Raica sara na lewena

Raica na lewenivola

Na Website ni iVakadinadina i Jiova

Digia na Vosa vakaViti

 WASE 25

“Na Yalo Loloma ni Noda Kalou”

“Na Yalo Loloma ni Noda Kalou”

1, 2. (a) Na cava e dau cakava na tina ni tagi na luvena? (b) Na yalololoma cava e kaukaua cake mai na yalololoma vakatina?

DUA na ka na nona tagi e dua na gonedramidrami ena lomaloma ni bogi. Ia, sega ni bera ga na duri nei tinana. Sa dau moce yadrayadra tu ga me tekivu mai na sucu nei luvena. Sa bau kila tale ga na duidui ni domo ni nona tagi. E kila mai na domo i luvena lailai ke tagi ni via sucu, tagi ni vinakata me roqoti, se tagi beka ni via veisau. Ia, se mani vakacava na tagi i gone, ena tu vakarau ga o tinana me vakaceguya. Dua na ka na nona mositi luvena, ena sega kina ni vakalecalecava na domo ni nona tagi.

2 E sega ni dua e lecava na yalololoma ni dua na tina vua na leweniketena. Ia, e tiko e dua na yalololoma e duatani sara​—na yalololoma ni noda Kalou o Jiova. Noda vakadikeva na itovo totoka oqo ena rawa ni vakavolekati keda vua. Ia, meda raica sara mada oqo se cava na yalololoma, kei na sala e vakaraitaka kina o Jiova na itovo oqo.

Na iBalebale ni Yalololoma

3. Na cava na ibalebale ni vosa vakaiperiu e dau vakadewataki me “vakaraitaka na loloma” se “veinanumi”?

3 E macala mai na itukutuku ena iVolatabu ni veivolekati sara na yalololoma kei na kauai. E vica toka na vosa vakaiperiu kei na vosa vakirisi era vakamatatataka na yalololoma. Kena ivakaraitaki na vosa vakaiperiu na ra·chamʹ, e dau vakadewataki vakalevu me “vakaraitaka na loloma” se “veinanumi.” E kaya e dua na ivolavosa ni ra·chamʹ e “vakaibalebaletaki ena yalololoma eda dau vakila nida raici ira na vakaleqai, se da raica e dua eda veidredreti ni gadreva na noda veivuke.” Na vosa vakaiperiu oqo e veiwekani tale ga kei na vosa e dau vakadewataki me “katonigone,”  e rawa tale ga ni vakadewataki me “yalololoma vakatina.” *​—Lako Yani 33:19; Jeremaia 33:26.

“E dua li na yalewa me na guilecava . . . na luve ni ketena?”

4, 5. E vakayagataka vakacava na iVolatabu na yalololoma vakatina me vakamatatataka kina na yalololoma i Jiova?

E vakayagataka na iVolatabu na yalo ni veimositi vakatina me vakamatatataka kina vei keda na yalololoma i Jiova. Eda wilika ena Aisea 49:15: “E dua li na yalewa me na guilecava na luvena sa sucu, me kua ni lomana na luve ni ketena? [ra·chamʹ] io, ena sa guilecava beka, ia koi au ka’u na sega ni guilecavi iko.” Na ivakamacala totoka oqo e vakaraitaka na bibi ni loloma i Jiova vei ira nona tamata. Ena sala cava?

5 E dredre meda vakasamataka ni na dua na tina e guilecava me qarava se vakania na luvena. Na gonedramidrami li e sa na vakatau sara tu ga na nona karoni kei na nona qarauni ena yalololoma i tinana. Ia, e ka ni rarawa ni so na tina era sega ni dau kauaitaka na luvedra, vakauasivi ena ‘veisiga e muri’ oqo, lako vata kei na kena sa ‘sega na itovo vakatamata.’ (2 Timoci 3:1, 3, VV) “Ia,” e kaya o Jiova, “ka’u na sega ni guilecavi iko.” E duadua tu ga na yalololoma i Jiova vei ira na nona tamata. Na nona yalololoma e uasivia sara na yalololoma ni dua na tina vua na luvena. Sa rauta me kaya e dua na dauvolavola me baleta na Aisea 49:15: “Oqo e dua vei ira na itukutuku levu, se itukutuku levu duadua sara ga ni loloma ni Kalou ena Veiyalayalati Makawa.”

