Raica sara na lewena

Raica na lewenivola

Na Website ni iVakadinadina i Jiova

Digia na Vosa vakaViti

‘Kemudou na Noqu iVakadinadina’

‘Kemudou na Noqu iVakadinadina’

“Sa kaya ko Jiova, Sai kemudou na noqu dauvakadinadina.”—AISEA 43:10.

1, 2. (a) Na cava e kena ibalebale ni tukuni vua e dua ni ivakadinadina? Na cava e sega ni cakava tiko na tabana ni itukutuku e vuravura? (b) Na cava e sega ni vakararavi kina o Jiova ena tabana ni itukutuku e vuravura?

NA CAVA e kena ibalebale ni tukuni vua e dua ni ivakadinadina? E tukuna e dua na ivolavosa ni qo “nona raica e dua na ka e yaco qai vakaraitaka sara.” Kena ivakaraitaki, na yaca ni dua na niusiveva e Pietermaritzburg, Sauca Aferika na Witness, sa sivi qo e 160 na yabaki na kena tabaki tiko. E veiganiti na yaca ni niusiveva qori baleta ni kena inaki sara ga me ripotetaka vakadodonu na veika e dau yaco e veiyasa i vuravura. E tukuna o koya e tauyavutaka na niusiveva qo ni na ripotetaka ga “na ka dina, na ka dina taucoko, sega tale ni dua na ka.”

2 Ia e ka ni rarawa nira sa sega ni ripotetaka na tabana ni itukutuku e veiyasa i vuravura na veika bibi duadua me baleti keda na kawatamata. Kena ivakaraitaki, na ka e tukuna na Kalou kaukaua duadua ena gusui Isikeli na parofita ena gauna makawa: “Ka ra na kila na veimatanitu tani ni sai au ko Jiova.” (Isik. 39:7) Ia e sega ni vakararavi na iLiuliu Cecere Duadua ni vuravura kei lomalagi ena tabana ni itukutuku e veiyasa i vuravura. E vakayagataka o Jiova e rauta ni walu na milioni na tamata e veiyasa i vuravura mera tukuna na veika me baleti koya, kei na ka sa cakava vei keda na kawatamata ena gauna makawa kei na gauna qo. Era kacivaka tale ga na mataivalu qo na veivakalougatataki sa yalataka na Kalou me na cakava vei keda ena veigauna se bera mai. Nida raica vakabibi noda itavi ni ivakadinadina, eda sa  vakadeitaka ni ganiti keda na yaca vakalou eda vakatokai kina me vaka e tukuni ena Aisea 43:10: “Sa kaya ko Jiova, Sai kemudou na noqu dauvakadinadina, kei na noqu tamata ka’u sa digitaka.”

3, 4. (a) Gauna cava era vakayagataka kina na Gonevuli ni iVolatabu na yaca vou, era raica vakacava qori na tacida? (Raica na imatai ni iyaloyalo.) (b) Na taro cava ena veivosakitaki?

3 E ka dokai dina meda vakatokayacataki ena yaca i Jiova, ni o koya “na Tui ni veitabagauna kece.” E tukuna tale ga: “Oqo na yacaqu ka tawamudu, ia oqo ka’u na nanumi kina e nai tabatamata kecega”! (1 Tim. 1:17; Lako 3:15; vakatauvatana Dauvunau 2:16.) Era tekivu vakayagataka na Gonevuli ni iVolatabu ena 1931 na yaca iVakadinadina i Jiova. Levu era qai vakaraitaka na nodra vakavinavinakataka na yaca qori. E dua na ivavakoso mai Kenada e vola: “Keimami marautaka na itukutuku vinaka ni keimami sa ‘iVakadinadina i Jiova,’ keimami vakadeitaka tale ga me yaga na neimami vakatokai ena yaca vou.”

4 O na vakaraitaka vakacava ni o doka na nomu vakatokayacataki ena yaca ni Kalou? O rawa ni vakamacalataka tale ga na vuna e vakatokai keda kina o Jiova meda nona iVakadinadina?

IVAKADINADINA NI KALOU ENA GAUNA MAKAWA

5, 6. (a) Era vakaraitaka vakacava na itubutubu e Isireli nira nona ivakadinadina o Jiova? (b) Na cava eso tale na ka era vakaroti kina na itubutubu e Isireli? Na cava e bibi tale ga kina mera cakava qori na itubutubu nikua?

