مراجعه به متن

مراجعه به فهرست مطالب

 مقالهٔ مطالعه‌ای ۳

گروه عظیم،‏ خدا و مسیح را جلال می‌دهند

گروه عظیم،‏ خدا و مسیح را جلال می‌دهند

‏«نجات را مدیون خدایمان که بر تخت نشسته است و مدیون برّه هستیم.‏»—‏مکاشفه ۷:‏۱۰‏.‏

سرود ۱۴ پادشاه جدید زمین را تمجید گوییم

معرفی مقاله *

۱.‏ سخنرانی تاریخیِ کنگرهٔ سال ۱۹۳۵ چه تأثیری بر مردی جوان گذاشت؟‏

در سال ۱۹۲۶،‏ پسر جوانی در ۱۸ سالگی تعمید گرفت.‏ والدین او شاهد یَهُوَه بودند که در آن زمان شاگردان کتاب مقدّس خوانده می‌شدند.‏ آنان سه پسر و دو دختر داشتند که همه را در راه خدمت به یَهُوَه بزرگ کرده بودند.‏ همان طور که در آن زمان از همهٔ شاگردان کتاب مقدّس انتظار می‌رفت،‏ آن مرد جوان نیز هر ساله در مراسم یادبود،‏ از نان و شراب می‌خورد.‏ با این حال،‏ پس از شنیدن یک سخنرانی تاریخی،‏ امیدش به آینده کاملاً تغییر کرد.‏ آن سخنرانی با عنوان «گروهی عظیم،‏» در سال ۱۹۳۵،‏ توسط برادر راترفورد در کنگرهٔ شهر واشنگتن دی‌سی اجرا شد.‏ شاگردان کتاب مقدّس در آن کنگره چه نکته‌ای را درک کردند؟‏

۲.‏ برادر راترفورد در سخنرانی‌اش چه حقیقت مهمی را آشکار کرد؟‏

۲ برادر راترفورد در سخنرانی خود هویت ‹گروه عظیم› را که در مکاشفه ۷:‏۹ به آن اشاره شده است آشکار کرد.‏ پیش از آن سخنرانی،‏ شاگردان کتاب مقدّس بر این باور بودند که گروه عظیم شامل انسان‌هایی است که امید آسمانی دارند،‏ اما نسبت به مسح‌شدگان از ایمان کمتری برخوردارند.‏ اما برادر راترفورد با استفاده از کتاب مقدّس توضیح داد که گروه عظیم امید آسمانی ندارند،‏ بلکه آنان گوسفندان دیگر * مسیح هستند که از «مصیبت عظیم» نجات  می‌یابند و تا ابد بر روی زمین زندگی می‌کنند.‏ (‏مکا ۷:‏۱۴‏)‏ عیسی وعده داد:‏ «من گوسفندانی دیگر نیز دارم که از این آغل نیستند.‏ آن‌ها را نیز باید بیاورم و آن‌ها به صدای من گوش فراخواهند داد و آن‌ها یک گله خواهند شد و یک شبان خواهند داشت.‏» (‏یو ۱۰:‏۱۶‏)‏ گوسفندان دیگر،‏ به خادمان وفادار یَهُوَه اشاره دارد که در انتظار زندگی ابدی در بهشت روی زمین هستند.‏ (‏مت ۲۵:‏۳۱-‏۳۳،‏ ۴۶‏)‏ در ادامه خواهیم دید که این درک جدید،‏ چگونه زندگی بسیاری از خادمان یَهُوَه،‏ از جمله آن برادر جوان را تغییر داد.‏—‏مز ۹۷:‏۱۱؛‏ امث ۴:‏۱۸‏.‏

تأثیر درکی جدید بر هزاران نفر

۳-‏۴.‏ در کنگرهٔ سال ۱۹۳۵،‏ هزاران نفر به چه نکته‌ای دربارهٔ امیدشان به آینده پی بردند و چرا؟‏

۳ نقطهٔ اوج آن کنگره زمانی بود که سخنران از حضار چنین درخواست کرد:‏ «تمام کسانی که امید زندگی ابدی بر روی زمین دارند،‏ لطفاً بایستند!‏» یکی از برادران که در آن کنگره حضور داشت گفت که حدود ۲۰٬۰۰۰ نفر در آن کنگره شرکت کرده بودند و بیش از نیمی از آنان ایستادند.‏ سپس برادر راترفورد گفت:‏ «اینان گروه عظیم هستند!‏» همهٔ حضار به وجد آمدند و با خوشحالی دست زدند.‏ آنانی که ایستاده بودند پی بردند که برای زندگی در آسمان انتخاب نشده‌اند و یَهُوَه آنان را از طریق روح خود مسح نکرده است.‏ در روز بعد،‏ ۸۴۰ نفر تعمید گرفتند که بیشتر آنان جزو گوسفندان دیگر بودند.‏

