɔ dó dó cyɔn alɔ lɛngbɔhwan tɔn jí é.—1 Samuwɛli 17:38-40.

Davidi dó lɛngbɔnyitɔ́ sín nǔ tɔn lɛ, bo sɔ́ glo ɖé kplá, lobo lɛ́ sɔ́ klohwán ɖé. Égbé ɔ, klohwán sixu nɔ ma hwɛ́n nùɖé, amɔ̌ hwenɛnu ɔ, alyannu titewungbe ɖé wɛ. Alyannu titewungbe lɛngbɔnyitɔ́ tɔn enɛ ɔ, akpò kpɛví ɖé wɛ bɔ è bla anyǔkan gaga wè d’ewu. È nɔ sɔ́ hwǎn ɖé dó akpò ɔ mɛ, bo nɔ lilɛ syɛnsyɛn ɖò ta mɛtɔn nu, bo nɔ jó anyǔkan lɛ ɖokpo dó, bɔ hwǎn ɔ nɔ yì jɛ fí e è nyì sɛ́dó é pɛ́ɛ́. Alyannu enɛ nɔ w’azɔ̌ sɔmɔ̌ bɔ ahwankpá gègě zán mɛ e nɔ nyì klohwán lɛ é sín gbɛ̌ta gègě dó fún ahwan.

Kpo ahwanfunnu tɔn kpo ɔ, Davidi kanwezun bo na yì kpé kɛntɔ́ tɔn. Ðɛ syɛnsyɛn e Davidi xò hwenu e é fɛ ɖò ayikúngban xúxú tɔdo ɔ tɔn jí bo cyan hwǎn kpɛví kpɛví atɔ́ɔ́n e wutu yetɔn ɖíɖí lɛ é ɔ, nukún jɛn mǐ sixu d’emɛ bo kpɔ́n. Enɛ gudo ɔ, é ɖido fí e na fun ahwan ɖè wɛ é ɖè é, é ka ɖi zɔnlin ǎ, wezun wɛ é kán!

Hwenu e Goliyati mɔ kɛntɔ́ tɔn é ɔ, etɛ é ka lin? Mǐ xà ɖɔ: “É hu tɛ́ n’i, ɖó é mɔ ɖɔ é kpo ɖò yɔkpɔvu, bo nyí nyaví vɔvɔ ɖagbeɖagbe ɖé.” Goliyati súxó bo kanbyɔ ɖɔ “cuku wɛ emi ka nyí bɔ é ja emi gɔ́n bo hɛn kpò à jí.” É ɖò wɛn ɖɔ é mɔ kpò e Davidi hɛn é, amɔ̌, é ka ɖ’ayi klohwán ɔ wu ǎ. É dónu Davidi ɖò vodun Filisitɛ́ɛn lɛ tɔn nyikɔ mɛ, bo xwlé nǔ ɖɔ emi na na lan kɛntɔ́ enɛ ɔ tɔn xɛ lɛ kpo gběkanlin lɛ kpo.—1 Samuwɛli 17:41-44.

Kaka jɛ égbé ɔ, xósin e Davidi na é nyí kpɔ́ndéwú nùɖiɖi ɖaxó ɖiɖexlɛ́ tɔn ɖé. Lin tamɛ dó nǔ e é súxó bo ɖɔ nú Goliyati é jí: “Hwɛ ɔ, a hɛn hwǐ bo hɛn hwǎn kpɛví, bo hɛn hwǎn ɖaxó, bo ja ahwan fun xá mì gbè. Nyɛ ɔ, Mawu Mavɔmavɔ Nǔbǐwukpétɔ́, Mawu Izlayɛli tɔn e sín ahwangɔnu a zun ɔ sín nyikɔ mɛ wɛ nyɛ na fun ahwan xá we dó.” Davidi tuùn ɖɔ hlɔnhlɔn e é ɖó é kpo ahwanfunnu e é fɔ kplá lɛ é kpo kún sɔ nǔtí ó. Goliyati ɖè mɛmasi xlɛ́ Jehovah Mawu, bɔ Jehovah ɖó na kɛnu d’ewu. Lee Davidi ɖɔ gbɔn é ɔ, “Mawu Mavɔmavɔ wɛ nɔ na ɖuɖeji mɛ.”—1 Samuwɛli 17:45-47.

