Skip to content

Yì xósɛxweta ɔ jí

Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn Lɛ

Sɔ́ gbè ɖokpo Fɔngbe

 XÓTA NǓKPLƆNKPLƆN TƆN 26

D’alɔ Mɛ Ðevo lɛ Bonu Ye Na Ðí Xwi Xá Linkpɔ́n

D’alɔ Mɛ Ðevo lɛ Bonu Ye Na Ðí Xwi Xá Linkpɔ́n

“Mi bǐ ni ɖó linlin ɖokpo ɔ, bo ɖó ayixa ɖokpo ɔ; mi yí wǎn nú miɖée nɔví nɔví ɖɔhun; mi nɔ nyɔ́ xomɛ dó miɖée wu, bo nɔ sɔ́ miɖée hwe.”—1 PI. 3:8.

HAN 107 Jehovah, Kpɔ́ndéwú Wanyiyi Tɔn

XÓNUSƆ́ÐÓTE *

1. Nɛ̌ mǐ ka sixu wà nǔ Tɔ́ mǐtɔn wanyiyinɔ Jehovah ɖɔhun gbɔn?

JEHOVAH yí wǎn nú mǐ tawun. (Jaan 3:16) Mǐ jló na wà nǔ Tɔ́ mǐtɔn wanyiyinɔ ɔ ɖɔhun. Enɛ wu ɔ, mǐ nɔ tɛ́n kpɔ́n bo nɔ ‘ɖó ayixa ɖokpo ɔ; nɔ yí wǎn nú mǐɖée nɔví nɔví ɖɔhun; bo nɔ sè wuvɛ̌ xá mǐɖée,’ ɖò taji ɔ, “nɔví ɖò nǔɖiɖi mɛ lɛ” wɛ mǐ nɔ zán jijɔ enɛ lɛ xá hugǎn. (1 Pi. 3:8; Ga. 6:10) Enyi hagbɛ̌ xwédo gbigbɔ tɔn mǐtɔn tɔn lɛ ɖò ninɔmɛ syɛnsyɛn lɛ mɛ gbɔn dín wɛ ɔ, mǐ nɔ jló na d’alɔ ye.

2. Etɛ jí mǐ ka na ɖɔ xó dó ɖò xóta elɔ mɛ?

2 Mɛ e jló na nɔ xwédo Jehovah tɔn mɛ lɛ é bǐ wɛ ninɔmɛ syɛnsyɛn lɛ na kpannukɔn. (Mak. 10:29, 30) Ðó gbɛ̀ elɔ ko sɛkpɔ vivɔnu wutu ɔ, mǐ na ɖí xwi xá mɛtɛnkpɔn gegě. Nɛ̌ mǐ ka sixu d’alɔ mǐɖée gbɔn? Mi nú mǐ ni gbéjé nǔ e tan Biblu tɔn e kúnkplá Lɔti, Jɔbu kpo Nɔemíi kpo é sixu kplɔ́n mǐ é kpɔ́n. Mǐ na lɛ́ ɖɔ xó dó ɖé lɛ ɖò wuvɛ̌ e mɛ gbɔn dín wɛ nɔví mǐtɔn lɛ ɖè égbé é kpo lee mǐ sixu d’alɔ ye bɔ ye na ɖí xwi xá tagba lɛ gbɔn é kpo jí.

