Raica sara na lewena

Raica na lewenivola

Na Website ni iVakadinadina i Jiova

Digia na Vosa vakaViti

 WASE 8

Kaukaua i Jiova me “Vakavouya na Ka Kecega”

Kaukaua i Jiova me “Vakavouya na Ka Kecega”

1, 2. Na cava e so na ka eda dau liaca nira sa yali, e rawa ni tarai keda vakacava oqo?

E TABAKA na tagi e dua na gone lailai ni yali se vakacacani na nona iyaya ni vakatatalo. E vakaciriloloma dina na domona! Ia, o sa bau raica na nona matamamarau tale ni vakasuka vua o nona itubutubu na ka a yali? Ena sega ni dua na kena dredre vua na itubutubu me vakasaqara na iyaya ni vakatatalo, se me vakavinakataka. Ia, e vu ni marau levu vua na gone. Na ka a nanuma ni sa yali vakadua se vakacacani e sa vakalesui tale vua, se sa vakavinakataki!

2 E tu vei Jiova, na Tamada Uasivi, na kaukaua me vakavouya se vakalesuya tale mai na ka eda na nanuma beka na luvena e vuravura ni sa yali vakadua. Qai kena ikuri ni levu cake sara na ka bibi eda sa liaca nira sa yali ena “veigauna dredre” oqo. (2 Timoci 3:1-5, VV) Sa vaka me leqataki e levu na ka eda dau vakamareqeta—na vale, iyau, cakacaka, noda bula sara mada ga. De dua e vakararawataki keda tale ga na noda vakasamataka na kena sa vakaleqai tiko na noda itikotiko, kei na nodra sa kawaboko e levu sara na ka bula. Ia, e dau mosimosi duadua ni sa takali e dua eda veidredreti. E rawa ni bikai keda sara vakalevu na noda rarawa, e rawa ni vakamalumalumutaki keda.—2 Samuela 18:33.

3. Na itukutuku veivakacegui cava e volai ena Cakacaka 3:21? Ena vakayacora vakacava na ka oqo o Jiova?

3 E veivakacegui dina meda kila ni tu vei Jiova na kaukaua me vakalesuya mai se vakavoutaka tale na ka! Me vaka eda na qai raica, e levu sara na ka e rawa ni vakavoutaka o Jiova vei ira na luvena e vuravura. E vakaraitaka sara mada ga na iVolatabu ni inaki i Jiova me “vakavoutaki . . . na veika kece.” (Cakacaka 3:21, VV, neitou na matanivola kala.) Ena vakayacora oqo o Jiova ena nona vakayagataka na nona Matanitu Vakamesaia e kena tui na Luvena, o Jisu Karisito. Vakadinadinataki ni tekivu lewa mai  lomalagi na matanitu oqo ena 1914. * (Maciu 24:3-14) Na cava ena vakavoutaki? Meda raica mada oqo e so na ka lelevu ena vakavoutaka o Jiova. Dua vei ira oqo eda sa raica, eda sa vakila tale ga. E so tale era na qai vakayacori taucoko sara ena dua na gauna sa tu oqo e matada.

Vakalesui Mai na Sokalou Savasava

4, 5. Na cava e yacovi ira na tamata ni Kalou ena 607 B.S.K.? Ia, na cava e yalataka vei ira o Jiova?

4 Dua na ka sa vakalesuya oti mai o Jiova na sokalou savasava. Me matata vei keda se cava e kena ibalebale oqo, meda dikeva mada vakalekaleka na itukutuku ni matanitu o Juta. Nida vakayacora oqo, eda na qai kila vinaka na kaukaua e tu vei Jiova me vakalesuya mai na ka a nanumi ni sa yali vakadua.—Roma 15:4.

5 Vakasamataka mada se a vakacava na lomadra na Jiu ena 607 B.S.K. ena gauna e vakarusai kina o Jerusalemi. E yanaraki na nodra koro lomani, e talaraki sobu na kena lalaga. Qai kena e vakaloloma duadua ni talaraki tale ga na valenisoro lagilagi a tara o Solomoni, na vanua duadua ga e vuravura e vakayacori kina na sokalou savasava vei Jiova. (Same 79:1) O ira na bula era kau vakavesu i Papiloni, sa qai itikotiko voli ni manumanu kila na nodra koro. (Jeremaia 9:11) Mai na rai vakatamata, e vaka ni sa yali vakadua na veika era dau vakamareqeta. (Same 137:1) Ia, o Jiova, o koya a se parofisaitaka makawa tu mai na veivakarusai oqo, e yalataka e dua na gauna vinaka mai muri—na gauna sa na vakalesui mai kina na ka e yali.

