Raica sara na lewena

Raica na lewenivola

Taro na Dauwiliwili

Taro na Dauwiliwili

O cei na “yalewa” e tukuni ena Aisea 60:1, kei na sala cava e “tucake” kina me “rarama mai”?

E tukuna na Aisea 60:1: “Mo tucake o iko na yalewa, mo rarama mai, ni sa yaco mai na nomu rarama, e serauni iko na lagilagi i Jiova.” E vakaraitaka na tikina wavolita ni “yalewa” qori o Saioni se o Jerusalemi, na koroturaga kei Juta ena gauna ya. a (Aisea 60:14; 62:1, 2) Na koro o Jerusalemi e dusia na matanitu taucoko. Eda na sauma e rua na taro me baleta na tikinivolatabu qori: Kena imatai, na gauna kei na sala cava e “tucake” kina o Jerusalemi me veivakararamataki vakayalo? Kena ikarua, vakacava ena vakayacori ena kena ivakatagedegede levu sara ena noda gauna na ka e tukuna o Aisea?

Na gauna kei na sala cava e “tucake” kina o Jerusalemi me veivakararamataki vakayalo? A rusa tu o Jerusalemi kei na kena valenisoro nira kau vakavesu na Jiu i Papiloni me 70 na yabaki. Ia ni vakadrukai Papiloni o Mitia kei Perisia, era sereki na Isireli era tu ena veivanua e lewa o Papiloni mera lesu ina nodra vanua mera tauyavutaka tale na sokalou dina. (Esera 1:1-4) Tekivu ena 537 B.G.V., e dua na kena ivovo vei ira na yalodina mai na 12 na yavusa kei Isireli era cakava qori. (Aisea 60:4) Era tekivu vakacaboisoro vei Jiova, era marautaka na soqo eso ra qai tara tale na valenisoro. (Esera 3:1-4, 7-11; 6:16-22) E serauni Jerusalemi tale se o ira na tamata ni Kalou na lagilagi i Jiova. Era sa vakararamataki ira na veimatanitu era butobuto tu vakayalo nira sega ni kilai Jiova.

Ia e vakayacori ga vakalailai na parofisai i Aisea me baleta na kena tauyavutaki tale na sokalou dina ena gauna ya e Jerusalemi. Levu na Isireli era sega ni talairawarawa tiko ga vua na Kalou. (Niem. 13:27; Mala. 1:​6-8; 2:​13, 14; Maciu 15:​7-9) Toso na gauna, era cata mada ga na Mesaia, o Jisu Karisito. (Maciu 27:​1, 2) Kena itinitini, ena 70 G.V., e vakarusai tale ena ikarua ni gauna o Jerusalemi kei na kena valenisoro.

Sa tukuna oti tu o Jiova na ka vakaloloma ena yaco. (Tani. 9:​24-27) E macala ni sega ni nona inaki me vakayacori kece e Jerusalemi na parofisai me baleta na vakalesui tale ni sokalou dina e tukuni ena Aisea wase 60.

Vakacava ena vakayacori ena kena ivakatagedegede levu sara ena noda gauna na ka e tukuna o Aisea? Io. Ia ena vakayacori vua e dua tale na yalewa, ya o “Jerusalemi mai cake.” E vola na yapositolo o Paula na ka me baleti koya: “E tinada.” (Kala. 4:26) O Jerusalemi mai cake, ya na isoqosoqo vakalomalagi ni Kalou era lewena na kabula vakayalo yalodina. O ira “na luvena” e wili kina o Jisu kei ira na le 144,000 na lotu vaKarisito lumuti me vakataki Paula era nuitaka na bula vakalomalagi.O ira na lumuti lotu vaKarisito era okati mera “matanitu tabu,” ya “na Isireli ni Kalou.”​—1 Pita 2:9; Kala. 6:16.

