Raica sara na lewena

Raica na lewenivola

Na Website ni iVakadinadina i Jiova

Digia na Vosa vakaViti

 WASE 9

“Karisito na Kaukauwa ni Kalou”

“Karisito na Kaukauwa ni Kalou”

1-3. (a) Na ka vakadomobula cava eratou sotava na tisaipeli ena Wasawasa o Kalili? Na cava e qai cakava o Jisu? (b) Na cava e donu vinaka kina nona vakatokai o Jisu me o “Karisito na kaukauwa ni Kalou”?

DUA na ka nodratou domobula. Ratou soko kosova tiko na Wasawasa o Kalili ratou qai donuya e dua na cava kaukaua sara. Sega ni vakabekataki ni ratou sa sotava oti na cava e wasawasa—ni levu vei iratou oqo eratou gonedau. * (Maciu 4:18, 19) Ia, na cava eratou sotava oqo e sa bau vakadomobula sara ga, e se na biau, qai voravora na wasawasa. Ratou yavala kece na tiko e waqa ena nodratou saga me kua ni luvu na waqa, ia e dreve taucoko na sasaga ena kaukaua ni draki ca. Sa tekivu vodo i waqa na wai. E tubu na veilecayaki e loma ni waqa, ia o Jisu e mocelutu ga, e tarai koya na wawale ni a vunau voli vei ira na lewe vuqa ena dua taucoko na siga. Ratou qai vakayadrati Jisu na tisaipeli ni ratou kila ni sa voleka na leqa, ratou vakamasuti koya: “Turaga, mo ni vakabulai kedatou, edatou sa mate.”—Marika 4:35-38; Maciu 8:23-25, VV.

2 E sega ni rere o Jisu. E vunauca na cagi kei na wasawasa: “Mo cegu, mo maravu mai.” Vakasauri ga na ruru ni cagi kei na maravu ni wasawasa. E curumi iratou na tisaipeli e duatani na mataqali rere. “O cei beka oqo?” eratou vakasolokakanataka. Io, o cei tale e rawa ni vunauca na cagi kei na wasawasa, me vaka beka e dua e vunauca tiko e dua na gone talaidredre?—Marika 4:39-41; Maciu 8:26, 27.

3 Ia, e sega ni dua ga na tamata wale o Jisu. A laurai vua  na kaukaua i Jiova, qai levu tale ga na sala e vakaraitaka sara mada ga kina o koya na kaukaua oya. Sa rauta me cavuta o Paula ni o “Karisito na kaukauwa ni Kalou.” (1 Korinica 1:24) Laurai vakacava vei Jisu na kaukaua ni Kalou? Me cakayaco vakacava vei keda nona dau vakayagataka nona kaukaua?

Nona Kaukaua na Luve ni Kalou e Duabau

4, 5. (a) Na kaukaua kei na lewa cava e solia o Jiova vua na Luvena e duabau? (b) E vakarautaki vakacava na Luve ni Kalou me vakayacora na inaki nei Tamana me bulibuli?

4 Vakasamataka mada na kaukaua e tu vei Jisu ni bera ni mai bula vakatamata. A vakaraitaka o Jiova nona “kaukauwa tawamudu” ena gauna e bulia kina na Luvena e duabau, a qai vakatokai me o Jisu Karisito. (Roma 1:20; Kolosa 1:15) Tekivu mai na gauna oya nona sa solia vakalevu o Jiova na kaukaua kei na lewa vua na Luvena, e lesi koya tale ga ena buli ni veika e vauca na nona inaki. E kaya na iVolatabu me baleti koya na Luvena oqo: “Sa cakava na ka kecega ko koya; a sa sega e dua na ka sa caka, me sega ni cakava ko koya.”—Joni 1:3.

