Skip to content

Skip to secondary menu

Yì xosɛxweta ɔ jí

Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn Lɛ

Fɔngbe

Atɔxwɛ: Nùkplɔnkplɔn Tɔn  |  Février 2017

 TAN GBƐZÁN TƆN

Mǐ Ðu Lè Fɛ́nú Mawu Tɔn Tɔn Ðò Ali Gègě Nu

Mǐ Ðu Lè Fɛ́nú Mawu Tɔn Tɔn Ðò Ali Gègě Nu

ÐÓ TƆ́ ce Arthur nyí dɔnkpɛvu ee nɔ ɖó sísí nú Mawu é ɖé wutu ɔ, é jló na huzu agun Méthodiste tɔn sín nukɔntɔ́ ɖé. Amɔ̌, linlin tɔn huzu hwenu e é xà wema Biblu Kplɔntɔ́ lɛ tɔn é, b’ɛ jɛ gbɛ̌ dó xá ye jí. É bló baptɛm ɖò 1914 hwenu e é ɖó xwè 17 é. Wɛkɛ Hwan Nukɔntɔn ɔ ɖò nǔ gbà wɛ hwe ɔ nu, bɔ è ylɔ ɛ ɖɔ é ni wá wà ahwanzɔ́. Ðó é gbɛ́ ɖɔ emi kún na fun ahwan ó wutu ɔ, è ɖó hwɛ n’i b’ɛ na nɔ Gankpa Yadonumɛ Tɔn (Kingston) Ontario tɔn mɛ ɖò Canada nú sun wǒ. Ee tɔ́ ce tɔ́n gudo é ɔ, é byɔ sinsɛnzɔ́ hwebǐnu tɔn mɛ bo nyí gbexosin-alijitɔ́ ɖé.

Ðò 1926 ɔ, Arthur Guest wlí alɔ xá Hazel Wilkinson e sín nɔ ko kplɔ́n nugbǒ ɔ ɖò 1908 é. È jì mì ɖò 24 Avril 1931, bɔ un nyí vǐ wegɔ ɔ ɖò vǐ ɛnɛ e mɛjitɔ́ ce lɛ jì é mɛ. Xwédo mǐtɔn sín gbɛzán junjɔn Jehovah sinsɛn jí, bɔ sísí ɖaxó e tɔ́ ce ɖó nú Biblu é zɔ́n bɔ Xó Mawu tɔn nɔ sù nukún mǐtɔn mɛ ɖò gbɛzán mǐtɔn bǐ mɛ. Xwédo mǐtɔn nɔ nɔ bǔ bo nɔ ɖekúnnu sín xwé ɖé gbè jɛ xwé ɖé gbè ɖò gbesisɔmɛ.Mɛ. 20:20.

UN ÐÓ WǓ ZƆ NÚ GBƐ̀ Ɔ BO LƐ́ NYÍ GBEXOSIN-ALIJITƆ́ TƆ́ CE ÐƆHUN

Wɛkɛ Hwan Wegɔ ɔ bɛ́ ɖò 1939, bɔ xwè e bɔ d’ewu é mɛ ɔ, è gbɛ́ azɔ̌ Kúnnuɖetɔ́ Jehovah tɔn lɛ tɔn ɖò Canada. Wemaxɔmɛ axɔsu tɔn lɛ nɔ bló nǔwiwa wanyiyi ɖiɖó nú tò mɛtɔn tɔn ɖé lɛ bɔ gbè didó nú asya kpo tohan jiji kpo nɔ ɖ’emɛ. È nɔ nya nyì kpo dada ce Dorothy kpo sín wemaxɔmɛ ɖò nǔwiwa enɛ lɛ hwenu. É kpaca mì ɖɔ é wá sù gbè ɖokpo bɔ mɛ̌si ce ba na dó winnya mì, bo ɖɔ ɖɔ un nyí nùvɔnɔ. Ee mǐ tɔ́n é ɔ, azɔ̌mɛvigbɛ́ ce gègě bɔ nǔ ɖó nú mì bo zín mì dɛ́. Amɔ̌, yadonumɛ enɛ wá bló bɔ kán e un kanɖeji bo na “setónú nú Mawu [hú] gbɛtɔ́” é lɛ́ lidǒ d’eji.Mɛ. 5:29.

