Raica sara na lewena

Raica na lewenivola

Na Website ni iVakadinadina i Jiova

Digia na Vosa vakaViti

 WASE 1

“Raica, Oqo na Noda Kalou”

“Raica, Oqo na Noda Kalou”

1, 2. (a) Taro cava o na bau via tarogi koya kina na Kalou? (b) Taro cava a taroga o Mosese vua na Kalou?

RAWA beka ni drau veitalanoa sara ga kei na Kalou? Noda vakasamataka wale tu mada ga sa bau dua na ka​—me vosa vei iko o koya na Turaga Sau ni lomalagi kei vuravura! O via madua vakalailai mo sauma nona vosa, vakalailai ga o sa doudou tale. E vakarorogo ni o vosa, e vosa tale vei iko ni o vosa oti, sa qai solia na galala vei iko mo taroga na taro cava ga o vinakata. Taro cava o na taroga vua?

2 Oqo sara ga na ka a sotava e dua a bula ena dua na gauna sa oti. Na yacana o Mosese. Ia, de dua o na kidroataka na taro a digia me tarogi koya kina na Kalou. A sega ni taroga e dua na ka e baleta nona bula, na ka ena yacovi koya, se leqa e sotava tu na kawatamata. Ia, a taroga na yaca ni Kalou. Ena veicalati beka vei iko na taro oqo ni sa kila makawa tu o Mosese na yaca ni Kalou. O koya gona, e rairai titobu cake na ibalebale ni nona taro. E qai macala ni oqo e taro bibi duadua me bau taroga o Mosese. E tara kece na noda bula na kena isau. Ena rawa ni vukei iko ena nomu saga mo toro voleka vua na Kalou. Ena sala cava? Meda raica sara mada na veivosaki vakairogorogo oya.

3, 4. Na cava a yaco e liu ni bera ni qai lai veivosaki kei na Kalou o Mosese? Ia, na cava na usutu bibi ni nodrau veivosaki?

3 Yabaki 80 ena gauna oya o Mosese. Rauta ni 40 na yabaki nona sega ni raici ira tu na kainona na Isireli, nira se tu vakabobula mai Ijipita. Dua na siga ni vakatawa tiko na sipi nei vugona, e qai raica e dua na ka veivakurabuitaki. E kama tiko e dua na vunikau, ia e sega ni kamayavu sara. E kama tiko ga, qai caudre tiko me vaka na bikeni ena yasa ni dua na delana. Mani toro yani o Mosese me vakadikeva. E kidacala sara beka ga ni rogoca e dua na domo mai na loma ni bukawaqa! E vakayagataka na Kalou e dua na agilosi me matataki koya ena nodrau veivosaki kei Mosese. O sa na rairai kila ni oqo sara ga  na gauna e lesi Mosese kina na Kalou me sa biu mada na bula vakacegu, me suka i Ijipita me lai sereki ira na Isireli era tu vakabobula e kea.​—Lako Yani 3:​1-12.

4 Ena gauna oya, e lewa sara tu ga o Mosese na taro me taroga vua na Kalou. Ia, raica mada na taro e qai digia me taroga: “Ni’u sa lako vei ira na Isireli, ka kaya vei ira, A nodra Kalou na nomuni qase sa talai au vei kemuni? a ra sa kaya vei au, Ko cei na yacana? a cava me’u kaya vei ira?”​—Lako Yani 3:13.

5, 6. (a) Na ka dina bibi cava eda vulica ena taro i Mosese? (b) Na ka rarawa cava e sa mai vakayacori ena yaca ni Kalou? (c) Na cava e rui bibi kina nona vakaraitaka vei keda na Kalou na yacana?

