Skip to content

Yì xósɛxweta ɔ jí

Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn Lɛ

Sɔ́ gbè ɖokpo Fɔngbe

 XÓTA NǓKPLƆNKPLƆN TƆN 4

Nǔ E Nǔɖuɖu Klewun ɖé Kplɔ́n Mǐ Dó Axɔsu Jixwé Tɔn ɖé Wu lɛ É

Nǔ E Nǔɖuɖu Klewun ɖé Kplɔ́n Mǐ Dó Axɔsu Jixwé Tɔn ɖé Wu lɛ É

‘Elɔ ɔ, nɔte nú agbaza ce, bɔ elɔ ɔ, nɔte nú hun ce, hun e Mawu dó sɔ́ akɔjijɛ sín afɔ ɖó te na ɔ wɛ.’—MAT. 26:26-28.

HAN 16 Kpa Jah Ðó Vǐ Yí Ami Dó Ðè Tɔn Wu

XÓNUSƆ́ÐÓTE *

1-2. (a) Etɛwu mǐ ka sixu ɖó nukún ɖɔ Jezu na xlɛ́ mǐ lee è na flín kú tɔn gbɔn é ɖò ali e bɔkun é ɖé nu? (b) Jijɔ Jezu tɔn tɛ lɛ mǐ ka na gbéjé kpɔ́n?

A KA sixu tinmɛ nǔ e nɔ jɛ ɖò Flǐn kú Klisu tɔn tɔn e è nɔ bló xwewu xwewu é tɛnmɛ é à? É ɖò wɛn ɖɔ gegě mǐtɔn sixu flín nǔ ɖěɖee è nɔ wà ɖò Aklunɔ Sín Nǔɖuɖu ɔ tɛnmɛ é. Etɛwu? Ðó tuto ɔ gɛ́dɛ́ ɖebǔ ǎ. É ɖò mɔ̌ có, nǔwiwa taji ɖé wɛ é ka nyí. Enɛ wu ɔ, mǐ sixu kanbyɔ ɖɔ, ‘Etɛwu tuto enɛ ma ka gɛ́dɛ́ ɖebǔ ǎ?’

2 Ðò sinsɛnzɔ́ Jezu tɔn ayikúngban jí tɔn ɔ hwenu ɔ, è tuùn Jezu ɖɔ é nyí mɛɖé, bo nɔ zán xógbe e bɔkun, ɖò wɛn, bɔ è na yawǔ mɔ nǔ jɛ mɛ lɛ é dó kplɔ́n nǔgbo taji lɛ mɛ. (Mat. 7:28, 29) Mɔ̌ ɖokpo ɔ, é lɛ́ xlɛ́ mǐ lee è na flín * kú tɔn gbɔn é ɖò ali e bɔkun é nu, cobɔ é ka ɖó tinmɛ tawun. Mi nú mǐ ni lɛ́vɔ ɖɔ xó dó Flǐn sín nǔɖuɖu enɛ kpo nǔ ɖěɖee Jezu ɖɔ bo wà lɛ é ɖé lɛ kpo wu ganji. Lee Jezu sɔ́ éɖée hwe, kpankɔ́n, bo lɛ́ yí wǎn nú mɛ tawun sɔ é na lɛ́ sù nukún mǐtɔn mɛ hugǎn, bɔ mǐ na lɛ́ kplɔ́n lee mǐ sixu wà nǔ éɖɔhun ganji hugǎn gbɔn é.

JEZU NƆ SƆ́ ÉÐÉE HWE

Wɔxúxú kpo vɛ̌ɛn kpo Flǐn ɔ tɔn flín mǐ ɖɔ Jezu zé gbɛ̀ tɔn jó dó mǐ tamɛ, bo nyí Axɔsu mǐtɔn e ɖò acɛ kpa wɛ ɖò jixwé dìn é (Kpɔ́n akpáxwé 3-5)

3. Lee Matie 26:26-28 ɖɔ gbɔn é ɔ, nɛ̌ Flǐn sín nǔɖuɖu e Jezu zé ɖ’ayǐ é ka ɖò klewun sɔ? Etɛ nǔ klewun klewun we lɛ ka nɔte na?