 Ðò Juillet 1942, hwenu e un ɖó xwè 11 é ɔ, un bló baptɛm ɖò sìndo ɖé mɛ ɖò gle ɖé ta. Un nɔ ɖu vivǐ gbexosin-alijitɔ́ alɔgɔtɔ́ tɔn sín azɔ̌ tɔn, ɖò wemaxɔmɛ sín gbɔjɛ hwenu lɛ. Ðò xwè ɖokpo mɛ ɔ, un xwedó nɔví sunnu atɔn ɖevo bɔ mǐ yì ɖekúnnu nú atínsɛ́ntɔ́ ɖěɖee nɔ nɔ ayikúngban e è ma ko ɖè nú mɛɖebǔ ǎ é ɖé jí ɖò totaligbé Ontario tɔn.

Ðò 1 Mai 1949 ɔ, un huzu gbexosin-alijitɔ́ hwebǐnu tɔn. Ðó alaxɔ ɖò xɔgbigbázɔ́ wà wɛ wutu ɔ, è ylɔ mì ɖɔ nyì ni wá gɔ́ alɔ, bɔ un huzu ɖokpo ɖò hagbɛ̌ xwédo Betɛli Canada tɔn tɔn mɛ ɖò 1 Décembre. È ɖè azɔ̌ nú mì dó wemazínxɔsa, bɔ un kplɔ́n lee è nɔ zán wemazínmɔ gbɔn é. Un nɔ gbɛ̌ta e nɔ wà zǎnzɔ́ é mɛ nú aklunɔzán gbla gègě, bɔ mǐ zín tlati e ɖɔ xó dó ya e dó nú togun Jehovah tɔn wɛ è ɖè ɖò Canada é wu é.

Ðò nukɔnmɛ hwenu e un ɖò azɔ̌ wà wɛ ɖò Azɔ̌xɔsa Sinsɛnzɔ́ tɔn é ɔ, un kàn xó byɔ gbexosin-alijitɔ́ ɖěɖee xwè sinsɛnzɔ́ wá gbé ɖò Québec (fí e yadonumɛ syɛn ɖè é) bo ɖi sá gbɔn alaxɔ mɛ lɛ é. Mɛ ɖokpo ɖò ye mɛ bo nɔ nyí Mary Zazula, bo gosin Edmonton, Alberta. Ðó é kpo fofó tɔn Joe kpo gbɛ́ ɖɔ emi kún na jó Biblu kplɔnkplɔn dó ó wutu ɔ, mɛjitɔ́ yetɔn e nɔ ɖókan dó sinsɛn Orthodoxe tɔn wu lɛ é nya ye sín xwégbe. Ðò Juin 1951 ɔ, ye mɛ wè lɛ bló baptɛm, bɔ ɖò sun ayizɛ́n gudo ɔ, ye bɛ́ gbexosin-alijitɔ́zɔ́. Ðò nùkanbyɔmɛ ɔ hwenu ɔ, aca gbigbɔ tɔn Mary tɔn lɛ jɛ jí nú mì. Un ɖɔ nú nyiɖée ɖɔ: ‘Enyi nǔ nyanya ɖé ma wá jɛ ǎ jɛn wɛ ɔ, é cí ɖɔ mɛ e un na wlí alɔ xá é ɖíe ɖɔhun.’ Mǐ wlí alɔ ɖò sun tɛnnɛ gudo ɖò 30 Janvier 1954. Ðò aklunɔzán gbla ɖokpo gudo ɔ, è ylɔ mǐ bonu mǐ na kplɔ́n nukúnkpénuwutɔ́ lɛdo tɔn sín azɔ̌, bɔ ɖò xwè wè e bɔ d’ewu é mɛ ɔ, mǐ kpé nukún dó lɛdo ɖé wu ɖò totaligbé Ontario tɔn.

