Skip to content

Skip to secondary menu

Yì xosɛxweta ɔ jí

Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn Lɛ

Fɔngbe

Atɔxwɛ  |  No. 4 2017

Xóɖɔɖókpɔ́ dó nùjɔnǔ mɛ dó mɛhwenu ɖò taji tawun

Hwenu E Mɛvívɛ́ ɖé Ðò Kúzɔn Jɛ Wɛ É

Hwenu E Mɛvívɛ́ ɖé Ðò Kúzɔn Jɛ Wɛ É

HWENU e è mɔ nǔtitɛ taglomɛ tɔn syɛnsyɛn ɖé nú Doreen sín asú Wesley, ee ɖó xwè 54 kpowun é ɔ, Doreen flú bǐ. * Dotóo lɛ ɖɔ n’i ɖɔ sun yɔywɛ ɖé jɛn kpò bɔ é na nɔ gbɛ̀ na. “Un sixu ɖi nǔ e un sè é ǎ,” wɛ é flín. “Nú aklunɔzán gbla mɔkpan ɔ, un flú bǐ. É cí nú mì ɖɔ mɛ ɖevo wu wɛ nǔ enɛ ɖò jijɛ dó wɛ ɖɔhun, bo kún nyí mǐdɛɛ lɛ wu ó. Un sɔnǔ tɔn ɖebǔ ǎ.”

É blawu ɖɔ é kún nyí Doreen ɖokpo wɛ nǔ nɔ cí mɔ̌ na ó. Kúzɔn ɖé sixu dó mɛɖebǔ lele mɛ ɖò hweɖebǔnu. É jɛ acɔ́ tawun ɖɔ mɛ gègě nɔ sɔ́ jlǒ dó kpé nukún dó mɛvívɛ́ yetɔn e è mɔ kúzɔn ɖé na é wu. Amɔ̌, nukúnkpikpe dó azinzɔnnɔ wu vɛwǔ tawun. Etɛ hagbɛ̌ xwédo ɖé tɔn lɛ ka sixu wà dó dó gbɔ nú mɛvívɛ́ yetɔn e ɖò kúzɔn ɖé jɛ wɛ é bo lɛ́ kpé nukún wǔ tɔn? Nɛ̌ nukúnkpémɛwutɔ́ lɛ ka sixu ɖí xwi xá wuvɛ̌ tobutobu e ye sixu mɔ ɖò azɔn ɔ hwenu lɛ é gbɔn? Ee kú mɛ ɔ tɔn ɖò sisɛkpɔ wɛ é ɔ, etɛ è ka sixu ɖó nukún? Jɛ nukɔn hwɛ̌ ɔ, mi nú mǐ ni kpɔ́n nǔ e wu nukúnkpikpe dó mɛ e ɖò kúzɔn ɖé jɛ wɛ é wu é nyí wuvɛ̌ taji ɖé ɖò égbé é.

NINƆMƐ VƐWǓ HWE MǏTƆN NU TƆN ÐÉ

Nukɔnyiyi e nùnywɛ xwitixwiti ɖó ɖò lanmɛ na nɔ ganji linu é huzu ada nú lee mɛ lɛ nɔ kú gbɔn é. Xwè kanweko mɔ̌ ɖíe ɔ, nú è má xwè nabi e mɛ lɛ nɔ dɔ́ji na é ɖó zɛ̌nzɛ̌n ɔ, é hwe tawun hú égbé tɔn, bo tlɛ nyí mɔ̌ ɖò tò hun nukún lɛ mɛ. Jɛmɛji lɛ kpo alitawovi lɛ kpo nɔ yawu hu mɛ lɛ. Dotóoxwé lɛ tíìn mɔ̌ ǎ, bɔ hagbɛ̌ xwédo tɔn lɛ wɛ nɔ kpé nukún dó mɛ gègě wu bɔ ye nɔ kú jɛ xwégbe.

Égbé ɔ, nukɔnyiyi nùnywɛ xwitixwiti tɔn ɖò lanmɛ na nɔ ganji linu zɔ́n bɔ dotóo lɛ kpéwú bo nɔ liza xá azɔn syɛnsyɛn lɛ bɔ mɛ lɛ nɔ dɔ́ji kpɛɖé. Mɛɖé sixu ɖò azɔn e nɔ yawu hu mɛ ɖ’ayǐ é jɛ wɛ, bɔ dìn ɔ, é ka sixu nɔ gbɛ̀ nú xwè gègě gɔ́ na. Amɔ̌, jidɔ́ enɛ sixu nɔ ma zɔ́n bɔ azɔn ɔ gbɔ. Hwɛhwɛ ɔ, azinzɔnnɔ lɛ nɔ ɖó blɔ̌ tawun, b’ɛ nɔ zɔ́n bɔ ye sɔ́ nɔ sixu kpé nukún dó yeɖée wu ǎ. Nukúnkpikpe dó mɛ mɔhun lɛ wu nɔ wá vɛwǔ tawun bo nɔ lɛ́ byɔ gǎndido.