6-8. (a) Na cava e dau lewe ni nodra ivola na parofita Iperiu? E yaco vakacava ena gauna oya na ka era parofisaitaka? (b) Ia, e yaco vakacava e levu na parofisai qori vei ira na tamata ni Kalou ena gauna qo?

6 E dau lewe ni nodra ivola na parofita Iperiu na vosa ni yalayala  ni veivakavoui se kena vakalesui mai na ka e yali. * Ena gusudra na parofita oqo a yalataka kina o Jiova na tawani tale ni vanua, ra tubu tale mai na lewena, bulabula tale na qele, vaka kina na nodra taqomaki na lewenikoro mai vei ira na manumanu kei ira na meca. E vakamacalataka na nodra vanua e tawani tale oqo me parataisi! (Aisea 65:25; Isikeli 34:25; 36:35) Kena e uasivi duadua ni na vakadeitaki tale na sokalou savasava, qai tara tale na valenisoro. (Maika 4:1-5) O ira na parofisai oqo era vakayaloqaqataki ira na Isireli era tu vakavesu, era vosota rawa kina na 70 na yabaki ni nodra tu vakavesu e Papiloni.

7 A qai yaco dina na parofisai. Era sereki mai Papiloni na Jiu, ra lesu i Jerusalemi, ra lai tara tale na valenisoro i Jiova. (Esera 1:1, 2) Nira kabita dei na sokalou savasava, e vakalougatataki ira o Jiova, e vakabulabulataka nodra qele, e vuavuai vinaka nodra itei. E taqomaki ira mai vei ira na meca, vei ira tale ga na manumanu e sa sagavulu na yabaki nodra sa vakaitikotiko ena nodra vanua. Era sa na bau marau mada ga ena vuku ni kaukaua i Jiova me vakalesui ira tale mai! Ia, na veika e yaco oya e dua na tiki lailai wale ni kena vakavatukanataki na parofisai ni veivakavoui i Jiova. Ena qai yaco e dua na kena ivakatagedegede levu cake “e na gauna mai muri,” na noda gauna, ni sa na veiliutaki vakatui na Kawa i Tevita a se parofisaitaki makawa mai.—Aisea 2:2-4; 9:6, 7.

8 Ni dabe oti ga ena nona idabedabe vakatui mai lomalagi o Jisu ena 1914, sa tekivu qarava sara na veika vakayalo era gadreva na tamata ni Kalou e vuravura. Me vaka ga na nona sereki ira na ivovo ni Jiu mai Papiloni na qaqa ni Perisia o Sairusi ena 537 B.S.K., e sereki ira vaka kina na ivovo ni Jiu vakayalo o Jisu—o ira era muria sara tiko ga na we ni yavana—mai na ivesu nei Papiloni ni gauna oqo, na isoqosoqo ni lotu lasu kece kei vuravura. (Roma 2:29; Vakatakila 18:1-5) Mai na 1919 lako mai, sa vakalesui mai na sokalou savasava ina nodra bula na lotu Vakarisito dina. (Malakai 3:1-5) Tekivu mai na gauna oya, o ira na tamata i Jiova era sa qaravi koya tiko ena nona valenisoro e sa vakasavasavataki  vakayalo—na ituvatuva e vakarautaka na Kalou me vakayacori kina na veiqaravi tabu. Na cava e bibi kina oqo vei keda nikua?

Vuna e Bibi Kina me Vakalesui Mai na Sokalou Dina

9. Na cava era cakava na lotu Vakarisito vukitani era basika mai ni ratou sa mate oti kece na yapositolo? Ia, na cava e sa cakava o Jiova ena noda itabagauna oqo?