5 Eda na sega ni kila na levu ni ilesilesi oya. Ia, vakasamataka mada na kaukaua ena gadrevi mera buli kina e vica vata na milioni na agilosi qaqa, na noda veilomalagi kei na vica vata na bilioni na kena veisoso kalokalo, vaka kina na vuravura kei na veimataqali ka bula era buroro tu kina. Me rawa ni vakayacora na Luve duabau ni Kalou na veika kece oqo, sa tu me nona ivukevuke na igu kaukaua duadua ena lomalagi kei na vuravura—na yalo tabu ni Kalou. E ka dokai vua na Luvena oqo me vakayagataki me matai daucakacaka, me vakayagataki koya o Jiova ena buli ni veika kece tale e so.—Vosa Vakaibalebale 8:22-31.

6. Ni vakaturi mai na mate o Jisu, na kaukaua kei na lewa cava e soli vua?

6 E rawa beka ni vakaikuritaki tale na kaukaua e soli vua na Luve ni Kalou duabau? Ni vakaturi oti o Jisu mai na mate, e qai kaya: “Sa soli mai vei au na lewa kecega mai lomalagi kei vuravura.” (Maciu 28:18) Io, sa soli vei Jisu na kaukaua, soli tale ga vua na dodonu me vakayagataka nona kaukaua ena lomalagi kei na vuravura. Ni “nodra Tui na tui, kei na nodra Turaga na  turaga,” sa soli vua na kaukaua me “vakawabokotaki ira oti na daulewa kece ga, na veiliutaki kece ga kei na kaukauwa”—rairai kei na kena e tawarairai—e via tusaqati Tamana. (Vakatakila 19:16; 1 Korinica 15:24-26, VV) E “sega ni vo e dua na ka me sega ni vakamalumalumutaki” vei Jisu—qai vakavo ga o Jiova.—Iperiu 2:8; 1 Korinica 15:27.

7. Na cava eda nuidei kina ni na sega ni vakayagataka vakatani vakadua o Jisu na kaukaua e solia vua o Jiova?

7 Meda leqataka beka de vakayagataka vakatani o Jisu na nona kaukaua? Sega sara! E lomani Tamana dina o Jisu, ena sega ni cakava e dua na ka me na vakacudrui Tamana kina. (Joni 8:29; 14:31) Kila vinaka tu o Jisu ni o Jiova e sega ni dau vakayagataka vakatani na nona kaukaua levu. A vakadinadinataka sara ga o Jisu ni o Jiova e dau qara na sala e so me vakayagataka kina nona kaukaua “me totaki ira vakaidina sa dodonu na lomadra vua.” (2 Veigauna 16:9) E ucui Tamana vinaka sara ga o Jisu ena nona lomana na kawatamata, eda nuidei gona ni na dau vakayagataka tu ga nona kaukaua meda vinaka kina. (Joni 13:1) Ia, e sa ivakaraitaki vinaka dina ena tikina oqo o Jisu. Meda raica mada oqo na kaukaua e tu vua kei na nona dau vakayagataka, ni se bula e vuravura.

“Kaukauwa e na . . . Vosa”

8. Ni lumuti oti o Jisu, sa qai soli vua na kaukaua me cakava na cava, ia e vakayagataka vakacava nona kaukaua?

8 E vakabauti ni a sega ni cakamana o Jisu ni se gonetagane, ena nona bula voli e Nasareci. Ia, e veisau oqo ena gauna e papitaiso kina ena 29 S.K., ni rauta ni yabaki 30. (Luke 3:21-23) E kaya na iVolatabu: “Sa lumuti Jisu na kai Nasareci na Kalou e na Yalo Tabu kei na kaukauwa: ko koya ka lako voli ka daucaka vinaka, a sa vakabulai ira kecega sa vakasaurarataki ira na tevoro.” (Cakacaka 10:38) “Daucaka vinaka”—sega li ni vakaraitaka oqo ni dau vakayagataka vinaka o Jisu nona kaukaua? Ni lumuti oti, sa qai yaco me “dua na parofita, a tamata kaukauwa e na cakacaka kei na vosa.”—Luke 24:19, VV.

9-11. (a) E dau veivakavulici vakalevu e vei o Jisu, ia na cava ena gadrevi vua? (b) Na cava era kurabui kina na vakarorogo ena veivakavulici i Jisu?