Ee wɛnɖagbejijla gbɔn gbɛ̀ ɔ bǐ mɛ sín azɔ̌ ɔ ɖò gbigbakpé wɛ é ɔ, è jɛ mɛ e sixu nyí mɛsɛ́dó lɛ é ba jí. Mǐ lin ɖɔ enyi mǐ kpéwú bo dɛ ɖò gbɛmɛ é nɔ fá tawun ɖò avivɔ hwenu ɖò Canada é kpodo zǎnsukpɛ́ ee nɔ doya nú mɛ ɖò dɔ̌n ɖò aluùn mɛ é kpo nu ɔ, mǐ sixu dɛ ɖò ninɔmɛ vɛwǔ lɛ bǐ nu ɖò azɔ̌ ɖebǔ e è zɔ́n mǐ é kɔn. Mǐ yí kúnnuɖewema Wemaxɔmɛ Galadi tɔn sín klasi 27gɔ́ ɔ tɔn ɖò Juillet 1956, bɔ ɖò Novembre mɛ ɔ, mǐ yì Brésil fí e è sɛ́ mǐ dó é.

MƐSƐ́DÓZƆ́ MǏTƆN ÐÒ BRÉSIL

Hwenu e mǐ wá alaxɔ Brésil tɔn mɛ é ɔ, è sɔ́ mǐ dó fí e è nɔ dó Portugal-gbè ɖè é. Hwenu e mǐ kplɔ́n lee è nɔ dó gbè mɛ gbɔn é, bo lɛ́ kplɔ́n xójlawema ɖé sín nùxwlémɛ cɛju ɖokpo tɔn dó tamɛ gudo é ɔ, è byɔ mǐ ɖɔ mǐ ni jɛ wɛnɖagbe ɔ jla jí. Enyi xwétɔ́ ɖé ɖó jlǒ ɔ, é byɔ ɖɔ mǐ na xà wemafɔ lɛ dó tín lee gbɛ̀ na nɔ gbɔn ɖò Axɔsuɖuto Mawu tɔn glɔ é mɛ. Ðò azǎn  nukɔntɔn é mǐ zán ɖò sinsɛnzɔ́ ɔ mɛ é gbè ɔ, nawe ɖé tɛ́ tó ganji, bɔ un xà Nǔɖexlɛ́mɛ 21:3, 4, bɔ enɛ gudo ɔ, un xɛ́ nǔ j’ayǐ! Agbasa ce sɔgbe xá yǒzo kpo gbɛmɛ fífá ee ɖò ayǐ ɔ jí é kpo ǎ, bɔ enɛ wá huzu nǔbahunmɛ ɖé nú mǐ.

Fí e è ɖè azɔ̌ nú mǐ bɔ mǐ na wà mɛsɛ́dózɔ́ mǐtɔn ɖè é wɛ nyí toxo Campos tɔn fí e agun 15 ɖè dìn é. Hwenu e mǐ wá é ɔ, kánɖó ɖokpo jɛn ɖò gblolo mɛ ɖò toxo ɔ mɛ, gɔ́ nú mɛsɛ́dó lɛ sín xwé ɖokpo, bɔ nɔví nyɔnu ɛnɛ ɖò finɛ: Esther Tracy, Ramona Bauer, Luiza Schwarz, kpo Lorraine Brookes (ee è nɔ ylɔ ɖɔ Wallen dìn é) kpo. È ɖè azɔ̌ nú mì bɔ un na nɔ gɔ́ alɔ ɖò avɔnyaxɔsa, bo na nɔ yì ba nakí e è na dó ɖa nǔ na é. Mǐ fó Atɔxwɛ Kplɔnkplɔn Lundi gbadanu ɖokpo, bɔ enɛ gudo ɔ, jonɔ ma ɖó nukún ɖé wá ba mǐ. Asì ce mlɔ́ ayǐ ɖò zinkpo ɖé mɛ bo ɖò gbigbɔ jɛ wɛ, bɔ mǐ ɖò xó ɖɔ dó lee nǔ lɛ yì gbɔn ɖò kéze ɔ mɛ é jí wɛ. Hwenu e é zé ta sín kɔɖónú ɔ jí lě bo na site é ɔ, dan ɖé gosin kɔxo bo zɔ́n bɔ xósusu bɛ́ kaka bɔ un wá hu i!