3 Jezu sɔ́ Flǐn kú tɔn tɔn ɖ’ayǐ ɖò hwenu e é kpo mɛsɛ́dó tɔn gbejinɔtɔ́ 11 lɛ kpo ɖò finɛ é. É zán nǔ e kpò nú Dindinwayixwe sín nǔɖuɖu ɔ é dó sɔnǔ nú nǔwiwa klewun enɛ. (Xà  Matie 26:26-28.) Wɔxúxú e mɛ è ma dó tɔ́n ǎ é kpo vɛ̌ɛn kpo e ɖò finɛ é kɛɖɛ wɛ Jezu zán. É ɖɔ nú mɛsɛ́dó tɔn lɛ ɖɔ nǔ klewun klewun we enɛ lɛ nɔte nú agbaza maɖóblɔ̌ emitɔn kpo hun maɖóblɔ̌ emitɔn kpo e emi na zé jó dó ta yetɔn mɛ malin-malin mɛ é. Lee nǔɖuɖu taji yɔyɔ̌ enɛ ɖò klewun gbɔn é sixu nɔ ma kpaca mɛsɛ́dó lɛ. Etɛwu?

4. Nɛ̌ wě e Jezu ɖè xá Mata wá yì é ka d’alɔ mǐ, bɔ mǐ mɔ nǔ jɛ nǔ e wu é bló bɔ Flǐn sín nǔɖuɖu ɔ ɖò klewun é mɛ gbɔn?

4 Mǐ ni kpɔ́n nǔ e jɛ ɖò sun yɔywɛ ɖé ɖíe ɖò sinsɛnzɔ́ Jezu tɔn sín xwè atɔngɔ́ ɔ mɛ, hwenu e é yì xɔ́ntɔn vívɛ́ tɔn Lazáa, Mata kpo Mali kpo gɔ́n é. Ðò ninɔmɛ ɖagbe enɛ mɛ ɔ, Jezu jɛ nǔ kplɔ́n ye jí. Mata ɖò finɛ, amɔ̌, nǔɖuɖu gegě ɖiɖa nú jonɔ tɔn nukúnɖeji ɔ fɛ́ ayi tɔn. Ee Jezu mɔ mɔ̌ é ɔ, é jla linlin Mata tɔn ɖó kpo xomɛnyínyɔ́ kpo, bo d’alɔ ɛ, bɔ é mɔ ɖɔ nǔɖuɖu kpinkpɛn ɖiɖa kún ɖò dandan hwebǐnu ó. (Luk. 10:40-42) Nukɔnmɛ hwenu e kú vɔsisa tɔn Jezu tɔn kpò ganxixo yɔywɛ ɖé é ɔ, é zǎn wě e éɖesunɔ ɖè xá Mata wá yì é. É bló bɔ Flǐn sín nǔɖuɖu ɔ ɖò klewun. Etɛ enɛ ka kplɔ́n mǐ dó Jezu wu?

5. Etɛ lee nǔɖuɖu enɛ ɖò klewun gbɔn é ka kplɔ́n mǐ dó Jezu wu? Nɛ̌ enɛ ka sɔgbe xá Filipunu lɛ 2:5-8 gbɔn?

5 Jezu nɔ sɔ́ éɖée hwe ɖò nǔ e é nɔ ɖɔ lɛ é kpo nǔ e é nɔ wà lɛ é kpo bǐ mɛ. Enɛ wu ɔ, éɖée e é sɔ́ hwe tawun ɖò zǎn gudo tɔn e jɛ nukɔn nú kú tɔn é mɛ é kpaca mɛ ǎ. (Mat. 11:29) É tuùn ɖɔ emi ɖò vɔ̌ ɖaxó hugǎn ɔ na sá wɛ ɖò hwenuxó gbɛtɔ́ tɔn mɛ, bɔ Jehovah na fɔ́n emi dó jixwé bɔ emi na nɔ tɛn susunɔ ɖé mɛ. É ɖò mɔ̌ có, é dɔn ayi mɛ lɛ tɔn wá éɖée jí zɛ xwé wu, bo byɔ ɖɔ è ni nɔ flín kú emitɔn ɖò ali e gɛ́dɛ́ é ɖé nu ǎ. É nyɔ́ wà ɔ, é ɖɔ nú ahwanvu tɔn lɛ ɖɔ ye ɖó na nɔ flín emi gbɔn nǔɖuɖu klewun enɛ gblamɛ azɔn ɖokpo ɖò xwè ɖokpo mɛ. (Jaan 13:15; 1 Kɔ. 11:23-25) Nǔɖuɖu klewun enɛ e ka sɔgbe é xlɛ́ ɖɔ Jezu kún nɔ yigo ó. Xomɛ sixu hun mǐ ɖɔ mɛɖéesɔ́hwe nyí ɖokpo ɖò jijɔ nukúnɖeji Axɔsu mǐtɔn jixwé tɔn ɔ tɔn lɛ mɛ.—Filipunu lɛ 2:5-8.

