Skip to content

Yì xósɛxweta ɔ jí

Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn Lɛ

Sɔ́ gbè ɖokpo Fɔngbe

Mɛ̌ Mɛ̌ E ka Ðò Jehovah Sín Ahwan Mɛ?

Mɛ̌ Mɛ̌ E ka Ðò Jehovah Sín Ahwan Mɛ?

‘Mi ni ɖó sísí nú Jehovah, Mawu mitɔn; mi nɔ sɛ̀n ɛ; éɖokponɔ géé wu wɛ mi na ɖókan dó bo na nɔ sɛ̀n.’​—SƐ́N. 10:20.

HAN LƐ: 28, 32

1, 2. (a) Etɛwu é ka nyí nùnywɛnú ɖɔ è ni nɔ Jehovah sín ahwan mɛ? (b) Etɛ jí mǐ ka na ɖɔ xó dó ɖò xota elɔ mɛ?

É NYƆ́ ɖɔ è ni tɛ́ dó Jehovah wu. Mɛɖebǔ sɔ́ nyí hlɔnhlɔnnɔ, nùnywɛtɔ́ alǒ wanyiyinɔ hugǎn Mawu mǐtɔn ǎ. Mɛ̌ ma ka na jló na nɔ ahwan tɔn mɛ ɖò mǐ mɛ ǎ? (Ðɛh. 96:4-6) É ɖò mɔ̌ có, Mawu sɛntɔ́ ɖé lɛ xò nǔ kpɔ́n hwenu e ninɔmɛ ɖé lɛ byɔ ɖɔ ye ni nɔ Jehovah sín ahwan mɛ é.

2 Ðò xota elɔ mɛ ɔ, mǐ na ɖɔ xó dó kpɔ́ndéwú mɛ ɖěɖee ɖɔ ɖɔ emi ɖò Jehovah sín ahwan mɛ, bɔ ɖò hwe ɖokpo ɔ nu ɔ, ye ka lɛ́ zán gbɛ̀ e dó xomɛsin n’i lɛ é tɔn jí. Nùkplɔnmɛ taji lɛ ɖò tan enɛ lɛ mɛ, bo sixu d’alɔ mǐ bɔ mǐ na nɔ gbeji bǐ mlɛ́mlɛ́ nú Jehovah.

JEHOVAH NƆ KIJE AYI MƐTƆN MƐ KPƆ́N

3. Etɛwu Jehovah ka sɛkpɔ Kanyɛ́ɛ? Etɛ É ka ɖɔ n’i?

3 Mǐ ni ɖɔ xó dó Kanyɛ́ɛ jí. É ɖɔ ɖɔ emi kún nɔ sɛ̀n nǔ ɖevo zɛ Jehovah wu ó. É ɖò mɔ̌ có, Mawu yí gbè nú sinsɛn-biblo tɔn ǎ. Nǔnyanyawiwa sín kwín ɖé lɛ ɖò ɖɔ dó dò wɛ ɖò ayi tɔn mɛ. (1 Jaan 3:12) Jehovah sɛkpɔ Kanyɛ́ɛ bo ɖɔ n’i ɖɔ: “Nú nǔ ɖagbe wɛ a ko wà ɔ, a na zé ta dó jǐ; ee a ma ka wà nǔ ɖagbe ǎ ɔ, hwɛhuhu ɖò ayǐ jinjɔn ɖò hɔn towe ta, bo jló na ɖu ɖò jǐ towe; ma ka  lɔn ó.” (Bǐb. 4:6, 7) È na ɖɔ ɔ, Jehovah ɖò ɖiɖɔ nú Kanyɛ́ɛ wɛ ɖɔ, “Enyi a lɛkɔ sín hwɛ towe gudo bo nɔ ahwan ce mɛ ganji ɔ, nyì lɔ na nɔ ahwan towe mɛ.”