Ee un kplɔ́n Portugal-gbè nú xwè ɖokpo gudo é ɔ, è ɖè mì bɔ un na nyí nukúnkpénuwutɔ́ lɛdo tɔn. Mǐ zán gbɛzán e bɔkun é ɖé ɖò gletoxo ɖé mɛ; kúláan ɖè ǎ, mǐ nɔ dɔ́ nǔ fɛ́nɖɔ́ ɖɔhun ɖé jí, bo nɔ kun sɔ́-kɛkɛvínɔ yì agun lɛ mɛ. Ðò kúnnuɖiɖe ɖé hwenu ɖò ayikúngban e è ma ko ɖè nú mɛ ɖě ǎ é ɖé jí ɔ, mǐ dó píipaan yì toxo ɖé mɛ ɖò sókan lɛ mɛ, bo xaya xɔ ɖé ɖò xwé e nɔ sɔnǔ nú nùɖuɖu é ɖé gbè. Alaxɔ sɛ́ xójlawema 800 dó mǐ bɔ mǐ na zán ɖò sinsɛnzɔ́ ɔ mɛ. Mǐ nɔ yì pósu azɔn gègě bo nɔ bɛ́ xójlawemagbá lɛ wá fí e mǐ nɔ nɔ é.

Ðò 1962 ɔ, è jɛ Wemaxɔmɛ Sinsɛnzɔ́ Axɔsuɖuto ɔ tɔn bló jí gbɔn Brésil tò ɔ mɛ bɔ nɔví sunnu lɛ kpo mɛsɛ́dó nyɔnu lɛ kpo nɔ ɖ’alɔ ɖ’emɛ. È ɖè azɔ̌ nú mì ɖɔ nyì na gbɔn wemaxɔ ɖě mɛ jɛ ɖevo mɛ nú sun ayizɛ́n, Mary mɛvo. Un kplɔ́n nǔ mɛ ɖò klasi ɖěɖee è bló ɖò Manaus, Belém, Fortaleza, Recife, kpo Salvador kpo é mɛ. Un kpé nukún dó kpléɖókpɔ́ ɖaxó ɖé wu ɖò nùkpɔ́ntɛn nukúnɖeji opera tɔn ɖò Manaus. Jǐ ɖaxó ɖé ja bo hɛn sìn nunu mǐtɔn gègě blí, bɔ kafeteliya jlɛ̌ mɛ ɖokpo vɔ́vɔ́ sɔ́ kpó ɖò nɔtɛn kpléɖókpɔ́ ɔ tɔn ǎ. (Ðò hwe enɛ lɛ nu ɔ, è nɔ na nùɖuɖu mɛ ɖò kpléɖókpɔ́ ɖaxó lɛ jí.) Un ylɔ kponɔ lɛ, bɔ kponɔ e jɔ gbɛtɔ́ é ɖé sɔnǔ nú sìn nunu e na kpé kpléɖókpɔ́ ɔ bǐ é kpo xomɛhunhun kpo, lobo lɛ́ sɛ́ sɔja lɛ dó bɔ ye bló azava ɖaxó wè bɔ ye nyí nùɖatɛn kpo kafetaliya kpo.

Ðó un ɖò zɔ wutu ɔ, Mary nɔ ɖekúnnu ɖò ajɔ̌watɛn ɖaxó Portugal tɔn ɖé, fí e akwɛ biba kɛɖɛ gbà tamɛ nú mɛ lɛ ɖè é. É kpéwú bo bɛ́ xóɖɔɖókpɔ́ dó Biblu jí xá mɛɖebǔ ǎ, enɛ wu ɔ, é ɖɔ nú mɛ e nɔ w’azɔ̌ ɖò Betɛli lɛ é ɖé lɛ ɖɔ: “Fí gudo tɔn e un jló na nɔ ɖò ayikúngban jí é wɛ nyí Portugal.” Nǔkpacamɛ sín nùɖé jɛ. Hwenu klewun ɖé gudo ɔ, è sɛ́ wema dó mǐ  ɖɔ mǐ ni wá wà sinsɛnzɔ́ ɖò Portugal. Ðò hwe enɛ nu ɔ, è gbɛ́ azɔ̌ mǐtɔn ɖò dɔ̌n. Nukúnmɛ e dɔ̌n ko ɖexlɛ́ Mary é nɛ có, mǐ ka yí gbè bo yì.

