Raica sara na lewena

Raica na lewenivola

Na Website ni iVakadinadina i Jiova

Digia na Vosa vakaViti

 WASE 28

‘O kemuni ga na Kalou daudina’

‘O kemuni ga na Kalou daudina’

1, 2. Na cava eda kaya kina ni sega ni ka vou vei Tevita na sega ni dina?

E SEGA ni lecava o Tui Tevita na bibi ni daudina. A lawakitaki ena gauna sa veilecayaki voli kina nona veiliutaki, nira via vuaviritaki koya na lewe ni nona matanitu. Kuria oya na nodra dabui Tevita o ira ga na nona itokani voleka. Vakasamataki Maikali mada na imatai ni wati Tevita. A dau “lomani Tevita,” e macala tu ga ni dau vukei Tevita tale ga ena nona icolacola vakatui. Ia, e muri, e qai “beci koya e lomana,” e tini sara mada ga me kaya ni o Tevita e sa “vaka . . . e dua vei ira na tamata lialia.”​—1 Samuela 18:20; 2 Samuela 6:16, 20.

2 Sa qai tiko na daunivakasala i Tevita o Eitofeli. E dau dokai na nona ivakasala, me vaka sara ga e vosa i Jiova. (2 Samuela 16:23) Ia, e qai vakanadakui koya na nona itokani nuitaki oqo, lai vakaitavi sara ena kena sagai me sa vuaviritaki o Tevita. Ia, o cei e monataka na vuaviri oqo? O Apisalomi, na luve i Tevita sara ga! E cakacaka vaqaseqase o Apisalomi, yaco sara me “sa qai rawa na yalodra na Isireli,” kauti koya cake sara me sa saqata na tui. Katakata nona sa via vuaviri o Apisalomi, tini dro kina o Tevita me bula.​—2 Samuela 15:1-6, 12-​17.

3. Na cava e nuitaka tu o Tevita?

3 Ia, e bau dua e vo me dina tiko ga vei Tevita? Ena gauna ni leqa i Tevita, e kila o koya ni dua e dau dina tu ga vua. O cei oya? O Jiova ga. “Vei koya sa yalololoma [se, “daudina,” NW], ko ni na cakacaka vakayalololoma [se, “vakayalodina”].” (2 Samuela 22:26) Na cava na ibalebale ni daudina? E ivakaraitaki vakacava o Jiova ena itovo oqo?

Na Cava na Daudina?

4, 5. (a) Na tamata vakacava na tamata e “daudina”? (b) Vakamacalataka mada na kedrau duidui na vosa “nuitaki” kei na “daudina.”

4 Na tamata e dina vua tale e dua, ena kabiti koya tu ga ena veigauna kece. Eda rawa ni kaya kina ni tamata nuitaki. Ia, o  koya e daudina e sega ni tamata nuitaki wale ga. Baleta na tamata e nuitaki ena dua na ka e rawa ni cakava ga na ka e nuitaki kina ni sa nona itavi. Ia na kena veibasai na daudina ni yavutaki ena loloma. Ena yasana kadua, na ka mate mada ga e rawa ni tukuni ni nuitaki. Kena ivakaraitaki, e kaya na daunisame ni dua “nai vakadinadina levu [se, “ivakadinadina nuitaki,” NW] mai lomalagi” na vula ni dau cabe tu ga e veibogi. (Same 89:37) Ia, e sega ga ni rawa ni tukuni ni daudina na vula. Baleta? Baleta na daudina e yavutaki ena loloma, na ka era sega ni cakava rawa na ka mate me vaka na vula.

E tukuni ni ivakadinadina nuitaki na vula, ia na tamata ga e rawa ni vakatotomuri Jiova ena nona daudina

5 Ena vakasama vakaivolatabu, na tamata daudina e tamata dauveikauaitaki. Na nona dina mada ga e dua vei koya e dua tale e vakaraitaka ni sa tiko rawa e dua na veiwekani ena kedrau maliwa. E sega ni yamekemeke na dina vaka oqo. E sega ni vaka na ua ni wasawasa ni vakauti koya voli na cagi. Ia, o koya e daudina e sega ni yavalati rawarawa. Ena tudei tu ga veitalia na veika dredre cava ga e sotakaya.

6. (a) Sa vakacava sara mada na kunekunei dredre ni daudina vei keda na tamata, qai tukuni tu vakacava oqo ena iVolatabu? (b) Na sala cava ga eda na kila vinaka kina na ibalebale ni daudina, ena vuku ni cava?