4. Hwenu e ali hun nú Kanyɛ́ɛ bɔ é na nɔ Jehovah sín ahwan mɛ é ɔ, etɛ é ka wà?

4 Enyi Kanyɛ́ɛ ko jla linlin tɔn ɖó kpowun wɛ ɔ, nǔ tɔn na ko lɛ́ nyɔ́ Jehovah nukúnmɛ. Amɔ̌, Kanyɛ́ɛ ɖótó wěɖexámɛ ɔ ǎ. Linlin nyanya kpo jlǒ cejɛnnabi tɔn kpo dɔn ɛ dó nǔnyanyawiwa mɛ. (Ja. 1:14, 15) Ðò hwenu e Kanyɛ́ɛ ɖò winnyawinnya mɛ é ɔ, é sixu nɔ ma lin gbeɖé ɖɔ emi na wá fɔ́n gǔ dó Jehovah jí. Amɔ̌, ɖò nukɔnmɛ ɔ, é wà nǔ e é ma lin gbeɖé ǎ é; é wɛ nyí ɖɔ é fɔ́n gǔ dó Jehovah jí, bo hu nɔví éɖesunɔ tɔn!

5. Linlin alɔkpa tɛ lɛ ka sixu zɔ́n bɔ nǔ mǐtɔn ma sɔ́ na nyɔ́ Jehovah nukúnmɛ ǎ?

5 Kanyɛ́ɛ ɖɔhun ɔ, Klisanwun ɖé sixu ɖɔ ɖɔ emi ɖò Jehovah sɛ̀n wɛ cobo ka na wlí ali nyanya ɖé ɖò égbé. (Ju. 11) Ði kpɔ́ndéwú ɔ, mɛɖé sixu jɛ nǔ sɔ́ nú jlǒ xóɖóxámɛ tɔn lɛ kpo linlin nukúnkɛ́ndídó tɔn lɛ kpo jí, alǒ, é na jɛ wǎn gbɛ́ nú Klisanwun hàtɔ́ tɔn ɖé jí. (1 Jaan 2:15-17; 3:15) Linlin enɛ lɛ sixu dɔn mɛ dó hwɛhuhu mɛ. Mɛɖé sixu ɖó linlin enɛ lɛ cobo ka lɛ́ ɖókan dó sinsɛnzɔ́ ɔ kpo kplé agun tɔn lɛ yiyi kpo wu ɖò gbesisɔmɛ. Mɛ ɖevo lɛ sixu nɔ ma tuùn linlin mǐtɔn lɛ kpo nùwalɔ mǐtɔn lɛ kpo, amɔ̌, Jehovah nɔ mɔ nǔ lɛ bǐ, bɔ enyi mǐ ma ɖò ahwan tɔn mɛ bǐ mlɛ́mlɛ́ ǎ ɔ, é nɔ tuùn.​—Jelemíi 17:9, 10.

6. Nɛ̌ Jehovah ka nɔ d’alɔ mǐ, bɔ mǐ na “ɖu ɖò” linlin hwɛhuhu tɔn lɛ jí, hwenu e mǐ ɖò ahwan tɔn mɛ ganji é gbɔn?

6 É ɖò mɔ̌ có, Jehovah nɔ yawu jó gbè dó mǐ wu ǎ. Enyi afɔ e mɛɖé ɖè lɛ é zɔ́n, b’ɛ jɛ zɔ nú Jehovah ɔ, é nɔ dó wusyɛn lanmɛ nú mɛ ɔ ɖɔ: “Mi . . . lɛkɔ wá gɔ̌n ce, enɛ ɔ, un na lɛkɔ wá mi gɔ́n.” (Mal. 3:7) Ðò taji ɔ, hwenu e mǐ ɖò xwi ɖí xá gǎnmaɖó lɛ wɛ é ɔ, Jehovah nɔ jló ɖɔ mǐ ni huzu kpannukɔn nǔnyanyawiwa. (Eza. 55:7) Enyi mǐ wà mɔ̌ ɔ, é lɔ na xlɛ́ ɖɔ emi ɖò ahwan mǐtɔn mɛ, bo na lɛ́ na mǐ hlɔnhlɔn e sín hudo mǐ ɖó ɖò gbigbɔ, lee nǔ nɔ cí nú mɛ é kpo agbaza kpo lixo é, bɔ mǐ na “ɖu ɖò” linlin hwɛhuhu tɔn lɛ jí.​—Bǐb. 4:7.

