Raica sara na lewena

Raica na lewenivola

Na Website ni iVakadinadina i Jiova

Digia na Vosa vakaViti

 WASE 30

“Vakaitovotaki Kemuni Tiko ga e na Loloma”

“Vakaitovotaki Kemuni Tiko ga e na Loloma”

1-3. Na cava ena yaco nida vakatotomuri Jiova ena nona dau loloma?

“A KA ni veivakalougatataki [se, “marau,” NW] vakalevu me soli ka, ka vakalailai ga me taura na ka.” (Cakacaka 20:35) E macala mai na veivosa oqo e dua na ka dina: E dau vakaicovitaki na loloma. Eda dau marau nida lomani se soli vei keda na ka, ia e vakavu marau vakalevu cake na noda solia na ka se noda vakaraitaka na loloma.

2 Sega tale ni dua e kila vinaka cake na ka oqo me vakataki koya na Tamada vakalomalagi. Me vaka eda sa raica ena itekitekivu ni vica na wase ena iwasewase oqo, o Jiova na ivakaraitaki levu duadua ni loloma. E sega tale ni dua e tautauvata kei koya ena levu ni nona loloma, kei na balavu ni gauna e vakaraitaka voli mai kina na itovo oqo. Sa rauta me tukuni ni o Jiova e “Kalou mamarau”!​—1 Timoci 1:11, NW.

3 E vinakata na noda Kalou dauloloma meda ucui koya, vakauasivi ena loloma. E kaya na Efeso 5:1, 2, VV; “Me vaka ni ko ni sa gone ni toko ni Kalou mo ni tovolea mo ni vakadamurimuria na Kalou. Mo ni vakaitovotaki kemuni tiko ga e na loloma.” Eda na vakila na marau e vu mai na soli ka kevaka eda vakatotomuri Jiova ena nona dau loloma. Ena vakacegui keda tale ga na noda kila ni vakadonui keda o Jiova, ni uqeti keda na nona Vosa ‘meda dau veilomani.’ (Roma 13:8) Ia, e tiko tale e so na vuna ‘meda dau veilomani’ kina.

Vuna e Bibi Kina na Loloma

4, 5. Na cava e bibi kina meda lomani ira na tacida vakayalo, da qai vakaliuci ira?

4 Na cava e bibi kina meda dau lomani ira na tacida vakayalo? Na vuna levu ga oqo, ni loloma e ivakatakilakila ni lotu Vakarisito dina. E sega ni rawa nida veivolekati kei ira na tacida vakarisito ke sega vei keda na loloma, ena sega tale ga ni vakadonui  keda o Jiova. Raica se vakabibitaki vakacava na ka dina oqo ena Vosa ni Kalou.

5 A kaya o Jisu vei iratou na nona imuri ena iotioti ni bogi ni nona bula e vuravura: “E dua na vunau vou ka’u sa solia vei kemudou, Mo dou veilomani; me vaka ka’u sa lomani kemudou, mo dou veilomani talega vakakina. A ka oqo era na kila kina na tamata kecega ni dou sa noqu tisaipeli, kevaka dou sa veilomani.” (Joni 13:34, 35) Io, eda vakaroti meda dau loloma ‘me vaka na nona lomani keda’ o Jisu. Eda raica mai ena Wase 29 ni a ivakaraitaki vinaka dina o Jisu ena nona loloma, baleta ni dau vakaliuci ira na tani. E dodonu meda vakaraitaka tale ga na loloma vaka oya, meda vakaraitaka sara mada ga vei ira era sega ni lewe ni ivavakoso vakarisito. Io, na loloma eda vakaraitaka vei ira na tacida ena noda vakaliuci ira, ena vakatakila nida imuri i Karisito.

6, 7. (a) Eda kila vakacava ni Vosa ni Kalou e vakabibitaka na veilomani? (b) Na cava e vakabibitaka na veivosa i Paula ena 1 Korinica 13:4-8 me baleta na loloma?