AZƆ̌ MǏTƆN ÐÒ PORTUGAL

Mǐ wá Lisbonne, Portugal ɖò Août 1964. Kponɔ nǔglɔ tɔn Portugal tɔn lɛ nya gbě nɔví mǐtɔn lɛ tɔn tawun. Enɛ wu ɔ, é nyɔ́ hugǎn ɖɔ nɔví lɛ ɖě ni ma tuùn ɖɔ mǐ wá bo wá dó doo nú mǐ ó, bo lɛ́ nyɔ́ ɖɔ mǐ ni ma mɔ Kúnnuɖetɔ́ xá ɔ mɛ tɔn lɛ ɖě ó. Mǐ nɔ xɔ e mɛ è nɔ sɔnǔ nú nùɖuɖu ɖè é ɖé mɛ bo ɖò te kpɔ́n fí e è na na gbè mǐ ɖɔ mǐ ni nɔ é. Ee mǐ yí kúnnuɖewema togudoyiyi tɔn mǐtɔn gudo é ɔ, mǐ xaya xɔ ɖé. Ðò Janvier 1965 ɔ, mǐ wá kpéwú bo na ɖɔ xó xá alaxɔ. Awǎjijɛ sín nǔ ɖaxó ɖé wɛ é nyí hwenu e mǐ yì kplé azɔn nukɔntɔn ɔ ɖò sun atɔ́ɔ́n vlamɛ é.

Mǐ sè ɖɔ kponɔ lɛ ɖò nɔví mǐtɔn lɛ sín xwé kije wɛ ayihɔngbe ayihɔngbe. Ðó è sú Kpléxɔ Axɔsuɖuto ɔ tɔn lɛ wutu ɔ, mǐ nɔ bló kplé agun tɔn lɛ ɖò xwé nɔví ɖé tɔn gbè. È wlí Kúnnuɖetɔ́ kanweko mɔkpan yì kponɔkpámɛ bo na ba dò nú mɛ e ye nyí é lobo na kàn xó byɔ ye. Ye xò daka nɔví lɛ wu tawun bo na tɛnkpɔn bo bló bɔ ye na ɖɔ mɛ ɖěɖee nɔ kpé nukún dó kplé lɛ wu lɛ é sín nyikɔ. Wǎgbɔ tɔn ɔ, nɔví lɛ wá sɔ́ aca ɖé, é wɛ nyí ɖɔ ye na nɔ sɔ́ nyikɔ yeɖesunɔ tɔn lɛ ɖi José alǒ Paulo dó ylɔ yeɖée na, é sɔ́ na nyí daagbo-nyikɔ lɛ ǎ. Enɛ wu ɔ, mǐ lɔ bló nǔ ɖokpo ɔ.

Nùɖuɖu gbigbɔ tɔn nina nɔví mǐtɔn lɛ wɛ nyí nǔ e ɖu ayi mɛ nú mǐ hugǎn é. Azɔ̌ e è sɔ́ dó así nú Mary é wɛ nyí ɖɔ é na nɔ wlan xota Atɔxwɛ e è nɔ kplɔ́n ɖò kplé jí é tɔn lɛ kpo wema jinjɔn Biblu jí ɖevo lɛ kpo dó wema jí bɔ è na nɔ ɖè gègě tɔn tɔ́n.