“MI MA BLƐ́ MIÐÉE Ó”

7. Nɛ̌ kancica ɖagbe e ɖò Salomɔ́ɔ kpo Jehovah kpo tɛntin é ka gblé gbɔn?

7 Kpɔ́ndéwú Axɔsu Salomɔ́ɔ tɔn sixu kplɔ́n nǔ gègě mǐ. Hwenu e é ɖò winnyawinnya mɛ é ɔ, é nɔ ba alixlɛ́mɛ ɖò Jehovah gɔ́n. Mawu na ɛ nùnywɛ ɖaxó, bo sɔ́ tɛmpli Jeluzalɛmu tɔn e na jiwǔ é gbigbá sín azɔ̌ dó alɔ mɛ n’i. Amɔ̌, xɔ́ntɔn e Salomɔ́ɔ zun xá Jehovah é gblé. (1 Axɔ. 3:12; 11:1, 2) Sɛ́n Mawu tɔn gbɛ́ ɖɔ, ɖò taji ɔ, Axɔsu Eblée ɖé ni “ma ɖó asì gègě ó,” lé “é táa jó Mawu dó.” (Sɛ́n. 17:17) Salomɔ́ɔ tlitó bo da nyɔnu 700. É lɛ́ kplá xɔnnɔ 300 ɖevo ɖó xwé tɔn gbè. (1 Axɔ. 11:3) Asì tɔn lɛ gègě nyí Izlayɛlinu ǎ, bo nɔ sɛ̀n vodun lɛ. Enɛ wu ɔ, Salomɔ́ɔ tlitó nú sɛ́n Mawu tɔn e gbɛ́ ɖɔ è ma da toɖevomɛ nyɔnu ó é.​—Sɛ́n. 7:3, 4.

8. Bǎ tɛ mɛ Salomɔ́ɔ ka hu hwɛ dó Jehovah yì ɖó?

8 Gudo e Salomɔ́ɔ dó nǔ e Jehovah byɔ lɛ é kpɛɖé kpɛɖé é wá dɔn ɛ dó hwɛ syɛnsyɛn huhu mɛ. Salomɔ́ɔ bló vɔsakpe ɖokpo nú vodun Asitaatée, bɔ é hwe bǐ ɔ, é lɛ́ bló ɖevo nú vodun Kemɔci. É gɔ́ nú asì tɔn lɛ ɖò vodunsinsɛn mɛ. É bló vɔsakpe enɛ lɛ ɖó fí lɛ bǐ ɖò só e kpannukɔn Jeluzalɛmu tlɔlɔ ɖò fí e é gbá tɛmpli Jehovah tɔn ɖó é nukɔn! (1 Axɔ. 11:5-8; 2 Axɔ. 23:13) Vlafo Salomɔ́ɔ blɛ́ éɖée bo lin ɖɔ enyi emi lɛ́ kpó ɖò vɔ̌ sá nú Jehovah wɛ ɖò tɛmpli ɔ mɛ ɔ, nǔ enɛ lɛ kún na ɖɔ nùɖé n’i ó.

9. Sísí e Salomɔ́ɔ ma ɖó nú akpágbánúmɛ Mawu tɔn lɛ ǎ é ɔ, etɛ mɛ é ka tɔ́n kɔ dó?

 9 Amɔ̌, Jehovah nɔ sɔ́ nukún kpɛví dó kpɔ́n nǔnyanyawiwa gbeɖé ǎ. Biblu ɖɔ: ‘Jehovah sìn xomɛ dó Salomɔ́ɔ, ɖó é ɖè ayixa tɔn sín Jehovah e ɖè éɖée xlɛ́ ɛ azɔn wè ɔ wu. Hwe enɛ lɛ nu wɛ Jehovah dó sɛ́n n’i ɖɔ é ni ma sɛ̀n vodun ó. Salomɔ́ɔ ka nyì sɛ́n e Jehovah dó n’i lɛ ǎ.’ É sín enɛ wu bɔ nǔ tɔn sɔ́ nyɔ́ Mawu nukúnmɛ ǎ, é ka sɔ́ lɛ́ nɔ gudo n’i ǎ. Kúnkan Salomɔ́ɔ tɔn lɛ sɔ́ sixu kp’acɛ dó axɔsuɖuto Izlayɛli tɔn ɔ blebu nu ǎ, bɔ ye lɛ́ mɔ wuvɛ̌ nǔ baɖabaɖa gègě tɔn nú xwè mɔkpan.​—1 Axɔ. 11:9-13.

