Skip to content

Yì xósɛxweta ɔ jí

Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn Lɛ

Sɔ́ gbè ɖokpo Fɔngbe

Nǔ E Ðò Wema Mlámlá Hwexónu Tɔn ɖé Jí É Wá Jɛ Wě

Nǔ E Ðò Wema Mlámlá Hwexónu Tɔn ɖé Jí É Wá Jɛ Wě

Xwɛ zojikpo Ein Gedi tɔn ee è mɔ sín 1970 é ɔ, è kpéwú bo xà ǎ. Wlɛnwín yɛwliwlí tɔn 3-D ɖexlɛ́ ɖɔ akpáxwé wema Levíi ví lɛ tɔn ɖé kpo nyikɔ Mawu tɔn kpo ɖò wema mlámlá enɛ mɛ

ÐÒ 1970 ɔ, dobanúnǔtɔ́ dokunkun tɔn lɛ kun wema mlámlá zojikpo ɖé sín dò glɔ́ ɖò Ein Gedi, ɖò Israël sɛkpɔ agě gbadahweji tɔn Xù Kúkú ɔ tɔn. Ye mɔ wema mlámlá ɔ hwenu e ye ɖò kplɔ́ngbasá ɖé kun wɛ é; è dó kplɔ́ngbasá enɛ zo hwenu e è sú kún dó nú gletoxo e mɛ é ɖè é é vlafo ɖò xwè kanweko ayizɛ́ngɔ́ H.M. tɔn. Ninɔmɛ e mɛ wema mlámlá ɔ ɖè é zɔ́n bɔ è sixu xà nǔ e ɖ’eji é ǎ; è tlɛ gbɛ́ d’ewu bo na vlɔ́n ɔ, é na vún bǐ. Amɔ̌, wlɛnwín yɛwliwlí tɔn 3-D zɔ́n bɔ è tuùn nǔ e ɖò wema mlámlá ɔ jí é, cí nǔ ɖɔ vlɔ̌n wɛ è vlɔ́n ɖɔhun. Tuto ɔdinatɛ́ɛ jí tɔn yɔyɔ̌ ɖevo zɔ́n bɔ è sixu xà nǔ e ɖò wema mlámlá ɔ jí é.

Etɛ yɛwliwlí ɔ ka ɖexlɛ́? Wema mlámlá ɔ nyí akpáxwé Biblu tɔn ɖé. Nǔ e è mɔ ɖ’eji é nyí wema Levíi ví lɛ tɔn sín wemafɔ bǐbɛ̌mɛ tɔn ɖé lɛ. Nyikɔ Mawu tɔn ɖò Ebléegbe mɛ ɖò wemafɔ enɛ lɛ mɛ. È cí ɖɔ 50 H.M. tɔn kpo 400 H.M. tɔn kpo vlamɛ wɛ è mɔ wema mlámlá enɛ ɖɔhun; enɛ zɔ́n bɔ é nyí wema Biblu tɔn Ebléegbe tɔn e dóxó hugǎn, bɔ è mɔ sín alɔnuwema Qumran tɔn lɛ hwenu é. Gil Zohar wlan ɖò Jerusalem Post mɛ ɖɔ: “Kaka jɛ hwenu e mǐ kpéwú bo xà xwɛ Levíi ví lɛ tɔn Ein Gedi tɔn ɔ é ɔ, xwè 1 000 mɔ̌ wɛ ɖò alɔnuwema Biblu tɔn e dóxó hugǎn, bo nyí Wema Mlámlá Xù Kúkú tɔn, bo ko tíìn sín 100 J.H.M. mɔ̌ é kpo alɔnuwema e bɔ d’ewu bo dóxó hugǎn, bo nyí Codex d’Alep bo ko tíìn sín 930 H.M. mɔ̌ é kpo tɛntin.” Akɔwé lɛ ɖɔ ɖɔ nǔ e ɖò wema mlámlá enɛ mɛ, bɔ è zán macinu dó xá é xlɛ́ ɖɔ Torah e Massorète lɛ wlan é ɔ, “è hɛn ganji ɖò xwè afatɔ́n mɔkpan gblamɛ bɔ mɛ ɖěɖee vɔ́ wlan lɛ é huzu nǔ ɖebǔ ɖ’emɛ ǎ.”