6. Nɛ̌ mǐ ka sixu sɔ́ mǐɖée hwe Jezu ɖɔhun hwenu e mɛtɛnkpɔn lɛ kpannukɔn mǐ é gbɔn?

6 Nɛ̌ mǐ ka sixu nɔ sɔ́ mǐɖée hwe Jezu ɖɔhun gbɔn? Mǐ sixu wà mɔ̌ gbɔn ɖagbe mɛ ɖevo lɛ tɔn sísɔ́ ɖó nukɔn nú mǐdɛɛ lɛ tɔn gblamɛ. (Fili. 2:3, 4) Lɛ̌ flín zǎn e jɛ nukɔn nú kú Jezu tɔn é. Jezu tuùn ɖɔ emi na kú wuvɛ̌ kú ɖò zaanɖé, é ɖò mɔ̌ có, mɛsɛ́dó tɔn gbejinɔtɔ́ e na wá mɔ wuvɛ̌ ɖò malin-malin mɛ ɖó éyɛ wu lɛ é sín nǔ wɛ ɖu ayi mɛ n’i tawun. Enɛ wu ɔ,  ɖò zǎn gudo tɔn enɛ mɛ ɔ, é kplɔ́n nǔ ye, dó wusyɛn lanmɛ nú ye, bo lɛ́ vɔ́ jiɖe na ye. (Jaan 14:25-31) Jezu sɔ́ éɖée hwe, bɔ gbejininɔ mɛ ɖevo lɛ tɔn ɖu ayi mɛ n’i hú éɖesunɔ tɔn. Kpɔ́ndéwú ɖagbe tawun ɖé wɛ é zé ɖ’ayǐ nú mǐ!

JEZU KPANKƆ́N

7. Jezu ɖó Aklunɔ Sín Nǔɖuɖu ɔ ayǐ, bɔ é na nɔ zaan é ɔ, nɛ̌ é ka ɖè akɔ́nkpinkpan ɖaxó xlɛ́ gbɔn?

7 Jezu ɖó Aklunɔ Sín Nǔɖuɖu ɔ ayǐ, bɔ é na nɔ zaan é ɔ, é ɖè akɔ́nkpinkpan jiwǔ ɖé xlɛ́. Gbɔn nɛ̌ é? Jezu yí gbè nú nǔ e Tɔ́ tɔn jló ɖɔ é ni wà é. É tuùn ɖɔ mɔ̌ wiwa na byɔ ɖɔ è ni dó winnya sín hwɛ e ɖɔ ɖɔ emi nyla nu dó Mawu wu é emi, bo hu emi, cobo ka wà mɔ̌. (Mat. 26:65, 66; Luk. 22:41, 42) Jezu nɔ gbeji bɔ nǔ bǐ vɔ ɖ’ewu, bo mɔ tɛn dó sɔ́ nyikɔ Jehovah tɔn sù, bo jɛhun dó nǔbǐwukpetɔ́ e Mawu nyí é jí, lobo hun gbɛ̀ mavɔmavɔ sín ali nú gbɛtɔ́ e na lɛkɔ sín hwɛ yetɔn lɛ gudo é. Ðò táan ɖokpo ɔ mɛ ɔ, Jezu lɛ́ sɔnǔ nú ahwanvu tɔn lɛ bonu ye na ɖí xwi xá nǔ e na kpannukɔn ye ɖò malin-malin mɛ lɛ é.