 9 Na sala cava e kaukaua kina ena vosa o Jisu? E dau veivakavulici e matanalevu—ena batiniwai vaka kina ena veisalatu kei na makete. (Marika 6:53-56; Luke 5:1-3; 13:26) E rawa nira dui lako na vakarorogo ke ra sega ni taleitaka na ka era rogoca. Ena gauna oya, ni bera na taba ivola, na vosa era rogoca na dauvakarorogo era sa na katona sara tu ga e na nodra vakasama kei na lomadra. O koya gona, ena vinakati me bulabula na veivakavulici i Jisu, me rawarawa na kena kilai, me rawarawa tale ga nira lai nanuma na vakarorogo. Na veika kece oqo e kena mesamesa o Jisu. Me kena ivakaraitaki, vakasamataka mada na nona Vunau ena Ulunivanua.

10 Ena dua na mataka ena itekitekivu ni yabaki 31 S.K., era soqoni yani e dua na ilala ena yasa ni dua na delana, volekata na Wasawasa o Kalili. So vei ira era lako mai Jutia kei Jerusalemi, e rauta ni 100 ina 110 na kilomita na kena yawa. E so tale era cavutu mai na veibaravi kei Taia kei Saitoni, ina vualiku. Levu na tauvimate era torovi Jisu mera tarai koya, e vakabulai ira kece o koya. Ni sa sega tale ni tiko ena kedra maliwa e dua e tauvimate bibi, sa qai tekivu vakavulici ira. (Luke 6:17-19) Era kurabui ena gauna e vosa oti kina. Ena vuku ni cava?

11 Oti e vica tale na yabaki, e qai vola e dua a vakarogoca nona vunau oya ena ulunivanua: “Era sa kurabui sara na lewe vuqa e na nonai vakavuvuli. Ni sa vakatavulici ira me vaka e dua sa tu ga vua na lewa.” (Maciu 7:28, 29) E rawa nira vakila na kaukaua i Jisu ena nona vosa. E vosa ena vukuna na Kalou, qai yavutaka na nona ivakavuvuli mai na Vosa ni Kalou. (Joni 7:16) E matata na ivakamacala i Jisu, e momona nona ivakasala, qai sega ni dua e veibataka rawa na nona ile. Na nona ivakamacala e tara sara ga na uto ni ka e dau vinakati me vakamatatataki, e tara tale ga na lomadra na vakarogoci koya. E vakavulici ira ena sala me kunei kina na marau, na ivakarau ni masu,  na sala mera vakasaqara taumada kina na Matanitu ni Kalou, kei na ka mera cakava me dei kina nodra veigauna mai muri. (Maciu 5:3–7:27) Na nona vosa e vakaceguya sara ga na lomadra na via rogoca tu na ka dina kei na ka dodonu. O ira vaka oqo era tu vakarau sara tu ga mera vakanadakuya na ka kece, mera muri koya. (Maciu 16:24; Luke 5:10, 11) Oqo e vakaraitaka votu na kaukaua ni vosa i Jisu!

“Kaukauwa e na Cakacaka”

12, 13. E “kaukauwa e na cakacaka” o Jisu, ia ena sala cava? Era duidui vakacava na nona cakamana?

12 E kilai tale ga o Jisu ni “kaukauwa e na cakacaka.” (Luke 24:19) E vakamacalataka na Kosipeli e 30 vakacaca na nona cakamana—e rawata kece ena “kaukauwa ni Turaga” o Jiova. * (Luke 5:17) Na cakamana i Jisu e tara na nodra bula e vica vata na udolu. E rua mada ga era rairai tiko kina e lewe 20,000 taucoko—nona vakani ira e le 5,000 na tagane, kei na nona vakania e 4,000 na tagane ena dua tale na gauna e muri—‘ra sega ni wili kina na yalewa kei na gone’!—Maciu 14:13-21; 15:32-38.

