موسی ۴۰ سال در سرزمین گرم و خشک مِدیان چوپانی کرد.‏ او ازدواج کرده بود و دو بچه داشت و حالا ۸۰ سالش بود.‏ موسی کاملاً تغییر کرده بود.‏ سال‌ها نگهداری از گلهٔ پدرزنش او را فروتن کرده بود.‏ ظاهراً او دیگر خودش را نجات‌دهندهٔ اسرائیلیان نمی‌دانست.‏

یَهُوَه هم متوجهٔ این تغییر در موسی شده بود،‏ برای همین تصمیم گرفت مسئولیتی به او واگذار کند.‏ یک روز موسی در دامنهٔ کوه حوریب (‏سینا)‏ بوتهٔ خاری را دید که آتش گرفته،‏ ولی نمی‌سوزد!‏ وقتی نزدیک آن بوته شد،‏ از میان آتش صدایی شنید!‏ یَهُوَه بود که از طریق فرشته‌اش با او صحبت می‌کرد.‏ او به موسی گفت به مصر برگردد و قومش را آزاد کند.‏ بعد برای این که به او شجاعت بدهد،‏ جنبه‌ای از معنی اسم مقدّسش را برایش آشکار کرد و گفت:‏ «هر چه بخواهم بشوم،‏ خواهم شد.‏» بله،‏ یَهُوَه می‌توانست برای نجات قوم ستمدیده‌اش هر چه که لازم بود،‏ انجام دهد و آن‌ها را قوم قدرتمندی کند.‏

موسی هنوز دودل بود.‏ او فکر نمی‌کرد که برای رهبریِ قوم یَهُوَه آماده باشد،‏ یا بتواند جلوی فرعون مصر صحبت کند.‏ یَهُوَه طرز فکر او را اصلاح کرد و با توانایی فوق‌العاده‌ای که به او داد،‏ ایمانش را قوی کرد.‏ او به موسی قدرت معجزه کردن داد!‏ این اولین باریست که در کتاب مقدّس می‌خوانیم یَهُوَه به یک انسان چنین توانایی‌ای داده.‏ یَهُوَه همین طور هارون،‏ برادر موسی را همراهش فرستاد تا برای صحبت با فرعون کمکش کند و سخنگویش باشد.‏ موسی هنوز دلش شور می‌زد،‏ اما این مسئولیت را قبول کرد.‏ حالا او مسیح یا برگزیدهٔ یَهُوَه بود.‏ یَهُوَه قصد داشت از طریق او قومش را نجات دهد.‏—‏عبرانیان ۱۱:‏⁠۲۶‏.‏

موسی به مصر برگشت تا با فرعون صحبت کند.‏ هارون هم کنار او بود.‏ اما آن‌ها به نتیجه‌ای که می‌خواستند نرسیدند.‏ فرعون به جای این که اسرائیلیان را آزاد کند،‏ به شدّت عصبانی شد و کارشان را سنگین‌تر کرد!‏ یَهُوَه موسی را دوباره پیش فرعون فرستاد تا در مورد اولین بلا به او هشدار دهد.‏ آن بلا تمام مصر را درگیر کرد!‏ یَهُوَه آب رود نیل را به خون تبدیل کرد.‏ اما این اتفاق نظر فرعون را عوض نکرد.‏ بعد از آن،‏ یَهُوَه بارها به موسی گفت:‏ «پیش فرعون برو.‏» موسی هم با شجاعت می‌رفت.‏ او هر بار در مورد بلای بعدی به فرعون هشدار می‌داد،‏ اما فرعون با غرور و سرسختی درخواستش را رد می‌کرد.‏ از بلای چهارم به بعد،‏ یَهُوَه از قومش محافظت کرد و آن بلاها فقط دامنگیر مصریان شد.‏

 یَهُوَه از طریق هر بلا ثابت کرد که خدایان مصر پوچ و ناچیزند و فرعون و جادوگرانش ضعیف و ناتوان هستند.‏ با این وجود،‏ دل فرعون نرم نشد و او اسرائیلیان را آزاد نکرد.‏ در بلای نهم،‏ تاریکی غلیظی کل سرزمین مصر را گرفت.‏ اما اسرائیلیان در خانه‌هایشان روشنایی داشتند.‏ بعد از این بلا،‏ فرعون حاضر شد اسرائیلیان را آزاد کند،‏ اما از آنجایی که یکدنده و مغرور بود نظرش را عوض کرد.‏ او حتی موسی را تهدید کرد و گفت که اگر دوباره به حضورش برگردد،‏ کشته می‌شود.‏

بعد،‏ آخرین بلا سر مصری‌ها آمد.‏ همهٔ نخست‌زادگان آن‌ها مردند.‏ نخست‌زادهٔ حیواناتشان هم کشته شدند.‏ فرعون که پسرش را از دست داده بود و خوار و ذلیل شده بود،‏ بالاخره تسلیم شد.‏ او موسی را صدا کرد.‏ یَهُوَه برای آخرین بار موسی را پیش او فرستاد.‏ فرعون به او گفت اسرائیلیان آزادند بروند و از او خواست که برایش از خدا برکت بخواهد.‏ اسرائیلیان دقیقاً ۴۳۰ سال بعد از این که ابراهیم وارد سرزمین موعود شد،‏ از بردگی آزاد شدند.‏ «گروهی بزرگ از قوم‌های دیگر» هم همراه اسرائیلیان از مصر بیرون آمدند.‏ احتمالاً تعداد زیادی از آن‌ها مصری بودند.‏ اما فرعون دوباره نظرش را عوض کرد و با ارتش بزرگش اسرائیلیان را تعقیب کرد!‏