NƆ ÐÓ SUÚLU

3. Lee 2 Piyɛ́ɛ 2:7, 8 xlɛ́ gbɔn é ɔ, gbeta nyanya tɛ kɔn Lɔti ka wá? Etɛ é ka jì?

3 Gbeta nyanya ɖé kɔn wɛ Lɔti wá hwenu e é yì sá xwé dó Sodɔmunu e nɔ zán gbɛ̀ bliblí lɛ é tɛntin é. (Xà 2 Piyɛ́ɛ 2:7, 8.) Ayikúngban ɔ nyɔ́ tawun ɖò xá enɛ mɛ, amɔ̌, tɛn e Lɔti sɛ̀ wá finɛ é zɔ́n bɔ é mɔ wuvɛ̌ gegě. (Bǐb. 13:8-13; 14:12) É cí ɖɔ asì tɔn tɛ́ dó toxo ɔ, alǒ mɛ e nɔ nɔ finɛ lɛ é  ɖé lɛ wu tawun, b’ɛ sín enɛ wu bɔ é tlitó nú Jehovah. É kú hwenu e Mawu bló bɔ zo kpodo hwemi kpo ja sín jixwé jǐ ɖɔhun é. Lin tamɛ dó vǐ nyɔnu tɔn we lɛ jí. Ye ɖò xɔ́ntɔn mɛ xá sunnu ɖěɖee kú ɖò Sodɔmu lɛ é. Lɔti hɛn xwé tɔn kpo nǔɖokan tɔn lɛ kpo bú; ee lɛ́ vɛ́ hú bǐ é wɛ nyí asì tɔn. (Bǐb. 19:12-14, 17, 26) Ðò ninɔmɛ vɛwǔ enɛ mɛ ɔ, Jehovah ka gɔn suúlu ɖó dó Lɔti wu wɛ à? Eǒ.

Jehovah ɖè wuvɛ̌sexámɛ xlɛ́ bo sɛ́ wɛnsagun lɛ dó bɔ ye wá hwlɛn Lɔti kpo xwédo tɔn kpo (Kpɔ́n akpáxwé 4gɔ́ ɔ)

4. Nɛ̌ Jehovah ka ɖó suúlu dó Lɔti wu gbɔn? (Kpɔ́n ɖiɖe e ɖò akpa ɔ jí é.)

4 Lɔti wá gbeta ɔ kɔn bo cí Sodɔmu có, Jehovah ka sè wuvɛ̌ xá ɛ, bo sɛ́ wɛnsagun lɛ dó bonu ye na hwlɛn é kpo xwédo tɔn kpo. É ɖò mɔ̌ có, Lɔti yawǔ setónú nú gbè e wɛnsagun lɛ ɖè n’i ɖɔ é ni hwlɛndo bo tɔ́n sín Sodɔmu é ǎ, é nyɔ́ wà ɔ, é ɖò “afɔ dɔn dó ayǐ wɛ.” Wɛnsagun lɛ gbɔ bo hɛn alɔ tɔn bo d’alɔ é kpo xwédo tɔn kpo bɔ ye hɔn sín toxo ɔ mɛ. (Bǐb. 19:15, 16) Wɛnsagun lɛ wá ɖɔ n’i ɖɔ é ni hɔn yì sókan ɔ mɛ. Amɔ̌, Lɔti sè nǔ e Jehovah ɖɔ é ǎ, é nyɔ́ wà ɔ, é byɔ ɖɔ emi na yì toxo e sɛkpɔ finɛ é ɖé mɛ. (Bǐb. 19:17-20) Jehovah ɖó suúlu bo ɖótó Lɔti, bo yí gbè bɔ é yì toxo enɛ mɛ. Xɛsi wá ɖi Lɔti dó finɛ ninɔ wu, b’ɛ sɛ̀ tɛn yì cí sókan ɔ mɛ, fí e Jehovah ɖɔ n’i jɛ nukɔn ɖɔ é ni yì é. (Bǐb. 19:30) Suúlu nukúnɖeji ɖé wɛ nyí enɛ bɔ Jehovah ɖó. Nɛ̌ mǐ ka sixu wà nǔ éɖɔhun gbɔn?

5-6. Nɛ̌ mǐ ka sixu zán 1 Tɛsalonikinu lɛ 5:14, hwenu e mǐ ɖò kpɔ́ndéwú Mawu tɔn xwedó wɛ é gbɔn?

5 Lɔti ɖɔhun ɔ, xwédo gbigbɔ tɔn mǐtɔn sín hagbɛ̌ ɖé sixu wá gbeta nyanya lɛ kɔn, bo wá tɔ́n ɖò tagba syɛnsyɛn lɛ mɛ. Nǔ mɔhun jɛ ɔ, nɛ̌ mǐ ka na wà nǔ gbɔn? Nǔ ɔ sixu ɖɔ nú mǐ ɖɔ mǐ ni ɖɔ n’i ɖɔ nǔ e é dó é ya wɛ é ɖè, mɔ̌ ka wɛ nǔgbo. (Ga. 6:7) Amɔ̌, mǐ sixu wà nǔɖe b’ɛ nyɔ́ hú mɔ̌. Mǐ sixu xwedó kpɔ́ndéwú lee Jehovah d’alɔ Lɔti gbɔn é tɔn. Gbɔn nɛ̌ é?

