‏«مراقب باشید!‏ دشمن شما ابلیس همچون شیری غرّان می‌گردد و کسی را می‌جوید تا ببلعد.‏»—‏۱پطر ۵:‏۸‏.‏

۱.‏ توضیح دهید که چگونه موجودی روحی به شیطان مبدّل شد.‏

موجودی روحی که زمانی رابطهٔ خوبی با یَهُوَه خدا داشت،‏ خواست که انسان‌ها او را پرستش کنند.‏ او به جای این که این خواست اشتباه را از دلش بیرون کند،‏ آن را بارور کرد تا جایی که به گناه انجامید.‏ (‏یعقو ۱:‏۱۴،‏ ۱۵‏)‏ این موجود روحی همان شیطان است؛‏ کسی که «در حقیقت استوار نماند.‏» او علیه یَهُوَه سرکشی کرد و «پدر دروغ» شد.‏—‏یو ۸:‏۴۴‏.‏

۲،‏ ۳.‏ کلمات «شیطان»،‏ «ابلیس»،‏ «مار» و «اژدها» از چه جهاتی شخصیت بزرگ‌ترین دشمن یَهُوَه را آشکار می‌کند؟‏

۲ شیطان از همان زمانِ سرکشی به اثبات رساند که بزرگ‌ترین دشمنِ یَهُوَه خداست و جای شکی باقی نگذاشته است که دوست انسان‌ها هم نیست.‏ عنوانی که به این موجود روحی داده شده است،‏ عمق خباثت او را نشان می‌دهد.‏ «شیطان» به معنی «مقاومت‌کننده» است و این نام اشاره به این امر دارد که این موجود روحی شریر،‏ نه فقط در مقابل حاکمیت عالمگیر خدا سر فرود نیاورده است،‏ بلکه با غضب فراوان در مقابل آن قد علم کرده و با آن در ستیز است.‏ او از حاکمیت یَهُوَه خدا نفرت دارد و بیش از هر چیز دیگر خواهان از میان برداشته شدن آن است.‏

۳ همان طور که در مکاشفه ۱۲:‏۹ آمده است،‏ شیطان،‏ «ابلیس» خوانده  می‌شود.‏ ابلیس به معنی «تهمت‌زن» است.‏ شیطان به خدا تهمت زد و او را دروغگو خواند.‏ عبارت «مار کهن» یادآور آن روز فاجعه‌آور و غم‌انگیز در باغ عدن است که شیطان برای فریب حوّا از یک مار استفاده کرد.‏ عبارت «اژدهای بزرگ» موجودی هراس‌انگیز و وحشی را به ذهن می‌آورد که به‌خوبی شدّت قساوت شیطان را نشان می‌دهد.‏ او با بی‌رحمی تمام سعی می‌کند که جلوی تحقق مقصود یَهُوَه خدا را بگیرد و قوم او را نابود کند.‏

۴.‏ در این مقاله چه موضوعی بررسی می‌شود؟‏

۴ شیطان خطرناک‌ترین دشمن برای حفظ وفاداری ما به یَهُوَه است.‏ از این رو کتاب مقدّس به ما چنین تذکر می‌دهد:‏ «بیدار و هوشیار بمانید!‏ مراقب باشید!‏ دشمن شما ابلیس همچون شیری غرّان می‌گردد و کسی را می‌جوید تا ببلعد.‏» (‏۱پطر ۵:‏۸‏)‏ با توجه به این هشدار،‏ ما نیاز داریم که در مقابل این دشمن بی‌وجدانِ یَهُوَه خدا و قوم او هوشیار باشیم و از خود محافظت کنیم.‏ برای این منظور در این مقاله سه خصوصیت شیطان برجسته و بررسی می‌شود.‏

شیطان پرقدرت است

۵،‏ ۶.‏ الف)‏ نمونه‌هایی بیاورید که قدرت موجودات روحی را نشان دهد.‏ ب)‏ از چه جهت شیطان «می‌تواند باعث مرگ شود؟‏»‏

۵ فرشتگان که موجودات روحی هستند از قدرتی فوق‌العاده برخوردارند.‏ (‏مز ۱۰۳:‏۲۰‏)‏ قدرت و هوش آنان فرای انسان‌هاست.‏ البته فرشتگان وفادار خدا از قدرت خود در راه درست استفاده می‌کنند.‏ برای نمونه،‏ یک بار فرشتهٔ یَهُوَه ۱۸۵٬۰۰۰سرباز آشوری را کشت؛‏ کاری عظیم که برای یک انسان غیر ممکن و حتی برای یک سپاه مشکل می‌بود.‏ (‏۲پاد ۱۹:‏۳۵‏)‏ در کتاب مقدّس آمده است که فرشته‌ای برای آزاد کردن رسولان عیسی از زندان،‏ قدرت فوق‌بشری و ابتکار خود را به کار گرفت.‏ او به راحتی از تمام موانع ورودی زندان گذشت،‏ قفل‌ها را باز کرد،‏ رسولان را بیرون آورد و درها را پشت آنان قفل کرد.‏ تمام این‌ها در زمانی صورت گرفت که نگهبانان در آن نزدیکی بودند.‏—‏اعما ۵:‏۱۸-‏۲۳‏.‏