9 Meda dikeva mada na veisau ni gauna. Levu sara na ka ni veivakalougatataki vakayalo era vakila na lotu Vakarisito ena imatai ni senitiuri. Ia, a kaya o Jisu vei iratou na yapositolo ni na curu uciwai na sokalou savasava. (Maciu 13:24-30; Cakacaka 20:29, 30) Ni ratou sa mate kece na yapositolo, sa qai basika na vukitani kei na nodra tubu mai na veimataqali lotu Vakarisito. O ira na kena italatala era yatova na ivakavuvuli kei na vakabauta ni lotu butobuto. Era via tababokoca sara ga na sala meda torova kina na Kalou ena nodra kaya ni Kalou e tiki ni Letoluvakalou e dredre me kilai, era vakavulica me sa kua ni torovi o Jiova, me sa caka ga na vakatutusa vua na bete, me masuti tale ga o Maria, ira na “sanito” kei na “santa.” Ia, na cava e cakava o Jiova ena kena sa mai curu uciwai na veika e vauca na nona qaravi? Ena vuravura e sa solegi tu ena ivakavuvuli lasu vakalotu qai vagagai ena ivalavala tawavakalou e vuqa—e sa curu takoso mai o koya me vakalesuya mai na sokalou savasava! E rawa nida kaya vakadodonu ni nona vakalesuya mai na Kalou na sokalou savasava e dua vei ira na ka bibi me bau yaco ena noda itabagauna oqo.

10, 11. (a) Na cava e rua na ka e okati ena parataisi vakayalo? O okati vakacava kina o iko? (b) Na tamata vakacava e sa kumuna tiko mai o Jiova ina nona parataisi vakayalo? Ia, na ka vakasakiti cava era na raica?

10 O koya gona, sa ra vakila tiko nikua na lotu Vakarisito dina na parataisi vakayalo. Na cava e okati ena parataisi oqo? E rua na ka. Kena imatai na sokalou savasava vua na Kalou dina o Jiova. E sa vakalougatataki keda o koya ena sokalou e savasava, e sega tale ni vakadukadukalitaki ena lasu. E sa vakalougatataki keda ena kakana vakayalo. Oqo e rawa kina nida kilai koya na Tamada vakalomalagi, meda vakamarautaki koya, rawa tale ga nida toro voleka vua. (Joni 4:24) Na ikarua ni ka e okati ena parataisi vakayalo  oqo eda vauci kina na tamata. Me vaka e parofisaitaka o Aisea, e sa vakavulici ira na nona tamata “e na gauna maimuri” oqo o Jiova ena veisaututaki. E sa vakawabokotaka na ivalu ena keda maliwa. Eda ivalavala ca, ia e sa vukei keda meda tokara “na tamata vou.” E vakalougatataka na noda sasaga ena nona solia vei keda na yalona tabu, sa vakilai sara tiko na vuana totoka ena noda bula. (Efeso 4:22-24; Kalatia 5:22, 23) Ni o muria na veidusimaki ni yalo tabu ni Kalou, o sa tiki sara tiko ga ni parataisi vakayalo.

11 O Jiova e sa kumuni ira tiko na tamata e lomana ina parataisi vakayalo—o ira oqo era lomani koya, era vinakata na veisaututaki, era “kauaitaka na nodra bula vakayalo.” (Maciu 5:3NW) O ira na tamata vaka oqo era na qai raica e dua tale na veivakavoui vakasakiti sara—me na vakayacori vua na kawatamata, kei na vuravura taucoko.

“Raica, Au sa Vakavouya na Ka Kecega”

12, 13. (a) Na cava eda kaya kina ni se vo tiko me vakayacori tale na parofisai me baleta na vakalesui mai ni parataisi? (b) Na cava a kaya mai Iteni na Kalou ni nona inaki me baleta na vuravura? Na cava e vakavu nuidei kina oqo me baleta na gauna se bera mai?

12 Ia, e levu na parofisai e sega ni baleta wale ga na vakalesui mai ni parataisi vakayalo. Me kena ivakaraitaki, a vola o Aisea ni dua na gauna sa na oti na tauvimate, na lokiloki, na mataboko, na didivara, sa na takali sara mada ga vakadua o mate. (Aisea 25:8; 35:1-7) Na parofisai oqo a vakayacori ga vakayalo vei Isireli makawa. Sa vakayacori tale tiko ga vakayalo vei keda nikua, ia, eda vakabauta deivaki ni na qai vakayacori taucoko vakayago ena dua na gauna sa tu oqo e matada. Eda kila vakacava?