6 É nyí akpá kɛɖɛ wɛ Jehovah sɛ́ wɛnsagun lɛ dó bɔ ye gbà nú Lɔti ǎ, é lɛ́ zɔ́n ye bɔ ye d’alɔ ɛ b’ɛ gán sín awě e xò Sodɔmu é mɛ. Mɔ̌ ɖokpo ɔ, enyi mǐ mɔ ɖɔ nɔví mǐtɔn wlí ali e na dɔn ɛ dó hɔzɔ mɛ é ɔ, é sixu byɔ ɖɔ mǐ ni gb’akpá n’i. Amɔ̌, mǐ sixu lɛ́ d’alɔ ɛ. Nú é ma tlɛ yawǔ xwedó wěɖexámɛ e jinjɔn Biblu jí lɛ é ǎ ɔ, mǐ ɖó na ɖó suúlu. Wà nǔ wɛnsagun we lɛ ɖɔhun. Mǐ ɖó na jó gbè bo jó nɔví mǐtɔn dó ǎ, é nyɔ́ wà ɔ, mǐ na ba ali tawun tawun e nu mǐ sixu d’alɔ ɛ ɖè lɛ é. (1 Jaan 3:18) É sixu byɔ ɖɔ mǐ ni hɛn alɔ tɔn ɖò ali ɖé nu bo d’alɔ ɛ, bonu é na zán wě ɖagbe e mǐ ɖè xá ɛ é.—1 Tɛsalonikinu lɛ 5:14.

7. Nɛ̌ mǐ ka sixu xwedó lee Jehovah kpɔ́n Lɔti gbɔn é sín kpɔ́ndéwú gbɔn?

7 Jehovah hɛn ɔ, é na ko sɔ́ ayi ɖó nǔwanyido Lɔti tɔn lɛ jí. Loɔ, é wá sɔ́ d’ayi mɛ nú mɛsɛ́dó Piyɛ́ɛ b’ɛ ɖɔ dó Lɔti wu ɖɔ é nyí nya nǔjlɔjlɔwatɔ́ ɖé. Awǎjijɛnú tawun wɛ é nyí nú mǐ ɖɔ Jehovah nɔ kpɔ́n nǔ zɛ nǔwanyido mǐtɔn lɛ wu. (Ðɛh. 130:3) Mǐ ka sixu xwedó lee Jehovah kpɔ́n Lɔti gbɔn é sín kpɔ́ndéwú à? Nú mǐ sɔ́ ayi ɖó jijɔ ɖagbe nɔví mǐtɔn lɛ tɔn jí ɔ, mǐ na ɖó suúlu dó ye wu hugǎn. Enɛ na zɔ́n bɔ é na bɔwǔ nú ye lɔ bɔ ye na yí gbè nú alɔdó mǐtɔn.