10. Etɛ ka sixu wà nǔ dó kancica ɖagbe e mǐ ɖó xá Jehovah é wu?

10 Lee é nyí gbɔn nú Salomɔ́ɔ é ɔ, nǔ e nɔ wà nǔ dó kancica e mǐ ɖó xá Jehovah é wu é taji hugǎn ɖokpo wɛ nyí mɛ ɖěɖee mǐ zun xɔ́ntɔn xá, bɔ ye ma ka tuùn nugbodòdó Jehovah tɔn lɛ alǒ nɔ ɖó sísí na ǎ lɛ é é. Ye mɛ ɖé lɛ sixu ɖò gbɛ̌ dó xá agun ɔ wɛ, bo ka sixu nɔ ma ɖó gǎn ɖò gbigbɔ lixo. Ye mɛ ɖevo lɛ sixu nyí hɛnnumɔ mǐtɔn, nɔzo mǐtɔn, azɔ̌gbɛ́ mǐtɔn alǒ azɔ̌mɛvigbɛ́ mǐtɔn ɖěɖee ma nɔ sɛ̀n Jehovah ǎ lɛ é. Ðebǔ wɛ é na bo nyí gbɔn ɔ, enyi xɔ́ntɔn vívɛ́ mǐtɔn lɛ ma nɔ ɖó sísí ɖaxó nú nugbodòdó Jehovah tɔn lɛ ǎ ɔ, ye sixu wá hɛn kancica e mǐ ɖó xá ɛ é gblé.

Etɛ gbɛ̌dido towe lɛ ka nɔ wà dó kancica e ɖò hwi kpo Jehovah kpo tɛntin é wu? (Kpɔ́n akpáxwé 11gɔ́ ɔ)

11. Etɛ ka sixu d’alɔ mǐ bɔ enyi mǐ na ɖó xɔ́ntɔn zunzun ɖé te alǒ gbɔ ɔ, mǐ na tuùn?

11 1 Kɔlɛntinu lɛ 15:33. Mɛ gègě wɛ ɖó jijɔ ɖagbe ɖé lɛ, bɔ mɛ e tlɛ ɖò agun ɔ gudo lɛ é gègě nɔ dó ta nùwalɔ e nyla tawun lɛ é mɛ ǎ. Enyi mɔ̌ wɛ nɔzo towe lɛ ɖè ɔ, a sixu mɔ ɖɔ ye nyí gbɛ̌ ɖagbe. Amɔ̌, kàn lee gbɛ̌dido xá ye sixu kúnkplá kancica e a ɖó xá Jehovah é gbɔn é byɔ hwiɖée. Gbɛ̌dido xá ye na bló bɔ é na kpɔ́n te wɛ à? Etɛ ka ɖò ayi yetɔn mɛ? Ði kpɔ́ndéwú ɔ, nǔ e ɖò zo jí lɛ é, akwɛ, nùnywɛ xwitixwiti sín nǔ e tɔ́n lɛ é, ayiɖeɖayi alǒ nǔ agbaza tɔn ɖevo lɛ gbé nyinya jí wɛ ye nɔ ɖɔ xó dó hugǎn à? Ðò xóɖiɖɔ yetɔn lɛ mɛ ɔ, xó mɔ ɖɔ dó mɛ ɖevo lɛ wu alǒ alisá blíblí wɛ nɔ hugǎn à? Jezu gb’akpá nú mɛ ɖɔ: “Nǔ e gɔ́ ayi mɛtɔn mɛ ɔ wɛ nu mɛtɔn nɔ ɖɔ.” (Mat. 12:34) Enyi a mɔ ɖɔ xɔ́ntɔn towe lɛ na wà nǔ dó kancica e ɖò hwi kpo Jehovah kpo tɛntin é wu hǔn, kudeji bo ɖó dogbó nú xɔ́ntɔn zunzun xá ye; enyi é byɔ ɖó mɔ̌ hǔn, ɖǒ xɔ́ntɔn zunzun xá ye te.​—Nùx. 13:20.