13 A vakamatatataka sara ga mai Iteni o Jiova na nona inaki me baleta na vuravura: me na tawana na tamata mamarau, ra bulabula, ra qai duavata me vaka e dua na vuvale. Erau a buli na tagane kei na yalewa me rau qarava na vuravura kei na veika bula, me rau qai vakatetea na parataisi me roboti vuravura. (Vakatekivu 1:28) Ia, sa veibasai sara oya kei na ka sa yaco tu nikua. Ia, nanuma tiko ni inaki i Jiova ena sega vakadua ni vakasevai. (Aisea 55:10, 11) O Jisu, na Tui Mesaia e digitaka o Jiova, ena kauta mai na parataisi oqo.—Luke 23:43.

14, 15. (a) Ena “vakavouya na ka kecega” o Jiova, ia na cava na kena ibalebale oqo? (b) Ena vakacava na bula e parataisi? Na cava o taleitaka vakalevu duadua me baleta na gauna oya?

 14 Vakasamataka mada me sa na veisau na vuravura taucoko me parataisi! E kaya o Jiova me baleta na gauna oya: “Raica, au sa vakavouya na ka kecega.” (Vakatakila 21:5) Cava beka ena kena ibalebale oqo? Ni sa na vakaraitaka oti o Jiova na nona kaukaua ni veivakarusai ena vuravura ca oqo, sa na qai vo ga na “lomalagi vou kei na vuravura vou.” Kena ibalebale ni sa na veiliutaki mai lomalagi e dua na matanitu vou me lewa mai na vuravura vou, na vuravura era na lewena o ira na lomani Jiova ra qai cakava na lomana. (2 Pita 3:13) Sa na vesu o Setani kei ira nona timoni. (Vakatakila 20:3) Se qai vakadua ena vica vata na udolu na yabaki me sa na qai galala na tamata mai na veivakamuai cala, kei na veivakamuai torosobu e dau veivakaleqai. Sa na dua mada ga na ka na vakacegu ni sa na yaco oqo.

15 Sa na qai rawa nida maroroya na vuravura totoka oqo me vaka ga na kena inaki. Na vuravura li e rawa ni vakavoui koya ga vakataki koya. E rawa ni rau vakasavasavataki rau ga na drano kei na uciwai ke kau laivi na ka era dau vakavuna na benu; na veivanua vakaloloma mada ga e rawa nira rairai vinaka tale ke mudu na ivalu. Sa na ka totoka dina meda tokoni vuravura ena ka e sa rawa ni cakava ga vakataki koya, da qai veitauriligataka vata na kena veisautaki me dua na veisenikau totoka, me dua na Iteni e roboti vuravura, ra qai bula kina na kau kei na manumanu ena kena veimataqali e sega ni tukuni rawa! Sa na sega tale ni leqataki na bula ni manumanu se kau, sa na veisaututaki na tamata kei na ka bula kece e vuravura. Na manumanu kila mada ga era sa na sega ni vakaleqai ira na lalai.—Aisea 9:6, 7; 11:1-9.

16. Na veivakavoui cava ena vakila na tamata yalodina kece ena Parataisi?

16 Eda na vakila tale ga o keda na veivakavoui oya. Ni oti na Amaketoni, o ira na bula yani era na raica na veivakabulai ena veiyasa i vuravura kece. Ena kaukaua e solia vua na Kalou, sa na qai vakayacora kina o Jisu na ka a cakava ni mai bula vakalailai e vuravura, me dolava na matadra na mataboko, ra rogo na didivara, ra bula vinaka na lokiloki kei ira na tauvimate. (Maciu 15:30) Ena kaukaua tale na yagodra na qase, ena bulabula me  vaka na gone. (Jope 33:25) Sa na oti na salulu ni yago kei na wamalai. Era na vakila kece na tamata yalodina ni sa seavu yani vakamalua na ivesu ni ivalavala ca, mai yali sara yani. Eda na vakavinavinaka dina vua na Kalou ena nona kaukaua me vakalesuya tale mai na ka a nanumi ni sa yali vakadua! Ia, meda dikeva mada oqo e dua vei ira na ka totoka ena yaco ena gauna ni veivakavoui oqo.