5 Ena gauna i Aisea, o ira sara ga na Isireli yadua era nona ‘ivakadinadina’ o Jiova, e kilai kina na matanitu taucoko me nona “tamata” na Kalou. (Aisea 43:10) Dua na sala era ivakadinadina kina na itubutubu ni Isireli, oya na nodra vakavulici luvedra ena veika sa cakava na Kalou vei ira na nodra qase. Kena ivakaraitaki, nira vakaroti mera vakananuma na Lakosivia e veiyabaki, e dau tukuni vei ira: “Ni ra na tarogi kemuni na luvemuni, A cava nai balebale ni cakacaka oqo vei kemuni? dou  na qai kaya, Oqo nai soro ni lako-sivia i Jiova, ko koya ka lako sivita na nodra veivale na Isireli mai Ijipita, ni sa yaviti Ijipita, ka vakabula na noda veivale.” (Lako 12:26, 27) De dua era vakamacalataka tale ga vei ira na luvedra na imatai ni gauna e gole kina o Mosese vua na iliuliu kei Ijipita mera vakatarai na Isireli mera lai sokaloutaki Jiova ena vanualiwa, kei na nona tukuna o Fero: “Ko cei ko Jiova, me’u vakarorogo ki na domona, me’u laivi ira kina na Isireli me ra lako?” (Lako 5:2) Macala ga nira na rairai tukuna tale ga ni a qai saumi vakavinaka na taro i Fero ena gauna e yaco kina e tini na kuita kei na nodra vakabulai na Isireli mai na mataivalu ni Ijipita ena Wasa Damudamu. O Jiova duadua ga e Kaukaua ena gauna ya kei na gauna qo. E vakadinadinataka tale ga na matanitu o lsireli ni o Jiova e Kalou dina, e dau vakayacora tale ga na ka e yalataka.

6 Era raica vakabibi na Isireli na nodra vakatokayacataki ena yaca i Jiova, macala ga nira na tukuna na veika totoka oya vei ira na luvedra kei ira na vulagi era qai lai nodra bobula ena nodra vale. Era vakaroti tale ga mera vakavulici luvedra mera nanuma tiko na ivakatagedegede savasava ni Kalou e vauca na nodra bula kece: “Mo dou savasava; ni’u sa savasava koi au ko Jiova na nomudou Kalou.” (Vunau 19:2; Vkru. 6:6, 7) Era sa bau ivakaraitaki vinaka dina vei ira na itubutubu lotu vaKarisito nikua, ni bibi mera vakavulici luvedra ena sala savasava. Qori era sa uqeti luvedra tiko mera rokova na yaca lagilagi ni Kalou!—Wilika Vosa Vakaibalebale 1:8; Efeso 6:4.

E dokai na yaca i Jiova nida vakavulici ira na luveda me baleti koya (Raica na parakaravu 5, 6)

7. (a) Na cava na nodra rai na veimatanitu nira yalodina vei Jiova na Isireli? (b) Na cava e nona itavi e dua e vakatokayacataki ena yaca ni Kalou?

7 Ena gauna era yalodina kina na Isireli, era sa vakadinadinataka vinaka na yaca ni Kalou. A tukuni vei ira: “A ra na raica na matanitu kecega e vuravura ni sa vakatokai vei kemuni na yaca i Jiova; a ra na rerevaki kemuni.” (Vkru. 28:10) Ia ka ni rarawa ni levu ga na ivolatukutuku makawa me baleti ira na Isireli e laurai kina na nodra tawayalodina. Levu na gauna era dau lesuva tale na qaravi matakau. Era ucuya tale ga na nodra kalou na kai Kenani, oya nira yaco mera dauveivakalolomataki, ena nodra dau cabori luvedra kei na nodra vakararawataki ira na dravudravua. Eda vulica kina meda saga e veigauna meda vakatotomuria na nona savasava o Koya sa Yalosavasava, nida vakatokayacataki ena yacana!

“RAICA, KA’U NA CAKAVA NA KA VOU”

8. Na cava e tukuna vei Aisea o Jiova me cakava, e raica vakacava qori o Aisea?

8 Sa parofisaitaka tu o Jiova ni gauna era na vesu kina na Isireli, era na vakadinadinataka na nona veivakabulai vakasakiti. (Aisea 43:19) Na imatai ni ono na wase ni ivola i Aisea e veivakasalataki me baleta na leqa ena vakarau sotava o Jerusalemi kei na veikoro tale e tiko wavoliti koya. E kila o Jiova na loma ni tamata, e tukuna kina vei Aisea me vakasavuya tiko ga na ivakasala qori dina ni na sega ni taleitaki. E kidroataka o Aisea nodra sega ni rogoci Jiova na Isireli qai via kila se na vakacava na dede ni nodra sega ni veivutuni. E qai tukuna vua na Kalou: ‘Me rusa mada na veikoro me sega na lewena, kei na veivale me sega na tamata e tiko kina, kei na vanua me rusa, me laladidi.’—Wilika Aisea 6:8-11.

