به متن بروید

به منوی ثانوی بروید

به فهرست بروید

شاهدان یَهُوَه

فارسی

برج دیده‌بانی  |  نوامبر ۲۰۱۴

تأدیب فرزند به چه معنی است؟‏

تأدیب فرزند به چه معنی است؟‏

‏«بی‌صبرانه منتظر بودم.‏ با صدای هر ماشینی که عبور می‌کرد گوشهایم تیز می‌شد.‏ این مرتبهٔ سوم بود که جُردن،‏ پسرم ساعتی که باید به خانه بر می‌گشت،‏ برنگشته بود.‏ از خودم می‌پرسیدم:‏ ‹کجاست؟‏ یعنی اتفاقی برایش افتاده؟‏ اصلاً برایش اهمیت داره که ما چه قدر نگرانش هستیم؟‏› زمانی که به خانه برگشت از شدّت عصبانیت می‌خواستم منفجر شوم.‏»—‏جورج.‏

‏«جیغ دخترم بلند شد،‏ ناگهان وحشت تمام وجودم را گرفت.‏ برگشتم و دیدم که سرش را گرفته و گریه می‌کند.‏ برادر چهارساله‌اش او را زده بود.‏»—‏نیکوله.‏

‏«ناتالی،‏ دختر شش‌ساله‌مان می‌گفت:‏ ‹من اون حلقه رو ندزدیدم.‏ پیداش کردم!‏› چشمان آبی و درشتش به ما التماس می‌کرد که حرفش را باور کنیم.‏ می‌دانستیم دروغ می‌گوید. دیدن این که چگونه آن را تکذیب می‌کند چنان بود که ما را به گریه انداخت.‏»—‏اِستیون.‏

آیا شما والدین نیز با احساساتی همچون آنچه در بالا ذکر شد،‏ روبرو شده‌اید؟‏ شاید در موقعیت‌هایی مشابه از خود پرسیده باشید:‏ ‹اگر باید فرزندم را تأدیب کنم،‏ چگونه باید عمل کنم؟‏ آیا اصلاً تأدیب فرزند درست است؟‏›‏

تأدیب چیست؟‏

در کتاب مقدّس واژهٔ «ادب کردن» یا «تأدیب» تنها به معنی تنبیه نیست.‏ اصولاً تأدیب در ارتباط با راهنمایی،‏ تعلیم و اصلاح است و هیچ ارتباطی به بدرفتاری و خشونت ندارد.‏—‏امثال ۴:‏۱،‏ ۲‏.‏

والدین و تأدیب را می‌توان به باغبان و کار باغبانی تشبیه کرد.‏ باغبان زمین را آماده می‌کند،‏ آن را آب و کود می‌دهد و از آفت و علف‌های هرز حفظ می‌کند.‏ برای این که گیاه در جهت درست رشد کند ممکن است لازم باشد که آن را هرس کند.‏ باغبان می‌داند که برای داشتن گیاهی سالم باید با دقت و توجه شیوه‌های مختلفی به کار بندد.‏ مشابهاً،‏ والدین برای تربیت فرزندانشان از شیوه‌های مختلف استفاده می‌کنند.‏ گاه نیز لازم است فرزندانشان را تأدیب کنند.‏ همچون هرس کردن،‏ شاید لازم باشد تمایلات نادرست آنان را از همان ابتدا اصلاح کنند تا فرزندانشان در جهت درست رشد کنند.‏ هرس گیاه باید با دقت و احتیاط انجام شود،‏ در غیر این صورت می‌تواند صدمات جبران‌ناپذیر به همراه داشته باشد.‏ تأدیب از طرف والدین نیز باید با مهربانی اعمال شود.‏

یَهُوَه خدا،‏ آفرینندهٔ ما که شخصیتش در کتاب مقدّس توصیف شده در این خصوص برای والدین نمونه‌ای فوق‌العاده است.‏ او پرستندگان مطیعش را تأدیب می‌کند؛‏ این تأدیب،‏ مؤثر و مطلوب است طوری که آنان ‹آن را دوست می‌دارند.‏› ‏(‏امثال ۱۲:‏۱‏)‏ کتاب مقدّس آنان را ترغیب می‌کند که آن را ‹به چنگ آورند و فرو مگذارند.‏› (‏امثال ۴:‏۱۳‏)‏ شما می‌توانید با به کار بستن سه خصوصیت اصلی‌ای که یَهُوَه هنگام تأدیب بندگانش بکار می‌بندد،‏ به فرزندتان کمک کنید تا تأدیب را بپذیرد.‏ این تأدیب ۱)‏ محبت‌آمیز ۲)‏ معقول ۳)‏ راسخ و تغییرناپذیر است.‏