۴ پس از آن سخنرانی،‏ هزاران نفر از خادمان یَهُوَه از جمله مرد جوانی که قبلاً به او اشاره شد،‏ دیگر در مراسم یادبود از نان و شراب نخوردند.‏ احساس بسیاری از آنان همچون احساس برادری بود که با فروتنی چنین اذعان کرد:‏ «مراسم یادبود سال ۱۹۳۵،‏ آخرین باری بود که از نان و شراب خوردم.‏ زیرا پی بردم که برای زندگی در آسمان انتخاب نشده‌ام و یَهُوَه مرا با روح خود مسح نکرده است.‏ در عوض،‏ این امید را داشتم که تا ابد بر روی زمین زندگی کنم و در کنار دیگران آن را به بهشتی زیبا تبدیل نمایم.‏» (‏روم ۸:‏۱۶،‏ ۱۷؛‏ ۲قر ۱:‏۲۱،‏ ۲۲‏)‏ از آن پس،‏ افراد بسیاری به گروه عظیم اضافه شده‌اند که در کنار باقی‌ماندهٔ مسح‌شدگان * به یَهُوَه خدمت می‌کنند.‏

۵.‏ یَهُوَه نسبت به آنانی که در مراسم یادبود،‏ دیگر از نان و شراب نمی‌خورند،‏ چه دیدگاهی دارد؟‏

۵ یَهُوَه نسبت به آنانی که پس از سال ۱۹۳۵ دیگر از نان و شراب نخوردند،‏ چه دیدگاهی داشت؟‏ امروزه چطور؟‏ او نسبت به برادر یا خواهری که برای مدتی در مراسم یادبود از نان و شراب خورده است،‏ اما اکنون تشخیص داده که واقعاً مسح‌شده نیست،‏ چه دیدگاهی دارد؟‏ (‏۱قر ۱۱:‏۲۸‏)‏ برخی در مراسم یادبود از نان و شراب خورده‌اند،‏ زیرا امیدشان را به آینده کاملاً درک نکرده بودند.‏ اما اگر خالصانه به اشتباهشان اعتراف کنند،‏ دیگر از نان و شراب نخورند و همچنان با وفاداری به خدمتشان ادامه دهند،‏ مطمئناً یَهُوَه آنان را در بین خادمانی که امید زمینی دارند می‌پذیرد.‏ آنان با این که دیگر از نان و شراب نمی‌خورند،‏ هر ساله در مراسم یادبود شرکت می‌کنند،‏ زیرا از آنچه یَهُوَه و عیسی برایشان کرده‌اند عمیقاً قدردانند.‏

امیدی بی‌نظیر

۶.‏ عیسی به فرشتگان چه فرمانی داده است؟‏

۶ از آنجا که چیزی تا مصیبت عظیم باقی نمانده است،‏ می‌خواهیم در باب ۷ کتاب مکاشفه‏،‏ جزئیات بیشتری را دربارهٔ مسح‌شدگان و گروه عظیم بررسی کنیم.‏ عیسی به فرشتگان فرمان داده است که چهار  باد ویرانگر را همچنان محکم نگاه دارند.‏ آنان موظفند که بادها را تحت کنترل خود نگاه دارند تا همهٔ مسح‌شدگان مهر نهایی را از یَهُوَه دریافت کنند.‏ این مهر نشان می‌دهد که وفاداری مسح‌شدگان،‏ مورد تأیید یَهُوَه قرار گرفته است.‏ (‏مکا ۷:‏۱-‏۴‏)‏ به این شکل آنان می‌توانند به پاداش وفاداری خود دست یابند و در آسمان در مقام کاهن و پادشاه،‏ در کنار مسیح خدمت کنند.‏ (‏مکا ۲۰:‏۶‏)‏ یَهُوَه،‏ عیسی و فرشتگان در انتظار زمانی هستند که ۱۴۴٬۰۰۰ مسح‌شده به پاداش آسمانی خود دست یابند.‏