NƆ SÈ WUVƐ̌ XÁ MƐ

8. Etɛ wuvɛ̌sexámɛ ka na sísɛ́ mǐ bɔ mǐ na wà?

8 É nyí gbeta nyanya kɔn wɛ Jɔbu wá Lɔti ɖɔhun wu wɛ é mɔ wuvɛ̌ ǎ. É ɖò mɔ̌ có, awě syɛnsyɛn lɛ xò è, nǔɖokan tɔn lɛ bǐ gblé, tɛn e mɛ é ɖè ɖò xá tɔn mɛ é wá dò bǐ, bɔ lanmɛ tɔn lɔ gblé. Nyla hú bǐ ɔ, é kpo asì tɔn kpo sín vǐ lɛ bǐ kú. Xɔ́ntɔn nyijɛtɔ́ Jɔbu tɔn atɔn lɛ́ dóhwɛ ɛ. Hwɛjijɔ  tɛ wu mɔ̌ Jɔbu sín gbɔdónúmɛtɔ́ nyijɛtɔ́ atɔn ma ka sè wuvɛ̌ xá ɛ ǎ? Nǔ e ye mɔ ɖò nukúnta é kɛɖɛ wɛ ye kpɔ́n. É sín enɛ wu bɔ ye zɔn kplakpla jí bo wá gbeta masɔgbe lɛ kɔn, bo dóhwɛ Jɔbu syɛnsyɛn. Nɛ̌ mǐ ka sixu nyi alɔ nú nǔwanyido mɔhun gbɔn? Tuùn ɖɔ Jehovah kɛɖɛ wɛ tuùn doyidoslɔ́ mɛɖé sín ninɔmɛ tɔn. Ðǒtó xó e ɖɔ wɛ mɛ e ɖò wuvɛ̌ sè wɛ é ɖè é kpo sɔxwixwe kpo. Wà nǔ zɛ xó e ɖɔ wɛ é ɖè é sise wu, bo tɛ́n kpɔ́n bo lɛ́ mɔ wuvɛ̌ tɔn ɖò lanmɛ. Enɛ gudo jɛn a sixu kpéwú bo sè wuvɛ̌ xá nɔví towe nǔgbo nǔgbo.

9. Etɛ wuvɛ̌sexámɛ ka na zɔ́n bɔ mǐ ma na wà ǎ? Aniwu?

9 Wuvɛ̌sexámɛ na zɔ́n bɔ mǐ na fúnfún mɛnúɖiɖɔxó masɔgbe lɛ kpé dó tagba mɛ ɖevo lɛ tɔn wu ǎ. Mɛnúɖɔtɔ́ ɖé nɔ bló bonu agun ɔ nɔ lidǒ ǎ; klán wɛ é nɔ klán agun ɔ. (Nǔx. 20:19; Hlɔ. 14:19) É nɔ nyɔ́ xomɛ ǎ, é ka nɔ lin tamɛ cobo nɔ ɖɔ xó ǎ; enɛ wu ɔ, xó tɔn lɛ sixu gblewǔ mɛ e ko ɖò wuvɛ̌ mɔ wɛ é. (Nǔx. 12:18, nwt; Efɛ. 4:31, 32) É na nyɔ́ hugǎn tawun ɖɔ mǐ ni nɔ kpɔ́n jijɔ ɖagbe e mɛɖé ɖó lɛ é, bo lin tamɛ dó lee mǐ sixu d’alɔ ɛ b’ɛ na ɖí xwi xá mɛtɛnkpɔn tɔn lɛ gbɔn é jí.

Nú nǔɖitɔ́ hatɔ́ ɖé ɖò nǔ wlá ɖɔ wɛ hǔn, ɖǒtó è kpo sɔxwixwe kpo bo ɖɔ xó ɖěɖee na dó gbɔ n’i lɛ é ɖò hwetɔnnu (Kpɔ́n akpáxwé 10-11) *

10. Etɛ xó e ɖò Jɔbu 6:2, 3 mɛ é ka kplɔ́n mǐ?

10 Jɔbu 6:2, 3. Hweɖelɛnu ɔ, Jɔbu nɔ “ɖò nǔ wlá ɖɔ wɛ.” Amɔ̌, é wá yí gbè ɖɔ nǔ e emi ɖɔ lɛ é ɖé lɛ kún sɔgbe ó. (Jɔb. 42:6) Jɔbu ɖɔhun ɔ, mɛ e ɖò wuvɛ̌ nu dɛ ɖè wɛ ɖò égbé é ɖé sixu wlá nǔ ɖɔ, bo ɖɔ nǔ e na wá vɛ́ n’i ɖò nukɔnmɛ lɛ é. Nɛ̌ mǐ ka ɖó na wà nǔ gbɔn? Mǐ na mɔ xó ɖɔ dó wǔ tɔn ǎ, loɔ mǐ ɖó na sè wuvɛ̌ xá ɛ. Flín ɖɔ Jehovah kún ba ɖɔ mǐ mɛ ɖebǔ ni gbɔn tagba kpo linkpɔ́n kpo ee nu dɛ ɖè wɛ mǐ ɖè égbé lɛ é mɛ ó. Enɛ wu ɔ, nú  Jehovah sɛntɔ́ gbejinɔtɔ́ ɖé ɖò linkpɔ́n syɛnsyɛn mɛ, bo ɖɔ xó e wu é ma lin tamɛ dó ǎ lɛ é ɔ, é jɛxa ɖɔ è ni mɔ nǔ jɛ mɛ. É na bo tlɛ ɖɔ nǔmasɔgbe lɛ dó Jehovah alǒ mǐ wu ɔ, mǐ ɖó na yawǔ sin xomɛ, alǒ, dá hwɛ n’i ɖó xó e é ɖɔ lɛ é wu ǎ.—Nǔx. 19:11.