8. (a) Etɛ Jezu ka ɖɔ nú mɛsɛ́dó tɔn gbejinɔtɔ́ lɛ? (b) Ðò xwè e bɔ dó kú Jezu tɔn wu lɛ é mɛ ɔ, nɛ̌ ahwanvu tɔn lɛ ka xwedó akɔ́nkpinkpan sín kpɔ́ndéwú tɔn gbɔn?

8 Jezu lɛ́ ɖè akɔ́nkpinkpan xlɛ́, bo sɔ́ ayi tɔn bǐ dó nǔ ɖebǔ e sixu ɖó adohu adohu n’i lɛ é jí ǎ, lobo sɔ́ ɖó hudo mɛsɛ́dó tɔn gbejinɔtɔ́ lɛ tɔn jí. Nǔɖuɖu klewun e Jezu ɖó ayǐ hwenu e Judasi yì gudo é na flín mɛ ɖěɖee na nyí ahwanvu yí ami dó ɖè tɔn lɛ é, lè ɖěɖee hun tɔn e kɔn nyi ayǐ é hɛn wá nú ye lɛ é kpo mimǎ e ye na ɖó ɖò akɔjijɛ yɔyɔ̌ ɔ mɛ é kpo. (1 Kɔ. 10:16, 17) Bonu Jezu na dó d’alɔ ahwanvu tɔn lɛ bonu ye na xlɛ́ ɖɔ emi jɛxa ylɔ̌ e è ylɔ́ emi dó jixwé é ɔ, é ɖɔ nǔ e é kpo Tɔ́ tɔn kpo ɖò nukún ɖó wɛ ɖò ye sí é nú ye. (Jaan 15:12-15) Jezu lɛ́ ɖɔ  mɛtɛnkpɔn e ɖò te kpɔ́n mɛsɛ́dó tɔn lɛ é nú ye. Enɛ gudo ɔ, bo na dó dó wusyɛn lanmɛ nú ye bonu ye na xwedó kpɔ́ndéwú tɔn ɔ, é byɔ ye ɖɔ ye ni “kpan akɔ́n.” (Jaan 16:1-4a, 33) Xwè mɔkpan gudo ɔ, ahwanvu Jezu tɔn lɛ kpó ɖò mɛɖesunɔ sɔ́ dó savɔ̌ tɔn sín kpɔ́ndéwú xwedó wɛ, bo nɔ ɖè akɔ́nkpinkpan xlɛ́. É byɔ ɖɔ ye ni jiya có, ye ka nɔ nɔ gudo nú yeɖée ɖò mɛtɛnkpɔn vovo lɛ mɛ.—Ebl. 10:33, 34.

9. Nɛ̌ mǐ ka sixu xwedó kpɔ́ndéwú Jezu tɔn, bo ɖè akɔ́nkpinkpan xlɛ́ gbɔn?

9 Mɔ̌ ɖokpo ɔ ɖò égbé ɔ, mǐ nɔ xwedó akɔ́nkpinkpan sín kpɔ́ndéwú Jezu tɔn. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, é nɔ byɔ akɔ́nkpinkpan cobɔ mǐ na nɔ gudo nú nɔví mǐtɔn e dóya na wɛ è ɖè ɖó nǔɖiɖi yetɔn wu lɛ é. Ðò hweɖelɛnu ɔ, è sixu fɔ nɔví mǐtɔn lɛ dó ganmɛ dó acɛ jí. Enyi nǔ mɔhun jɛ ɔ, mǐ ɖó na wà nǔ e wu mǐ kpé é bǐ nú ye, kaka jɛ hunjijɛ dó ye jǐ jí. (Fili. 1:14; Ebl. 13:19) Ali ɖevo e nu mǐ sixu lɛ́ ɖè akɔ́nkpinkpan xlɛ́ ɖè é wɛ nyí ɖɔ mǐ na kpó ɖò Mawuxó ɖɔ wɛ “kpodo jiɖiɖe kpo.” (Mɛ. 14:3) Jezu ɖɔhun ɔ, enyi mɛ lɛ na bo klán gbè xá mǐ, bo nɔ dóya nú mǐ ɔ, mǐ kánɖeji bo na jla wɛn Axɔsuɖuto ɔ tɔn. Amɔ̌ hweɖelɛnu ɔ, mǐ sixu mɔ ɖɔ akɔ́nkpinkpan hwedó mǐ. Etɛ mǐ ka sixu wà?