JEHOVAH NƆ BYƆ ÐƆ MǏ NI ZÉ MǏÐÉE BǏ JÓ NÚ EMI

12. (a) Izlayɛli-ví lɛ gosin Ejipu, b’ɛ na nɔ zaan é ɔ, etɛ Jehovah ka ɖexlɛ́ ye céɖécéɖé? (b) Nɛ̌ Izlayɛli-ví lɛ ka wà nǔ gbɔn hwenu e Mawu byɔ ye ɖɔ ye ni zé yeɖée bǐ jó nú emi é?

12 Nǔ e jɛ hwenu e Izlayɛli-ví lɛ gosin kannumɔgbenu ɖò Ejipu gudo tlolo é sixu lɛ́  kplɔ́n nǔ ɖevo lɛ mǐ. Togun ɔ kplé ɖó Sinayíi Só ɔ kpá. Ðò finɛ ɔ, Jehovah ɖè éɖée xlɛ́ ye ɖò ali jiwǔ ɖé nu. Akpɔ́kpɔ́ wiwi tlitli ɖé dó gbɔn nùjiwǔ gblamɛ. Jehovah bló bɔ jǐ nɔ dó gbè, bo nɔ kɛwun, bɔ azizɔ nɔ tɔ́n, lobɔ nǔ lanzo sín gbè ɖɔhun ɖé nɔ ɖɔ nǔ kpo hlɔnhlɔn kpo, bo ɖ’ewu magbokɔ. (Tín. 19:16-19) Ðò finɛ ɔ, Jehovah ɖè éɖée xlɛ́ Izlayɛli-ví lɛ, bo xlɛ́ ɖɔ emi nyí Mawu ɖé bo nɔ byɔ ɖɔ è ‘ni ma sɛ̀n nǔ ɖevo zɛ emi wu ó.’ É na jiɖe ye ɖɔ emi na nɔ gbeji nú mɛ ɖěɖee yí wǎn nú emi bo nɔ nyì sɛ́n emitɔn lɛ é. (Xà Tíntɔ́n 20:1-6.) È na ɖɔ ɔ, Jehovah ɖò ɖiɖɔ nú togun tɔn wɛ ɖɔ, “Enyi a ɖexlɛ́ ɖɔ emi ɖò ahwan ce mɛ ɔ, un na ɖexlɛ́ ɖɔ un ɖò ahwan towe mɛ.” Enyi hwɛ ɖò finɛ ɔ, nɛ̌ a ka na ko wà nǔ gbɔn dó gbejininɔ sín akpá enɛ e Jehovah Mawu dó é wu? É ɖò wɛn ɖɔ a na wà nǔ e Izlayɛli-ví lɛ wà é. Ye “ɖó gbè kpɔ́, bo yí gbè ɖɔ: ‘Mǐ na bló nǔ e Jehovah ɖɔ ɔ bǐ.’” (Tín. 24:3) Amɔ̌, é na nɔ zaan kpowun é ɔ, nǔmaɖónukún ɖé tɛ́n gbejininɔ Izlayɛli-ví lɛ tɔn kpɔ́n.

13. Ninɔmɛ tɛ ka tɛ́n gbejininɔ Izlayɛli-ví lɛ tɔn kpɔ́n?

13 Akpɔ́kpɔ́ wiwi ɔ, jǐ kɛwun ɔ kpo wuntun jiwǔ ɖevo e Mawu ɖexlɛ́ lɛ é kpo dó xɛsi Izlayɛli-ví lɛ. Ye byɔ Mɔyizi ɖɔ é ni nyí ɖɛ̌mɛnu ɖò emi kpo Jehovah kpo tɛntin ɖò xóɖɔɖókpɔ́ e na tíìn ɖò Sinayíi Só ɔ jí é bǐ hwenu, bɔ Mɔyizi bló mɔ̌. (Tín. 20:18-21) Mɔyizi nɔ Sinayíi Só ɔ jí nú táan gègě. Izlayɛli-ví lɛ wá ján cí gbetótló mɛ dìn bo sɔ́ ɖó nukɔntɔ́ ɖejid’ewu yetɔn ǎ wɛ à? É cí ɖɔ finɛ e Mɔyizi nɔ ɖè bɔ ye nɔ mɔ ɛ é kɔ wɛ ye sɔ́ nùɖiɖi yetɔn kplá dó hugǎn ɖɔhun. Ado hu ye, bɔ ye ɖɔ nú Aalɔ́ɔn ɖɔ: “Blǒ vodun ɖokpo nú mǐ, bonu é na nɔ nukɔn nú mǐ. Ðó Mɔyizi ɔ, nya enɛ ɔ e kplá mǐ tɔ́n sín Ejipu ɔ, mǐ tuùn nǔ e jɛ dó jǐ tɔn ɔ ǎ.”​—Tín. 32:1, 2.