6 Io, e sa kunekunei dredre nikua na tamata e dau dina. E levu na veiwekani nikua e rawa nida kaya ni “sa vakaveiwekani kei na rusa.” Eda rogoca vakalevu nikua na nodra sa  dau veibiu na veiwatini. (Vosa Vakaibalebale 18:24; Malakai 2:14-16) Sa sega tale ga ni caka rawa na lawaki, sa rawa nida duavata sara mada ga kei na ka a tukuna na parofita o Maika: “Sa yali sara mai na vanua na tamata yalololoma [se, “tamata daudina,” NW].” (Maika 7:2) Sa vaka me yali mai ena ivalavala ni tamata na itovo vinaka, ia e kilai tani tu ga o Jiova ena nona dau dina. Kevaka mada ga eda via kila se cava sara mada na daudina, e kena sala vinaka duadua ga na noda vulica na nona dau vakaraitaka o Jiova na itovo totoka oqo.

Sega ni Vakamelei Rawa na Daudina i Jiova

7, 8. Na cava e rawa ni tukuni kina ni o Jiova ga e daudina?

7 E kaya na iVolatabu me baleti Jiova: “Ni sai kemuni ga sa yalosavasava [se, “daudina,” NW].” (Vakatakila 15:4) E dina vakacava oqo? Sega li ni dau vakasakiti tale ga na noda dina na tamata, vaka kina o ira na agilosi? (Jope 1:1; Vakatakila 4:8) Sa qai vakacava li o Jisu Karisito! Sega li ni o koya na “Le Dua sa Yalosavasava [se, “daudina,” NW]” ni Kalou? (Same 16:10) Na sala cava gona e tukuni kina ni o Jiova ga e daudina?

8 Kena imatai, nanuma tiko ni daudina e dua na sala e vakaraitaki kina na loloma. “Sa loloma na Kalou”​—o koya sara ga na vatuka ni loloma. O koya gona, o cei tale e rawa ni tautauvata kei koya ena nona daudina? (1 Joni 4:8) Ena vakatotomuria beka na agilosi kei na tamata na itovo ni Kalou, ia o Jiova duadua ga e daudina ena kena ivakatagedegede duadua i cake. “Sa ka dede sara na nona bula,” o koya gona, e dede cake sara vei ira na agilosi kei keda na tamata na nona vakaraitaka voli mai na nona yalololoma kei na veinanumi. (Taniela 7:9) E tiki sara ga ni bula i Jiova na nona daudina. E sega tale ni dua e tautauvata rawa kei koya ena nona vakaraitaka na itovo oqo. Dikeva mada e so na kena ivakaraitaki.

9. Na sala cava e ‘daudina kina o Jiova ena nona ivalavala kece ga’?

9 “Sa dodonu [se, “daudina,” NW] ko Jiova e na nonai valavala  kecega.” (Same 145:17) Ena sala cava? Eda na raica na kena isau ena Same 136. E volai tu e kea e levu sara na itukutuku ni veivakabulai i Jiova, okati kina na nona vakabulai ira vakacakamana na Isireli mai na Wasa Damudamu. Dikeva ni tikina yadua ni Same oqo era vakacavari ena matavosa: “Ni sa sega ni mudu na nona loloma [se, daudina].” Na Same oqo e okati tale tiko ga ena Taro me Vakananumi ena tabana e 289. Ni o wilika na veitikina oqo, o na qoroya ga na sala e vuqa e vakaraitaka kina o Jiova nona dau lomani ira na nona tamata. Io, e dina tu ga o Jiova vei ira na nona tamata ena nona dau rogoca na nodra tagi ni kere veivuke, kei na nona dau tu vakarau me vakabulai ira. (Same 34:6) Na dina i Jiova vei ira nona tamata ena qai veisau ga ke ra sega ni dina vua.

10. E vakaraitaka vakacava o Jiova na nona daudina ena ka e vauca na nona ivakatagedegede?

10 Kena ikuri, e daudina o Jiova vei ira nona tamata ena nona dau dei tu ga ena nona ivakatagedegede. E sega ni dau veiveisau na rai i Jiova me baleta na ka e dodonu kei na ka e cala, me vakataki ira e so na tamata lomalomarua nira dau yamekemeke, qai rawarawa ni veisau na lomadra. E sega ni veisau ena loma ni vica na udolu na yabaki na nona rai me baleta na veika bibi me vaka na qaravi timoni, qaravi matakau, kei na laba. A kaya o koya ena gusu i koya na nona parofita o Aisea: “Ka’u sai koyakoya tikoga ka yacova na gauna dou na qase kina.” (Aisea 46:4) O koya gona, eda nuidei ni na yaga vei keda noda muria na ivakasala matata e tu ena Vosa ni Kalou.​—Aisea 48:17-​19.