5 Na imatai ni ka eda vulica ena taro oya ni Kalou e tiko na yacana. Oqo e dua na ivakavuvuli rawarawa e sega ni dodonu meda raica vakamamada. Ia, e levu era vakawaletaka. Sa kau laivi na yaca ni Kalou mai na levu na vakadewa ni iVolatabu, qai sosomitaki ena “Turaga” kei na “Kalou.” Oqo e dua na ka rarawataki dina, e cala levu duadua tale ga me bau vakayacori ena inaki vakalotu. Kaya mada se cava o na cakava ke o via kila vinaka e dua? Sega li ni o na taroga na yacana? E vaka kina ke da via kilai koya na Kalou. Na Kalou e sega ni dua na ka bula tawamacala meda na sega ni kila se vakabauta rawa. E dina ni tawarairai, ia e dua dina na ka bula o koya, e tiko tale ga na yacana​—o Jiova.

6 Kena ikuri, ni vakatakila o Jiova na yacana, e dau vakaraitaka oya ni sa vakarau yaco e dua na ka vakatubuqoroqoro. E sureti keda meda mai kilai koya. E vinakata meda digia na ka e vinaka duadua ena noda bula​—meda toro voleka vua. Ia, e sega ni tukuna wale ga vei keda o Jiova na yacana. E vakaraitaka tale ga vei keda na ka e okati ena nona vakatokai ena yaca qori.

iBalebale ni Yaca ni Kalou

7. (a) Na cava e kilai me ibalebale ni yaca ni Kalou? (b) Na cava a via kila dina o Mosese ena gauna e taroga kina na yaca ni Kalou?

7 E digia ga o Jiova na yacana, ia e dua na yaca e sa vakaibalebale dina. Na yaca “Jiova” e kilai me kena ibalebale, “O Koya e Vakavuna me Yaco.” Sega ni dua e tautauvata kei koya ni vakavuna  na ka kece. E dau raica tale ga me vakayacori na nona inaki kece. Oqo e sa bau veivakurabuitaki dina. Ia, oya beka ga na ibalebale ni yacana? Kena irairai ni a via kila o Mosese e so tale na ka me baleta na yaca i Jiova. E kila o Mosese ni o Jiova e Dauveibuli, e kila tale ga na yaca ni Kalou. E sega ni qai ka vou na yaca i Jiova ena gauna oya. Sa vica vata mai na senitiuri nodra vakayagataka voli. O koya gona, ni taroga o Mosese na yaca ni Kalou, a via kilai koya e vakatokai ena yaca oya. Oqo na ka a via kaya dina tiko: ‘Na cava meu tukuna vei ira na nomuni tamata na Isireli mera vakabauti kemuni kina, mera vakadinata kina ni o ni na vakabulai ira dina?’

8, 9. (a) E sauma vakacava o Jiova na taro nei Mosese? Na cava e cala kina e levu na kena vakadewa? (b) Cava na ibalebale ni nona tukuna “au lewai au ga vakataki au”?

8 Mani sauma o Jiova ena nona vakatakila e dua na ka vakasakiti me baleta na nona itovo, e sema tiko ena ibalebale ni yacana. E kaya vei Mosese: “Au lewai au ga vakataki au.” (Lako Yani 3:14NW) Levu na vakadewa ni iVolatabu era vakadewataka vaka oqo na tikinivolatabu oqo: “Sa bula koi au vakai au.” Ia, na kena sagai me vakadewataki vakadodonu na tikinivolatabu oqo, e matata kina ni a sega ni tukuna tiko e ke o Jiova e dua na ka me baleta nona bula vakataki koya. A vakavulica tiko ga vei Mosese​—vei keda kece tale ga​—ni o Jiova e ‘lewai koya ga,’ e tu vua na kaukaua me cakava na ka ga e vinakati me vakavatukanataki kina nona vosa ni yalayala. E matata tale ga nona vakadewataka vaka oqo na tikinivolatabu oqo o J. B. Rotherham: “Ka ga au vinakata au na cakava.” E dua na daunivosa, e kenadau tale ga ena vosa vakaiperiu e vakayagataki ena iVolatabu, e vakamacalataka vaka oqo na ibalebale ni yaca ni Kalou: “Na ituvaki se leqa cava ga e basika mai, na Kalou ena kena iwali.”