14. Nɛ̌ Izlayɛli-ví lɛ ka blɛ́ yeɖée gbɔn? Etɛ Jehovah ka wà?

14 Togun ɔ tuùn ɖɔ vodunsinsɛn nyí hwɛ syɛnsyɛn ɖé huhu dó Jehovah. (Tín. 20:3-5) Amɔ̌, zaanɖé kpowun ɔ, ye jɛ siká nyibuví ɖé sɛ̀n jí! Tónúmase núwiwa Izlayɛli-ví lɛ tɔn enɛ ɖò gannaganna mɔ̌ có, ye blɛ́ yeɖée, bo lin ɖɔ emi kpó ɖò Jehovah sín ahwan mɛ. Etɛ! Aalɔ́ɔn tlɛ ylɔ nyibuví enɛ sínsɛ́n ɖɔ ‘xwèɖuɖu dó kpa susu nú Jehovah’! Nɛ̌ Jehovah ka wà nǔ gbɔn? É mɔ ɖɔ ye kún nɔ gbeji nú emi ó. Jehovah ɖɔ nú Mɔyizi ɖɔ togun ɔ “wà nǔ gblégblé” bo “lɛkɔ sín ali e [emi] ɖɔ ye ni gbɔn ɔ jí.” Ðò “xomɛsin” Jehovah tɔn mɛ ɔ, é tlɛ lin ɖɔ emi na sú kún dó nú ye, bo na ɖó akɔta Izlayɛli tɔn yɔyɔ̌ ɖevo ayǐ.​—Tín. 32:5-10.

15, 16. Nɛ̌ Mɔyizi kpo Aalɔ́ɔn kpo ka xlɛ́ ɖɔ emi ɖò Jehovah sín ahwan mɛ ganji gbɔn? (Kpɔ́n ɖiɖe e ɖò bǐbɛ̌mɛ é.)

15 Jehovah wá gbeta ɔ kɔn bo sɔ́ na sú kún dó nú Izlayɛli-ví lɛ ǎ. Nùblawukúnúmɛ tɔn hun ali nú mɛsɛntɔ́ tɔn lɛ bɔ ye na nɔ ahwan tɔn mɛ ganji. (Tín. 32:14) Hwenu e Mɔyizi mɔ nùwalɔ togun ɔ tɔn enɛ e zɛkpá é, enɛ wɛ nyí xósusu, hanjiji kpo weɖuɖu ɖò vodun ɖé nukɔn kpo é ɔ, é li siká nyibuví ɔ kpɔ́ɖɔ́kpɔ́ɖɔ́. Enɛ gudo ɔ, é ɖɔ: ‘Mɛ e yí wǎn nú Jehovah lɛ [alǒ “mɛ e ɖò Jehovah hwan mɛ lɛ”] ni wá gɔ̌n ce!’ Ee Mɔyizi ɖɔ mɔ̌ é ɔ, “mɛ e ɖò akɔta Levíi tɔn mɛ lɛ wá kplé lɛlɛ̌ dó è.”​—Tín. 32:17-20, 26.

16 Aalɔ́ɔn ɖ’alɔ ɖò vodun ɔ biblo mɛ tlolo hwɛ̌, amɔ̌, é lɛkɔ sín hwɛ tɔn gudo, bo gɔ́ nú Levíi ví e kpò lɛ é, bo nɔ Jehovah sín ahwan mɛ. Enyi ahwan Jehovah tɔn mɛ kɛɖɛ wɛ gbejinɔtɔ́ enɛ lɛ nɔ ǎ, loɔ, ye lɛ́ ɖè yeɖée ɖó vo nú nǔnyanyawatɔ́ lɛ ɖò hwe ɖokpo ɔ nu. Nùnywɛnú wɛ nyí enɛ; ɖò gbè nɛ gbè ɔ, gbɛtɔ́ afatɔ́n donu mɔkpan wɛ kú ɖó vodunsinsɛn wu. É ɖò mɔ̌ có, Jehovah  dó akpá ɖɔ emi na kɔn nyɔna dó mɛ e ɖò ahwan emitɔn mɛ lɛ é jí.​—Tín. 32:27-29.