11. Nɛ̌ mɛxo lɛ ka sixu wà nǔ Elihu ɖɔhun gbɔn, hwenu e ye ɖò wě ɖè xá mɛ wɛ é?

11 Hweɖelɛnu ɔ, é sixu byɔ ɖɔ è ni ɖè wě ɖé lɛ xá mɛ e ɖò xwi ɖí xá tagba e nɔ ɖó linkpɔ́n nú mɛ é ɖé wɛ é alǒ gbɛ́ nǔ n’i. (Ga. 6:1) Nɛ̌ mɛxo lɛ ka sixu wà mɔ̌ gbɔn? É na nyɔ́ ɖɔ ye ni wà nǔ Elihu e ɖótó Jɔbu kpo wuvɛ̌sexámɛ kpo é ɖɔhun. (Jɔb. 33:6, 7) Elihu tò mɔ nǔ jɛ linlin Jɔbu tɔn wu hwɛ̌, cobo wá ɖè wě xá ɛ. Mɛxo e na wà nǔ Elihu ɖɔhun lɛ é na ɖótó mɛ ɔ ganji bo mɔ nǔ jɛ ninɔmɛ tɔn wu. Mɔ̌ mɛ ɔ, enyi ye ɖò wě ɖè xá ɛ wɛ ɔ, xó yetɔn na ɖibla byɔ ayi tɔn mɛ hugǎn.

NƆ ÐƆ XÓ KPO WUVƐ̌SEXÁMƐ KPO

12. Nɛ̌ kú Nɔemíi sín asú kpo vǐ tɔn lɛ kpo tɔn ka cí n’i?

12 Nɔemíi nyí nyɔnu gbejinɔtɔ́ e yí wǎn nú Jehovah é ɖé. Ðò kú asú tɔn kpo vǐ sunnu tɔn we lɛ kpo tɔn gudo ɔ, é ba ɖɔ è ni ɖyɔ nyikɔ emitɔn dó “Mala” ee tinmɛ tɔn nyí “Vivɛ̌” é. (Hwli. 1:3, 5, 20, 21) Hwliti Nɔemíi sín vǐsi ɔ nɔ kpɔ́ xá ɛ ɖò tɛnkpɔn tɔn lɛ mɛ. Hwliti dó alɔ tawun tawun ɖé lɛ Nɔemíi bo lɛ́ ɖɔ xó n’i kpo wuvɛ̌sexámɛ kpo. É zán xógbe klewun klewun lɛ dó ɖè wanyiyi xlɛ́ Nɔemíi bo lɛ́ nɔ gudo n’i bo ka wà mɔ̌ kpo ayi bǐ kpo.—Hwli. 1:16, 17.