‘Era raici Jisu ni lako voli e dela ni wai’

13 Levu na veimataqali cakamana a vakayacora o Jisu. E lewai ira na timoni ena kaukaua e tu vua, e sega ni dredre vua nona vakasavi ira. (Luke 9:37-43) E lewa mada ga na veika era tu wavokiti keda, ni veisautaka na wai me waini. (Joni 2:1-11) Ra kurabui nona tisaipeli ni taubale ena dela ni Wasawasa o Kalili. (Joni 6:18, 19) E tu vua na kaukaua me vakabulai ira na tauvi matenikuli kei na lokiloki, mate bibi e so, kei na mate sa sega na kena wai. (Marika 3:1-5; Joni 4:46-54) E levu na sala e veivakabulai kina. E so mada ga era vakabulai ena vanua yawa era tu yani kina, e so tale e tarai ira sara ga o Jisu. (Maciu 8:2, 3, 5-13) So era vakabulai vakasauri, so e taura na gauna.—Marika 8:22-25; Luke 8:43, 44.

14. Na ituvaki cava e vakaraitaka kina o Jisu ni tu vua na kaukaua me vakabula kina na tamata mate?

 14 E vakasakiti sara ni kaukaua e tu vei Jisu e rawa sara mada ga ni vakaturi ira kina na mate. Vakatolu nona vakatura na mate, e solia lesu kina e dua na goneyalewa yabaki 12 vei rau nona itubutubu, e dua na gonetagane vua na tinana yada, kei na ganedrau e rua na veitacini. (Luke 7:11-15; 8:49-56; Joni 11:38-44) Sega ni dua na ka e dredre vua ena tolu na veivakaturi oqo. A vakatura na goneyalewa yabaki 12 mai na idavodavo ga e se qai mate toka kina. E vakatura na luvena na yada—kena irairai ena siga vata ga a mate kina, ni se laveti tiko me lai bulu. A vakaturi Lasarusa tale ga mai na qaravatu, ni sa mate siga va tu.

Laurai na Yalomatua kei na Veinanumi ena Vakayagataki ni Nona Kaukaua

15, 16. Na cava e vakadinadinataka ni o Jisu e sega ni dau nanumi koya ga ni vakayagataka nona kaukaua?

15 Kaya mada ke soli vua e dua na iliuliu vakatamata na kaukaua a soli vei Jisu, e macala tu ga ni na vakayagataki sara ga vakatani! Ia, e sega na ivalavala ca i Jisu. (1 Pita 2:22) E sega ni vakaleqai koya na kocokoco, via rogo, se nanumi koya ga, na itovo e dau curumi ira na tamata mera vakayagataka kina vakatani nodra kaukaua.

16 Sega vakadua ni vakayagataka nona kaukaua o Jisu ena yalo kocokoco, se me rawa ka ga kina. Ni viakana, a sega ni via vukica na vatu me madrai, me vakaceguya ga kina nona gagadre. (Maciu 4:1-4) Na veika lailai e taukena e vakaraitaka votu ni sega ni vakayagataka nona kaukaua me rawa ka kina. (Maciu 8:20) E tiko tale e dua na sala eda kila kina ni sega ni dau nanumi koya ga ena gauna e dau vakaraitaka kina nona kaukaua. Ni cakamana, e sega ni rawa ka kina, e dau vakayalia ga kina e so na ka. Ni vakabula na tauvimate, e lako tani vua na kaukaua. E vakila o koya ni lako tani vua na kaukaua, ni vakabula wale mada ga e le dua. (Marika 5:25-34) Ia, e vakalaiva mera tarai koya na lewe vuqa, ra vakabulai. (Luke 6:19) Sa ivakaraitaki levu dina ni sega ni nanumi koya ga!