Mɔ̌ mɛ ɔ, dotóoxwé wɛ mɛ lɛ nɔ kú ɖè hwɛhwɛ, é sɔ́ nyí xwégbe ǎ. Égbé ɔ, mɛ gègě tuùn lee nǔ nɔ nyí gbɔn kaka bɔ gbɔjɛ mɛɖé tɔn nɔ xwɛ é ǎ, bɔ mɛ kpɛɖé  jɛn mɔ bɔ mɛɖé ɖò kúkú wɛ kpɔ́n. Enɛ wu ɔ, xɛsi e nɔ ɖi mɛ dó nǔ e ja jijɛ gbé é wu é sixu vɔ́da nú gǎn ɖěɖee mɛɖé na dó, bá kpé nukún dó xwédo tɔn sín hagbɛ̌ e ɖò azɔn jɛ wɛ é wu é, bo tlɛ sixu gbɔjɔ kàn mɛ n’i. Etɛ ka sixu d’alɔ mɛ?

SƆNǓ Ð’AYǏ

Lee ninɔmɛ Doreen tɔn xlɛ́ gbɔn é ɔ, mɛ gègě nɔ flú bǐ hwenu e è mɔ kúzɔn ɖé nú mɛvívɛ́ yetɔn ɖé é. Hwenu e adohu adohu ɖaxó, xɛsi, kpo aluwɛ kpo ɖò mɛɖé jí é ɔ, etɛ ka sixu d’alɔ ɛ b’ɛ na sɔnǔ nú nǔ e ja jijɛ gbé é? Mɛsɛntɔ́ Mawu tɔn gbejinɔtɔ́ ɖé xoɖɛ bo ɖɔ: “Kplɔ́n mǐ lee mǐ sixu xà azǎn mǐtɔn lɛ gbɔn é bonu mǐ na dó sixu ɖó ayi nùnywɛ tɔn.” (Ðɛhan 90:12, nwt) Xoɖɛ vívɛ́ sɛ́dó Jehovah Mawu bo byɔ ɖɔ é ni xlɛ́ lee emi na ‘xà azǎn emitɔn lɛ’ kpo nùnywɛ kpo gbɔn é emi, enɛ ɔ, a na sixu zán azǎn e kpò bɔ mɛvívɛ́ towe na nɔ gbɛ̀ na é xá ɛ ɖò ali e nyɔ́ hugǎn é nu.

Enɛ byɔ ɖɔ è ni sɔnǔ ɖ’ayǐ ganji. Enyi mɛvívɛ́ towe kpó ɖò nu kɛ wɛ, bo ɖó jlǒ bá ɖɔ xó dó xó ɔ wu ɔ, é sixu nyí nùnywɛnú ɖɔ a ni kàn mɛ e ɖó na wá gbeta lɛ kɔn ɖó tɛn tɔn mɛ hwenu e mɔ̌ wiwa na wá gló è é byɔ ɛ. Mi ɖɔ xó ɖó kpɔ́ dó nùjɔnǔ mɛ dó nǔ elɔ lɛ wu: È na glɔ́n ɛ ɖó dotóoxwé alǒ é yí gbè nú nukúnkpikpe dó mɛ wu bunɔ ɖé lɛ (ɖi réanimation). Mɔ̌ biblo sixu ɖè gbemanɔkpɔ́ lɛ kpo hwɛ e hagbɛ̌ xwédo ɔ tɔn ɖěɖee na wá gbeta lɛ kɔn ɖó tɛn tɔn mɛ lɛ é na dó yeɖée é kpo kpò. Xóɖɔɖókpɔ́ dó nùjɔnǔ mɛ dó mɛhwenu na zɔ́n bɔ xwédo ɔ na sɔ́ ayi ɖó lee ye na kpé nukún dó wǔ tɔn ɖò azɔn ɔ hwenu gbɔn é jí. “È lɛ́n nùɖé na wà bo ma ɖó te nú mɛɖé ǎ ɔ, é nɔ yì ta ǎ,” wɛ Biblu ɖɔ.​—Nùnywɛxó 15:22.