10. Ðò aklunɔzán gbla ɖěɖee jɛ nukɔn nú Flǐn ɔ lɛ é mɛ ɔ, etɛ mǐ ka ɖó na wà? Aniwu?

10 Mǐ sixu na hlɔnhlɔn akɔ́nkpinkpan mǐtɔn, gbɔn tamɛ linlin dó nukúnɖiɖó e vɔsisa gbɛxɔnúmɛ tɔn Klisu tɔn zɔ́n bɔ mǐ ɖó é jí gblamɛ. (Jaan 3:16; Efɛ. 1:7) Ðò aklunɔzán gbla ɖěɖee jɛ nukɔn nú Flǐn ɔ lɛ é mɛ ɔ, ali bǔnɔ ɖé hun nú mǐ, bɔ mǐ na bló bɔ lee gbɛxixɔ ɔ sù nukún mǐtɔn mɛ gbɔn é na lɛ́ syɛn d’eji. Ðò táan enɛ mɛ ɔ, mi nú mǐ ni nɔ xwedó tuto Biblu xixa Flǐn tɔn ɔ tɔn, bo nɔ xoɖɛ, bo nɔ lin tamɛ dó nǔ ɖěɖee jɛ cobɔ Jezu kú lɛ é jí. Enɛ gudo ɔ, hwenu e mǐ na kplé nú Aklunɔ Sín Nǔɖuɖu ɔ é ɔ, mǐ na  mɔ nǔ jɛ tinmɛ e wɔxúxú ɔ kpo vɛ̌ɛn ɔ kpo, gɔ́ nú vɔsisa bǔnɔ e ye nɔte na é ɖó é mɛ hugǎn. Enyi nǔ e Jezu kpo Jehovah kpo ko wà nú mǐ é sù nukún mǐtɔn mɛ, bonu mǐ lɛ́ mɔ nǔ jɛ lè ɖěɖee enɛ zɔ́n bɔ mǐ kpo mɛvívɛ́ mǐtɔn lɛ kpo na ɖu lɛ é mɛ ɔ, nukúnɖiɖó mǐtɔn na syɛn d’eji, bɔ é na sísɛ́ mǐ, bɔ mǐ na dɛ kpo akɔ́nkpinkpan kpo kaka jɛ vivɔnu.—Ebl. 12:3.

11-12. Etɛ mǐ ka kplɔ́n kaka jɛ dìn?

11 Kaka jɛ dìn ɔ, mǐ ko kplɔ́n ɖɔ é kún nyí lee gbɛxixɔ ɔ xɔ akwɛ sɔ́ é kɛɖɛ wɛ Aklunɔ Sín Nǔɖuɖu ɔ flín mǐ ó, loɔ é lɛ́ flín mǐ jijɔ nukúnɖeji Jezu tɔn elɔ lɛ: nǔɖiɖi kpo akɔ́nkpinkpan kpo. É sù nukún mǐtɔn mɛ tawun ɖɔ ɖó Jezu nyí Vɔsanúxwlémawutɔ́ Ðaxó mǐtɔn jixwé tɔn, bo nɔ savo dó ta mǐtɔn mɛ wutu ɔ, é kpó ɖò jijɔ enɛ lɛ ɖexlɛ́ wɛ. (Ebl. 7:24, 25) Bonu mǐ na xlɛ́ ɖɔ é sù nukún mǐtɔn mɛ tawun ɔ, mǐ ɖó na flín kú Jezu tɔn kpo gbejininɔ kpo lee é ɖegbe tɔn gbɔn é. (Luk. 22:19, 20) Mǐ nɔ bló enɛ ɖò azǎn e sɔgbe xá azǎn 14gɔ́ Nisáan tɔn é jí, enɛ wɛ nyí azǎn e ɖò taji hugǎn ɖò xwè ɔ mɛ é.