6. Era raica vakacava e levu na yalololoma? Ia, na cava e vakadeitaka vei keda o Jiova?

6 E ivakaraitaki beka ni malumalumu na yalololoma? Levu era nanuma ni vaka kina. Me kena ivakaraitaki, e dau vakavulica e dua vei ira na vuku dokai ni Roma o Seneca, e dua a bula donui Jisu, ni “veikauaitaki e sega ni dodonu me  tiki ni noda itovo.” E dau tokona o Seneca na ivakavuvuli e vakatokai na Stoicism, na ivakavuvuli e vakabibitaka na yalo kaukaua, me kua na veinanumi se veikauaitaki. E kaya o Seneca ni tamata vuku ena vukei ira na leqa tu, ia me kua ga ni yalololoma vei ira de kauta laivi na nona lomavakacegu. Na rai qiqo vaka oya ena sega ni vakavurea na yalololoma. Ia, e sega sara ga ni vaka oya o Jiova! E vakadeitaka vei keda o Jiova ena nona Vosa ni “yalo vinaka sara ka yalo loloma.” (Jemesa 5:11, VV) Me vaka eda na qai raica, na yalololoma e sega ni ivakaraitaki ni malumalumu, ia e ivakaraitaki ga ni yaloqaqa kei na kaukaua. Meda raica sara mada se vakaraitaka vakacava o Jiova na yalololoma me vaka e dua na itubutubu dauloloma.

Yalololoma o Jiova ina Dua na Matanitu

7, 8. Na cakacaka cava era a rarawa voli kina na Isireli e Ijipita makawa, ia e rogoca vakacava o Jiova na nodra rarawa?

7 E matata vei keda na yalololoma i Jiova nida raica na ka e cakava ina matanitu o Isireli. Nanuma tiko ni gauna era a tu vakabobula kina mai Ijipita e vica na milioni na Isireli, dua na ka na rarawa era a sotava. O ira na kai Ijipita era “vakararawataka na nodra bula e na cakacaka ni bobula, e na caka lase kei na vatu-buli.” (Lako Yani 1:11, 14) Ra mani tagici Jiova na Isireli ena levu ni nodra rarawa. E qai sauma vakacava nodra tagi na Kalou yalololoma?

8 E mositi Jiova sara ga na ka e raica. E kaya kina: “Au sa raica dina na nodra rarawa na noqu tamata, era sa tiko mai Ijipita, ka’u sa rogoca talega na nodra tagi e na vukudra era sa lesia vakabibi na nodra cakacaka; ni’u sa kila na nodra rarawa.” (Lako Yani 3:7) E sega ni rawa ni raica wale tu o Jiova na nodra vakararawataki na nona tamata kei na nodra tagi. Me vaka eda sa raica mai ena Wase 24, o Jiova e dau rarawa tale ga nira rarawa na nona tamata. Na nona  dau vakila o Jiova na nodra rarawa na nona tamata e dau tuburi koya sara ga kina na yalololoma. Ia, e sega ni dau vakila wale tiko ga o Jiova na nodra rarawa na nona tamata; e dau yavala sara ga o koya me cakava kina e dua na ka. E kaya na Aisea 63:9: “Ni sa yalololoma ko koya, ka daulomani ira, sa dauvakabulai ira kina ko koya.” Ena “liga kaukauwa” i Jiova, e vakabulai ira kina na Isireli mai Ijipita. (Vakarua 4:34) E muri sa qai vakani ira ena mana, qai kauti ira ina dua na vanua bulabula mera taukena.

9, 10. (a) Na cava e vakabulai ira kina vakavicavata na Isireli o Jiova nira sa vakatikori oti ena Vanua Yalataki? (b) Na veika rarawa cava a vakabulai ira kina na Isireli o Jiova ena gauna i Jefica? Ia, na cava a yavala kina me veivakabulai?

9 E sega ni yala ga e kea na yalololoma i Jiova. Nira sa lai vakatikori ena vanua yalataki na Isireli, era se dau talaidredre voli ga, ra sotava tale ga kina na kena ca. Ia, oti ga era dau lialiaci, ra qai tagici Jiova tale. Vakavica vata nona vakabulai ira tale tiko o Jiova. Ena vuku ni cava? “Ni sa yalololoma ko koya vei ira na nona tamata.”​—2 Veigauna 36:15; Dauveilewai 2:11-​16.

