Skip to content

Yì xósɛxweta ɔ jí

Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn Lɛ

Sɔ́ gbè ɖokpo Fɔngbe

Johannes Rauthe ɖò kúnnuɖegbe ɖò xwè 1920 lɛ mɛ mɔ̌

 DƆKUN E ÐÒ NǓ XÓXÓ SƐXWETƐN MǏTƆN LƐ É

“Un Ðò Atín Sínsɛ́n lɛ Gbɛ̀ Dó Kpa Susu nú Jehovah Na Wɛ”

“Un Ðò Atín Sínsɛ́n lɛ Gbɛ̀ Dó Kpa Susu nú Jehovah Na Wɛ”

“KPLÉKPLÉ ahwan e è fun wá yì lɛ é bǐ tɔn hwɛ́n nǔtí ǎ ɖɔhun, enyi é sɔ jlɛ́ dó ahwan ɖaxó e fun wɛ è ɖè ɖò Elɔpu dìn é wu ɔ nɛ.” Mɔjɛmɛ e Atɔxwɛ (Glɛnsigbe) Zǒsun 1, 1915 tɔn na dó wɛkɛ hwan nukɔntɔn, ee wá ɖí bú tò 30 ɖò gudo mɛ é wu é nɛ. Ðó ahwan ɔ wutu ɔ, Atɔxwɛ ɖó gbè ɖɔ: “Sinsɛnzɔ́ [Axɔsuɖuto] ɔ tɔn sín nukɔnyiyi ko ɖekpo ɖó bǎ ɖé mɛ, ɖò taji ɔ, ɖò Allemagne kpo France kpo.”

Ðó ahwan baɖabaɖa e kpé gbɛ̀ ɔ mɛ bǐ é wutu ɔ, Biblu Kplɔntɔ́ lɛ mɔ nukúnnú jɛ nugbodòdó e ɖɔ Klisanwun lɛ ni ma nyí gbɛ̀ ɔ tɔn ó é mɛ bǐ mlɛ́mlɛ́ ǎ. É ɖò mɔ̌ có, ye kudeji bo na jla wɛnɖagbe ɔ. Wilhelm Hildebrandt jló na wà sinsɛnzɔ́ Axɔsuɖuto ɔ tɔn, bo zɔ́n xójlawema e nɔ tɔ́n sunmɛ sunmɛ, bɔ è nɔ ylɔ ɖɔ L’Étudiant de la Bible é nabi ɖé dó Flansegbe mɛ. É wá France bo na nyí wɛnjlatɔ́ hwebǐnu tɔn wɛ ǎ, loɔ, sɔja Allemagne tɔn wɛ n’i. Mɛ enɛ e ɖò sɔja sín awu ɖé mɛ, bɔ è lin ɖɔ kɛntɔ́ ɖé wɛ n’i é jla wɛn fífá tɔn ɖé aligbɔntɔ́ France tɔn lɛ.

Wema-sɛ́dó-mɛ e è ɖetɔ́n dó Atɔxwɛ mɛ lɛ é xlɛ́ ɖɔ Biblu Kplɔntɔ́ Allemagne-nu gègě ɖevo lɛ ɖó jló bo jla wɛnɖagbe Axɔsuɖuto ɔ tɔn, hwenu e ye nyí sɔja é. Nɔví sunnu Lemke e nyí ahwanfuntɔ́ tɔ̀ jí tɔn é ɖó gbè ɖɔ emi mɔ jlǒɖotɔ́ atɔ́ɔ́n ɖò azɔ̌gbɛ́ emitɔn lɛ mɛ. É wlan ɖɔ: “É na bo tlɛ nyí ɖò tɔjihun elɔ mɛ ɔ, un ɖò atín sínsɛ́n lɛ gbɛ̀ dó kpa susu nú Jehovah na wɛ.”