9. (a) Gauna cava e qai vakayacori kina na parofisai i Aisea me baleti Jerusalemi? (b) Na ivakasala cava e bibi meda kauai kina nikua?

9 E tukuni vei Aisea na ivakaro qori donuya na iotioti ni yabaki ni nona veiliutaki o Tui Usaia, se rauta na 778 B.S.K. E tomana tiko ga nona ilesilesi vakaparofita me rauta na 46 na yabaki ni oti na 732 B.S.K., me yacova ni sa veiliutaki o Tui Esekaia. Qori e 125 na yabaki ni bera ni vakarusai o Jerusalemi ena 607 B.S.K. Koya gona, era sa bau vakasalataki makawa toka na tamata ni Kalou me baleta  na ka ena qai yaco ena nodra matanitu. O Jiova tale ga e sa vakayagataki ira tiko na nona tamata nikua mera veivakasalataki ena ka ena yaco ena gauna se bera mai. Me tekivu mai na imatai ni ilavelave ni Vale ni Vakatawa e tabaki, qo sa 135 na yabaki na kena vakasalataki ira na dauwiliwili mera yadrava tiko ni sa voleka ni oti na veiliutaki ca i Setani me qai sosomitaki ena Duanaudolu na Yabaki ni Veiliutaki i Jisu Karisito.—Vkta. 20:1-3, 6.

10, 11. Na parofisai cava i Aisea era vakadinadinataka na Isireli e Papiloni?

10 E levu vei ira na Jiu era vakabulai ena gauna a vakarusai kina o Jerusalemi. Era talairawarawa ina ivakaro i Jiova mera vakamalumalumu vei ira na kai Papiloni ra qai kau vakavesu. (Jere. 27:11, 12) Ni oti e 70 na yabaki, era qai vakadinadinataka na tamata ni Kalou era tiko e Papiloni na kena vakayacori e dua na parofisai vakatubuqoroqoro: ‘Qo na ka e tukuna o Jiova, na nomudou iVakabula, na Yalosavasava ni Isireli: Au na talatala i Papiloni ena vukumuni me biu sobu na ivakadei ni matamata.’—Aisea 43:14.

11 Me salavata kei na parofisai ya, a yaco e dua na ka vakairogorogo ena dua na bogi ni itekitekivu ni Okotova 539 B.S.K. A gunu waini tiko na tui kei Papiloni kei ira na nona tamata vakaitutu, era vakayagataka tiko na iyaya tabu e kau mai ena valenisoro e Jerusalemi ra qai vakacaucautaka tiko na nodra kalou matakau, ia e qai kabai ira na mataivalu ni Mitia kei Perisia. Ena 538 se 537 B.S.K., a vakaroti ira na Jiu o Sairusi, o koya a kabai ira na kai Papiloni, mera lesu e Jerusalemi ra qai tara tale na valenisoro ni Kalou. Na ka kece qori e parofisaitaka o Aisea, wili tale ga kina na nona yalataka o Jiova ni na vakarautaka na ka era gadreva na nona tamata era sa veivutuni, ena taqomaki ira tale ga nira sa lesu e Jerusalemi. E vakatokai ira na Kalou mera “tamata . . .  ka’u sa bulia me noqu; era na tukuna na noqu vinaka sara.” (Aisea 43:21; 44:26-28) Nira lesu na Jiu mera lai tara tale na valenisoro i Jiova e Jerusalemi, era sa vakadinadinataka sara ga kina ni o Jiova na Kalou dina duadua ga qai dau dina ena nona vosa.

12, 13. (a) O cei era okati kei ira na Isireli ena kena vakalesui tale mai na sokalou savasava? (b) Na cava e vinakati vei ira na ‘so tale na sipi’ ena nodra tokona “na Isireli ni Kalou,” na cava era nuitaka?

12 E vica vata na udolu na kai veimatanitu era yaco mera lewe ni matanitu vou o Isireli, e muri e levu tale era tavuki mera Jiu. (Esera 2:58, 64, 65; Esit. 8:17) Nikua, “e dua na isoqosoqo levu” era ‘so tale na sipi’ i Jisu era tokoni ira tiko na lotu vaKarisito lumuti era “Isireli ni Kalou.” (Vkta. 7:9, 10; Joni 10:16; Kala. 6:16) Era vakatokai tale ga na isoqosoqo levu ena yaca ni Kalou, mera iVakadinadina i Jiova.