12 Nǔ klewun klewun e è zán nú Aklunɔ Sín Nǔɖuɖu ɔ é sixu zɔ́n, bɔ mǐ lɛ́ mɔ jijɔ ɖevo e sísɛ́ Jezu b’ɛ kú dó ta mǐtɔn mɛ é. Hwenu e é nyí gbɛtɔ́ ɖé ɖò ayikúngban jí é ɔ, è sɔ́ jijɔ enɛ dó tuùn i. Jijɔ tɛ ka wɛ?

JEZU ÐÓ WANYIYI

13. Nɛ̌ Jaan 15:9 kpo 1 Jaan 4:8-10 kpo ka tinmɛ wanyiyi e Jehovah kpo Jezu kpo ɖexlɛ́ é gbɔn? Mɛ̌ mɛ̌ e ka ɖu wanyiyi yetɔn sín lè?

13 Jezu ɖè wǎn ɖaxó e Jehovah yí nú mǐ é xlɛ́ ɖò ali e ma ɖó blɔ̌ ǎ é ɖé nu ɖò nǔ e é wà lɛ é bǐ mɛ. (Xà Jaan 15:9; 1 Jaan 4:8-10.) Hugǎn nǔ bǐ ɔ, ayi Jezu tɔn sísɛ́ ɛ bɔ é sɔ́ gbɛ̀ tɔn jó dó ta mǐtɔn mɛ. Mɛ yí ami dó ɖè ɖé wɛ mǐ nyí à, alǒ “lɛngbɔ̌ ɖevo lɛ” mɛ wɛ mǐ ɖè ɔ, mǐ bǐ nɔ ɖu lè wanyiyi e Jehovah kpo Jezu kpo ɖexlɛ́ mǐ é tɔn ɖó vɔsisa enɛ wu. (Jaan 10:16; 1 Jaan 2:2) Lɛ̌ lin tamɛ dó nǔ ɖěɖee è zán nú Flǐn sín nǔɖuɖu ɔ é jí; nǔ enɛ lɛ ɖè wanyiyi e Jezu ɖó nú ahwanvu tɔn lɛ é kpo ya e é nɔ ké nú ye é kpo xlɛ́. Gbɔn nɛ̌ é?

Jezu gbɔn wanyiyi gblamɛ bo ɖó Flǐn sín nǔwiwa e bɔkun tawun é ɖé ayǐ, bonu è na xwedó ɖò xwè kanweko mɔkpan vlamɛ ɖò ninɔmɛ vovo lɛ mɛ (Kpɔ́n akpáxwé 14-16) *

14. Ali tɛ nu Jezu ka ɖè wanyiyi xlɛ́ ahwanvu tɔn lɛ ɖè?

14 Jezu ɖè wanyiyi xlɛ́ ahwanvu tɔn yí ami dó ɖè lɛ gbɔn aca e ma gɛ́dɛ́ ǎ, bo nyí nǔɖuɖu klewun ɖé é ɖiɖó ayǐ gblamɛ, bɔ ye na nɔ bló gbɔn mɔ̌. Hwenu ɖò yiyi wɛ ɔ, ahwanvu yí ami dó ɖè enɛ lɛ ɖó na nɔ bló Flǐn ɔ xwewu xwewu, bo na nɔ wà mɔ̌ ɖò ninɔmɛ vovo lɛ mɛ; mɛ e ɖò gankpá mɛ lɛ é lɔ na nɔ bló. (Nǔɖe. 2:10) Ye ka kpéwú bo nɔ setónú nú xó Jezu tɔn enɛ à? Ganji, ye kpéwú!

15-16. Nɛ̌ mɛɖé lɛ ka kpéwú bo ɖu Aklunɔ Sín Nǔɖuɖu ɔ ɖò ninɔmɛ e syɛn lɛ é mɛ gbɔn?