17. Etɛ xó e Pɔlu ɖɔ dó nǔ e jɛ ɖò siká nyibuví ɔ hwenu wu é ka kplɔ́n mǐ?

17 Mɛsɛ́dó Pɔlu dɔn ayi mɛtɔn wá nǔ e jɛ ɖò siká nyibuví ɔ hwenu é jí, bo gb’akpá nú mɛ ɖɔ: ‘Kpɔ́ndéwú wɛ nǔ enɛ lɛ e jɛ lɛ nyí nú mǐ, bonu mǐ ni ma jɛ vodun sɛ̀n jí lee mɛɖé lɛ bló gbɔn ɖò ye mɛ ɔ ɖɔhun ó. È wlan nǔ enɛ lɛ e jɛ lɛ, bo na dó kplɔ́n nǔ mǐ na; ɖó hwenu e mǐ ɖè dìn ɔ, hwenu lɛ sín vivɔ ko sɛya. Enɛ wu ɔ, mɛ e lin ɖɔ emi ɖò te ɔ ɖó na cɔ́ éɖée, bo ma wá jɛ ayǐ ó.’ (1 Kɔ. 10:6, 7, 11, 12) Lee mɛsɛ́dó Pɔlu xlɛ́ gbɔn é ɔ, mɛ e tlɛ nyí Mawu sɛntɔ́ nugbǒ lɛ é sixu jɛ nǔ nyanya ɖé lɛ wà jí. Mɛ ɖěɖee jó gbè ɖò mɛtɛnkpɔn mɛ lɛ é sixu lin ɖɔ emi kpó ɖò kancica ɖagbe ɖé ɖó xá Jehovah wɛ. Amɔ̌, enyi è ɖɔ ɖɔ è jló na nyí xɔ́ntɔn Jehovah tɔn, alǒ è ɖɔ ɖɔ è ɖò gbeji n’i kpowun ko xlɛ́ hwebǐnu ɖɔ nǔ mɛtɔn nyɔ́ Jehovah nukúnmɛ ǎ.​—1 Kɔ. 10:1-5.

18. Etɛ ka sixu zɔ́n bɔ mǐ sɛ̀ yì zɔ nú Jehovah? Etɛ lɛ mɔ̌ wiwa ka sixu jì?

18 Hwenu e Mɔyizi ma yawu jɛte sín Sinayíi Só ɔ jí ǎ é ɔ, Izlayɛli-ví lɛ jɛ linkpɔ́n mɛ; mɔ̌ ɖokpo ɔ, ɖó é sixu cí nú Klisanwun lɛ ɖò égbé ɖɔ hwɛɖɔzán Jehovah tɔn kpo gbɛ̀ yɔyɔ̌ ɔ kpo sín wìwá ɖò lɛjɛlɛjɛ dán wɛ ɖɔhun wutu ɔ, ye sixu jɛ linkpɔ́n mɛ. Nǔɖɔɖ’ayǐ enɛ lɛ sín jijɛ sixu cí nǔ e na wá jɛ ɖò kaka sɔgudo bǐ, alǒ, nǔ e ma sixu jɛ ǎ é ɖé ɖɔhun nú mɛ. Nú mǐ ma cɔ́ mǐɖée ǎ ɔ, linlin mɔhun sixu sísɛ́ mǐ, bɔ nǔ agbaza tɔn lɛ na mya nukún nú mǐ jɛ nukɔn nú jlǒ Jehovah tɔn wiwa. Bɔ é wá yá ɔ, mǐ sixu sɛ̀ yì zɔ nú Jehovah, bo wá dó ta nùwalɔ e mǐ ɖò ganji ɖò gbigbɔ lixo ɔ, mǐ ma sixu lin gbeɖé ɖɔ mǐ na wà nǔ gbɔn mɔ̌ ǎ lɛ é mɛ.