گروه عظیم که رداهای سفید بر تن کرده‌اند و شاخه‌های نخل در دست دارند،‏ در پیشگاه تخت پرشکوه یَهُوَه و در حضور برّه ایستاده‌اند (‏بند ۷ ملاحظه شود)‏

۷.‏ مطابق مکاشفه ۷:‏۹،‏ ۱۰‏،‏ یوحنا در رؤیای خود چه کسانی را دید و آنان چه می‌کردند؟‏ (‏تصویر روی جلد ملاحظه شود.‏)‏

۷ یوحنا پس از دیدن ۱۴۴٬۰۰۰ مسح‌شده در مقام پادشاه و کاهن،‏ در رؤیای خود صحنهٔ شگفت‌انگیز دیگری را دید؛‏ او «گروهی عظیم» را دید که از حارمَگِدّون نجات یافته‌اند.‏ این گروه برخلاف مسح‌شدگان،‏ تعدادشان بسیار زیاد و غیرقابل شمارش بود.‏ ‏(‏مکاشفه ۷:‏۹،‏ ۱۰ خوانده شود.‏)‏ آنان «رداهای سفید» بر تن داشتند که نشان می‌دهد خود را از دنیای شیطان دور نگاه داشته‌اند و به خدا و مسیح وفادار مانده‌اند.‏ (‏یعقو ۱:‏۲۷‏)‏ آنان با صدای بلند می‌گفتند که نجات خود را مدیون یَهُوَه و برّهٔ او یعنی عیسی هستند.‏ همچنین شاخه‌های نخل در دست داشتند که نشان می‌دهد عیسی را به عنوان پادشاه منتخب یَهُوَه پذیرفته‌اند.‏—‏با یوحنا ۱۲:‏۱۲،‏ ۱۳ مقایسه شود.‏

۸.‏ مکاشفه ۷:‏۱۱،‏ ۱۲ دربارهٔ بخش آسمانی خانوادهٔ یَهُوَه چه می‌گوید؟‏

۸ مکاشفه ۷:‏۱۱،‏ ۱۲ خوانده شود.‏ بخش آسمانی خانوادهٔ یَهُوَه با دیدن گروه عظیم چه واکنشی از خود نشان دادند؟‏ یوحنا در رؤیای خود دید که آنان با دیدن گروه عظیم بسیار شاد شدند و خدا را جلال دادند.‏ بله،‏ مطمئناً آنان با دیدن تحقق این رؤیا و نجات گروه عظیم از مصیبت عظیم،‏ بسیار شاد خواهند شد.‏

۹.‏ مطابق مکاشفه ۷:‏۱۳-‏۱۵‏،‏ گروه عظیم اکنون به چه کاری مشغولند؟‏

۹ مکاشفه ۷:‏۱۳-‏۱۵ خوانده شود.‏ یوحنا در رؤیای خود دید که گروه عظیم «رداهای خود را در خون برّه شسته و سفید کرده‌اند.‏» این امر نشان می‌دهد که آنان از وجدانی پاک برخوردارند و یَهُوَه از آنان خشنود است.‏ (‏اشع ۱:‏۱۸‏)‏ آنان مسیحیان تعمیدیافته‌ای هستند که به فدیهٔ عیسی ایمان دارند و رابطه‌ای نزدیک با یَهُوَه برقرار کرده‌اند.‏ (‏یو ۳:‏۳۶؛‏ ۱پطر ۳:‏۲۱‏)‏ از این رو،‏ مورد تأیید یَهُوَه هستند و می‌توانند «شبانه‌روز» بر روی زمین به او خدمت کنند.‏ آنان اکنون نیز غیورانه در فعالیت موعظه و شاگردسازی شرکت می‌کنند و به پادشاهی خدا بیش از خواسته‌های خود اولویت می‌دهند.‏—‏مت ۶:‏۳۳؛‏ ۲۴:‏۱۴؛‏ ۲۸:‏۱۹،‏ ۲۰‏.‏