10 Vakasamataka mada na ka a yaco ena gauna i Jefica. Me vaka nira a vuki na Isireli mera qaravi ira na kalou lasu, sa qai vakalaiva o Jiova mera vakararawataki vei ira na kai Amoni me 18 na yabaki. E muri, sa ra qai veivutuni na Isireli. E kaya na iVolatabu: “A ra sa biuta tani na nodra kalou na kai tani mai na kedra maliwa, ka qaravi Jiova: a sa bitaki na yalona e na vuku ni nodra rarawa na Isireli.” * (Dauveilewai 10:6-​16) Ena gauna ga era vakaraitaka kina na tamata i Jiova nodra veivutuni dina, gauna tale ga oya sa na  tu vakarau kina o Jiova me vakacegui ira mai na nodra rarawa. Mani vakaukauataki Jefica na Kalou yalololoma oqo me vakabulai ira na Isireli mai vei ira na kedra meca.​—Dauveilewai 11:30-​33.

11. Na cava eda vulica me baleta na yalololoma ena ka e dau cakava o Jiova vei ira na Isireli?

11 Na cava eda vulica me baleta na yalololoma mai na ka e dau cakava o Jiova vei ira na Isireli? Kena imatai, eda raica ni sega ni kila wale ga o koya na rarawa era sotava tiko na nona tamata. Nanuma na ivakaraitaki ni tina ena yavala me cakava sara ga e dua na ka ni tagi o luvena. E vaka kina o Jiova, e sega ni vakawaletaka o koya na nodra tagi na nona tamata. Ni Kalou yalololoma, ena vakacegui ira mai na ka era tagica. Kena ikuri, eda vulica ena ka e cakava o Jiova ena vukudra na Isireli ni nona yalololoma e sega ni ivakaraitaki ni malumalumu, baleta ni nona lomani ira e dau yavala kina me vakaraitaka na nona kaukaua me taqomaki ira kina nona tamata. Ia, vakacava e dau yalololoma o Jiova ina tamata yadua?

Yalololoma o Jiova Vei Keda Yadua

12. E macala vakacava mai na Lawa ni o Jiova e kauaitaka na tamata yadua?

12 Na Lawa e vakarautaka o Jiova ina matanitu o Isireli e vakaraitaka nona yalololoma ina tamata yadua. Kena ivakaraitaki na nona kauaitaki ira na dravudravua. E kila o Jiova ni rawa ni basika e so na leqa tubukoso, qai rawa ni vakadravudravuataka e dua na Isireli. Mera dau raici gona vakacava na dravudravua? E vakaroti ira na Isireli o Jiova: “Mo ni kakua ni vakaukauwataka na yalomuni, se qumia na ligamuni vua na wekamuni dravudravua: Mo ni solia dina vua na ka ni loloma, mo ni kakua talega ni yalo ca ni kemuni sa soli ka vua: ia e na vuku ni ka oqo ena vakalougatataki kemuni ko Jiova na nomuni Kalou e na nomuni cakacaka kecega, kei na ka kecega sa cakava na ligamuni.”  (Vakarua 15:7, 10) A vakaroti ira tale ga na Isireli o Jiova mera kua ni tamusuka na bati ni nodra veiwere, se mera tomika na vua ni nodra were e lulutu nira tatamusuki. Na veika oqo mera na qai lai vakayagataka o ira era leqa tu. (Vunau ni Soro 23:22; Ruci 2:2-7) Nira muria na lewenivanua na lawa oqo e vakarautaki me baleti ira na dravudravua, e sega kina ni dua na lewe i Isireli e lai kere kena wavoki tu. Sega li ni vakaraitaka oqo na yalololoma i Jiova?

13, 14. (a) E macala vakacava mai na vosa i Tevita ni o Jiova e kauaitaki keda yadua? (b) E dina vakacava ni o Jiova e voleka vei ira e “ramusu na yalodra” se “dasila na lomadra”?

