Skip to content

Kúnnuɖetɔ́ Jehovah Tɔn Lɛ

Sɔ́ gbè ɖokpo Fɔngbe

Alɔlyɛnzɔ́ Ejipu Hwexónu Tɔn Tɔn ɖé Dó Zǒgbe Gbesisɔ Tan Biblu Tɔn ɖé Tɔn Jí

Alɔlyɛnzɔ́ Ejipu Hwexónu Tɔn Tɔn ɖé Dó Zǒgbe Gbesisɔ Tan Biblu Tɔn ɖé Tɔn Jí

Dǒ elɔ e yì jǐ nú mɛtlu tantɔn é ɔ, nǔwlanwlán Ejipunu lɛ tɔn (hiéroglyphe) sín alɔ jí wɛ è wlan nǔ dó ɖ’ewu; é ɖò ɖibla yì tɛmpli hwexónu tɔn Ejipunu lɛ tɔn e è sɔ́ ɖó vo nú vodun Amôn-Râ e ɖò Karnak é sín hɔnnuwá lɛ ɖokpo kpá. Akɔwé lɛ ɖɔ ɖɔ alɔlyɛnzɔ́ ɔ dó gesí hwenu e Falawɔ́ɔn Cicaki yí ayikúngban ɖěɖee ɖò totaligbé zǎnzǎnhweji Ejipu tɔn tɔn lɛ é, kaka jɛ Judáa kpo Axɔ́suɖuto totaligbé tɔn Izlayɛli tɔn kpo jí.

Alɔlyɛnzɔ́ Karnak tɔn; ɖiɖe e xlɛ́ kannumɔ e è dó wlɔ lɛ é

Alɔlyɛnzɔ́ ɔ xlɛ́ Amôn-Râ b’ɛ ɖò kannumɔ 150 jɛji sɔ́ dó alɔ mɛ nú Cicaki, alǒ Sheshonq wɛ. * Kannumɔ lɛ ɖokpo ɖokpo sɔ́ toxo, alǒ togun e jí Ejipunu lɛ ɖu ɖè é sín afɔ ɖó te. È nɔ wlan tò e mɛ kannumɔ ɖokpo ɖokpo gosin é sín nyikɔ dó agbaza tɔn wu. Nyikɔ lɛ gegě tlɛ zawě bo má dó Biblu xatɔ́ ɖé lɛ. Ðé lɛ wɛ nyí Bɛti-Ceani, Gabawɔ́ɔn, Mɛgido, kpo Cunɛmu kpo.

Biblu tinmɛ lee Ejipu tɔ́n ahwan Judáa tò ɔ gbɔn é. (1 Axɔ́su lɛ 14:25, 26) Nǔgbo ɔ, Biblu ɖɔ ahwan e Cicaki tɔ́n mɛ é sín xó tɛnwin lɛnwin. Mǐ xà ɖɔ: “Hwenu e Hlobowamu ɖò xwè atɔ́ɔ́n bló wɛ ɖò zinkpo jí ɔ, . . . Cicaki Ejipu xɔ́su ɔ . . . tɔ́n ahwan Jeluzalɛmu. Cicaki Ejipu xɔ́su ɔ hɛn kɛkɛví afayizɛ́n (1 200), sɔ́xátɔ́ adɔ̌kpo atɔn (60 000), bo nɔ sɔja maxamaxa . . . nu, bɔ ye xwedó è sín Ejipu, . . . É yí toxo Judáa tɔn e è mɛ ahohó lɛlɛ̌ dó lɛ, bo wá kaka Jeluzalɛmu.”—2 Tan 12:2-4.

Alɔlyɛnzɔ́ Karnak tɔn kɛɖɛ wɛ nyí kúnnuɖenú dokunkun tɔn e xlɛ́ ɖɔ Cicaki tɔ́n ahwan toxo Izlayɛli tɔn lɛ é ǎ. È lɛ́ mɔ nyikɔ “Sheshonq” ɔ ɖò bocyɔ e è sɔ́ awinnya dó bló é sín xwɛ ɖé, alǒ stèle e è mɔ ɖò Mɛgido e nyí tò e xó Biblu ɖɔ é ɖé mɛ é wu.

Tan Biblu tɔn e sɔgbe bo ɖɔ xó dó ahwan e Cicaki tɔ́n Judáa é wu é nyí kpɔ́ndéwú gbejininɔ Biblu-wlantɔ́ lɛ tɔn ɖé. Ye wlan ɖuɖeji e tò yetɔn ɖó lɛ é kpo ahwan e ye cí lɛ é kpo, kpo gbejininɔ kpo. È nɔ mɔ gbejininɔ mɔhun ɖò wema wlantɔ́ hwexónu tɔn lɛ tɛntin kpaa ǎ.

^ akpá. 3 Lee è wlan “Cicaki” gbɔn ɖò Biblu mɛ é vlɛ́ lee è nɔ ylɔ́ nyikɔ ɔ ɖò Ebléegbe mɛ gbɔn é.