گروه عظیم با شادی از مصیبت عظیم نجات می‌یابند (‏بند ۱۰ ملاحظه شود)‏

۱۰.‏ گروه عظیم از چه امری اطمینان دارند و شاهد تحقق چه وعده‌ای خواهند بود؟‏

۱۰ گروه عظیم که از مصیبت عظیم نجات می‌یابند،‏ اطمینان دارند که خدا همچنان از آنان مراقبت می‌کند؛‏ چرا که در کتاب مقدّس آمده است:‏ ‹آن تخت‌نشین خیمهٔ خود را بر آنان خواهد گستراند.‏› در آن زمان،‏ وعده‌ای که گوسفندان دیگر سال‌ها در انتظارش بوده‌اند به تحقق خواهد رسید.‏ بله،‏ «خدا هر اشکی را از چشمانشان پاک خواهد کرد.‏ دیگر مرگ نخواهد بود و ماتم و شیون و درد نیز وجود نخواهد داشت.‏»—‏مکا ۲۱:‏۳،‏ ۴‏.‏

۱۱-‏۱۲.‏ الف)‏ مطابق مکاشفه ۷:‏۱۶،‏ ۱۷‏،‏ در آینده چه برکاتی نصیب گروه عظیم می‌شود؟‏ ب)‏ انگیزهٔ گوسفندان دیگر از شرکت در مراسم یادبود چیست و چرا؟‏

۱۱ مکاشفه ۷:‏۱۶،‏ ۱۷ خوانده شود.‏ امروزه برخی  از خادمان یَهُوَه به دلیل جنگ یا شرایط بد اقتصادی از گرسنگی رنج می‌برند.‏ برخی دیگر به خاطر ایمانشان در زندانند.‏ با این حال،‏ گروه عظیم خوشحالند؛‏ چرا که می‌دانند پس از نابودی این دنیای شریر،‏ تا به ابد از خوراک جسمانی و روحانی فراوان برخوردار خواهند بود.‏ یَهُوَه هنگام نابودی دنیای شیطان اطمینان می‌یابد که گروه عظیم،‏ از خشم او که همچون «گرمای سوزان» است در امان بمانند.‏ پس از مصیبت عظیم،‏ عیسی این نجات‌یافتگان را به «چشمه‌های آب حیات» هدایت خواهد کرد.‏ بله،‏ گروه عظیم امیدی بی‌نظیر دارند؛‏ آنان در بین میلیاردها انسان که تا کنون زندگی کرده‌اند،‏ تنها افرادی هستند که هرگز طعم مرگ را نخواهند چشید!‏—‏یو ۱۱:‏۲۶‏.‏

۱۲ گوسفندان دیگر امیدی فوق‌العاده دارند که بابت آن از یَهُوَه و عیسی قدردانند.‏ آنان برای زندگی در آسمان انتخاب نشده‌اند،‏ اما این بدین معنی نیست که ارزش آنان در چشم یَهُوَه کمتر از مسح‌شدگان است.‏ هم گوسفندان دیگر و هم مسح‌شدگان می‌توانند یَهُوَه و عیسی را جلال دهند.‏ یکی از راه‌هایی که می‌توانند چنین کنند،‏ شرکت در مراسم یادبود مرگ مسیح است.‏

جلال دادن به خدا و مسیح در مراسم یادبود

دست‌به‌دست کردن نان و شراب در مراسم یادبود،‏ به ما یادآور می‌شود که عیسی به جای ما مرد تا بتوانیم به زندگی ابدی دست یابیم (‏بندهای ۱۳-‏۱۵ ملاحظه شود)‏

۱۳-‏۱۴.‏ چرا مسح‌شدگان و گوسفندان دیگر باید در مراسم یادبود شرکت کنند؟‏

۱۳ طی سال‌های اخیر،‏ در مراسم یادبود مرگ مسیح،‏ به طور میانگین از هر ۱۰۰۰ نفر،‏ یک نفر از نان و شراب می‌خورد.‏ به عبارت دیگر،‏ در اکثر جماعات کسی از نان و شراب نمی‌خورد.‏ این امر نشان می‌دهد که اکثر آنانی که در مراسم یادبود شرکت می‌کنند امید زندگی ابدی بر روی زمین را دارند.‏ اما آنان چرا در مراسم یادبود شرکت می‌کنند؟‏ درست به همان دلیل که شخصی در مراسم عروسی دوستش شرکت می‌کند.‏ او با شرکت در مراسم عروسی نشان می‌دهد که آن زوج را دوست دارد و از آنان حمایت می‌کند.‏ به طور مشابه،‏ گوسفندان دیگر با شرکت در مراسم یادبود نشان می‌دهند که عیسی و مسح‌شدگان را دوست دارند و از آنان حمایت می‌کنند.‏ همچنین آنان با شرکت در این مراسم،‏ قدردانی خود را از فدیهٔ عیسی نشان می‌دهند که زندگی ابدی را بر روی زمین برایشان امکان‌پذیر ساخته است.‏