 تأدیبی محبت‌آمیز

محبت،‏ اساس و انگیزهٔ تأدیب از طرف خداوند است.‏ در کتاب مقدّس آمده است:‏ ‹یَهُوَه هر که را دوست دارد تأدیب می‌نماید،‏ مثل پدرْ پسر خویش را که از او مسرور می‌باشد.‏› (‏امثال ۳:‏۱۲‏)‏ افزون بر این «یَهُوَه،‏ خدای رحیم و رئوف و دیرخشم» است.‏ (‏خروج ۳۴:‏۶‏)‏ از این رو یَهُوَه هیچ گاه بدرفتار یا بی‌رحم نیست.‏ هیچ گاه به سخنان تند متوسل نمی‌شود،‏ مدام انتقاد نمی‌کند یا گوشه و کنایه‌های دردآور نمی‌زند؛‏ تمامی این‌ها می‌تواند «مثل ضرب شمشیر» صدمه بزند.‏—‏امثال ۱۲:‏۱۸‏.‏

گوش دهید

درست است که برای والدین ممکن نیست که خویشتنداری خدا را کاملاً سرمشق قرار دهند و گاه از کوره در می‌روند.‏ اما به خصوص در زمان‌های سخت همواره به یاد داشته باشید که تنبیهی که بر پایهٔ خشم و عصبانیت باشد،‏ معمولاً ظالمانه و افراطی است و نتیجهٔ معکوس دارد.‏ در واقع تنبیهی از سر خشم یا رنجش اصلاً تأدیب نیست بلکه تنها نشانهٔ عدم خویشتنداری است.‏

از سوی دیگر اگر تأدیب با محبت و خویشتنداری اعمال شود،‏ قاعدتاً نتیجهٔ بهتری خواهد داد.‏ توجه کنید جورج و نیکوله که در ابتدای مقاله از آنان نقل‌قول شد،‏ چگونه عمل کردند.‏

دعا کنید

‏«وقتی جُردن سرانجام به خانه آمد،‏ من و همسرم خیلی عصبانی بودیم،‏ با این حال حین گوش دادن به توضیحاتش،‏ خود را کنترل کردیم.‏ چون خیلی دیر وقت بود،‏ تصمیم گرفتیم روز بعد با او صحبت کنیم،‏ با هم دعا کردیم و به رختخواب رفتیم.‏ صبح روز بعد،‏ در شرایط بهتری بودیم و توانستیم در مورد آن وضعیت به‌آرامی صحبت کنیم و به دل پسرمان راه یابیم.‏ او پذیرفت که کار نادرستی کرده است و حاضر شد جریمه‌ای که برای رفتار نادرستش در نظر گرفتیم،‏ بپذیرد.‏ خوشبختانه ما متوجه شده بودیم که هنگام ناراحتی و عصبانیت،‏ شخص ممکن است واکنشی نشان دهد که نتیجهٔ معکوس به بار آورد.‏ زمانی که پیش از هر اقدامی،‏ ابتدا به گفته‌های فرزندمان گوش دادیم،‏ اغلب بهترین نتیجه را گرفتیم.‏»‏‏—‏جورج.‏

گفتگو کنید

‏«از دیدن این که پسرم خواهرش را بدون دلیل زد،‏ خیلی عصبانی شدم.‏ اما به جای این که فوراً واکنش نشان دهم،‏ او را به اتاقش فرستادم،‏ چون عصبانی‌تر از آن بودم که بتوانم تصمیمی عاقلانه بگیرم.‏ چندی بعد،‏ وقتی آرام شدم،‏ برایش با جدّیت توضیح دادم که خشونت درست نیست و به او نشان دادم که به خواهرش آسیب رسانده است.‏ این واکنش نتیجهٔ خوبی داد.‏ از خواهرش عذرخواهی کرد و او را بغل کرد.‏»‏‏—‏نیکوله.‏

بله،‏ تأدیب مناسب همواره از محبت برمی‌خیزد،‏ حتی اگر با تنبیه همراه باشد.‏

تأدیب معقول

تأدیب از طرف یَهُوَه همواره «به انصاف» و حد مناسب اعمال می‌شود.‏ (‏اِرْمیا ۳۰:‏۱۱؛‏ ۴۶:‏۲۸‏)‏ او موقعیت و تمام جوانب آن را در  نظر می‌گیرد،‏ حتی آن‌هایی که آشکار نیست.‏ والدین چگونه می‌توانند همچون یَهُوَه خدا عمل کنند؟‏ استیون که در ابتدای مقاله از او نقل‌قول شد،‏ چنین می‌گوید:‏ «با این که واقعاً ناراحت شده بودیم و نمی‌توانستیم درک کنیم که چرا دخترمان دزدیدن حلقه را چنین انکار می‌کند،‏ سعی کردیم سن،‏ شعور و عدم پختگی او را نیز در نظر بگیریم.‏»‏

