Raica sara na lewena

RA TAROGA NA ITABAGONE

Au Dau Soro Rawarawa?

Au Dau Soro Rawarawa?

O dau soro rawarawa? O rarawataka tiko . . .

  • nona takali e dua nomu itokani voleka?

  • tauvimate vakabalavu?

  • na leqa tubukoso?

Era kaya na dauvakadidike ni sega ni veivakatovolei lelevu ga ena vinakati kina meda kua ni soro. Ia na noda lomabibitaka na ka lalai e veisiga, e rawa ni vakilai ena noda bula vakayago. Koya gona, ke da sotava tiko na veivakatovolei lelevu se lalai meda kua vakadua ni soro.

 Cava na ibalebale ni kua ni soro?

E kena ibalebale nomu vosota rawa na veiveisau e yaco ena nomu bula, kei na so tale na leqa. O ira na sega ni soro era sotava tale ga leqa me vakataki keda. Dina ni dau basika na rai cala, ia era rawa ni walia nodra leqa, e vakaukauataki ira tale ga.

Eso na vunikau e dau bale ena draki ca, ia ena tubu dodonu tale ni sa ruru na cagi. Ena rawa tale ga ni vinaka na kemu ituvaki ni sa oti na veika dredre o sotava tiko

 Cava e vinakati kina mo kua ni soro?

  • Eda sotava kece na leqa. E kaya na iVolatabu: “Nira sega ni qaqa tu ga ena veitau na yavatotolo, . . . se ra vakadonui tu ga na o ira na ulukaukaua, se ra vakadonui tu ga o ira na kilaka, ni dau yacovi ira kece na gauna kei na ka e sega ni namaki.” (Dauvunau 9:11) Io, o ira mada ga na tamata vinaka era sotava na veika rarawa—levu na gauna e sega ni nodra cala.

  • Ena taqomaki iko. E kaya e dua na daunivakasala ena sekedri: “Levu na gonevuli era dau vakaraitaka sara ga ena noqu ofisi nodra rarawa, ni sega ni vinaka nodra maka ni veitarogi, se nira vakaucacataki ena tabana ni vakauitukutuku.” E tomana me baleta na veika lalai va qori, ke ra sega ni valuta rawa ena “rawa ni vakavu leqa ena nodra vakasama se lomadra.” *

  • Vukei iko ni o sa uabula. E vola o Dr. Richard me baleta na dredre ni bula: “Me rawa vinaka qai vuavuavinaka nomu sasaga ni o sa uabula, mo kua ni soro ena ka dredre o sotava. Ia me tiko eso nomu isausau vou, se sasagataka eso tale na sala mo rawata kina na veika o via cakava.” *

 Cava mo cakava mo kua ni dau soro?

  • Dikeva vinaka na veika e vakaleqai iko tiko. Kila na sala mo vakaduiduitaka kina na leqa lelevu, kei na leqa lalai. E kaya na iVolatabu: “Na tamata sesewa e cudru totolo, ia o koya e yalomatua e vosota ni vakamaduataki.” (Vosa Vakaibalebale 12:16) Sega ni tukuni me vakaora tu na lomamu na leqa kece o sotava.

    “Era dau vosa kudrukudrutaka na gonevuli eso na ka lalai me vaka ga e ka bibi duadua tu vei ira. Oti era veitokoni kina eso nodra itokani ena tabana ni vakauitukutuku, e kuria ga nodra rarawa—era sega ni dikeva vinaka na veika e vakaleqai ira dina tiko.”—Joanne.

  • Vuli vei ira eso tale. E kaya e dua na vosa vakaibalebale: “E vagatara na kaukamea na kaukamea, e vaka kina na tamata ni vagatara na wekana.” (Vosa Vakaibalebale 27:17) Eda rawa ni vuli ena nodra ivakaraitaki o ira na dau vosota na veika dredre ena nodra bula.

    “Ni o veivosaki kei ira eso, o na kila kina ni so vei ira sa sotava oti na veika dredre, ia e vinaka sara nodra bula ena gauna qo. Veitalanoa kei ira, saga mo kila na veika era cakava, se na ka era sega ni cakava mera vosota tiko ga kina na kedra ituvaki.”—Julia.

  • Dau yalovosovoso. E kaya na iVolatabu: “De bale vakavitu na yalododonu ena duri tale, ia o ira na tamata ca era na tarabe ena ka ca.” (Vosa Vakaibalebale 24:16) E taura toka na gauna meda vakamatauni keda ina ituvaki dredre eda sotava. Kua gona ni kidroataka ke so na siga ena sega ni vinaka na bula. Bibi ga mo “duri tale.”

    “Ni o sega ni soro ena veika dredre o sotava, ena vinaka kina na ivakarau ni lomamu. E taura na gauna me yaco na veika qori. Ni toso na gauna ena qai vinaka tiko ga na bula.”—Andrea.

  • Dau vakavinavinaka. E kaya na iVolatabu: “Me laurai na nomuni vakavinavinaka.” (Kolosa 3:15) Se dredre cava o sotava, ena tiko ga na ka mo dau vakavinavinakataka. Vakasamataka mada e tolu na ka e vakainaki kina nomu bula.

    “Ni o sotava na veika dredre, e rawarawa mo taroga: ‘Cava e yacovi au kina qo?’ Nomu sega ni soro koso, e vakaraitaka nomu saga me donu tiko ga nomu rai. Mo dau vakavinavinakataka tale ga na veika o taukena, kei na ka o rawa ni cakava.”—Samantha.

  • Dau lomavakacegu. E kaya na yapositolo Paula: “Niu sa vulica meu lomavakacegu ena ituvaki kece au sotava.” (Filipai 4:11) E sega ni lewa rawa o Paula na veika dredre e sotava. Ia e lewa vinaka ga na veika e cakava kina. E saga gona o Paula me dau lomavakacegu.

    “Au vulica ni na sega ni vinaka tu ga na ka au cakava ena gauna au sotava kina na ka dredre. Ia se tuvaki cava ga au sotava, au na saga me donu tiko ga noqu rai. Ena yaga vei au, vaka kina o ira na maliwai au tiko.”—Matthew.

  • Masu. E kaya na iVolatabu: “Biuta vei Jiova na nomu icolacola bibi, ena tokoni iko o koya. ena sega vakadua ni laiva me bale na yalododonu.” (Same 55:22) Sega ni tukuni mo qai masu ni o vinakata me vinaka nomu ivakarau ni bula. Qori na gauna mo drau veivosaki kina kei na Dauveibuli, e dau ‘kauaitaki iko.’—1 Pita 5:7.

    “Au sega ni colata duadua noqu leqa. Na noqu dau talaucaka, qai tukuna vua na Kalou noqu leqa kece, salavata kei na noqu vakavinavinakataki koya, qori e vukei me donu tiko ga noqu rai, qai kauaitaka nona vakalougatataki au o Jiova. E bibi dina na masu!”—Carlos.

^ para. 16 Mai na ivola Disconnected, e vola o Thomas Kersting.

^ para. 17 Mai na ivola The Good Teen—Rescuing Adolescence From the Myths of the Storm and Stress Years.