Vakacava ke da sega ni vakaraitaka tiko na loloma? “Kevaka . . . sa sega vei au na loloma,” e kaya na yapositolo o Paula, “Au sa vaka walega na kaukamea sa rorogo, se na lali sa tataqiriqiri.” (1 Korinica 13:1) Eda sega ni dau taleitaka na rorogo tatamosamosa ni kaukamea. Vakacava na lali e tataqiriqiri? E so tale na vakadewa era kaya “na tatamosamosa ni kava lala” se “tatamelamela ni lali.” E veiganiti dina na vakatautauvata oqo! Na tamata e sega ni dau loloma e vaka e dua na iyaya ni vakatagi e tatamosamosa wale ga qai vakasosa. E sega ni taleitaki na kena rorogo, e veivakasavi. Sa na sega tu ga ni dua e via volekata na tamata vaka oqo! E kaya tale ga o Paula: “Kevaka sa tu vei au na vakabauta kecega, me’u kauta tani kina na veiulu-ni-vanua, ka sega vei au na loloma, au sa ka walega.” (1 Korinica 13:2) Vakasamataka mada, na tamata e sega vua na loloma e sega ni okati me dua na ka, e “ka wale ga,” veitalia ke mani vakacava sara na ka e rawata! E vakadeitaka oqo ni bibi ena vosa ni Kalou na bulataki ni loloma!

7 Ia, meda vakaraitaka vakacava na itovo oqo ena noda  veimaliwai? Me rawa nida sauma oya, meda raica mada na vosa i Paula e volai ena 1 Korinica 13:4-8. E sega ni vakabibitaki tiko kina na nona lomani keda na Kalou se na noda lomani koya na Kalou. A vakamacalataka tiko ga kina o Paula na sala e rawa nida dau veilomani kina. E vakamacalataka e so na ka e okati me loloma, kei na veika e sega ni okati me loloma.

iBalebale ni Loloma

8. Ena vukei keda vakacava ena noda veimaliwai na noda dau vosota vakadede?

8 “Sa dauvosota vakadede na loloma.” O koya e dauvosota vakadede ena sega ni yavalati ena ka era cakava vua na tani. (Kolosa 3:13) Sega li ni bibi me na tu tale ga vei keda na vosota vaka oqo? Nida tamata ivalavala ca ga, da qai veiqaravi vata voli kei ira na tacida, e macala ga ni so na gauna era na vakacudrui keda, se da vakacudrui ira. Ia, na vosota kei na yalomalua ena vukei keda meda tudei tu ga ni yaco e so na duidui lalai kei na  duiyaloyalo ena noda veimaliwai​—ena sega ni vakaleqai kina na bula veiyaloni ena ivavakoso.

9. Sala cava soti e rawa nida vakaraitaka kina noda yalovinaka?

9 “Sa yalovinaka . . . na loloma.” E kilai na tamata yalovinaka ena veika vinaka e cakava, kei na vosa ni veinanumi e tauca. Ena uqeti keda na loloma meda qara na sala e so meda yalovinaka kina, vakauasivi vei ira era leqa tu. Me kena ivakaraitaki, ena rawa ni galili tu e dua ena ivavakoso e sa qase sara, ena diva tu beka me sikovi, me vakayaloqaqataki. Ena gadreva tale tu beka ga na veivuke e dua na tina e sega ni vakamau, se dua na tacida yalewa e sega ni tiko ena dina na watina. Ke dua e tauvimate se sotava voli e dua na ka rarawa, ena gadreva tu me rogoca na nona vosa vakayalovinaka e dua na nona itokani dau veinanumi. (Vosa Vakaibalebale 12:25; 17:17) Nida vakaliuliu meda vakaraitaka na yalovinaka ena gauna vaka oqo, eda sa vakaraitaka tiko kina na dina ni noda loloma.​—2 Korinica 8:8.