 ۱۴ دلیل مهم دیگری که گوسفندان دیگر را بر آن می‌دارد که در مراسم یادبود شرکت کنند،‏ اطاعت از فرمان عیساست.‏ زمانی که او این مراسم را در کنار رسولان وفادارش پایه‌گذاری کرد،‏ به آنان گفت:‏ «این را پیوسته به یاد من به جا آورید.‏» (‏۱قر ۱۱:‏۲۳-‏۲۶‏)‏ بنابراین،‏ تا زمانی که باقی‌ماندهٔ مسح‌شدگان بر روی زمین هستند،‏ گوسفندان دیگر هر ساله در مراسم یادبود شرکت می‌کنند.‏ به علاوه،‏ آنان تلاش می‌کنند تا دیگران را نیز به این مراسم دعوت کنند.‏

۱۵.‏ هر یک از ما چگونه می‌تواند در مراسم یادبود،‏ خدا و مسیح را جلال دهد؟‏

۱۵ ما در مراسم یادبود می‌توانیم با خواندن سرود و دعا،‏ خدا و مسیح را جلال دهیم.‏ عنوان سخنرانی مراسم یادبود امسال چنین است:‏ «از آنچه خدا و مسیح برای شما کرده‌اند،‏ قدردان باشید!‏» این سخنرانی قدردانی‌مان را از یَهُوَه و عیسی افزایش می‌دهد.‏ هنگامی که نان و شراب دست‌به‌دست می‌شود،‏ می‌توانیم بر این تعمّق کنیم که آن‌ها مظهر بدن و خون عیسی مسیح است.‏ همچنین می‌توانیم به محبت عمیق یَهُوَه فکر کنیم؛‏ او پسرش را داد که به جای ما بمیرد تا ما بتوانیم به زندگی ابدی دست یابیم.‏ (‏مت ۲۰:‏۲۸‏)‏ به راستی همهٔ آنانی که یَهُوَه و عیسی را دوست دارند،‏ در مراسم یادبود شرکت خواهند کرد.‏

قدردانی از یَهُوَه بابت امید فوق‌العاده‌مان

۱۶.‏ مسح‌شدگان و گوسفندان دیگر در چه مواردی وجه اشتراک دارند؟‏

۱۶ ارزش مسح‌شدگان و گوسفندان دیگر برای یَهُوَه کاملاً یکسان است.‏ او هر دو گروه را به یک اندازه دوست دارد.‏ چرا که بابت آنان بهای یکسانی را پرداخت کرد؛‏ یعنی زندگی پسر عزیزش را.‏ تفاوت بین مسح‌شدگان و گوسفندان دیگر در این است که آنان امید متفاوتی دارند.‏ با این حال،‏ هر دو گروه باید تا به آخر به خدا و مسیح وفادار بمانند.‏ (‏مز ۳۱:‏۲۳‏)‏ همچنین باید به یاد داشته باشیم که یَهُوَه روح مقدّسش را مطابق نیاز هر شخص به او می‌دهد،‏ حال چه مسح‌شده باشد چه نباشد.‏

۱۷.‏ باقی‌ماندهٔ مسح‌شدگان در انتظار چه چیز هستند؟‏

۱۷ مسیحیان مسح‌شده،‏ با امید آسمانی متولّد نمی‌شوند.‏ در واقع،‏ یَهُوَه آنان را برای زندگی در آسمان برمی‌گزیند.‏ آنان بر امیدشان تعمّق می‌کنند،‏ دربارهٔ آن دعا می‌کنند و در انتظار دستیابی به پاداش آسمانی‌شان هستند.‏ آنان نمی‌توانند تصوّر کنند که بدن روحی‌شان در آسمان به چه شکل خواهد بود.‏ (‏فیلیپ ۳:‏۲۰،‏ ۲۱؛‏ ۱یو ۳:‏۲‏)‏ با این حال،‏ بی‌صبرانه منتظرند که یَهُوَه،‏ عیسی،‏ فرشتگان و دیگر مسح‌شدگان را ببینند و در پادشاهی آسمان در کنار آنان باشند.‏