15 Kaka jɛ égbé ɔ, Klisanwun nǔgbo lɛ nɔ ba na flín kú Jezu tɔn. Ye nɔ xwedó wlɛnwín e è ɖó na zán nú Aklunɔ Sín Nǔɖuɖu ɔ é lee ye kpéwú gbɔn é, bɔ ɖò hweɖelɛnu ɔ, é nɔ nyí ɖò ninɔmɛ vɛwǔ lɛ mɛ. Mǐ ni kpɔ́n kpɔ́ndéwú elɔ lɛ. Hwenu e Nɔví Harold King ɖò gankpá mɛɖokponɔ tɔn ɖé mɛ ɖò Chine é ɔ, é tɛ́n kpɔ́n bo wà mɔ̌. É zán nǔ e ɖò así tɔn lɛ é, dó hɛn ayixa bo sɔnǔ nú wɔxúxú kpo vɛ̌ɛn kpo e è nɔ zán nú Flǐn ɔ é. É lɛ́ lɛ́n Flǐn sín azǎn ɔ ganji lee é kpéwú gbɔn é. Hwenu e nǔwiwa ɔ sín gan xò é ɔ, éɖokponɔ jihan ɖò gankpá ɔ mɛ, bo xoɖɛ lobo xwlé xóɖiɖɔ jinjɔn Biblu jí ɖé éɖée.

16 Kpɔ́ndéwú ɖevo ɖíe. Nɔví nyɔnu lɛ sín gbɛ̌ta ɖé ɖò gankpá yadonúmɛ tɔn ɖé mɛ ɖò Wɛkɛ Hwan wegɔ́ ɔ hwenu, bo sɔ́ gbɛ̀ yetɔn ɖó axɔ nu, bo bló Aklunɔ Sín Nǔɖuɖu ɔ. Ðó nǔɖuɖu ɔ nɔ nɔ klewun wutu ɔ, ye kpéwú bo bló Flǐn ɔ, bɔ mɛɖé ɖ’ayi wu ǎ. Ye ɖɔ: “Mǐ nɔte ɖò mǐɖée kpá, bo sín agun toboo, bɔ tavo kpɛví ɖé ɖò  tɛntin mǐtɔn lobɔ wɔxúxú ɔ kpo vɛ̌ɛn ɔ kpo ɖ’eji bɔ è cyɔn avɔ wewé dó. Vɛ̌la ɖé na weziza dó xɔ ɔ mɛ, ɖó mǐ jló ɖɔ myɔ e nɔ zán kuláan é ni ɖè mǐ gbà ǎ wutu. . . . Mǐ vɔ́ akpá ɖěɖee mǐ dó kpo ayi bǐ kpo ɖɔ mǐ na zán hlɔnhlɔn mǐtɔn bǐ dó jɛhun dó nyikɔ mímɛ́ Tɔ́ mǐtɔn Tɔn jí lɛ é ɖɔ n’i.” Nǔɖiɖi nukúnɖeji ɖé wɛ nyí enɛ bɔ ye ɖexlɛ́. Wanyiyi ɖaxó tawun wɛ Jezu ɖexlɛ́, bo bló bɔ mǐ na bo ɖò ninɔmɛ e tlɛ syɛn lɛ é mɛ ɔ, mǐ na bló flǐn ɔ.

17. Nǔ tɛ lɛ mǐ ka sixu kanbyɔ mǐɖée?

17 Ee Flǐn ɔ ɖò sisɛkpɔ wɛ é ɔ, é na nyɔ́ ɖɔ mǐ ni kan nǔ elɔ lɛ byɔ mǐɖée: ‘Nɛ̌ un ka sixu ɖè wanyiyi xlɛ́ Jezu ɖɔhun hugǎn gbɔn? Un ka nɔ lin tamɛ dó hudo Mawu sɛntɔ́ hatɔ́ ce lɛ tɔn lɛ jí hú nyiɖesunɔ tɔn lɛ à? Un nɔ ɖó nukún nǔ ɖò nɔví sunnu ce lɛ kpo nɔví nyɔnu ce lɛ kpo sí hugǎn nǔ e wu ye kpé é wɛ à, alǒ un nɔ tuùn dogbó yetɔn lɛ?’ Mi nú mǐ ni nɔ wà nǔ Jezu ɖɔhun, bo nɔ “ɖó ayixa ɖokpo ɔ.”—1 Pi. 3:8.