9 Cava e kena ibalebale oya vei ira na Isireli? Leqa cava ga e tu mai matadra, se ituvaki cava ga era sotava, ena cakava ga e dua na ka o Jiova me sereki ira kina mai na nodra tu vakabobula, qai kauti ira ina Vanua Yalataki. Sega ni vakabekataki ni yaca oya e dua na yavu mera nuitaka kina na Kalou. Dodonu  meda vaka tale ga oya o keda nikua. (Same 9:10) Ena vuku ni cava?

10, 11. Uqeti keda vakacava na yaca i Jiova meda vakasamataki koya ni dua e dau rawarawa me veisau, e Tamada vinaka duadua tale ga? Vakatauvatana.

10 Kaya mada ke o itubutubu: O na kila ni na gadrevi mo dau yalorawarawa ni veisau mo qaravi koya rawa kina na luvemu. Ena dua mada ga na siga, o na vakayacora na itavi ni nasi, o na vakasaqa, o na veivakavulici, o na veivakadodonutaki, o na vakatulewa, kei na levu tale. Levu na itubutubu era sega ni taqea rawa na levu ni itavi e tu mera qarava. Sa ra raica ni o ira nodra lalai era nanuma ni o Ta kei Na erau rawa ni vakaotia na mosi cava ga, walia na veileti kece, vakavinakataka na iyaya ni vakatatalo kece ga e ramusu, rau sauma tale ga na taro kece ga e votu mai nodra vakasama. E so na itubutubu era dau yalolailai sara, ra rarawa tale ga nira sega ni dau rawata e so na ka era namaka na luvedra. E mositi ira ni so na gauna era sega ni dau rawata nodra itavi.

11 O Jiova e vaka tale ga e dua na itubutubu dauloloma. Ia, me vaka ni lewai koya ga vakataki koya, e rawa ni solia nona vinaka duadua vei ira na luvena e vuravura ena ituvaki cava ga era sotava, qai sega ni goletani vakadua mai na nona ivakatagedegede uasivi ena gauna vata oqori. Nida rogoca gona na yaca i Jiova, ena votu sara mai ena noda vakasama ni o koya ga e Tamada vinaka duadua. (Jemesa 1:17) Sega ni dede wale ga sa raica o Mosese kei ira na vo ni Isireli yalodina ni sega ni ka wale dina na yaca i Jiova. Era rai ena qoroqoro ni sa vakaraitaki koya o Jiova ena dui ituvaki era sotava me vaka e dua na Turaganivalu qaqa, Daubulilawa uasivi, Turaganilewa, Idinia maqosa ni lewa na veika e tu wavokiti ira me vaka na wai kei na cagi, e vakarautaka na peleni ni vale, na kakana kei na wai, maroroya me sega ni vuca rawa na isulu kei na ivava​—kei na vuqa tale.

12. E duidui vakacava nodrau raici Jiova o Fero kei Mosese?

12 Na Kalou gona e sa vakatakila na yacana, vakatakila na veika vakasakiti e okati ena nona vakatokai ena yaca qori, e sa  vakaraitaka tale ga ni dina na veika e tukuna me baleti koya. Na Kalou e vinakata sara ga meda kilai koya. Cava eda na cakava? A via kilai koya na Kalou o Mosese. Na gagadre oqori a usutu sara tu ga ni nona bula, a vakavuna tale ga me toro voleka vua na Tamana vakalomalagi. (Tiko Voli Mai na Lekutu 12:6-8; Iperiu 11:27) Ka ni rarawa ni levu era a bula vata kei Mosese a duatani na nodra gagadre. Ni cavuti Jiova vei Fero o Mosese, e qai kaya na iliuliu qaciqacia ni Ijipita oqo: ‘O cei o Jiova?’ (Lako Yani 5:2) A sega ni via kilai Jiova o Fero. A kaya ga ena veivakalialiai ni o koya na Kalou ni Isireli e sega ni dua na kena yaga, e sega na betena. Sa takalevu tale ga nikua na rai vaka oya. Sa ra sega ni kila rawa kina e levu nikua e dua na ka bibi​—ni o Jiova e cecere sara ena lomalagi kei vuravura.