10. Ena uqeti keda vakacava na noda loloma meda tabea cake tiko ga na ka dina, meda tukuna tale ga, e dina ni na sega ni rawarawa vei keda?

10 “Sa rekitaka na dina . . . na loloma.” E kaya e dua tale na vakadewa: “Na loloma . . . e dau tovaka ena marau na ka dina.” E uqeti keda na noda loloma meda tovaka na dina, da qai “dui vosa dina yadua vua na kai nona.” (Sakaraia 8:16) Me kena ivakaraitaki, ke cala bibi e dua noda itokani, na noda lomani Jiova kei na noda lomani koya e cala ena vukei keda meda tabea tiko ga na ivakatagedegede i Jiova. Eda na sega ga ni vunitaka na ca, vakaiulubale, se lasu. Ena sega beka ni rawarawa vei keda na noda vakayacora oqo. Ia, nida kauaitaki koya na noda itokani, eda na vinakata me vakadodonutaki koya vakayalololoma na Kalou. (Vosa Vakaibalebale 3:11, 12) Nida lotu Vakarisito dauloloma tale ga, eda na vinakata meda “vakayacora tiko ga na ka dodonu e na veigauna kece.”​—Iperiu 13:18.

11. Ni “vosota na ka kecega” na loloma, na cava meda cakava ena nodra malumalumu na tacida vakayalo?

11 “Sa vosota na ka kecega . . . na loloma.” Na matavosa oqo e kena ibalebale, “e ubia na ka kece ga.” (Kingdom Interlinear) E kaya na 1 Pita 4:8: “Ni sa ubia na i valavala ca e vuqa na  loloma.” Na lotu Vakarisito dau loloma ena sega ni via vakavotuya na nodra malumalumu kece ga na tacina lotu Vakarisito. Levu na nodra cala na tacida era cala lalai ga, na cala vaka oqo e rawa nida ubia ga ena loloma.​—Vosa Vakaibalebale 10:12; 17:9.

Noda loloma eda na nuitaki ira kina na tacida

12. E vakaraitaka vakacava na yapositolo o Paula ni vakabauta na ka vinaka duadua me baleti Filimoni, ia na cava eda vulica ena ivakaraitaki i Paula?

12 “Sa vakabauta na ka kecega . . . na loloma.” Na vakadewa i Moffatt e kaya ni loloma e “tu vakarau me vakabauta na ka vinaka kece.” Eda sega ni vinakata meda dau kasamitaki ira na tacida vakayalo, meda vakabekataka na ka kece era cakava. Na loloma ena uqeti keda meda “vakabauta na ka vinaka duadua” me baleti ira na tacida, da qai nuitaki ira. * Dikeva e dua na kena ivakaraitaki ena ivola i Paula vei Filimoni. E volavola vei Filimoni o Paula ena nona uqeti koya me ciqomi Onisimo na nona bobula a dro tu, ia e sa lai yaco me lotu Vakarisito. E sega ni vakasaurarataki Filimoni o Paula, ia a yavutaka ga nona veivakamasuti ena loloma. E vakaraitaka nona nuidei ni na cakava na ka dodonu o Filimoni ena nona kaya: “Ni ka’u sa vakadinata ko na talairawarawa, ka’u sa vola kina vei iko, ni’u sa kila ko na kitaka na ka ka’u sa kaya, ka uasivi cake kina.” (Tikina e 21) Nida vakaraitaka na loloma ena noda nuitaki ira na tacida, eda na qai raica na nodra vinaka taucoko.