13. Etɛwu mɛ ɖěɖee asì alǒ asú kú dó lɛ é ka ɖó hudo gudo e mǐ na nɔ nú ye é tɔn?

13 Enyi hagbɛ̌ xwédo gbigbɔ tɔn mǐtɔn tɔn ɖé sín asì alǒ asú kú ɔ, é na ɖó hudo gudo e mǐ na nɔ n’i é tɔn. Asú kpo asì kpo ɖé sixu cí atín we e sù ɖó kpɔ́ é ɖɔhun. Ðò xwè lɛ gblamɛ ɔ, ɖɔ atín lɛ tɔn ɖě nɔ byɔ ɖě mɛ. Nú è hɔn ɖɔ nú atín lɛ ɖokpo bonu é kú ɔ, é sixu wà nǔ dó wegɔ́ ɔ wu tawun. Mɔ̌ ɖokpo ɔ, nú kɛntɔ́ mǐtɔn kú ɔ hu mɛ e wlí alɔ lɛ é ɖokpo ɔ, mɛ wegɔ́ ɔ sixu sè wuvɛ̌ nú hwenu línlín. Paula, * ee sín asú kú ajijimɛ é ɖɔ: “Gbɛzán ce huzu bǐ mlɛ́mlɛ́, bɔ un sɔ́ ɖó hlɔnhlɔn ɖě ǎ. Un ba xɔ́ntɔn ce ɖagbe hugǎn ɔ kpò. Nǔ lɛ bǐ wɛ un nɔ ɖɔ nú asú ce. É nɔ má awǎjijɛ ce xá mì bo nɔ nɔ gudo nú mì ɖò wuvɛ̌ ce lɛ mɛ. É nɔ hɛn sɔ mì ɖò wuvɛ̌ ce lɛ mɛ. É cí nú mì tawun ɖɔ è hu mì ɖ’akpo wɛ ɖɔhun.”

Nɛ̌ mǐ ka sixu nɔ gudo nú mɛ ɖěɖee asú alǒ asì kú dó é gbɔn? (Kpɔ́n akpáxwé 14-15) *

14-15. Nɛ̌ mǐ ka sixu sè wuvɛ̌ xá mɛ e asú alǒ asì kú dó é ɖé gbɔn?

14 Nɛ̌ mǐ ka sixu sè wuvɛ̌ xá mɛ e asú alǒ asì kú dó é ɖé gbɔn? Afɔ taji nukɔntɔn ɔ wɛ nyí ɖɔ è ni ɖɔ xó xá ɛ, enyi mɔ̌ wiwa na bo tlɛ vɛwǔ nú mɛ, alǒ è ma tuùn nǔ e è na ɖɔ é ǎ ɔ nɛ. Paula ee xó mǐ ɖɔ wá yì é ɖɔ: “Un mɔ nukúnnú jɛ mɛ ɖɔ kú nɔ zɔ́n bɔ mɛ lɛ nɔ vo ɖò yeɖée mɛ ǎ. Ye nɔ ɖi xɛsi ɖɔ nǔ e emi jló na ɖɔ é sixu vɛ́ sè nú mɛɖé. Amɔ̌, nǔ e nyla hugǎn nǔ e na vɛ́ sè é ɖé ɖiɖɔ é wɛ nyí xwíi cící.” Mɛ e ɖò aluwɛ mɛ é ɖé nɔ ɖó nukún dandan ɖɔ mǐ ni ɖɔ xó e nǔnywɛ kpé é ɖé ǎ. Paula ɖɔ: “Nú xɔ́ntɔn lɛ na bo ɖɔ kpowun ɖɔ, ‘Kú mɛvívɛ́ towe tɔn vɛ́ nú mì’ ɔ, é nɔ sù nukún ce mɛ.”

15 William ee sín asì kú xwè ɖé lɛ ɖíe é ɖɔ: “Nú mɛ ɖevo lɛ flín xó ɖagbe ɖé bo ɖɔ dó asì ce wu ɔ, é nɔ sù nukún ce mɛ; é nɔ na jiɖe mì ɖɔ è yí wǎn n’i bo lɛ́ ɖó sísí n’i. Gudo ninɔ nú mì gbɔn mɔ̌ d’alɔ mì tawun. É nɔ jɛmɛ nú mì tawun, ɖó asì ce xɔ akwɛ nú mì ɖesu, bo nyí akpáxwé taji ɖé nú mì wá yì ɖò gbɛzán ce mɛ.” Asúkúsi ee nɔ nyí Bianca é tinmɛ ɖɔ: “Nú mɛ ɖevo lɛ  xoɖɛ xá mì bo xà wemafɔ Biblu tɔn ɖokpo alǒ we ɖé nú mì ɔ, é nɔ dó gbɔ nú mì. Enyi ye ɖɔ xó dó asú ce wu, bo lɛ́ ɖótó mì nú un ɖɔ xó dó wǔtu tɔn ɔ, é nɔ d’alɔ mì.”

16. (a) Etɛ mǐ ka ɖó na wà nú mɛ e mɛvívɛ́ ɖé kú dó é ɖé? (b) Sɔgbe xá Jaki 1:27 ɔ, azɔ̌ tɛ è ka zɔ́n mǐ?