Sɔja ɖé wɛ Georg Kayser nyí bo yì ahwangbenu, amɔ̌, é lɛkɔ wá é ɔ, é ko huzu Mawu nugbǒ ɔ sɛntɔ́ ɖé. Etɛ ka jɛ? É xò gò Biblu Kplɔntɔ́ lɛ sín wema ɖokpo, bo zunfan nugbǒ Axɔsuɖuto ɔ tɔn kpo ayi tɔn bǐ kpo, lobo ɖó ahwanfunfun te. Enɛ gudo ɔ, é wà azɔ̌ e ma na byɔ ɖɔ é ni zán ahwanfunnu ǎ é. Ðò ahwan ɔ gudo ɔ, é nyí gbexosin-alijitɔ́ ɖé bo wà azɔ̌ enɛ kpo kanɖodonǔwu kpo nú xwè mɔkpan.

Biblu Kplɔntɔ́ lɛ ko mɔ nukúnnú jɛ wǔ ɖiɖó zɔ nú gbɛ̀ ɔ sín xó wu mlɛ́mlɛ́ ǎ có, linlin yetɔn kpo walɔ yetɔn kpo gbɔn vo tawun dó mɛ ɖěɖee yí gbè nú ahwan lɛ é tɔn lɛ. Hwenu e toxóɖɔtɔ́ lɛ kpo sinsɛngán lɛ kpo ɖò hun jɛ dó tuto ahwanfunfun tɔn lɛ jí  wɛ é ɔ, Biblu Kplɔntɔ́ lɛ jó “Gǎn fífánɔ” ɔ dó ǎ.” (Eza. 9:5) Ye mɛ ɖé lɛ nɔ zɔ nú ahwan bǐ mlɛ́mlɛ́ ǎ có, ye ka zunfan nùkplɔnmɛ taji e xó Biblu Kplɔntɔ́ Konrad Mörtter ɖɔ é: “Xó Mawu Tɔn zɔ́n bɔ un mɔ nǔ jɛ wu céɖécéɖé ɖɔ Klisanwun ɖé kún ɖó na hu mɛ ó.”—Tín. 20:13. *

Hans Hölterhoff zán kɛkɛví elɔ dó jla L’Âge d’Or na

Ðò Allemagne ɔ, enyi ayixa mɛɖé tɔn gbɛ́ nùɖé n’i ɔ, sɛ́n tò ɔ tɔn ɖɔ nǔ e mɛ ɔ na wà ɖó tɛn tɔn mɛ é ǎ; é ɖò mɔ̌ có, Biblu Kplɔntɔ́ 20 jɛji gbɛ́ ɖɔ emi kún na ɖ’alɔ ɖò ahwan mɛ ɖò ali ɖebǔ nu ó. Mɛɖé lɛ ɖò ye mɛ bɔ è xwè ye dó taɖunɔ lɛ hwanmɛ, ɖi Gustav Kujath; éyɛ ɔ, è sɔ́ ɛ ɖó taɖunɔxwé ɖé bo ɖó atinkɛ́n kɔ jí n’i. Hans Hölterhoff lɔmɔ̌ gbɛ́ ɖɔ emi kún na fun ahwan ó, bɔ è sɔ́ ɛ yì ganxó; ɖò finɛ ɔ, é gbɛ́ azɔ̌ e kúnkplá ahwan lɛ é bǐ. Gantɔ́cɔ́tɔ́ lɛ blá ɛ dó awu e è nɔ dó blá taɖunɔ lɛ na é mɛ, b’ɛ nɔ mɛ kaka bɔ afɔ tɔn lɛ kpo alɔ tɔn lɛ kpo bǐ kúyɛ. Hwenu e gantɔ́cɔ́tɔ́ lɛ mɔ ɖɔ enɛ kún zɔ́n bonu é lɛkɔ wá gbeta tɔn jí ó é ɔ, ye bló nǔ ɖi ye jló na hu i wɛ ɖɔhun. É ɖò mɔ̌ có, Hans nɔ gbeji kaka bɔ ahwan ɔ fó.