Jiova, Sa Cecere Sara

13, 14. (a) Na cava e levu kina na icavuti kei Jiova ena iVolatabu? Cava e so na icavuti oqori? (Raica na kato “ So na iCavuti kei Jiova.”) (b) Na cava e donu kina noda kaya ni o Jiova “Sa Cecere Sara”?

13 Dau rawarawa ni veisau o Jiova, sega tale ga ni vakaiyalayala na ka e rawa ni cakava, oya na vuna e levu kina na kena icavuti ena iVolatabu. O ira na icavuti oqo era sega ni veisaqasaqa kei na ibalebale ni yacana, ia e vakarabailevutaka ga na noda kila na kena ibalebale. Me kena ivakaraitaki, e cavuti o koya me o “Jiova, Sa Cecere Sara.” (Same 92:8) E basika vakalevu ena iVolatabu na icavuti oqo, qai vakamatatataka vei keda na itutu i Jiova. O koya duadua ga e dodonu dina me Turaga Sau ni lomalagi kei na vuravura. Dikeva mada na vuna.

14 E sega tale ni dua, o Jiova ga e cavuti me Dauveibuli. E kaya na Vakatakila 4:11: “Kemuni na neitou Turaga kei na neitou Kalou, sa dodonu me ia vei kemuni na vakarokoroko kei na veidokadokai, kei na kaukauwa: ni sai kemuni ka bulia na ka kecega, era sa buli ga ka tu dei talega e na nomuni lewa.” Sega tale ni dua e rawa ni vakatokai ena icavuti lagilagi oqo. Sega ni dua na ka e tu e vuravura me sega ni bulia o Jiova! Sega ni vakatitiqataki vakalailai ni o Jiova ga e dodonu me dokai, me vakalagilagi, qai vakacerecerei ni o koya ga e Cecere Sara, e Dauveibuli.

15. Na cava e vakatokai kina o Jiova me “Tui ni veitaba gauna kece ga”?

 15 E dau cavuti tale ga o Jiova me “Tui ni veitaba gauna kece ga.” (1 Timoci 1:17, VV; Vakatakila 15:3, VV) Cava na kena ibalebale oqo? Ena dredre me taura rawa na noda vakasama, ia e vakaibalebaletaka oqo na tawavakaiyalayala ni nona veigauna sa oti kei na nona veigauna se bera mai. E sega gona na itekitekivu kei Jiova, ena sega tale ga na nona itinitini. E kaya na Same 90:2: “Sai kemuni ga na Kalou e sega ni tubu ka sega ni mudu.” Sa rauta me vakatokai me o koya sa “dede sara na nona bula”​—a bula makawa tu ga mai ni bera ni qai buli na veika tale e so e lomalagi kei na vuravura! (Taniela 7:9, 13, 22) Sega tale ni dua e rawa ni vakalecalecava na nona itutu ni o koya ga Sa Cecere Sara!

16, 17. (a) Na cava eda sega ni raici Jiova rawa kina? Na cava meda kua ni kurabui kina ena tikina oqo? (b) Ena sala cava e ka dina cake kina o Jiova ni vakatauvatani kei na ka mada ga e rawa nida raica se tara?

16 Ia, e so era vakalecalecava ga me vakataki Fero. Dua na vu ni leqa na noda dau kauaitaka vakalevu na tamata ivalavala ca na ka ga eda raica e matada. Eda sega ni raici koya Sa Cecere Sara. E kabula vakayalo o koya, e tawarairai. (Joni 4:24) Kena ikuri, ke dua na tamata e vakalewe, vakadra, me mai tu ena mata i Jiova, ena mate. A kaya sara mada ga vei Mosese o Jiova: “E dredre mo raica na mataqu: ni sa sega na tamata me raici au, ka bula.”​—Lako Yani 33:20; Joni 1:18.