 17 E sega ni dau vakayagataka vakaveitalia nona kaukaua o Jisu. Sega ni vakayagataka vakadua me veivakadrukai kina, se me veivakalasai kina. (Maciu 4:5-7) Sega mada ga ni vinakata me cakamana vei Eroti, me vakaceguya kina na nona gagadre. (Luke 23:8, 9) E sega ni dau sakitaka nona kaukaua o Jisu, ia e dau vakasalataki ira ga na vakabulai mera kua ni tukuna na ka a caka vei ira. (Marika 5:43; 7:36) E sega ni vinakata me rogo na kena itukutuku ena vuku wale ga ni ka veivakurabuitaki e dau cakava.—Maciu 12:15-19.

18-20. (a) E vu tiko mai na cava na nona dau vakayagataka o Jisu nona kaukaua? (b) Cava o nanuma ena sala e vakabula kina e dua na didivara o Jisu?

18 E tu na kaukaua vei Jisu, ia e sega vakadua ni vakataki ira na iliuliu dau veivakalolomataki. E kauaitaki ira na lewenivanua. Nona raici ira mada ga na vakaloloma e tarai koya sara ga, e vinakata kina me vakacegui ira. (Maciu 14:14) E kauaitaka na lomadra kei na nodra gagadre, nona dau vakayagataka gona nona kaukaua e vu tiko mai na nona dau veinanumi. Dua na kena ivakaraitaki vinaka e volai ena Marika 7:31-37.

19 Era a raici Jisu na lewevuqa, sa ra qai kauta mai vua e levu era tauvimate, e vakabulai ira kece o koya. (Maciu 15:29, 30) Ia, e dua vei ira e kauaitaka vakatabakidua o Jisu. Na turaga oqo e didivara qai dredre vua na vosa. De dua e raica rawa o Jisu nona taqaya kei na nona madua na turaga oqo. Nanumi koya dina o Jisu, sa qai kauti koya vakatikitiki ina dua na vanua lala. Sa qai matanataka e so na ka o Jisu me kila kina na turaga oqo na ka e sa vakarau cakava. E “daramaka na nonai qaqalo ki na daligana ruarua ni tamata, ka kasivi, ka tara na yamena.” * (Marika 7:33) Oti sa qai rai cake i lomalagi. Na veika oqo e vakatakila vua na  turaga didivara ni ka e vakarau cakava o Jisu e rawa ga ena kaukaua ni Kalou. Sa qai kaya o Jisu: “Mo rogo mada.” (Marika 7:34) Mai rogo tale yani na daligana na turaga oqo, taladrodro sara yani nona vosa.

20 Ni veivakabulai mada ga o Jisu ena kaukaua e solia vua na Kalou, se vakaraitaka ga nona veikauaitaki, oqo e dua na ka e tarai keda vakalevu! Sega li nida lomavakacegu ni Kalou e sa digitaka na iLiuliu dauveikauaitaki oqo me tui ni nona Matanitu?

iVakaraitaki ni Veika Totoka me na Yaco

21, 22. (a) Na cakamana i Jisu e vakatakarakarataka na cava? (b) Ni tu vei Jisu na kaukaua me lewa na veika me vaka na cagi kei na wai, na cava e rawa nida namaka ni sa na veiliutaki ena nona matanitu?

21 Na cakacaka mana e cakava e vuravura o Jisu era ivakaraitaki ga ni veivakalougatataki totoka ena qai vakilai ni sa na veiliutaki vakatui. Ena vuravura vou ni Kalou, ena qai cakamana tale o Jisu—ia na nona cakamana e sa na vakilai ena veiyasa i vuravura kece! Vakasamataka mada oqo e so na ka eda na nanamaki kina.

22 Ena qai vakalesuya mai vuravura o Jisu na draki e totoka vakaoti. Nanuma ni kaukaua e tu vua a vakamaravutaka kina na ua, ruru tale ga kina na cava. Ni sa na veiliutaki gona vakatui, sa na sega ni leqataki tale na cagilaba, uneune, kacabote ni volukano, se leqa tubukoso cava tale. O Jisu na Matai Daucakacaka, erau a vakaitavi vata ga kei Jiova ena buli ni vuravura kei na veika e tu kina, e sega gona ni vulagi o koya ena veika e baleta na vuravura. E kila o koya na sala vinaka mera vakayagataki kina na iyaubula kei vuravura. Ni sa na veiliutaki, sa na vukici na vuravura oqo me Parataisi.—Luke 23:43.