16 Lee Hwliti nɔ kpɔ́ xá asúkúsi Nɔemíi gbɔn é ɔ, é byɔ ɖɔ mǐ ni nɔ gudo nú mɛ ɖěɖee mɛvívɛ́ ɖé kú dó lɛ é nú táan gegě. Paula ee xó mǐ ɖɔ wá yì é ɖɔ: “Ðò kú asú ce tɔn gudo tlolo ɔ, mɛ lɛ nɔ gudo nú mì tawun. Ee azǎn jɛ jijɛ jí é ɔ, mɛ lɛ sín alɔnu ján ɖó azɔ̌ yetɔn lɛ wu. Amɔ̌, mɔ̌ wiwa vɛwǔ nú nyɛ tawun. Mɛ e ɖò aluwɛ mɛ é nɔ ɖó hudo alɔdó tɔn ɖò sun e bɔ dó kú mɛvívɛ́ tɔn tɔn wu lɛ é mɛ, kaka jɛ xwè e bɔ d’ewu lɛ é mɛ; nú mɛ ɖevo lɛ tuùn ɖó mɔ̌ ɔ, é nɔ d’alɔ tawun.” É ɖò wɛn ɖɔ mɛ lɛ bǐ kún nyí ɖokpo ɔ ó. Mɛɖé lɛ sixu kpéwú bo yawǔ huzu sɔgbe xá ninɔmɛ yetɔn yɔyɔ̌ ɔ. Amɔ̌, nú mɛ ɖevo lɛ ɔ, nǔ e ye kpo mɛvívɛ́ yetɔn kpo ko nɔ wà ɖó kpɔ́ ɖ’ayǐ lɛ é bǐ wɛ nɔ flín ye mɛvívɛ́ yetɔn, bɔ ye nɔ sè wuvɛ̌ tɔn tawun. Mɛ lɛ bǐ nɔ nɔ aluwɛ mɛ gbɔn alɔkpa ɖokpo ɔ ǎ. Mǐ ni flín ɖɔ Jehovah jɔwǔ mǐ bo zɔ́n azɔ̌ mǐ ɖɔ mǐ ni kpé nukún mɛ ɖěɖee asú alǒ asì kú dó lɛ é wu.—Jaki 1:27.

17. Etɛwu mɛ ɖěɖee asú alǒ asì yetɔn gbɛ́ ye lɛ é ka ɖó hudo alɔdó mǐtɔn tɔn?

17 Mɛ e asú alǒ asì yetɔn gbɛ́ ye é ɖé lɛ ɖó na ɖí xwi xá wuvɛ̌ kpo linkpɔ́n kpo syɛnsyɛn e nǔ mɔhun nɔ dɔn wá lɛ é. Joyce e asú tɔn gbɛ́ bo da nyɔnu ɖevo é ɖɔ: “Ee asú ce gbɛ́ mì é ɔ, un mɔ wuvɛ̌ b’ɛ  túnflá; nú kú wɛ é kú ɔ, un na mɔ wuvɛ̌ sɔmɔ̌ ǎ. Nú alitawoví wɛ é bló alǒ azɔn wɛ é jɛ bo kú ɔ, un na mɔ ɖɔ é kún sín wǔ tɔn ó. Amɔ̌, ɖò ninɔmɛ elɔ mɛ ɔ, asú ce ɖesu wɛ jló bo gbɛ́ mì. Un mɔ ɖɔ é ɖè mì kpò bo kɔ́n wi ce.”