11. Tukuna e so na ivakaraitaki me vakadeitaki kina ni o Jiova e dau dina tu ga ena nona vosa ni yalayala.

11 E vakaraitaka tale ga o Jiova na nona daudina ena nona dau dei ena nona vosa se yalayala. Ni yalataka e dua na ka, ena yaco ga. E kaya kina o Jiova: “Ena vaka talega kina na noqu vosa ka’u sa vosataka yani; ena sega ni lesu tale wale vei au, ena vakayacora mada ga na ka ka’u sa vinakata, ka daucaka yaco e na ka ka’u a tala kina.” (Aisea 55:11) E vakaraitaka  o Jiova nona dina vei ira nona tamata ena nona sega ni dau guilecava nona vosa ni yalayala. E sega ni dau yalataka na ka ena sega ni cakava, me qai vakavuna mera vakanuinui matewale tu na nona tamata. E vakasakiti dina na ivakaraitaki i Jiova ena tikina oqo, e rawa kina vei Josua me kaya: “Sa sega ni lutu e dua na ka e na ka vinaka kecega ka vosa kina ko Jiova kivei ira na Isireli; sa yaco kece sara ga.” (Josua 21:45) Eda nuidei nida na sega vakadua ni vakanuinui matewale ni sega beka ni cakava o Jiova na nona vosa ni yalayala.​—Aisea 49:23; Roma 5:5.

12, 13. Ena sala cava “e sega ni mudu” kina na loloma i Jiova kei na nona yalovinaka?

12 Me vaka eda sa raica mai, na iVolatabu e kaya vei keda ni loloma i Jiova e “sega ni mudu.” (Same 136:1) E dina vakacava oqo? Dua oya ni dau guilecava sara ga vakadua o Jiova na cala ni sa veivosoti. Me vaka eda a raica mai ena Wase 26, e sega ni dau kauta lesu tale mai o Jiova na cala e cakava e dua ni sa vosoti koya. Eda ‘ivalavala ca kece na tamata da qai sega ni yacova na ka e vakarokorokotaki kina na Kalou,’ o koya gona e dodonu meda vakavinavinaka vakalevu vei Jiova ni sega ni vakaiyalayala na nona loloma.​—Roma 3:23.

13 Ia, e tiko e dua tale na sala e tawavakaiyalayala kina na loloma i Jiova. E kaya na nona Vosa ni o koya na yalododonu “ena tautauvata kei na kau sa tei e na bati ni uciwai, sa vuataka na vuana e na kena gauna, a drauna talega ena sega ni malai; Ia na ka kecega sa cakava ko koya ena yaco.” (Same 1:3) Vakasamataka mada e dua na vunikau bulabula e sega ni malai mada ga na drauna! Eda na bula dede tale ga vaka kina o keda, eda na bula vakacegu, da qai bula mamarau kevaka eda taleitaka dina na Vosa ni Kalou. E tawamudu na veivakalougatataki e vakarautaka o Jiova vei ira na nona tamata yalodina. Io, ena vuravura vou ni yalododonu ena kauta mai o Jiova, era na qai vakila kina na tamata talairawarawa na nona loloma kei na nona yalovinaka, me tawamudu.​—Vakatakila 21:3, 4.

 O Jiova ena “Sega ni Biuti Ira na Nona Tamata Era Yalosavasava”

14. E vakaraitaka vakacava o Jiova na nona vakavinavinakataka na nodra yalodina na nona tamata?

14 Sa dau vakaraitaka o Jiova na nona daudina. E sega ni dau veiveisau, e dau dina tu ga vei ira nona tamata yalodina. E vola na daunisame: “Au a gone, ka’u sa qai qase mai; Ia ka’u a sega ni raica na yalododonu ni sa biu laivi, se na nona kawa ni ra sa vosai kedra madrai. Ni sa vinakata na ka dodonu ko Jiova, ka sa sega ni biuti ira na nona tamata era yalosavasava.” (Same 37:25, 28) E buli keda o Jiova, e dodonu ga meda qaravi koya. (Vakatakila 4:11) Ia, ni Kalou daudina o Jiova, e ka talei vua ni raica noda yalodina.​—Malakai 3:16, 17.