HUNJIJƐ DÓ WƐNÐAGBE Ɔ JÍ ÐÒ HWƐ NUKƆN

Ðò Juin 1966 ɔ, è ɖɔ hwɛ nukúnɖeji ɖé ɖò Lisbonne. È kplá mɛ 49 e ɖò agun Feijó tɔn mɛ lɛ é bǐ yì hwɛ nukɔn bo ɖɔ ɖɔ ye nɔ bló kplé e ma sɔgbe xá sɛ́n ǎ é ɖò xwé mɛɖé tɔn gbè wutu. Un wà nǔ mɛɖesínhwɛmɛtɔ́ ɖɔhun bo sɔnǔ nú ye nú hwɛɖiɖɔ ɔ kpo nùkanbyɔmɛ lɛ kpo. Mǐ tuùn ɖɔ hwɛ ɔ kún na kpa mǐ ó, amɔ̌, mǐ mɔ ɖɔ é na tɔ́n kɔ dó kúnnuɖiɖe ɖaxó ɖé mɛ. Mɛɖesínhwɛmɛtɔ́ mǐtɔn sú ta nú hunjijɛ dó mɛ jí tɔn kpo akɔnkpinkpan kpo gbɔn xó ɖiɖe sín xó e Gamaliyɛli xwè kanweko nukɔntɔn ɔ tɔn ɖɔ é mɛ gblamɛ. (Mɛ. 5:33-39) Lee è ɖɔ hwɛ ɔ gbɔn é kú wǔ nú ɖɔnúesèzɔ́watɔ́ lɛ; táan e nɔví sunnu kpo nɔví nyɔnu kpo 49 lɛ na sɛ̀n gan na é gosin azǎn 45 bo yì sun atɔ́ɔ́n adaɖé. É víví nú mǐ tawun ɖɔ mɛɖesínhwɛmɛtɔ́ akɔnkpantɔ́ mǐtɔn yí gbè bɔ è jɛ Biblu kplɔ́n xá ɛ jí b’ɛ ko ɖò kplé lɛ wá wɛ cobo kú.

Ðò Décembre 1966 ɔ, è sɔ́ mì bɔ un nyí nukúnkpénuwutɔ́ alaxɔ tɔn, bɔ un zán hwenu gègě dó kpé nukún dó nǔ ɖěɖee kúnkplá sɛ́n lɛ é wu. È sɔnǔ nú acɛ titewungbe e na zɔ́n bɔ Kúnnuɖetɔ́ Jehovah tɔn lɛ na vo bo sɛ̀n Mawu é. (Fili. 1:7) Sɛ́n wá tuùn mǐ ɖò 18 Décembre 1974. Nɔví Nathan Knorr kpo Frederick  Franz kpo gosin hɔnkàn mǐtɔn bo wá Portugal lobo j’awǎ xá mǐ ɖò kplé manawɔn e è bló ɖò Porto kpo Lisbonne kpo bɔ mɛ e wá lɛ é bǐ nyí 46 870 é jí.

Jehovah hun ali bɔ wɛn ɔ gbakpé tɔtɛntinto e mɛ è nɔ dó Portugal-gbè ɖè é gègě mɛ, ɖi Açores, Cap Vert, Madère kpo Sao Tomé-et-Principe kpo. È sú alaxɔ ɖaxó e sín hudo mǐ ɖó é sín dò ɖò 1988. Ðò 23 Avril xwè enɛ tɔn ɔ, Nɔví Milton Henschel wá hun xɔ yɔyɔ̌ e è gbá lɛ é ɖò gbɛtɔ́ 45 522 e akpàkpà sɔ́ tawun é nukɔn. Hwenu e è mɔ nɔví sunnu kpo nɔví nyɔnu kpo ɖěɖee nyí mɛsɛ́dó ɖò Portugal wá yì lɛ é 20 bɔ ye wá nǔwiwa manawɔn enɛ tɛnmɛ é ɔ, é dó wusyɛn nú mɛ tawun.