18. Etɛ mǐ ka sixu wà bo d’alɔ mɛ e asú alǒ asì gbɛ́ lɛ é?

18 Nú mǐ wà xomɛnyínyɔ́nú klewun ɖé nú mɛ ɖěɖee asú alǒ asì gbɛ́ lɛ é ɔ, xlɛ́ wɛ mǐ xlɛ́ ye ɖɔ mǐ yí wǎn nú ye nɛ. Ye ɖó hudo xɔ́ntɔn ɖagbe lɛ tɔn dìn hú ɖ’ayǐ tɔn. (Nǔx. 17:17) Nɛ̌ a ka sixu xlɛ́ ɖɔ emi nyí xɔ́ntɔn yetɔn gbɔn? A sixu ylɔ́ ye ɖɔ ye ni wá ɖu nǔɖuɖu klewun ɖé xá emi. A sixu byɔ ɖɔ emi na zán hwenu klewun ɖé xá ye ɖò ayiɖeɖayǐ ɖé hwenu alǒ ɖò sinsɛnzɔ́ ɔ mɛ. Ðevo ɔ, byɔ ye ɖɔ ye ni nɔ wá gɔ́ nú we ɖò sinsɛn-biblo xwédo tɔn towe hwenu hweɖelɛnu. Nú a wà mɔ̌ ɔ, a na hɛn xomɛ Jehovah tɔn hun, ɖó é “ɖò kpɔ́ xá mɛ e ayi yetɔn gbadó lɛ” é bo nyí “xɛnyaɖomɛjitɔ́ nú asúkúsi lɛ.”—Ðɛh. 34:19; 68:6.

19. Sɔgbe xá 1 Piyɛ́ɛ 3:8 ɔ, etɛ a ka kánɖeji bo na wà?

19 Zaanɖé dìn ɔ, “tagba xóxó tɔn lɛ ɔ, è na wɔn ye” ɖò hwenu e Axɔ́suɖuto Mawu tɔn na kp’acɛ d’ayikúngban ɔ jí é. “Mɛɖé sɔ́ na flín nǔ xóxó lɛ ǎ. Ye sɔ́ na wá ayi mɛ nú mɛɖé ǎ.” Mǐ ɖò te kpɔ́n hwe enɛ nu kpo akpakpa sɔ́ mɛ kpo. (Eza. 65:16, 17) Kaka jɛ hwenɛnu ɔ, mi nú mǐ ni nɔ gudo nú mǐɖée bo xlɛ́ gbɔn xó kpo nǔwiwa mǐtɔn lɛ kpo mɛ ɖɔ mǐ yí wǎn nú mɛ e ɖò xwédo gbigbɔ tɔn mǐtɔn mɛ lɛ é bǐ.—1 Piyɛ́ɛ 3:8.

HAN 111 Hwɛjijɔ Ðěɖee Wu Mǐ Nɔ J’awǎ É

^ akpá. 5 Lɔti, Jɔbu kpo Nɔemíi kpo sɛn Jehovah kpo gbejininɔ kpo, amɔ̌, ye lɛ́ dɛ ɖò ninɔmɛ syɛnsyɛn lɛ nu ɖò gbɛzán yetɔn mɛ. Xóta elɔ ɖɔ xó dó nǔ e kpɔ́ndéwú yetɔn lɛ sixu kplɔ́n mǐ é jí. É lɛ́ kɛnu dó nǔ e wu é ɖò taji ɖɔ mǐ ni nɔ ɖó suúlu, nɔ nyɔ́ xomɛ bo nɔ lɛ́ ɖɔ xó dó dó gbɔ nú nɔví mǐtɔn lɛ hwenu e tagba lɛ wá kpannukɔn ye é é jí.

^ akpá. 13 È ɖyɔ nyikɔ ɖé lɛ ɖò xóta elɔ mɛ.

^ akpá. 57 ÐIÐE LƐ SÍN TINMƐ: Akpɔ ɖó nɔví sunnu ɖé kaka b’ɛ “ɖò nǔ wlá ɖɔ wɛ” bɔ mɛxo ɖé ɖò tó ɖó è wɛ kpo sɔxwixwe kpo. Nukɔnmɛ hwenu e nɔví sunnu ɔ hwihwɛ́ é ɔ, mɛxo ɔ ɖò wě ɖè xá ɛ wɛ kpo xomɛnyínyɔ́ kpo.

^ akpá. 59 ÐIÐE LƐ SÍN TINMƐ: Asú kpo asì kpo e wlí alɔ b’ɛ ma lín ǎ é ɖé ɖò kpɔ́ xá nɔví sunnu e asì tɔn kú ɖò agaɖanu dìn é ɖé. Ye ɖò nǔ ɖagbe e ye flín dó asì ɔ wu lɛ é ɖɔ wɛ.