13 Nikua tale ga, sa dua na ka na nona kauaitaki keda yadua na noda Kalou dauloloma. Meda kua ni guilecava ni kila vinaka tiko o koya na veika rarawa eda sotakaya voli. E vola na daunisame o Tevita: “Sa vakaraici ira na tamata yalododonu ko Jiova, ka sa qara tu na daligana ki na nodra masu. Sa voleka ko Jiova vei ira sa ramusu na yalodra; ka sa vakabulai ira sa dasila na lomadra.” (Same 34:15, 18) E kaya e dua na daunivakamacala ni iVolatabu me baleti ira na vakamacalataki ena tikinivolatabu oqo: “Oqo o ira e vusolo na lomadra nira veivutunitaka na cala era cakava, era yalolokomi, ra qai yalomaloku, ra qai yalomalumalumu.” O ira vaka oqo era na nanuma ni sa rui yawaki ira o Jiova, e sega tale ga ni kauaitaki ira nira sa rui lolovira. Ia, e sega sara ga ni dina oya. Na vosa i Tevita e vakadeitaka vei keda ni o Jiova e sega ni laivi ira na “yalomalumalumu” mera biu wale tu. E kila na noda Kalou yalololoma ni gauna sara ga vaka oqo eda dau qai gadrevi koya kina vakalevu, qai dau tu volekati keda o koya.

14 Wilika mada e dua na italanoa oqo. E dua na tina mai Amerika e cicivaki luvena i valenibula ni tarai koya vakabibi na mate ni itilotilo. Ni ratou dikevi gone oti na vuniwai, ratou vakaraitaka sara vei tinana ni sa na bogi dua toka mada i valenibula o gone. E moce e vei o tinana ena bogi  oya? Ena dua na idabedabe ena yasa ni loga sara ga nei luvena! Me vaka ni tauvimate na luvena tagane, e vinakata ga o koya me toka e yasana. Ke sa vaka oya e dua na tina, sa na qai wacava o koya na Tamada vakalomalagi! Ni o keda li eda buli ga meda ucui koya. (Vakatekivu 1:26) Eda raica ena vosa ni veivakacegui ena Same 34:18 ni o Jiova e vaka na itubutubu dauloloma ena nona dau “voleka” sara vei keda me vukei keda ke ‘ramusu na yaloda’ se ‘dasila na lomada.’

15. Na sala cava e dau vukei keda yadua kina o Jiova?

15 Ia, e vukei keda yadua vakacava o Jiova? Ena sega beka ni kauta laivi sara na veika e vakararawataki keda tiko. Ia, o Jiova ena vakarautaka na veika era gadreva o ira era kere veivuke yani vua. Na nona vosa na iVolatabu e vutucoqa ena ivakasala e rawa ni yaga vei keda. Ena ivavakoso, sa vakarautaki ira kina na ivakatawa vakayalo o Jiova. O ira oqo era na saga tale ga mera vakatotomuria na yalololoma i Jiova ena nodra vukei ira na nodra itokani vakayalo. (Jemesa 5:14, 15) E “daurogoca na masu” o Jiova, dau solia tale ga “na Yalo Tabu ko koya . . . vei ira sa kerekere vua.” (Same 65:2; Luke 11:13) Na yalo tabu e rawa ni solia vei keda na “kaukauwa mana levu” meda vosota voli kina me yacova ni sa qai kauta laivi na Matanitu ni Kalou na veika dredre kece. (2 Korinica 4:7) Sega li nida marautaka na isolisoli kece oqo? Meda kakua ni guilecava ni ka kece oqo era ivakaraitaki ni yalololoma levu i Jiova.

16. Na cava na ivakaraitaki levu duadua ni yalololoma i Jiova? E tarai keda yadua vakacava na nona loloma oqo?

16 Io, e ivakaraitaki levu duadua ni yalololoma i Jiova na nona solia na Luvena e dau mosita me keda ivoli. Oqo e dua na isolisoli vakayalololoma i Jiova e dolava na sala meda bula kina. Nanuma tiko ni ivoli oqo e baleti keda yadua sara ga. Sa rauta me kaya o Sakaraia, na tama i Joni na Dauveipapitaisotaki ni isolisoli oqo e vakatakila “na yalo loloma ni noda Kalou.”​—Luke 1:78, VV.

 iYalayala ni Yalololoma i Jiova

17-19. (a) Eda kila vakacava mai na iVolatabu ni yalololoma i Jiova e vakaiyalayala? (b) Na cava e sa oti koso kina na yalololoma i Jiova vei ira na nona tamata?

17 E sega beka ni vakaiyalayala na yalololoma i Jiova? Sega, e vakaraitaka vakamatata na iVolatabu ni o Jiova e sega ni dau yalololoma vei ira era saqata na nona ivakatagedegede savasava. (Iperiu 10:28) Meda raica mada na vuna e dau vakayacora kina oqo ena noda vakasamataka na kedra ivakaraitaki na Isireli.