Ra Vakabulai Tale na Mate

17, 18. (a) Na cava e vosataki ira kina na Setoki o Jisu? (b) Na cava a yaco me kerea kina o Ilaija me veivakaturi o Jiova?

17 E so na iliuliu ni lotu ena imatai ni senitiuri era vakatokai na Setoki, era a sega ni vakabauta na veivakaturi. E qai vosataki ira o Jisu ena nona kaya: “Dou sa sese, ni dou sa sega ni kila nai Vola Tabu, se na kaukauwa ni Kalou.” (Maciu 22:29) Io, e vakamatatataki tu ena iVolatabu ni tu vei Jiova na kaukaua me vakalesuya tale mai na ka sa yali. Ena cakava vakacava?

18 Vakasamataka mada na ka a yaco ena gauna i Ilaija. A roqota voli e dua na yada na luvena e dua bau. Sa leqa koto na gonetagane oqo. E rairai kidroa sara ga na parofita o Ilaija, ni dau vakaicili tu vei rau na veitinani oqo. Dua mada ga na gauna a vakabula na gone oqo mai na leqa ni kakana. Erau sa rairai veivolekati tale ga o Ilaija kei na gonetagane oqo. E mosi dina na loma i tinana. Sa takali mada na watina, cava tale sa na qai vo vua ni sa takali na luvena tagane? A rairai nuitaka tu ni na qaravi koya na luvena tagane oqo ni sa na qase. E vusolo sara ga na lomana na marama oqo, lai nanuma kina de totogitaki tiko ena dua na nona cala makawa. Mositi Ilaija dina na ka e yaco oqo, kei na ituvaki vakaloloma sa tu kina na yada. Sa qai taura vakamalua na yagonimate mai vei tinana, kauta ina nona rumu, qai tagici Jiova me vakabulai koya tale.—1 Tui 17:8-21.

19, 20. (a) E vakaraitaka vakacava o Eparama ni vakabauta na kaukaua ni Kalou me vakalesuya mai na ka kevaka mada ga e yali? E yavutaki mai vei na nona vakabauta oqo? (b) E vakalougatataka vakacava o Jiova na vakabauta nei Ilaija?

19 Sega ni qai imatai ni tamata o Ilaija me vakabauta na veivakaturi. A vakaraitaka tale ga na vakabauta oqo o Eparama ena vica vata tale na senitiuri yani e liu, ena vuku ni dua na ka a  sotava sara ga o koya. Ni sa yabaki 100 o Eparama, yabaki 90 o Sera, sa qai vakalesuya vei rau o Jiova e dua na ka erau nanuma e sa yali vakadua se sa sivi—nodrau gauna ni vakaluveni. Mani vakasucuma o Sera e dua na gonetagane. (Vakatekivu 17:17; 21:2, 3) Ni sa cauravou na gone oqo, sa qai kerei Eparama o Jiova me vakacabori koya me isoro. E vakaraitaka na vakabauta levu o Eparama, yavutaki ena nona nuidei ni o Jiova e rawa ni vakabulai Aisake tale, na luvena lomani. (Iperiu 11:17-19) Na dei ni nona vakabauta e rawa nida kila mai na nona tukuna vei rau na nona dauveiqaravi ena gauna erau cabe kina ina ulunivanua kei Aisake, ni rau na lesu vata tale mai.—Vakatekivu 22:5.

“Raica, sa bula na luvemu”!

20 Mani sega ni vakalaiva o Jiova me vakamatei o Aisake, sega ni gadrevi kina me vakaturi ena gauna oya. Ia, ena ituvaki e sotava o Ilaija, sa mate na gone—ia ena sega ni dede. E vakalougatataka o Jiova na nona vakabauta na parofita oqo ena nona vakabula tale na gone! Sa qai soli koya lesu na gone o Ilaija vei tinana ena nona cavuta na vosa guiguilecavi dredre oqo, “Raica, sa bula na luvemu”!—1 Tui 17:22-24.

21, 22. (a) Cava na inaki ni veivakaturi era volatukutukutaki tu ena iVolatabu? (b) Ena vakacava na levu ni veivakaturi e Parataisi? O cei ena vakayacora na veivakaturi oqo?