Sala cava e “tucake” kina o Jerusalemi mai cake me “rarama mai”? E cakava qori ena vukudra na luvena lumuti era tiko e vuravura. Dikeva na sala era tautauvata kina kei na ka e tukuni ena parofisai ena Aisea wase 60.

E vinakati mera “tucake” na lotu vaKarisito lumuti nira donuya na gauna ni butobuto vakayalo ni sa tete na co ca ni vukitani ena ikarua ni senitiuri G.V. (Maciu 13:​37-43) Ena gauna qori, era sa bobula vei Papiloni na Ka Levu, ya na lotu lasu kece e vuravura. Era vesuki tu na lumuti me yacova “na ivakataotioti ni veika vakavuravura,” na gauna qori e tekivu ena yabaki 1914. (Maciu 13:​39, 40) Oti vakalailai qori, ena 1919, era sereki tale ra qai veivakararamataki vakayalo nira gumatuataka na cakacaka vakavunau. b Oti e vica vata na yabaki, era lakova yani na rarama qori o ira mai na veimatanitu, okati kina o ira na ivovo ni Isireli ni Kalou, ya o “ira na tui” e tukuni ena Aisea 60:3.​—Vkta. 5:​9, 10.

Ena gauna se bera mai, era na vakatetea na lumuti na rarama i Jiova ena dua na sala rabailevu sara. Era na cakava vakacava? Nira vakaotia na nodra bula e vuravura, era na lai lewena na “Jerusalemi Vou,” se na wati Karisito, ya o ira na le 144,000 mera tui, mera bete tale ga.​—Vkta. 14:1; 21:​1, 2, 24; 22:​3-5.

Ena qarava o Jerusalemi Vou e dua na itavi bibi ena kena vakayacori na Aisea 60:1. (Vakatauvatana Aisea 60:​1, 3, 5, 11, 19, 20 kei na Vakatakila 21:​2, 9-11, 22-26.) Me vaka ga ni itikotiko ni matanitu e vuravura o Jerusalemi e Isireli makawa, o Jerusalemi Vou tale ga kei Karisito era na matanitu ni vuravura vou. Sala cava ena “lako sobu mai [kina] vua na Kalou mai lomalagi” o Jerusalemi Vou? Oya nira na lewa mai na vuravura. O ira na rerevaka na Kalou mai na veimatanitu kece “era na lako . . . ena kena rarama.” Era na sereki mada ga mai na ivalavala ca kei na mate. (Vkta. 21:​3, 4, 24) Na kena itinitini oya ni sa na ‘vakalesuya tale na Kalou na ka kece,’ me vaka e parofisaitaka o Aisea kei ira na vo ni parofita. (Caka. 3:21) Ena tekivu qori ni sa Tui o Karisito qai lai cava ni sa oti na Duanaudolu na Yabaki ni nona veiliutaki.

a Ena Aisea 60:​1, e vakayagataka na New World Translation na vosa “yalewa,” e sega ni vakayagataka na “Saioni” se o “Jerusalemi.” Na vuna? Na vosa vakaIperiu ni “tucake” kei na “rarama mai” e baleta tiko na yalewa, ya na ka e vakaibalebaletaki ena “iko.” Qori me vakarawarawataka vei ira na wilika ena vosa vakavalagi.

b Na kena vakalesui mai na sokalou dina ena 1919 e vakamacalataki tale ga ena Isikeli 37:​1-14 kei na Vakatakila 11:​7-12. E parofisaitaka o Isikeli na nodra sereki vakayalo na lotu vaKarisito lumuti kece mai na nodra vesuki tu vakayalo me dua na gauna balavu. Na parofisai ena Vakatakila e dusia na nodra sucu vakayalo e dua na ilawalawa lailai lumuti era liutaka na cakacaka nira sega ni qaravi Jiova tu me dua na gauna lekaleka ena vuku ni nodra vesu vakatawadodonu. E lesi sara ena 1919 me “dauveiqaravi yalodina e vuku.”​—Maciu 24:45; raica Vakalesui Mai na Sokalou Savasava i Jiova!, t. 118.