15. Vakamacalataka se vakaraitaka vakacava o Jiova na nona dina vei Isireli ena ka e dau cakava.

15 Levu na gauna era dau leqa na tamata i Jiova, ia e tu vakarau o Jiova me vakabulai ira. E kaya vei keda na daunisame: “Sa maroroya ko koya na yalodra na nona tamata yalododonu [se, “daudina,” NW]; Sa vakabulai ira mai na liga ni tamata ca.” (Same 97:10) Vakasamataka mada na nona dau kauaitaka na matanitu o Isireli. Ni sa vakabulai ira oti na Isireli mai na Wasa Damudamu, sa ra qai lagata na Isireli vei Jiova: “E na nomuni loloma [se, “daudina,” ivakamacala e ra ni NW] ko ni sa tuberi ira yani na tamata ko ni a volia.” (Lako Yani 15:13) Io, e vakaraitaka o Jiova na nona lomani ira na nona tamata kei na nona dina vei ira ena nona vakabulai ira mai na Wasa Damudamu. Oya na vuna e kaya kina o Mosese vei ira na Isireli: “Sa sega ni lomani kemuni ko Jiova, se digitaki kemuni, e na vuku ni kemuni sa lewe levu, ka lewe lailai ga vei ira na matanitu kece: sa ka ga ni sa lomani kemuni ko Jiova, ka ni sa vakabauta tiko na vosa sa bubului kina ko koya vei ira na nomuni qase, sa kauti kemuni tani kina ko Jiova e na liga kaukauwa, ka sa vakabulai kemuni mai na vale ni veivakabobulataki, ka mai na liga i Fero na tui Ijipita.”​—Vakarua 7:7, 8.

16, 17. (a) Era vakaraitaka vakacava na Isireli na sega ni kauai, ia e vakaraitaka vakacava vei ira o Jiova na nona yalololoma? (b) Era vakaraitaka vakacava na Isireli ni sa “dredre me ra vakabulai,” ia e ka ni vuli vakacava oqo vei keda?

 16 Ia, na matanitu o Isireli a sega ni kauaitaka na yalololoma i Jiova. Nira vakabulai oti, ‘era se ivalavala ca tiko ga vei Jiova, nira vakacudrui Koya sa Cecere sara.’ (Same 78:17) Vakavicavata na nodra talaidredre voli, era biuti Jiova ra qai golevi ira na kalou lasu kei na ivalavala ni lotu butobuto, na ivalavala ni lotu e vakadukai ira wale ga, e sega ni kauta mai e dua na ka vinaka. Ia, e sega ga ni guilecava o Jiova nona veiyalayalati kei ira. Ia, a vakamasuti ira ga nona tamata o Jiova ena nona kaya ena gusu i Jeremaia: “Dou lesu mai, na Isireli sa dauvuki, . . . ka’u na qai sega ni vakatauca na noqu cudru vei kemudou: ni’u sa yalololoma.” (Jeremaia 3:12) Ia, me vaka eda raica ena Wase 25, e levu na Isireli era a sega ni kauai vakalailai. Na kena veibasai ga nira “vakalialiai ira nai talatala ni Kalou, ka beca na nona vosa, ka vakacacani ira na nona parofita.” Ia, e qai tini i vei? Qai tini ga ni “sa tubu kina na cudru i Jiova vei ira na nona tamata, ka sa dredre me ra vakabulai.”​—2 Veigauna 36:15, 16.

17 Na cava eda vulica e ke? E Kalou daudina o Jiova, ia e kilai ira ga e ganiti ira na nona dina, e sega tale ga ni rawa ni vakacalai. E ‘levu na yalovinaka’ i Jiova, qai dau yalololoma ni raica ni tiko na vuna me yalololoma kina. Ia, vakacava ke vakaraitaka e dua na tamata cakacala ni sa tamata lolovira sara ga? Ena ituvaki vaka oqo, sa na dei ga o Jiova ena nona ivakatagedegede, ena tauca tale ga na itotogi e veiganiti. Me vaka ga a tukuni vei Mosese, ena “cudruvaka na nodra caka ca” o Jiova.​—Lako Yani 34:6, 7.

18, 19. (a) Na cava eda kaya kina ni nona totogitaki ira na daucaka ca o Jiova e ivakaraitaki ni nona daudina? (b) E so na tamata i Jiova era yalodina tiko ga e dina nira vakacacani me yacova nodra mate, ia ena vakaraitaka vakacava o Jiova ni dina tiko ga vei ira?

18 E vakaraitaka tale ga na nona dina na Kalou ena nona totogitaki ira na tamata ivalavala ca torosobu. Ena sala cava?  Dua na tikina eda raica ena ivola na Vakatakila ena ivakaro a tauca o Jiova vei iratou e vitu na agilosi: “Dou lako, ka sovaraka yani na bilo e vitu ni cudru ni Kalou ki vuravura.” Ni sa sova na ikatolu ni agilosi na nona bilo “ki na veiuciwai kei na veivurevure-ni-wai,” a ra sa vuki kina me dra. Sa qai kaya na agilosi vei Jiova: “Oi kemuni na yalododonu [se, “daudina,” NW], o ni sa bula edaidai, o ni a bula eliu, o ni sa yalosavasava, ni kemuni sa lewa vakaoqo. Ni ra sa vakadavea na dra ni tamata yalosavasava kei na dra ni parofita ko ira oqo, ko ni sa qai solia vei ira na dra me ra gunuva; sa dodonu me vakakina vei ira.”​—Vakatakila 16:1-6.