13. Eda na vakaraitaka vakacava nida nuitaka tu ga na ka vinaka vei ira na tacida?

13 “Sa vakanuinuitaka na ka kecega . . . na loloma.” E dau veinuitaki na loloma me vaka ga na nona dau veivakabauti. Ni tu vei keda na loloma, eda na dau nuitaki ira na tacida. Me kena ivakaraitaki, “kevaka sa vakidacalataki e dua na tamata mei valavala ca,” eda na saga meda vukei koya da qai nuitaka ni na vakadodonutaka na nona ilakolako. (Kalatia 6:1) Eda nuitaka tale tu ga nira na kaukaua tale o ira e sa malumalumu tu na nodra  vakabauta. Eda sega ni namaka mera na veisau totolo o ira oqo, ia eda na solia ga noda vinaka kece ena noda vukei ira me qaqaco tale nodra vakabauta. (Roma 15:1; 1 Cesalonaika 5:14) Ke mani lako sese e dua noda itokani, eda na sega ni yalolailai. Eda na nuitaka tu ga ni dua na siga ena qai kilai yalona me lesuvi Jiova tale, vakataki koya ga na gone cidroi ena vosa vakatautauvata i Jisu.​—Luke 15:17, 18.

14. Sala cava e rawa ni vakatovolei kina noda vakabauta ena loma ni ivavakoso, ia na cava eda na cakava ke tiko vei keda na loloma?

14 “Sa vosota na ka kecega . . . na loloma.” Na vosota ga e rawa nida tudei kina nida yalolailai se sotava na veika dredre. E sega ni vakatovolei wale ga noda vakabauta ena taudaku ni ivavakoso. So na gauna e rawa ni vakatovolei keda sara ga na ka eda sotava ena loma ni ivavakoso. E rawa nira vakayalolailaitaki keda na tacida, nida tamata ivalavala ca ga. Ena mosi beka na lomada ena vuku ni dua na vosa e tau mai vakasabalia. (Vosa Vakaibalebale 12:18) Se dua na ka ena ivavakoso e sega ni caka ena kena icakacaka eda nanuma. Veivakacudrui beka na ka e cakava e dua na tacida eda dau doka, da lai vakasamataka kina se ‘Rawa vakacava ni cakava oya e dua na lotu Vakarisito?’ Nida sotava na ituvaki vaka oqo, eda na biuta beka na ivavakoso, sa na cegu beka noda qaravi Jiova? Eda na sega ni cakava oqo ke tiko vei keda na loloma! Ena taqomaki keda na loloma mai na noda rawa ni vakamatabokotaki ena nona malumalumu e dua na tacida, meda nanuma kina ni sa sega vua na ka vinaka, sa sega tale ga na ka vinaka ena ivavakoso. Eda na yalodina tu ga vua na Kalou ke tiko vei keda na loloma, eda na tokona tiko ga na ivavakoso veitalia na ka e tukuna se cakava e dua na tacida.​—Same 119:165.

Ka e Sega ni Okati ena Loloma

15. Na vuvu cava e ca? Ena vukei keda vakacava na loloma me kua kina ni tiko vei keda na yalo dau vakavuleqa oqo?

15 “Sa sega ni vuvu na loloma.” O koya e tiko vua na vuvu e ca ena sisivotaki ira na tani​—ena ka beka era taukena, itavi e lesi vei ira, se na veika era rawata. Na vuvu vaka oqo e vakavu veiqati, e  kauta mai na leqa. Ke sega ni caka kina e dua na ka, ena rawa ni vakacacana na bula veiyaloni ena ivavakoso. Eda na vorata vakacava na ‘yalo ni vuvu’? (Jemesa 4:5) Ena loloma. Ni tiko vei keda na itovo talei oqo, eda na marau vata kei ira e vaka me levu cake na ka vinaka era taukena se vakila ena nodra bula. (Roma 12:15) Ni dua e vakacaucautaki ena vuku ni nona maqosa se ka e rawata, ena sega ni ca vei keda ke tiko vei keda na loloma.