HƐN NǓKPLƆNMƐ ENƐ LƐ DÓ AYI MƐ GANJI

18-19. (a) Jiɖe etɛ tɔn mǐ ka sixu ɖó? (b) Etɛ a ka kánɖeji bo na wà?

18 Gbè e Jezu ɖè ɖɔ è ni nɔ bló Flǐn kú emitɔn tɔn é sɔ́ na nɔ ayǐ kaka ɖé ǎ. Hwenu e Jezu na “wá” ɖò ya ɖaxó ɔ hwenu é ɔ, é na xò “mɛ e Mawu cyan” bɔ ye kpó ɖò fí lɛ é kplé dó jixwé, bɔ è sɔ́ na nɔ bló Flǐn ɔ ɖě ǎ.—1 Kɔ. 11:26; Mat. 24:31.

19 È na bo tlɛ ko ɖó nǔ Flǐn ɔ nu gudo ɔ, mǐ sixu ɖeji ɖɔ togun Jehovah tɔn na kpó ɖò nǔɖuɖu klewun enɛ flín wɛ kpo wanyiyi kpo ɖɔ é nyí wuntun mɛɖéesɔ́hwe, akɔ́nkpinkpan kpo wanyiyi kpo tɔn ɖaxó hugǎn e gbɛtɔ́ ɖé ɖexlɛ́ kpɔ́n é. Ðò hwe ɔ nu ɔ, é ɖò wɛn ɖɔ mɛ ɖěɖee bló nǔwiwa taji enɛ lɛ é na ɖɔ ɖagbe tɔn nú mɛ ɖěɖee na ɖò gbɛ̀ ɖò hwenɛnu lɛ é. Amɔ̌, bo na dó ɖu nǔɖuɖu enɛ sín lè dìn hwɛ̌ ɔ, mǐ ɖó na kánɖeji bo na xwedó mɛɖéesɔ́hwe, akɔ́nkpinkpan kpo wanyiyi kpo sín kpɔ́ndéwú Jezu tɔn. Enyi mǐ wà mɔ̌ ɔ, mǐ sixu ɖeji ɖɔ mǐ na mɔ ajɔ mǐtɔn yí ɖò Jehovah sí.—2 Pi. 1:10, 11.

HAN 13 Klisu, Kpɔ́ndéwú Mǐtɔn

^ akpá. 5 Zaanɖé dìn ɔ, mǐ na yì Aklunɔ Sín Nǔɖuɖu ɔ domɛ, bo na flín kú Jezu Klisu tɔn. Nǔɖuɖu klewun enɛ kplɔ́n nǔ gegě mǐ dó mɛɖéesɔ́hwe, akɔ́nkpinkpan kpo wanyiyi Jezu tɔn kpo wu. Ðò xóta elɔ mɛ ɔ, mǐ na ɖɔ xó dó lee mǐ sixu xwedó jijɔ xɔ akwɛ e é ɖexlɛ́ lɛ é gbɔn é wu.

^ akpá. 2 TINMƐ ÐÉ LƐ: È na flín sín tinmɛ wɛ nyí è na wà nǔ bǔnɔ ɖé bo dó flín nǔwiwa, alǒ mɛ taji ɖé, bo lɛ́ sɔ́ nǔwiwa alǒ mɛ enɛ ɔ sù.

^ akpá. 56 ÐIÐE LƐ SÍN TINMƐ: Flǐn e mɛsɛntɔ́ Mawu tɔn lɛ bló ɖò agun xwè kanweko nukɔntɔn ɔ tɔn mɛ é; ee ye bló ɖò 1880 mɔ̌ é; ee ye bló ɖò yadonúmɛkpá ɖé mɛ ɖò acɛkpikpa Nazi tɔn hwenu é; kpo ee ye bló ɖò hwe mǐtɔn nu ɖò Kpléxɔ Axɔsuɖuto ɔ tɔn e ɖò jlɛ̌ jí, bɔ akpáxwé tɔn lɛ bǐ ɖò nuvo ɖò tò Amérique du Sud tɔn e mɛ yǒzo nɔ gbɛ́ ɖè é mɛ é ɖé kpo sín vɔ̌bló lɛ.