18 Dau vakabulai ira na Isireli o Jiova mai vei ira na kedra meca, ia, e qai yacova na nona yalololoma na kena iyalayala. Sa ra qaravi matakau na nona tamata talaidredre, era kauta sara mada ga na nodra matakau vakasisila ena loma ni valenisoro i Jiova! (Isikeli 5:11; 8:17, 18) Eda wilika tale ga: “Era a vakalialiai ira nai talatala ni Kalou, ka beca na nona vosa, ka vakacacani ira na nona parofita, ka sa tubu kina na cudru i Jiova vei ira na nona tamata, ka sa dredre me ra vakabulai.” (2 Veigauna 36:16) Sa ra yacova na Isireli e dua na vanua sa sega tale kina ni dodonu me vakaraitaki vei ira na yalololoma, sa ra sureta sara tiko ga na cudru i Jiova. Na cava e qai yaco?

19 Sa sega ni rawa tale ni qai yalololoma vei ira na nona tamata o Jiova. E kaya: “Ka’u na sega ni lomana, se vosota, se yalololoma kina, ka’u na vakarusai ira ga.” (Jeremaia 13:14) Mani vakarusai o Jerusalemi kei na kena valenisoro, ra qai kau vakavesu i Papiloni na Isireli. E dau yaco dina ga na leqa ni sa sivia tale na talaidredre ni tamata, ni sa lai sivita na iyalayala ni yalololoma vakalou!​—Lele i Jeremaia 2:21.

20, 21. (a) Na cava ena yaco ni sa na yacovi na iyalayala ni yalololoma vakalou ena noda gauna oqo? (b) Na isolisoli yalololoma cava i Jiova ena veivosakitaki ena wase e tarava?

20 Vakacava nikua? E sega ni veisau o Jiova. Ena nona yalololoma, e vakarautaka kina me vunautaki yani “na i Tukutuku Vinaka ni matanitu” ina vuravura taucoko. (Maciu 24:14, VV) Nira vakarorogo na tamata yalomalumalumu, e vukei  ira o Jiova mera taura rawa na itukutuku vinaka ni Matanitu ni Kalou. (Cakacaka 16:14) Ia, na cakacaka oqo ena sega ni caka tu me tawamudu. Ena sega tale ni ka vakayalololoma me vakalaiva o Jiova me cici tiko ga na vuravura ca oqo me salavata kei na kena rarawa, leqa, kei na vutugu. Ni sa na yacovi na iyalayala ni yalololoma vakalou, ena qai yavala o Jiova me vakarusa na ivakarau ni veiliutaki i Setani kei ira era vakarorogo vua. Ni vakayacora mada ga oqo, ena salavata tiko ga kei na nona yalololoma​—ena vuku ni ‘yacana tabu’ kei ira na nona tamata. (Isikeli 36:20-​23) Ena vakarusa o Jiova na ka ca kece, ena qai sosomitaka ena dua na vuravura vou. Me baleti ira na tamata ca, e kaya o Jiova: “Ena sega ni vosovoso na mataqu, au na sega talega ni yalololoma, a nodrai valavala ka’u na sauma sara ga ki na uludra.”​—Isikeli 9:10.

21 Ena gauna mada ga oqo, se yalololoma tiko o Jiova vei ira na nona tamata, vei ira tale ga era sa mua tiko i na rusa. O ira na tamata ivalavala ca era veivutuni dina e rawa ni yaga vei ira e dua na isolisoli vakayalololoma i Jiova​—na veivosoti. Ena wase e tarava, eda na veivosakitaka kina e so na vosa vakatautauvata ena iVolatabu ena vakaraitaka na taucoko ni veivosoti i Jiova.

^ para. 3 Ia, e vakavure vakasama ni vosa vakaiperiu na ra·chamʹ e cavuti ena Same 103:13, e vakaibalebaletaki ena yalololoma se veinanumi ni dua na tama vua na luvena.

^ para. 10 Na vosa “sa bitaki na yalona” ena kena vosa taumada ena iVolatabu e kena ibalebale, “sa lekaleka na yalona; sa oti na nona vosota.” E kaya na ivakadewa na New English Bible: “Sa sega tale ni rawa ni qai rai tu mera vakararawataki na Isireli.” E kaya e dua tale na vakadewa na Tanakh​—A New Translation of the Holy Scriptures: “Sa sega ni vosota rawa na nodra rarawa na Isireli.”