16. Ke da lomani ira dina na tacida, na cava eda na sega kina ni sakitaka wavoki na ilesilesi eda qarava tiko?

16 “Sa sega ni . . . dokadoka na loloma. E sega ni viavialevu,” VV. Ke da dau loloma, eda na sega ni sakitaka wavoki na noda taledi se veika eda rawata. Eda na sega ni sakitaka na ka eda rawata ena cakacaka vakaitalatala se noda itavi ena ivavakoso! Na tukutukuni koya vaka oya ena vakavuna na yalolailai, era na nanuma kina na tani nira sega ni yaga. Ke da dau loloma, eda na sega ni dokadokataka na ilesilesi ni veiqaravi e tataunaka vei keda na Kalou. (1 Korinica 3:5-9) Na loloma li e “sega ni . . . dokadoka,” se vaka e kaya na New Testament in Modern English, e sega ni dau “uvu davui.” Ni tu vei keda na loloma, eda na sega ni nanumi keda vakasivia.​—Roma 12:3.

17. Ena vakacava na noda veikauaitaki kevaka eda dauloloma? Na itovo vakacava eda na cata?

17 “Sa sega ni cakava na ka sa sega ni kilikili . . . na loloma.” O koya e cakava na ka e sega ni kilikili e dau torosobu se velavela na nona ivalavala. E laurai ga na itovo oqo vei ira era sega ni dau loloma, baleta ni yavutaki ena sega ni veikauaitaki kei na veibeci. Ena yasana kadua, e ka totoka na loloma baleta ni dau vuataka na veikauaitaki. Na loloma ena laurai ena itovo vinaka, ivalavala vakalou, kei na nodra dokai na tacida vakayalo. Na loloma tale ga ena sega ni cakava “na ka vakasisila”​—se itovo cava tale era na madua se sokonu kina na tacida ena ivavakoso.​—Efeso 5:3, 4.

18. Na cava ena sega ni saga kina na tamata dau loloma me yaco ga na lomana?

18 “Sa sega ni qara na ka me nona ga . . . na loloma.” E kaya vaka oqo na Revised Standard Version: “Na loloma e sega ni dau  dre ga nona mua.” Na tamata dau loloma ena sega ni vinakata me yaco ga na lomana, me sa donu tu ga na nona rai. Ena sega ni vakayaco lomana vei ira na tani, se vosa kamica vei ira e duatani nodra rai mera duavata kina kei koya. Na tamata vaka oqo e rawa ni tukuni tale ga ni tamata viavialevu. Ia e kaya na iVolatabu: “Sa liu na viavialevu, ia sa muri na rusa.” (Vosa Vakaibalebale 16:18) Ke da lomani ira dina na tacida, eda na doka na nodra rai, eda na dau yalorawarawa tale ga. Na yalorawarawa e salavata kei na ka e tukuna o Paula: “Me kakua e dua me qara na ka sa yaga duaduaga vei koya, a ka talega sa yaga vei koya na tani.”​—1 Korinica 10:24.

19. Ke da dau loloma, na cava eda na cakava nida vakacudrui?

19 “Sa sega ni cudrucudru [na loloma], . . .  sa sega ni daulomaca.” Na tamata dau loloma e sega ni dau cudru totolo​—me dua ga na ka lailai e yaco sa cudru sara. Eda dau rarawa nida vakacudrui. Ia, kevaka mada ga eda cudru, na tamata dau loloma ena sega ni cudru tiko ga. (Efeso 4:26, 27) Eda na sega ni saga meda nanuma tiko na vosa yadua se veika matailalai e caka vei keda, se me dede na noda lomaca voli. Ena yasana kadua, na loloma ena uqeti keda meda ucui koya noda Kalou dauloloma. Me vaka eda sa raica mai ena Wase 26, e dau veivosoti o Jiova ke raica ni tiko na kena yavu. Ni sa vosoti keda, e guilecava, ena sega tale ni lai kauta lesu tiko mai. Eda marau ni sega ni dau ceuta lesu mai o Jiova na noda cala! E sega ni vosoti keda mada qai lai lomaca tale tiko!