Ena dina tu ga o Jiova ena nona vosa ni na nanumi ira era yalodina me yacova nodra mate

19 Dikeva ni gauna e vakasavuya tiko kina na agilosi oqo na itukutuku ni vakatauitotogi, a qai vakatokai Jiova me ‘o kemuni na daudina.’ Ena vuku ni cava? Baleta ni nona vakarusai ira na daucaka ca e sa vakaraitaka kina nona dina vei ira nona tamata yalodina, ni levu vei ira oqo era vakararawataki me yacova sara nodra mate. Ia, e dina tale ga o Jiova ena nona nanumi ira tiko oqo. Sa vakanamata tu ni na raici ira tale na yalodina era sa takali, qai vakaraitaka na iVolatabu ni nona inaki me na vakaturi ira. (Jope 14:14, 15) Sa ra mate beka e so vei ira na itokani yalodina ni Kalou, ia e sega ga ni guilecavi  ira o Jiova. Kena veibasai ga “ni ra sa bula kecega vei koya.” (Luke 20:37, 38) Nona nakita mada ga o Jiova me vakabulai ira tale e nanumi ira tu e vakaraitaka na nona dau dina.

Bernard Luimes (imawi) kei Wolfgang Kusserow (lomadonu) erau a vakamatei vei ira na Nazi

Moses Nyamussua (imatau) e mate ni cokai koya e dua na ilawalawa vakapolitiki

Na Loloma i Jiova e Rawa Kina Nida Vakabulai

20. O cei o ira na “veibilo sa lomani”? E vakaraitaka vakacava vei ira o Jiova na nona dina?

20 Dua na ka na nona dau dina o Jiova vei ira na nona tamata yalodina ena veigauna sa oti. Sa via vica na udolu na yabaki nona “sa vosota vakadede sara kina [o Jiova] na veibilo ena cudruvi sa vakarau tu me rusa.” Ena vuku ni cava? “Me vakatakila talega na kena levu ni nona vinaka ki na veibilo sa lomani, o koya sa vakarautaka eliu ko koya ki nai ukuuku.” (Roma 9:22, 23) O ira na “veibilo sa lomani” oqo era lumuti ena yalotabu mera lai veiliutaki vata kei Karisito ena Matanitu ni Kalou. (Maciu 19:28) Ena nona dolava na  sala mera vakabulai kina na veibilo sa lomani oqo, e vakaraitaka kina o Jiova na nona dina tu ga vei Eparama ena nona a yalataka vua: “Ena kalougata talega na veimatanitu kecega e vuravura e na nomu kawa; ni ko a vakarorogo ki domoqu.”​—Vakatekivu 22:18.

E daudina o Jiova! Na veika gona era nuitaka tu na nona tamata yalodina ena yaco ga

21. (a) E dina vakacava o Jiova ina ‘isoqosoqo levu,’ o ira era na bula sivia yani “na veivakararawataki levu”? (b) Na cava o na via cakava sara ga ena vuku ni dau dina i Jiova?

21 E vakaraitaka tale ga o Jiova na nona dina ina ‘isoqosoqo levu’ e vakanamata tu me na bula sivia yani “na veivakararawataki levu,” me qai bula tawamudu ena parataisi e vuravura. (Vakatakila 7:9, 10, 14) E dina nira sucu vata mai kei na ivalavala ca na tamata i Jiova, ia e yalololoma vei ira o Jiova ena nona vakarautaka vei ira na inuinui ni bula tawamudu ena parataisi e vuravura. E vakayacora vakacava oqo? Ena vuku ni ivoli​—na sala levu duadua e vakaraitaka kina o Jiova nona dina tu ga vei ira nona tamata. (Joni 3:16; Roma 5:8) Era taleitaka na dina i Jiova o ira era vinakata tu na ivalavala dodonu. (Jeremaia 31:3) Sega li ni o na via toro voleka vei Jiova ena vuku ni nona dau dina vei keda, kei na veika e se vo me vakaraitaka kina vei keda nona dina? E noda gagadre dina meda toro voleka vua na Kalou, ia meda dolea mada ga na nona loloma ena noda dina tiko ga vua.