 Davidi ɖ’ayi agba e Goliyati dó é kpo ahwanfunnu tɔn lɛ kpo wu ganji. É ɖò mɔ̌ có, Davidi gbɛ́ ɖɔ emi kún na jó nǔ mɔhun lɛ dó bɔ ye na dó awakanmɛ kú nú emi ó. É jɛ mɔ e mɛ Sawulu kpo ahwanfuntɔ́ tɔn lɛ kpo jɛ é ǎ. Davidi sɔ́ éɖée jlɛ́ dó Goliyati wu ǎ. É nyɔ́ wá ɔ, é sɔ́ Goliyati jlɛ́ dó Jehovah wu. Kpodo gaɖiɖi tɔn e ɖibla yì mɛtlu atɔn é kpo ɔ, Goliyati yì jǐ hú mɛ lɛ bǐ, amɔ̌, nú è ka sɔ́ ɛ jlɛ́ dó Nǔbǐwukpétɔ́ ɔ wu ɔ, fitɛ é ka jɛ? Nugbǒ ɔ, gbɛtɔ́ lɛ bǐ ɖɔhun ɔ, é sɔ̀ ayisinzɛn ǎ; ɖó Jehovah ko ɖò gbesisɔmɛ bo na wà nǔ tɔn blewun!

Davidi kán wezun ɖido kɛntɔ́ tɔn gɔ́n, bo d’alɔ glo tɔn mɛ, lobo sɔ́ hwǎn ɖokpo. É sɔ́ hwǎn ɔ dó klohwán tɔn mɛ bo lilɛ ɖò ta tɔn nu kaka bɔ é ɖɔ nǔ ganji. Goliyati sɛkpɔ Davidi, vlafo é na ko ɖò gǎglónúhɛntɔ́ tɔn gudo tútútú. Ga e Goliyati ɖi é na ko nyí awovinú n’i, ɖó gǎglónúhɛntɔ́ kpaà ɖé sixu dlɛn gǎglónú ɔ yì aga kaka bo cyɔn alɔ ta nya jinganjingan enɛ ɔ tɔn jí ǎ. Fí enɛ pɛ́ɛ́ wɛ Davidi ɖ’ayi.—1 Samuwɛli 17:41.

Davidi mɔ ɖɔ mɛ jinganjingan ɖé kún tlɛ sɔ nǔtí ɖò Jehovah Mawu kpá ó

Davidi da hwǎn tɔn. Kpɔ́n lee fí bǐ cí tóó hwenu e hwǎn ɔ zlɔ́n víin xwè fí e è nyì sɛ́dó é gbɔn é! É ɖò wɛn ɖɔ Jehovah bló bɔ Davidi sɔ́ na nyì hwǎn ɔ ɖevo ǎ. Hwǎn ɔ yì xò nukɔngɛ́ngɛ́n Goliyati tɔn lobo byɔ mɛ. Nya jinganjingan enɛ ɔ xwè agbɔnnúsú dò vǐwun! Gǎglónúhɛntɔ́ ɔ na ko bɔ afɔ nyì cáɖá mɛ. Davidi sɛkpɔ Goliyati, bo sɔ́ hwǐ tɔn, lobo gbò ta ɛ.—1 Samuwɛli 17:48-51.

Sawulu kpo sɔja tɔn lɛ kpo mɔ hlɔnhlɔn lo. Kpo xósusu ɖaxó ɖé kpo ɔ, ye zun dó Filisitɛ́ɛn lɛ jí. Ahwanfunfun ɔ cí lee Davidi ɖɔ nú Goliyati ɖɔ é na cí gbɔn é pɛ́ɛ́: “Mawu Mavɔmavɔ . . . na jó mi nú mǐ.”—1 Samuwɛli 17:47, 52, 53.

Ðò égbé ɔ, Mawu sɛntɔ́ lɛ sɔ́ nɔ fun ahwan ǎ. Hwe enɛ nu ko wá yì. (Matie 26:52) É ɖò mɔ̌ có, mǐ ɖó na ɖi nǔ Davidi ɖɔhun. Éɖɔhun ɔ, mǐ ɖó na nɔ sɔ́ Jehovah dó mɔ mɛ e tíìn nugbǒ é ɖé, Mawu ɖokpo e è ɖó na sɛ̀n lobo ɖi xɛsi na é. Hweɖelɛnu ɔ, é sixu cí nú mǐ ɖɔ tagba mǐtɔn lɛ hugǎn mǐ ɖɔhun, amɔ̌, tagba mǐtɔn lɛ sɔ nǔtí ɖò hlɔnhlɔn maɖódogbó Jehovah tɔn kpá ǎ. Enyi mǐ sɔ́ Jehovah dó ɖó Mawu mǐtɔn bo lɛ́ ɖi nǔ n’i Davidi ɖɔhun ɔ, mɛtɛnkpɔn ɖebǔ, tagba ɖebǔ, sixu dó xɛsi mǐ ǎ. Nǔ ɖebǔ sixu gló hlɔnhlɔn Jehovah tɔn ǎ!