روبرت،‏ شوهر نیکوله نیز سعی می‌کند موقعیت را از جوانب مختلف در نظر گیرد.‏ وقتی از فرزندانش رفتاری نادرست سر می‌زند مرتب از خود می‌پرسد:‏ ‹آیا این عمل ناشایست یک بار پیش آمده یا مدام روی می‌دهد؟‏ آیا بچه خسته است و حال خوشی ندارد؟‏ آیا مشکل دیگری دارد که باعث شده به این عمل دست بزند؟‏›‏

والدین معقول همواره مدّ نظر دارند که کودکان،‏ بزرگسالانی کوچک‌اندام نیستند.‏ پولُس یکی از رسولان عیسی با درک این امر چنین نوشت:‏ «آنگاه که کودکی بیش نبودم،‏ چون کودکان سخن می‌گفتم و چون کودکان می‌اندیشیدم.‏» (‏۱قُرِنتیان ۱۳:‏۱۱‏)‏ روبرت می‌گوید:‏ «یکی از نکته‌هایی که به من کمک می‌کند،‏ موضوع را بیش از حد بزرگ نکنم و از واکنشی افراطی دوری کنم،‏ این است که همواره کارهای خودم را در آن سنین به یاد آورم.‏»‏

بسیار اهمیت دارد که از فرزندانتان انتظاراتی واقع‌بینانه داشته باشید و در عین حال رفتار یا عمل خطای آنان را توجیه نکنید و نادیده نگیرید.‏ با در نظر داشتن توانایی‌ها،‏ محدودیت‌های فرزندتان و دیگر مسائل می‌توانید اطمینان یابید که تأدیب شما متعادل و معقول است.‏

تأدیب راسخ و تغییرناپذیر

در مَلاکی ۳:‏۶ چنین آمده است:‏ «من که یَهُوَه می‌باشم،‏ تبدیل نمی‌پذیرم.‏» خادمان خدا کاملاً به این حقیقت اعتماد دارند و این برایشان احساس امنیت می‌آورد.‏ مشابهاً معیارها و تأدیبی تغییرناپذیر و یکسان به فرزندان احساس امنیت می‌دهد؛‏ احساسی که به آن نیاز دارند.‏ اگر معیارهای شما مطابق حال روزانه‌تان تغییر کند،‏ ممکن است فرزندتان سردرگم و درمانده شود.‏

عیسی چنین گفت:‏ «پس ‹بلهِ› شما همان ‹بله› باشد و ‹نهِ› شما ‹نه.‏›» والدین باید این سخن را در تربیت فرزندشان به کار بندند.‏ (‏مَتّی ۵:‏۳۷‏)‏ پیش از این که التیماتوم یا اخطاری دهید،‏ خوب فکر کنید که آیا قصد انجام آن را دارید.‏ اگر به فرزندتان هشدار می‌دهید که در صورت رفتار یا عملی نادرست،‏ او را به صورتی خاص تأدیب خواهید کرد،‏ حتماً به گفتهٔ خود عمل کنید.‏

برای اعمال تأدیب به نحوی تغییرناپذیر و راسخ،‏ گفتگو و توافق بین پدر و مادر بسیار اهمیت دارد.‏ روبرت می‌گوید:‏ «اگر فرزندانمان موفق شوند موافقت مرا در مورد کاری جلب کنند و سپس متوجه شوم که همسرم با آن تصمیم مخالفت کرده بود،‏ حرفم را پس می‌گیرم و تصمیمی مطابق تصمیم همسرم می‌گیرم.‏» اگر والدین در مورد موضوعی خاص توافق نظر ندارند،‏ بهتر است در مورد اختلافشان در خلوت با یکدیگر صحبت کنند و به توافق برسند.‏

تأدیب ضروری است

اگر یَهُوَه خدا را سرمشق قرار دهید و تأدیبتان محبت‌آمیز،‏ معقول و راسخ و تغییرناپذیر باشد می‌توانید اطمینان داشته باشید که فرزندتان از این تلاش شما بهرهٔ فراوان خواهد برد.‏ راهنمایی‌های پرمهر شما می‌تواند به فرزندتان یاری رساند که شخصی عاقل،‏ مسئولیت‌پذیر و متعادل بار آید.‏ همان طور که کتاب مقدّس می‌گوید:‏ «طفل را در راهی که باید برود تربیت نما،‏ و چون پیر هم شود از آن انحراف نخواهد ورزید.‏»—‏امثال ۲۲:‏۶‏.‏