21 Oqo e imatai sara ga ni gauna ena itukutuku ni iVolatabu me vakayagataka kina o Jiova nona kaukaua me vakabula e dua sa mate. E muri, e qai solia tale ga na kaukaua o Jiova vei Ilaisa, Jisu, Paula, kei Pita me ratou vakatura tale ga na mate. E dina nira a mate tale o ira era a vakaturi, ia o ira na itukutuku vakaivolatabu oqo era vakaraitaka vei keda na veika totoka me na qai vakayacori ena dua na gauna e muri.

22 Ena Parataisi, sa na qai vakaraitaki koya dina kina o Jisu ni “vu ni tu-cake-tale, kei na vu-ni-bula.” (Joni 11:25) Ena vakaturi ira na milioni vakamilioni, me rawa ni nodra kina na bula tawamudu ena Parataisi e vuravura. (Joni 5:28, 29) Vakasamataka mada na nodra sa na veisotari tale na veitokani kei na veiwekani era a veitawasei tu vakadede ena vuku i mate, era veimokomoko, era sega ni tukuna rawa na levu ni nodra marau! Era na vakacaucautaki  Jiova kece ena vuku ni nona kaukaua me vakalesuya mai na kawatamata a nanumi nira sa takali vakadua.

23. A vakaraitaka e vei o Jiova na nona kaukaua ena kena ivakatagedegede cecere duadua? E vakadeitaka vakacava oqo na noda inuinui me baleta na gauna se bera mai?

23 Sa vakarautaka o Jiova e dua na ivakadei uasivi sara me vakaraitaka kina ni na vakavatukanataki dina na inuinui oqori. Ena nona vakaraitaka nona kaukaua ena kena ivakatagedegede cecere duadua, a vakaturi Jisu Karisito na Luvena, me dua na kabula vakayalo lagilagi, me taravi koya ga ena nona kaukaua. Ni vakaturi o Jisu, era a raici koya e vica na drau. (1 Korinica 15:5, 6) Vei ira na dauvakalelewa, e dodonu me vagalui ira sara ga na ivakadinadina oqo. E tu vei Jiova na kaukaua me vakabula tale kina e dua e sa mate.

24. Na cava eda nuidei kina ni o Jiova ena vakaturi ira tale na mate? Ia, na inuinui cava meda saga me kua ni yali vei keda?

24 E sega wale ga ni tu vei Jiova na kaukaua me vakabulai ira na mate, oqo e nona gagadre tale ga. E uqeti na turaga yalodina o Jope me vola ni vinakata sara ga o Jiova me vakabulai ira tale na mate. (Jope 14:15) Sega li ni toroi iko oqo vua na noda Kalou, ni tu vakarau me vakayagataka nona kaukaua me veivakabulai tale, me ivakaraitaki ni nona loloma? Ia, nanuma tiko ni veivakaturi e dua wale ga vei ira na cakacaka ni veivakavoui vakaitamera ena cakava o Jiova. Ni o toro voleka tiko ga vua, me kua ni yali vei iko na inuinui totoka oqo, ni rawa ni o tu e kea mo raica ni sa “vakavouya na ka kecega” o Jiova.—Vakatakila 21:5.

^ para. 3 E tekivu “vakavoutaki . . . na veika kece” ena gauna e tauyavu kina na Matanitu Vakamesaia, me kena iliuliu e dua na kawa i Tevita, na tui yalodina. A yalataka vei Tevita o Jiova ni dua na nona kawa ena qai veiliutaki me sega ni mudu. (Same 89:35-37) Ia, ni oti nona vakarusai Jerusalemi o Papiloni ena 607 B.S.K., sa sega tale ni dua na kawa i Tevita me dabe ena itikotiko vakaturaga ni Kalou. O Jisu, o koya e mai sucu e vuravura ena kawa i Tevita, sa o koya sara ga na Tui a waraki tu mai vakabalavu oya, ena gauna sa dabe kina vakatui mai lomalagi.

^ para. 6 E laurai oqo ena nodra ivola na parofita me vakataki Mosese, Aisea, Jeremaia, Isikeli, Osea, Joeli, Emosi, Opetaia, Maika, kei Sefanaia.