۱۸.‏ گوسفندان دیگر در انتظار چه چیز هستند؟‏

 ۱۸ گوسفندان دیگر امید دارند که تا ابد بر روی زمین زندگی کنند؛‏ به راستی که این میل طبیعی همهٔ انسان‌هاست.‏ (‏جا ۳:‏۱۱‏)‏ آنان بی‌صبرانه در انتظار روزی هستند که بتوانند تمام زمین را به بهشت تبدیل کنند،‏ خانه‌های خود را بسازند،‏ محصولات خود را بکارند و فرزندانشان را در سلامت کامل بزرگ کنند.‏ (‏اشع ۶۵:‏۲۱-‏۲۳‏)‏ آنان مشتاقند که به تمام نقاط زمین از جمله کوه‌ها،‏ جنگل‌ها و اقیانوس‌ها سفر کنند و بر آفرینش زیبای یَهُوَه تعمّق کنند.‏ اما آنچه بیش از هر چیزی باعث شادی آنان می‌شود این است که می‌دانند در دنیای جدید به یَهُوَه نزدیک‌تر و رابطهٔ دوستی‌شان با او صمیمی‌تر خواهد شد.‏

۱۹.‏ مراسم یادبود مرگ مسیح چه فرصتی به هر یک از ما می‌دهد و این مراسم،‏ امسال در چه تاریخی برگزار می‌شود؟‏

۱۹ یَهُوَه به هر یک از خادمانش امیدی فوق‌العاده داده است.‏ (‏ار ۲۹:‏۱۱‏)‏ مراسم یادبود مرگ مسیح به هر یک از خادمان یَهُوَه فرصتی ویژه می‌دهد تا بتوانند خدا و مسیح را جلال دهند،‏ چرا که امکان زندگی ابدی را برای آنان فراهم کرده‌اند.‏ بی‌شک،‏ این مراسم مهم‌ترین مراسمی است که مسیحیان حقیقی هر ساله برگزار می‌کنند.‏ امسال مراسم یادبود مرگ مسیح در روز شنبه ۲۷ مارس ۲۰۲۱،‏ پس از غروب آفتاب برگزار خواهد شد.‏ بسیاری از برادران و خواهران می‌توانند آزادانه در این مراسم شرکت کنند؛‏ برخی نیز با وجود مخالفت‌ها در این مراسم شرکت می‌کنند؛‏ برخی دیگر در زندان این مراسم را برگزار می‌کنند.‏ همچنان که یَهُوَه،‏ عیسی،‏ فرشتگان و مسح‌شدگان رستاخیزیافته،‏ از آسمان شاهد برگزاری مراسم یادبود هستند،‏ باشد که هر یک از ما،‏ چه در کنار هم‌ایمانان چه به صورت انفرادی،‏ از این مراسم لذّت ببریم!‏

سرود ۱۵۰ نجات خویش را از یَهُوَه بطلب

^ بند 5 ۲۷ مارس ۲۰۲۱،‏ روز بسیار مهمی برای شاهدان یَهُوَه است.‏ در آن روز مراسم یادبود مرگ مسیح برگزار می‌شود.‏ اکثر افرادی که در آن مراسم حضور می‌یابند،‏ جزو گروهی هستند که عیسی آن را «گوسفندان دیگر» خواند.‏ در سال ۱۹۳۵ چه حقیقتی دربارهٔ آن گروه آشکار شد؟‏ گوسفندان دیگر،‏ پس از مصیبت عظیم در انتظار چه واقعه‌ای خواهند بود؟‏ همچنین آنان با حضور در مراسم یادبود،‏ چگونه می‌توانند خدا و مسیح را جلال دهند؟‏

^ بند 2 توضیحات:‏ گوسفندان دیگر،‏ آن دسته از پیروان مسیح هستند که در انتظار زندگی ابدی بر روی زمین می‌باشند.‏ برخی از آنان طی روزهای آخر به پرستش یَهُوَه روی آورده‌اند.‏ گروه عظیم دسته‌ای از گوسفندان دیگر هستند که هنگام داوری مسیح در مصیبت عظیم،‏ زنده خواهند بود و از آن مصیبت نجات خواهند یافت.‏

^ بند 4 توضیحات:‏ عبارت ‏«باقی‌ماندهٔ مسح‌شدگان» به مسیحیان مسح‌شده‌ای اشاره دارد که هنوز بر روی زمین زندگی می‌کنند و در مراسم یادبود از نان و شراب می‌خورند.‏