LEE È SIXU D’ALƆ GBƆN É

Hwɛhwɛ ɔ, azɔ̌ nukɔntɔn e nukúnkpémɛwutɔ́ ɖé ɖó na wà é wɛ nyí ɖɔ é na dó gbɔ nú mɛ. È ɖó na na ganjɛwu mɛ e ɖò kúdónú é ɖɔ è yí wǎn n’i bɔ é kún ɖò éɖokponɔ ó. Nɛ̌ è ka sixu wà enɛ gbɔn? Xà nǔ nú azinzɔnnɔ ɔ alǒ jihan n’i, cyan wema kpo han ɖěɖee na dó wusyɛn lanmɛ n’i bo na ɛ awǎjijɛ lɛ é kpo. Mɛ gègě tíìn bɔ, hwenu e xwédo yetɔn sín hagbɛ̌ ɖé hɛn alɔ yetɔn bo ɖɔ xó nú ye kpo xomɛnyínyɔ́ kpo é ɔ, é dó gbɔ nú ye.

Hwɛhwɛ ɔ, nú azinzɔnnɔ ɔ nɔ tuùn mɛ e wá kpɔ́n ɛ lɛ é bǐ ɔ, é nɔ d’alɔ. Gbeɖiɖó ɖé ɖɔ: “Ðò nǔwukpikpé taji atɔ́ɔ́n e wǔjɔnú gbɛtɔ́ tɔn lɛ ɖó é mɛ ɔ (les cinq sens), tó tɔn wɛ nyí ee nɔ nɔte gbɔn gudo hwenu e mɛɖé ɖò kúkú wɛ é. É sixu cí ɖɔ [azinzɔnnɔ lɛ] ɖò amlɔ dɔ wɛ ɖɔhun có, tó yetɔn sixu kpó ɖò nǔ sè wɛ ganji, enɛ wu ɔ, hwenu e a ɖò akpá yetɔn é ɔ, ma ɖɔ nǔ e a ma sixu ɖɔ hwenu e ye na ɖò wunzɛn é ǎ é ɖě ó.”

 É nyɔ́ bló hǔn, mi nɔ xoɖɛ ɖó kpɔ́. Biblu ɖɔ ɖɔ, ɖò ninɔmɛ ɖé mɛ ɔ, è doya nú mɛsɛ́dó Pɔlu kpo hagbɛ̌ tɔn lɛ kpo syɛnsyɛn bɔ ye tlɛ sɔ́ tuùn ɖɔ emi na gán lɔ ǎ. Alɔdo tɛ ye ka ba? Pɔlu savo nú xɔ́ntɔn tɔn lɛ bo ɖɔ: “Miɖesunɔ ɔ, mi na dó alɔ mǐ ɖò ɖɛ e mi nɔ xò nú mǐ lɛ gblamɛ.” (2 Kɔlɛntinu lɛ 1:8-11) Ðɛ vívɛ́ xixo ɖò linkpɔ́n ɖaxó kpo azɔn syɛnsyɛn kpo hwenu xɔ akwɛ tawun.

YǏ GBÈ NÚ NINƆMƐ Ɔ

Hwɛhwɛ ɔ, tuùntuùn ɖɔ mɛvívɛ́ mɛtɔn ɖé ɖò kúdónú nɔ zɔ́n bɔ è nɔ flú tawun. É kpaca mɛ ǎ, ɖó kú ɔ nyí nùɖé bo sɔgbe ǎ. È dá mǐ bonu mǐ na yí gbè ɖɔ kú nyí akpáxwé ɖé ɖò gbɛzán mǐtɔn mɛ ǎ. (Hlɔmanu lɛ 5:12) Enɛ wu wɛ Xó Mawu tɔn ylɔ kú ɖɔ “kɛntɔ́.” (1 Kɔlɛntinu lɛ 15:26) Enɛ wu ɔ, é ɖò gaàn ɖɔ mǐ kún nɔ ba na lin tamɛ ɖɔ mɛvívɛ́ mǐtɔn ɖé ɖò kúdónú ó, b’ɛ ka sɔgbe lɔ.