 13 Ena Duanaudolu na Yabaki ni Veiliutaki i Karisito, ena sega ni tukuni rawa na nodra marau na isoqosoqo levu nira talanoataka vei ira na vakaturi na nona bula e dua na iVakadinadina i Jiova ena iotioti ni veisiga ni ituvaki qo. Ia ena rawa ga qori ke da dina ena yaca eda vakatokai kina da qai saga meda yalodina tiko ga. Nida saga tiko qori, e bibi tale ga meda kere veivosoti e veisiga ke sega ni savasava noda itovo, ena noda kila nida sega ni uasivi qai ka dokai vakalevu meda vakatokayacataki ena yaca savasava ni Kalou.—Wilika 1 Joni 1:8, 9.

IBALEBALE NI YACA NI KALOU

14. Na cava na ibalebale ni yaca i Jiova?

14 Me rawa nida doka vakalevu na noda vakatokayacataki ena yaca ni Kalou, e bibi meda vakasamataka vakatitobu na kena ibalebale. Na yaca ni Kalou e vakadewataki vakalevu me “Jiova,” e yavutaki ena vu vakaIperiu e vakaibalebaletaki ena dua na ka e caka, e rawa tale ga ni vakadewataki “me yaco.” Na yaca gona i Jiova e vakaibalebaletaka “O Koya e Vakavuna me Yaco.” E ganiti Jiova na ibalebale ni yacana baleta ni bulia na kece, e dau vakayacora tale ga na nona inaki. Se mani vakacava na nodra sasaga eso me vakataki Setani mera tarova na inaki ni Kalou, ena raica o Jiova me vakayacori tiko ga na lomana kei na nona inaki.

15. Na cava eda kila me baleti Jiova ena ibalebale ni yacana? (Raica na kato “Na Yaca e Rabailevu na Kena iBalebale.”)

15 Ni vakaroti Mosese o Jiova me kauti ira tani nona tamata mai Ijipita, e vakaraitaka kina o koya na ibalebale ni yacana. E tukuni ena iVolatabu: ‘E tukuna na Kalou vei Mosese: “Au na Yaco Meu ka ga au Vinakata” [se, ‘Au na Cakava na ka ga au Via Cakava’]. E tukuna tale: “Qo na ka mo tukuna vei ira na Isireli, ‘E talai au mai vei kemuni o Au na Yaco.’”’ (Lako 3:14) Koya gona, se mani ituvaki cava e basika, o Jiova ena cakava na ka ga e vinakata me vakayacori kina nona inaki. Nira se vesu tu na Isireli, e vakaraitaka vei ira o Jiova ni nodra ivakabula, e dauveitaqomaki, veidusimaki, qai dau vakarautaka na ka kece era gadreva vakayago, vakayalo tale ga.

VAKARAITAKA NODA VAKAVINAVINAKA

16, 17. (a) Eda na vakaraitaka vakacava nida vakavinavinakataka na noda vakatokayacataki ena yaca ni Kalou? (b) Na cava ena veivosakitaki ena ulutaga tarava?

16 E vakaraitaka tiko ga nikua o Jiova na nona vakayacora na ibalebale ni yacana ena nona vakarautaka na veika eda gadreva vakayalo, vakayago tale ga. Ia na yacana e sega wale ga ni vakaibalebaletaka na ka e rawa ni cakava o koya me yaco kina na nona inaki. E vakaibalebaletaka tale ga nona rawa ni vakayagataki ira nona iVakadinadina mera cakava na lomana. Nida vakasamataka vakatitobu qori, ena uqeti keda me salavata noda ivakarau ni bula kei na yacana. E kaya o Kåre e dua na turaga mai Norway e yabaki 84, sa 70 tale ga na yabaki na nona yalodina voli me dua na iVakadinadina: “Au raica ni ka dokai dina meda qaravi Jiova na Tui ni veitabagauna kece ga, meda okati tale ga kei ira era vakatokai ena yacana savasava. E ka dokai tu ga meda vakamacalataka na ka dina ena iVolatabu, kei na noda raica na nodra marautaka o ira na rogoca. Au marautaka dina meu vakamacalataka vei ira na tamata na yaga ni isoro ni veivoli i Karisito, kei na sala ena vukei ira kina mera rawata na bula tawamudu ena vuravura vou e kune kina na vakacegu kei na lewadodonu.”

17 Ena so na yalava nikua, levu sa ra sega ni via kila na veika me baleta na Kalou. Ia me vakataki Kåre, vakacava o dau marautaka ke dua e vakarorogo, o qai rawa ni vakavulici koya me baleta na yaca i Jiova? Ia e rawa vakacava nida nona iVakadinadina o Jiova qai gauna vata qori meda nona ivakadinadina o Jisu? Ena qai veivosakitaki qori ena ulutaga tarava.