MǏ ÐU KPƆ́NDÉWÚ GBEJINƆTƆ́ LƐ TƆN SÍN LÈ

Xwè lɛ gblamɛ ɔ, gbɛ̌dido xá nɔví gbejinɔtɔ́ lɛ zɔ́n bɔ gbɛzán mǐtɔn kpɔ́n te tawun. Alɔdido Nɔví Theodore Jaracz hwenu e é yì ba alaxɔ ɖé kpɔ́n é kplɔ́n nǔ xɔ akwɛ ɖé mì. Alaxɔ e mǐ yì ba kpɔ́n é ɖò xwi ɖí xá ninɔmɛ syɛnsyɛn ɖé wɛ, bɔ Wěɖegbɛ́ Alaxɔ ɔ tɔn sín hagbɛ̌ lɛ ko bló nǔ e wu ye kpé é bǐ. Nɔví Jaracz ɖè ayi yetɔn ɖ’ayǐ bo ɖɔ: “Gan ɔ ko xò dìn bɔ mǐ na na tɛn gbigbɔ mímɛ́ ɔ b’ɛ na w’azɔ̌.” Hwenu e asì ce Mary kpo nyì kpo ɖi sà yì Brooklyn ɖò xwè nabi ɖé ɖíe é ɔ, mǐ nɔ kpɔ́ xá Nɔví Franz kpo mɛ ɖevo lɛ kpo gbadanu ɖokpo. Ee è byɔ Nɔví Franz ɖɔ é ni ɖɔ xó ɖé nú mǐ dó xwè tobutobu e é ko zán ɖò sinsɛnzɔ́ Jehovah tɔn mɛ é wu bonu mǐ na gbado é ɔ, é ɖɔ: “Nǔ e un na byɔ mi é wɛ nyí ɖɔ: Gbɛ̀ na bo gbɔn ɖebǔ hǔn, mi nɔ tutoblonunu Jehovah tɔn e nukún nɔ mɔ é mɛ. Azɔ̌ ɖokpo e Jezu ɖegbe nú ahwanvu tɔn lɛ ɖɔ ye ni wà é wɛ nyí: ye ni jla wɛnɖagbe Axɔsuɖuto Mawu tɔn tɔn!”

Azɔ̌ enɛ wiwa nɔ hɛn awǎjijɛ jɔ awǎjijɛ wá nú asì ce kpo nyì kpo. Nǔ ɖěɖee sín vivǐ mǐ ɖu ɖò alaxɔ bibakpɔ́n lɛ hwenu lɛ é flínflín nɔ xɔ akwɛ nú mǐ tawun. Mɛbakpɔ́n enɛ lɛ hun ali nú mǐ bɔ mǐ xlɛ́ lee sinsɛnzɔ́ e wà wɛ mɛ winnyawinnya lɛ kpo mɛxomɔ lɛ kpo ɖè kpo gbejininɔ kpo é sù nukún mǐtɔn mɛ sɔ́ é. É lɛ́ hun ali nú mǐ bɔ mǐ dó wusyɛn lanmɛ nú ye ɖɔ ye ni fɔ́n bo ɖò bò wlí nú wǔjɔmɛ bunɔ e ye ɖó bo ɖò Jehovah sɛ̀n wɛ é wɛ.

Xwè mɔkpan ko wá yì dìn, bɔ mǐ mɛ wè lɛ bǐ ko ɖó xwè 80 jɛji. Mary ɖò xwi ɖí xá azɔn gègě wɛ. (2 Kɔ. 12:9) Mɛtɛnkpɔn lɛ zɔ́n bɔ nùɖiɖi mǐtɔn lidǒ d’eji bɔ kán e mǐ kanɖeji bo na nɔ gbeji é lɛ́ syɛn d’eji tawun. Nú mǐ lin tamɛ dó gbɛzán mǐtɔn jí ɔ, mǐ nɔ mɔ tawun ɖɔ mǐ ɖu lè fɛ́nú Jehovah tɔn tɔn ɖò ali gègě nu. *

^ akpá. 29 Douglas Guest kú ɖò 25 Octobre 2015, hwenu e è ɖò nǔ sɔ́ nú xota elɔ wɛ é; é ka nɔ gbeji nú Jehovah kaka jɛ hwenɛnu.