É ɖò mɔ̌ có, tamɛ linlin dó nǔ e sixu wá jɛ é jí sixu d’alɔ hagbɛ̌ xwédo ɔ tɔn lɛ bɔ xɛsi yetɔn na ɖekpo, lobɔ ye na sɔ́ ayi ɖó nǔ ɖěɖee ye na wà dó dó gbɔ nú mɛ ɖò ali e nyɔ́ hugǎn é nu é jí. È slɛ́ nǔ ɖěɖee sixu jɛ lɛ é ɖé lɛ dó gbàví “ Aklunɔzán Gbla Gudogudo Tɔn Lɛ” mɛ. É ɖò wɛn ɖɔ ninɔmɛ enɛ lɛ kún nɔ nyí mɔ̌ nú azinzɔnnɔ lɛ bǐ ó, mɔ̌ jɛn ye ma nɔ wá ɖò alɔkpa ɖokpo ɔ mɛ ǎ é nɛ. Amɔ̌, é hwe byɔ, huzuhuzu enɛ lɛ ɖé lɛ nɔ tíìn ɖò ninɔmɛ azinzɔnnɔ gègě tɔn mɛ.

Ðò kú mɛvívɛ́ ɖé tɔn gudo ɔ, é sixu nyí nùnywɛnú ɖɔ è ni ylɔ xɔ́ntɔn vívɛ́ mɛtɔn e ko yí gbè bá d’alɔ mɛ é ɖé. É sixu byɔ ɖɔ è ni na ganjɛwu nukúnkpémɛwutɔ́ lɛ kpo xwédo ɔ kpo ɖɔ nǔ e gbò mɛvívɛ́ yetɔn é ko vɔ bɔ é kún sɔ́ ɖò wuvɛ̌ ɖě mɔ wɛ ó. Gbɛɖotɔ́ mǐtɔn na jiɖe mǐ kpo xomɛnyínyɔ́ kpo ɖɔ “mɛ e ko kú lɛ sɔ́ tuùn nùɖé ǎ.”​—Nùnywɛtɔ́xó 9:5.

NUKÚNKPÉMƐWUTƆ́ ÐAXÓ BǏ Ɔ

Mǐ sixu kplɔ́n bo na dovɛ̌ nú alɔdo mɛɖebǔ tɔn ǎ

É ɖò taji ɖɔ è ni ganjɛ Mawu wu; é nyí hwenu e hagbɛ̌ xwédo tɔn ɖé ɖò kúzɔn jɛ wɛ é kɛɖɛ wɛ è na wà mɔ̌ ǎ, loɔ, è ɖó na lɛ́ wà mɔ̌ hwenu e wuvɛ̌ e nɔ jɛ kú tɔn gudo lɛ é nɔ wá é. É sixu nɔ gudo nú we gbɔn xó kpo nǔwiwa mɛ ɖevo lɛ tɔn e na d’alɔ we lɛ é kpo gblamɛ. “Un kplɔ́n bo nɔ dovɛ̌ nú alɔdo mɛɖebǔ tɔn ǎ,” wɛ Doreen ɖɔ. “Nugbǒ ɔ, alɔ e mɛ lɛ dó mǐ lɛ é túnflá. Nyɛ kpo asú ce kpo mɔ céɖécéɖé ɖɔ Jehovah ɖò ɖiɖɔ wɛ ɖɔ, ‘Un ɖò kpɔ́ xá mi bo na d’alɔ mi ɖò ninɔmɛ elɔ mɛ.’ Un na wɔn gbeɖé ǎ.”

Nugbǒ ɔ, Jehovah Mawu wɛ nyí Nukúnkpémɛwutɔ́ ɖaxó bǐ ɔ. Ðó é wɛ dá mǐ wutu ɔ, é tuùn wuvɛ̌ mǐtɔn lɛ kpo aluwɛ mǐtɔn lɛ kpo. É kpéwú bo na d’alɔ mǐ lobo dó wusyɛn lanmɛ nú mǐ bɔ mǐ na sixu dɛ, bɔ akpàkpà nɔ sɔ́ ɛ d’ewu. Hú mɔ̌ ɔ, é d’akpá ɖɔ zaanɖé dìn ɔ, emi na ɖè kú síìn bǐ mlɛ́mlɛ́, bo na wá fɔ́n gbɛtɔ́ liva mɔkpan e ɖò flǐn tɔn mɛ lɛ é sín kú. (Jaan 5:28, 29; Nǔɖexlɛ́mɛ 21:3, 4) Hwenɛnu ɔ, mɛ bǐ sixu súxó bo ɖɔ xó elɔ lɛ e mɛsɛ́dó Pɔlu ɖɔ é: “Kú, fitɛ ɖuɖeji towe ɖè? Kú, fitɛ acɛ towe e a nɔ dó wà nǔ nyanya na ɔ ɖè?”​—1 Kɔlɛntinu lɛ 15:55.

^ akpá. 2 È ɖyɔ nyikɔ lɛ.