17 Oqo e sega ni dodonu meda kurabuitaka. O Mosese mada ga a raica e dua na tiki lailai sara ni lagilagi ni Kalou, ni a rairai mai vua e dua na agilosi a talai koya mai na Kalou. Cava e qai yaco vei Mosese? E taura tale e dua na gauna na kena “serau [tu] na kuli ni matana.” O ira mada ga na Isireli sa ra sega ni douvaki Mosese ena nodra sega ni via raica na matana. (Lako Yani 33:21-23; 34:5-7, 29, 30) E macala vakasigalevu e ke ni sega ni dua na tamata e rawa ni raici koya Sa Cecere Sara kei na nona lagilagi kece! Kena ibalebale beka oqo ni sega ga ni dua na ka bula dina o koya baleta ni sega nida raica, da sega tale ga ni tara rawa? Sega, e levu na ka eda sega ni raica ia eda vakabauta​—me vaka na  cagi, biau livaliva, kei na vakanananu. Kena ikuri ni o Jiova e tudei, e sega ni veisautaki koya na toso ni gauna, veitalia mada ga ke bilioni vakabilioni sara na yabaki na dede ni nona bula! Ena vakasama oya e ka dina cake kina o koya ni vakatauvatani kei na ka mada ga e rawa nida raica se tara, ni veika eda raica tu oqo e vakatau sara tu ga na nodra bula ena gauna, na kedra dede ga na nodra rawa ni madra, ra vuca yani. (Maciu 6:19) Ia, meda vakasamataki koya beka me vaka e dua ga na igu e tu ena veivanua kece, se dua na iVurevure ni bula tawakilai? Meda raica mada.

Kalou e Kilai ena Levu Sara na Ka Vinaka

18. Na cava e raivotutaka o Isikeli? Na cava e vakatakarakarataki ena va na matadratou na “ka bula” eratou tu volekati Jiova?

18 Eda sega ni raica rawa na Kalou, ia e levu na tikina vakasakiti ena iVolatabu e vukei keda meda raivakatayaloyalotaka nona itikotiko vakalomalagi. E dua na kena ivakaraitaki na imatai ni wase ni ivola i Isikeli. A raivotutaka o Isikeli na isoqosoqo vakalomalagi i Jiova, qai kaya ni vaka tu e dua na qiqi vakaitamera. E vakasakiti vakalevu na nona ivakamacala me baleti iratou na ka buli vakayalo qaqa eratou tu ena yasa i Jiova. (Isikeli 1:4-10) O iratou na “ka bula” oqo eratou veivolekati sara kei Jiova, na kedratou irairai tale ga e tukuna vei keda e dua na ka bibi me baleta na Kalou eratou qarava. Na kabula yadua e va na matana​—vaka na bulumakau, laione, ikeli, kei na tamata. Sega ni vakabekataki ni oqo e vakatakarakarataka sara ga na va na ka e kilai tani kina o Jiova.​—Vakatakila 4:6-8, 10.

19. Na cava e vakatakarakarataka na (a) mata ni bulumakau? (b) mata ni laione? (c) mata ni ikeli? (d) mata ni tamata?

19 Ena iVolatabu, na bulumakau e dau vakatakarakarataka na kaukaua, sa rauta baleta ni manumanu kaukaua dina. Ena yasana adua, na laione e dau vakatakarakarataka na lewadodonu, baleta na lewadodonu e dau vinakati kina na doudou,  na itovo era kilai tani sara kina na laione. E kilai na ikeli ni dau rai yawa, e raica sara mada ga na veika lalai e rawa ni vica sara tu na maile na kena yawa. Na mata ni ikeli gona e vakatakarakarataka vinaka na vuku ni Kalou se na nona raiyawa. Vakacava na mata ni tamata? A buli na tamata me ucuya na Kalou, eda duatani duadua gona o keda ni rawa meda vakatotomuria na Kalou ena nona itovo cecere duadua​—na loloma. (Vakatekivu 1:26) E rawa nida kaya nira idivi ni Kalou na nona kaukaua, lewadodonu, vuku, kei na loloma, baleta nira dau vakavotui vakalevu duadua ena iVolatabu.