Nɔví ɖevo e yì ahwan ɔ lɛ é gbɛ́ ɖɔ emi kún na zán ahwanfunnu ó, lobo byɔ ɖɔ è ni ɖè azɔ̌ e ma na byɔ ahwanfunfun ǎ lɛ é nú emi. * Johannes Rauthe ɖò ye mɛ e ɖɔ mɔ̌ lɛ é mɛ, bɔ è ɖè pipángan sín azɔ̌ n’i. È ɖè dotóozɔ́ nú Konrad Mörtter kpo Reinhold Weber kpo. August Krafzig dokú ɖɔ azɔ̌ e è ɖè nú emi lɛ é kún zɔ́n bonu emi yì fí e è nɔ fun ahwan ɔ ɖè é ó. Biblu Kplɔntɔ́ enɛ lɛ kpo ɖevo lɛ kpo kudeji bo na sɛ̀n Jehovah sɔgbe xá nukúnnúmɔjɛnǔmɛ e ye ɖó dó wanyiyi kpo gbejininɔ kpo wu é.

Lee Biblu Kplɔntɔ́ lɛ wà nǔ gbɔn ɖò ahwan ɔ hwenu é zɔ́n bɔ acɛkpikpa ɔ jɛ ye cɔ́ jí. Ðò xwè e bɔ d’ewu lɛ é mɛ ɔ, è dɔn Biblu Kplɔntɔ́ e ɖò Allemagne lɛ é yì hwɛ nukɔn azɔn mɔkpan, ɖó Mawuxóɖiɖɔzɔ́ yetɔn wu. Bo na dó d’alɔ ye ɔ, alaxɔ e ɖò Allemagne é ɖó azɔxɔsa e nɔ kpé nukún dó hwɛɖiɖɔ sín xó lɛ wu é ɖé ayǐ ɖò Betɛli Magdeburg tɔn.

Kpɛɖé kpɛɖé ɔ, Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn lɛ jla nukúnnúmɔjɛnǔmɛ e ye ɖó dó zɔ ninɔ nú gbɛ̀ ɔ wu é ɖó. Hwenu e wɛkɛ hwan wegɔ ɔ bɛ́ é ɔ, ye nɔ zɔ bǐ gbídígbídí nú ahwanxó. Enɛ wu ɔ, Acɛkpikpa Allemagne Tɔn sɔ́ ye dó ɖó kɛntɔ́, bo doya nú ye syɛnsyɛn. Amɔ̌, mǐ na ɖɔ xó dó enɛ jí ɖò xota ɖebɔdoɖewu elɔ ɖevo e na wá tɔ́n é mɛ: “Dɔkun E Ðò Nǔ Xóxó Sɛxwetɛn Mǐtɔn lɛ É”: Nǔ Xóxó Sɛxwetɛn Mǐtɔn Europe Centrale Tɔn.

^ akpá. 7 Kpɔ́n Biblu Kplɔntɔ́ Grande-Bretagne tɔn lɛ sín tan Wɛkɛ Hwan I ɔ tɔn ɖò xota “Sọn Onú Hoho Sẹdotẹn MítọnYé Nọtegli to ‘Ojlẹ Mẹtẹnpọn Tọn’ Mẹ” ɖò Atɔxwɛ (Gungbe) Nùxwásun 15, 2013 tɔn mɛ.

^ akpá. 9 L’Aurore du Millénium (1904) Volume VI kpo Le Phare de la Tour de Sion (Janmagbe) Avivɔsun 1906 tɔn kpo ɖɔ ɖɔ è sixu wà mɔ̌. Le Phare de la Tour de Sion Zǒsun 1915 tɔn jla linlin mǐtɔn ɖó, bo ɖɔ ɖɔ Biblu Kplɔntɔ́ lɛ kún ɖó na wà ahwanzɔ́ ó. Amɔ̌, xota enɛ tɔ́n dó Janmagbe mɛ ǎ.