23. Ni sa na Tui o Jisu, ena vakaceguya vakacava na gagadre ni kawatamata?

23 Vakacava na veika e gadreva na kawatamata? E rawa vei Jisu me vakania e vica vata na udolu, ena nona vakayagataka e dua ga na ivakarau kakana. Oqo e vakaraitaka ni na sega ni  dua ena waloloi ena ruku ni nona veiliutaki. Ena sega ni caka rawa na kakana, qai votai vakatautauvata, oqo ena vakaotia na leqa ni kakana. (Same 72:16) Nona vakabulai ira na tauvimate e vakaraitaka nira na vakabulai na mataboko, didivara, lokiloki, kei na galu—ena sega ni dua na mate e vo tale vei ira, sa ra na vakabulai vakadua. (Aisea 33:24; 35:5, 6) Nona rawa ni vakaturi ira na mate e vakadeitaka ni nona kaukaua vakatui ni lomalagi e rawa tale ga kina ni vakaturi ira na vica vata na milioni e sa nanumi ira tu o Tamana.—Joni 5:28, 29.

24. Nida vakasamataka tiko na kaukaua i Jisu, na cava meda nanuma, ena vuku ni cava?

24 Nida veivosakitaka tiko na kaukaua i Jisu, meda kua ni guilecava ni o koya na Luvena oqo e ucui Tamana vinaka sara tiko ga. (Joni 14:9) Nona vakayagataka gona o Jisu nona kaukaua e vakamatatataka na sala e dau vakayagataka tale ga kina o Jiova nona kaukaua. Me kena ivakaraitaki, vakasamataka mada na yalovinaka i Jisu ena nona vakabula e dua na vukavuka. Dua na ka na nona loloma, mani tarai koya na turaga oqo qai kaya: “Au sa vinakata.” (Marika 1:40-42) E rawa nida kaya ni veika vaka oqo e sa vaka e tukuna sara tiko ga kina o Jiova, ‘Au dau vakayagataka vaka oqo na noqu kaukaua!’ Sega ni vakabekataki nida na via vakacaucautaka sara ga na noda Kalou baleta ni vakayagataka dina vakayalololoma na nona kaukaua!

^ para. 1 Dau yaco vakasauri na cava ena Wasawasa o Kalili. Na vuna baleta ni wasawasa oqo e sa bau lolovira sara ga na vanua e toka kina (e toka tale e cake na iyalayala ni wasawasa lelevu kei vuravura ena rauta ni 200 na mita), e katakata duadua e kea na cagi ni vakatauvatani kei na veivanua voleka, oqo e dau vakavuna na tavuki vakasauri ni draki. Na cagi kaukaua mai na ulunivanua o Erimoni ena vualiku era dau qai ciciva sobu na buca o Joritani. Ni ruru gona vakalailai na draki, de dua e sa ivakatakilakila tiko ni cagi tataba e baci vakarau ravu.

^ para. 12 Kena ikuri, so na gauna e dau vakamacalataka ga vakararaba na Kosipeli e levu na cakamana qai vaka me okata ga me dua. Kena ivakaraitaki, e dua na gauna era a mai raici koya “kecega na lewe ni koro,” e vakabulai ira e “lewe levu” na tauvimate.—Marika 1:32-34.

^ para. 19 Na kasivi e dau ivakatakilakila ni veivakabulai vei ira na Jiu kei ira na kai Matanitu Tani, e macala tale ga mai na nodra volavola na rapai ni oqo e dau nodra wainimate. Rairai kasivi o Jisu me vakaraitaka kina vua na turaga didivara ni sa vakarau vakabulai. De dua e duatani tale na ibalebale ni nona kasivi, ia e macala ga ni sega ni vakayagataka tiko i ke na nona ikasivi me wainimate.