موسی و اسرائیلیان دیدند که فرعون و لشکرش پشت سرشان می‌آیند.‏ وقتی اسرائیلیان به ساحل دریای سرخ رسیدند،‏ فکر کردند دیگر راه فراری ندارند.‏ آن‌ها وحشت کرده بودند.‏ موسی از یَهُوَه تمنا کرد که کمکشان کند.‏ یَهُوَه با معجزه‌ای تاریخی و بی‌نظیر به دعای او جواب داد.‏ او آب دریا را کنار زد،‏ زمین خشک دریا معلوم شد و اسرائیلیان از بین دیوارهای بلندی از آب عبور کردند.‏ وقتی فرعون دید که اسرائیلیان از دریا رد می‌شوند،‏ او و لشکرش هم آن‌ها را تعقیب کردند.‏ به محض این که همهٔ اسرائیلیان از دریا گذشتند،‏ دیوارهای بلند آب بر سر فرعون و لشکرش ریختند و همهٔ آن‌ها غرق شدند.‏ به این ترتیب،‏ قدرتمندترین ارتش دنیا نابود شد!‏

موسی هیچ وقت آن اتفاق‌های شگفت‌انگیز را فراموش نکرد.‏ ایمانش حتی از قبل هم قوی‌تر شد.‏ بعد از آن،‏ او به مدت ۴۰ سال یعنی تا زمان مرگش در ۱۲۰ سالگی،‏ قوم خدا را با وفاداری،‏ محبت و شجاعت هدایت کرد و از آن‌ها مراقبت کرد.‏ موسی نمونهٔ فوق‌العاده‌ای برای ماست.‏

این آیه‌ها را بخوانید:‏

• خروج ۲:‏۱۵–‏۵:‏۲۳؛‏ ۷:‏۱–‏۱۱:‏۱۰؛‏ ۱۲:‏​۲۹-‏۴۱؛‏ ۱۳:‏۱۷–‏۱۴:‏⁠۳۱

• تَثنیه ۲۹:‏​۲،‏ ۳؛‏ ۳۴:‏​۵-‏۷

در این مورد گفتگو کنید:‏

موسی در این دوره از زندگی‌اش چطور شجاعت نشان داد؟‏

 تحقیق کنید

1. ۱.‏ اسم فرعونی که در آن دوران حکمران مصر بود نامعلوم است.‏ علاوه بر این،‏ تا حالا هیچ مدرکی در مصر کشف نشده که به خروج اسرائیلیان اشاره کرده باشد.‏ پس چرا می‌توانیم به درستی این گزارش کتاب مقدّس اطمینان داشته باشیم؟‏ (‏بیدا۰۴ ۸/‏۴ ص ۷ ¶۴–‏ص ۹ ¶۱‏)‏

   باوج

2. ۲.‏ چرا مردم از فرعون می‌ترسیدند؟‏ (‏ب۱۴ ۱۵/‏۴ ص ۸ ¶۱‏)‏ تصویر ۱

   باوج

   PRISMA ARCHIVO/Alamy Stock Photo

3. ۳.‏ ده بلا چطور باعث تحقیر خدایان مصر شد؟‏ (‏ک-‏بینش «خدایان و الٰهه‌ها» ¶۲۴-‏۲۶‏)‏

   باوج

4. ۴.‏ چه چیزی نشان می‌دهد که یَهُوَه مساحت زیادی از دریا را خشک کرد و اسرائیلیانی که از دریا رد شدند حدوداً چند نفر بودند؟‏ (‏ک-‏بینش «خروج» ¶۴۶-‏۵۱‏)‏ تصویر ۲

   باوج

 تعمّق روی نکته‌های کاربردی

• اگر یَهُوَه به ما مسئولیتی بدهد که به نظرمان توانایی انجامش را نداریم،‏ نمونهٔ موسی چطور به ما دلگرمی می‌دهد؟‏ (‏خروج ۴:‏۱۰؛‏ ۷:‏​۶،‏ ۷‏)‏

  باوج

• هارون به موسی کمک کرد تا با شجاعت مسئولیتش را انجام دهد.‏ امروزه ما چطور می‌توانیم به برادران و خواهرانمان کمک کنیم؟‏ (‏خروج ۴:‏​۱۴-‏۱۶‏)‏ تصویر ۳

  باوج

• چطور در زندگی‌ام می‌توانم مثل موسی شجاع باشم؟‏

  باوج

دیدی وسیع‌تر

• از این گزارش در مورد یَهُوَه چه یاد می‌گیرم؟‏

  باوج

• از این گزارش در مورد مقصود و خواست یَهُوَه چه یاد می‌گیرم؟‏

  باوج

• در دنیای جدید می‌خواهم چه سؤالی از موسی در مورد این دوره از زندگی‌اش بپرسم؟‏

  باوج