20. Meda leqataka beka de sa veisau na itovo ni Kalou? Vakamacalataka.

20 Meda leqataka beka de sa veisau na Kalou ni sa oti oqo e vica na udolu na yabaki mai na gauna a vakamacalataki kina ena iVolatabu? Sega, e sega ni dau veiveisau na itovo ni Kalou. E kaya o koya: “Koi au ko Jiova, ka’u sa sega ni veivukiyaki.” (Malakai 3:6) E sega ni yamekemeke na ivalavala i Jiova, ia e vakadinadinataki koya ga ni dua na Tama dauloloma ena nona tu vakarau me walia na leqa e dau basika. Ena gauna vaka oqori, e dau votu mai kina na itovo vakasakiti e so e kilai tani kina. Ena va na ka e kilai tani kina, e dua e dau ulabaleti ira kece, na loloma. E laurai na loloma ni Kalou ena ka kece e cakava. E dau usutu ni nona vakaraitaka nona kaukaua,  lewadodonu, kei na vuku na nona loloma. E dua sara mada ga na ka vakasakiti e cavuta na iVolatabu me baleta na Kalou kei na loloma. E kaya: “Sa loloma na Kalou.” (1 Joni 4:8) Dikeva ni kaya tiko e ke na iVolatabu ni loloma e sega ni tiki ni nona bula wale ga na Kalou, e nona bula sara ga! Na ka kece sara ga e cakava e yavutaki ga ena loloma.

“Raica, Oqo na Noda Kalou”

21. Na cava ena yacovi iko ni levu cake na ka o kila me baleti Jiova?

21 O sa bau raica e dua na gonelailai ni sakitaki tamana vei ira nona itokani qai kaya ena marau, “Ya o noqu ta”? O ira na dau qaravi Jiova e levu sara na vuna mera sakitaki koya kina nodra Kalou. E yalataka na iVolatabu ni dua na gauna era sa na qai kaya na tamata yalodina: “Raica, Oqo na noda Kalou.” (Aisea 25:8, 9) Na levu ga ni nomu vulica na itovo se veika e kilai kina o Jiova, na nomu vakila tale ga ni o koya e Tamamu vinaka duadua.

22, 23. Na cava e tukuna na iVolatabu me baleti koya na Tamada vakalomalagi? Eda kila vakacava ni vinakata o koya meda toro yani vua?

22 Na Tamada oqo e sega ni yalodredre, cudrucudru, se yalo ca​—me vaka era vakavulica na iliuliu ni lotu lecaika, qai qiqo na nodra rai. Ena dredre meda toro volekata e dua na Kalou vaka oya, na iVolatabu tale ga e sega ni vakamacalataki koya vaka oya na Tamada vakalomalagi. Kena veibasai ga ni tukuni koya ni “Kalou mamarau.” (1 Timoci 1:11NW) E dau vakila na ka me vakataki keda ga. E dau ‘rarawa na lomana’ ni raica nira beca nona tamata na ivakaro e bulia mera vinaka ga kina. (Vakatekivu 6:6; Same 78:41) Ia, nida cakava na ka e dodonu me salavata kei na nona vosa, e dau ‘marau na lomana.’​—Vosa Vakaibalebale 27:11.

23 Na tamada vakalomalagi e vinakata meda toro yani vua. E uqeti keda nona Vosa meda ‘vakasaqara na Kalou, de dua eda na kunei koya, ni sega ni yawa o koya vei keda yadua.’ (Cakacaka 17:27) Ia, ena rawa vakacava vua na tamata lolovira me toro voleka vei koya Sa Cecere Sara ena lomalagi kei na vuravura taucoko?