19. Nugbǒ taji tɛ mǐ ma ka ɖó na wɔn gbeɖé ǎ? Etɛwu?

19 Mǐ ɖó na wɔn gbeɖé ɖɔ Jehovah nɔ byɔ ɖɔ mǐ ni setónú nú emi kpo ayi mǐtɔn bǐ kpo, bo lɛ́ zé mǐɖée bǐ jó nú emi mlɛ́mlɛ́ ǎ. (Tín. 20:5) Enyi è sɛ̀ yì zɔ nú sinsɛn-biblo Jehovah tɔn ɖò ali ɖebǔ nu hǔn, é xlɛ́ céɖécéɖé ɖɔ jlǒ Satáan tɔn wà wɛ è ɖè, bɔ nǔ baɖabaɖa kɛɖɛ mɛ jɛn enɛ ka sixu tɔ́n kɔ dó. Enɛ wu ɔ, Pɔlu flín mǐ ɖɔ: “Mi sixu nu ahan ɖò kɔfu Aklunɔ tɔn mɛ, bo lɛ́ nu ahan ɖò kɔfu yɛ nyanya lɛ tɔn mɛ ǎ; mi sixu ɖu Aklunɔ sín nùɖuɖu, bo lɛ́ ɖu yɛ nyanya lɛ sín nùɖuɖu ǎ.”​—1 Kɔ. 10:21.

TƐ́ DÓ JEHOVAH WU!

20. Mǐ na bo tlɛ ɖè afɔ nyì dò ɔ, nɛ̌ Jehovah ka sixu d’alɔ mǐ gbɔn?

20 Tan Biblu tɔn e kúnkplá Kanyɛ́ɛ, Salomɔ́ɔ kpo hwenu e Izlayɛli-ví lɛ ɖò Sinayíi Só ɔ kɔn é kpo ɖó nǔ taji ɖé ɖò bǔ. Ali hun nú ye mɛ enɛ lɛ bǐ bɔ ye na “lɛkɔ sín hwɛ [ye]tɔn lɛ gudo, bo wá Mawu gɔ́n.” (Mɛ. 3:19) É ɖò wɛn ɖɔ Jehovah kún nɔ yawu jó gbè dó mɛ ɖěɖee ɖè afɔ nyì dò lɛ é wu ó. Jehovah sɔ́ hwɛ kɛ Aalɔ́ɔn. Égbé ɔ, Jehovah sixu gb’akpá nú mǐ, gbɔn tan Biblu tɔn ɖé, wema junjɔn Biblu jí lɛ, alǒ wě e Klisanwun hàtɔ́ ɖé na ɖè xá mǐ é gblamɛ. Enyi mǐ setónú nú akpágbánúmɛ lɛ ɔ, mǐ sixu ɖeji ɖɔ Jehovah na kú nǔblawu nú mǐ.

21. Enyi gbeji e mǐ ɖè nú Jehovah é gbɔn tɛnkpɔn mɛ ɔ, etɛ mǐ ka ɖó na kanɖeji bo na wà?

21 Linlin ɖé wu wɛ Jehovah na fɛ́nú tɔn mǐ. (2 Kɔ. 6:1) Fɛ́nú ɔ hun ali nú mǐ bɔ mǐ na “gbɛ́ jijɔ e ma nyí Mawu tɔn ǎ é kpo jlǒ gbɛ̀ ɔ tɔn lɛ kpo.” (Xà Titu 2:11-14, nwt.) Enyi mǐ “ɖò gbɛ̀ elɔ mɛ” jɛn wɛ ɔ, ninɔmɛ e na tɛ́n zě e mǐ zé mǐɖée bǐ jó nú Jehovah mlɛ́mlɛ́ é kpɔ́n lɛ é na wá kpannukɔn mǐ. Mi nú mǐ ni ɖò gbesisɔmɛ hwebǐnu bo na nɔ ahwan tɔn mɛ, ɖó ‘Jehovah, Mawu mǐtɔn wɛ mǐ ɖó na ɖó sísí na, bo sɛ̀n; éɖokponɔ géé wu wɛ mǐ na ɖókan dó bo na nɔ sɛ̀n’!​—Sɛ́n. 10:20.