20. Na cava meda cakava ke coriti ena ivalavala ca e dua na tacida vakayalo, sotava sara kina e so na ka rarawa?

20 “Sa sega ni rekitaka na ca . . . na loloma.” E kaya na vakadewa ni New English Bible: “Na loloma . . . e sega ni ka ni lasa vua na nodra valavala ca na tani.” E kaya na vakadewa nei Moffatt: “E sega ni marau na loloma nira cala na tani.” E sega ni rekitaka na loloma na ka e sega ni dodonu, o koya gona, eda sega ni raica vakamamada na ivalavala vakasisila. Na cava eda cakava ke coriti ena ivalavala ca e dua na tacida vakayalo, sotava sara e so na ka rarawa? Na loloma ena sega ni vakavuna meda marau, meda kaya lo beka ‘Vinaka! Drau sota!’ (Vosa Vakaibalebale 17:5) Eda  marau ga ni lialiaci e dua na tacida a lako sese, qai saga me kaukaua tale vakayalo.

“Nai Valavala sa Uasivi Cake na Kena Vinaka”

21-23. (a) Ni kaya o Paula, “sa sega ni mudu na loloma,” na cava e vakaibalebaletaka? (b) Cava eda na dikeva ena iotioti ni wase?

21 “Sa sega ni mudu na loloma.” Na cava e vakaibalebaletaka o Paula ena veivosa oqo? A vakamacalataka tiko o Paula na isolisoli ni yalo tabu ni Kalou vei ira na lotu Vakarisito taumada. Na isolisoli oya e vakaraitaka ni Kalou e vakadonuya na ivavakoso se qai tauyavu vou. Ia, era sega ni rawa ni veivakabulai kece na lotu Vakarisito ena gauna oya, se mera parofisai, se vosataka na vosa e vuqa. Ia, e sega ni bibi oya baleta na isolisoli kece ni cakamana oya sa na vakarau takali. Ia, dua na ka ena sega ni takali, na ka oqo e dodonu me laurai vei ira kece na lotu Vakarisito.  E uasivi cake, e tudei tale ga ni vakatauvatani kei na isolisoli ni cakamana cava ga. E vakatoka sara mada ga o Paula me “[i]valavala sa uasivi cake na kena vinaka.” (1 Korinica 12:31) Na ‘ivalavala uasivi’ cava oqo? Na loloma.

Era kilaitani na tamata i Jiova ena nodra veilomani

22 Io, e “sega ni mudu” na loloma vakarisito a vakamacalataka o Paula, ena sega ni oti rawa. Me yacova mai nikua, na loloma ni veinanumi oqo e sa kedra ivakatakilakila sara tiko ga na imuri dina i Jisu. Eda sega li ni raica na ivakadinadina ni loloma oqo ena nodra ivavakoso na tamata i Jiova ena veiyasa i vuravura? Ena tawamudu na loloma oqo, ni yalataka o Jiova na bula tawamudu vei ira na nona tamata yalodina. (Same 37:9-​11, 29) Meda solia mada ga na noda vinaka taucoko ena noda ‘vakaitovo tiko ga ena loloma.’ Nida cakava oqo, eda na vakila na marau levu e vu mai na soli ka. Qai kena ilutua, sa na rawa nida bula tiko ga​—meda veilomani tiko ga me tawamudu, meda vakatotomuri koya kina na noda Kalou dauloloma, o Jiova.

23 Ni mai cava ena wase oqo noda veivosakitaka na loloma, sa da raica na sala meda veilomani kina. Ia, nida vakasamataka na sala e vuqa eda vakila kina na loloma ni Kalou​—vaka kina nona kaukaua, lewadodonu, kei na vuku​—​sa kilikili ga meda taroga, ‘Au na vakaraitaka vakacava vei Jiova niu lomani koya dina?’ Eda na dikeva na kena isau ena iotioti ni wase.

^ para. 12 E macala ni noda loloma vakarisito e sega ni kena ibalebale me sa sivia tale noda veivakabauti. E uqeti keda na iVolatabu: “Dou kilai ira era sa vakatekivuna na veisei kei na veika e dauveivakatarabetaki . . . , kakua ni veiriti kei ira.”​—Roma 16:17.