۶ موجودات روحی وفادار از قدرت خود در راه درست استفاده می‌کنند،‏ اما شیطان از قدرت و نفوذ فراوانی که دارد برای اعمال شریرانه بهره می‌گیرد!‏ کتاب مقدّس او را «حکمران این دنیا» و «خدای این نظام حاضر» خوانده است!‏ (‏یو ۱۲:‏۳۱؛‏ ۲قر ۴:‏۴‏)‏ شیطان ابلیس «می‌تواند باعث مرگ شود.‏» (‏عبر ۲:‏۱۴‏)‏ این گفته به این معنی نیست که او مستقیماً باعث مرگ همهٔ انسان‌ها است،‏ بلکه روحیهٔ جنایتکار او در دنیا نفوذ کرده است.‏ همچنین گناه و مرگ در میان مردم شیوع یافت،‏ چون حوّا دروغ او را باور کرد و در پی آن آدم از خدا نافرمانی کرد.‏ (‏روم ۵:‏۱۲‏)‏ از این رو می‌توان گفت که شیطان «می‌تواند باعث مرگ شود.‏» همان گونه که عیسی گفت،‏ او «قاتل» است.‏ (‏یو ۸:‏۴۴‏)‏ به راستی که شیطان دشمنی پرقدرت است.‏

۷.‏ چگونه دیوها نشان داده‌اند که قدرتمندند؟‏

۷ زمانی که در مقابل شیطان می‌ایستیم،‏ نه تنها بر ضدّ او،‏ بلکه بر ضدّ تمام آنانی عمل می‌کنیم که در مورد موضوع حاکمیت عالمگیر یَهُوَه جانب شیطان را گرفته‌اند.‏ شمار این گروه که شامل موجودات روحی سرکش یا همان دیوها هستند،‏ کم نیست.‏ (‏مکا ۱۲:‏۳،‏ ۴‏)‏ دیوها بارها قدرت مافوق‌بشری خود را نشان داده‌اند و اعمال آنان موجب رنج و فلاکت شده است.‏ (‏مت ۸:‏۲۸-‏۳۲؛‏ مرق ۵:‏۱-‏۵‏)‏ هیچ گاه قدرت این موجودات روحی شریر یا «فرمانروای دیوها» را دست کم نگیرید.‏ (‏مت ۹:‏۳۴‏)‏ ما در نبرد با شیطان بدون کمک یَهُوَه خدا پیروز نخواهیم شد.‏

شیطان بی‌رحم است

۸.‏ الف)‏ هدف شیطان چیست؟‏ (‏تصویر ابتدای مقاله ملاحظه شود.‏)‏ ب)‏ به عقیدهٔ شما از چه جهاتی این دنیا بی‌رحمی شیطان را منعکس می‌کند؟‏

۸ پِطرُس رسول،‏ شیطان را به «شیری غرّان» تشبیه  کرد.‏ در کتابی مرجع آمده است،‏ واژه‌ای که «غرّان» ترجمه شده است به «نعرهٔ حیوانی وحشی و بسیار گرسنه» اشاره دارد.‏ به راستی که این تشبیه تصویری مناسب از شخصیت بی‌رحم شیطان است.‏ با این که اکنون تمام دنیا تحت قدرت اوست،‏ اما او باز هم همچون شیری گرسنه به دنبال طعمه است.‏ (‏۱یو ۵:‏۱۹‏)‏ می‌توان گفت دنیا پیش‌غذای اوست،‏ اما او به دنبال «غذای اصلی» است؛‏ یعنی باقی‌ماندهٔ مسح‌شدگان و «گوسفندان دیگر» که با آنان همکاری می‌کنند.‏ (‏یو ۱۰:‏۱۶؛‏ مکا ۱۲:‏۱۷‏)‏ در واقع شیطان تلاش می‌کند که قوم یَهُوَه را ببلعد.‏ اذیت و آزاری که او از قرن اول تا به حال بر پیروان مسیح اعمال کرده است،‏ بی‌رحمی او را نمایان می‌سازد.‏

۹،‏ ۱۰.‏ الف)‏ شیطان چگونه تلاش کرد که مانع تحقق مقصود یَهُوَه در خصوص قوم اسرائیل شود؟‏ (‏مثال‌هایی بیاورید.‏)‏ ب)‏ توجه خاص شیطان به قوم اسرائیل باستان به چه دلیل بود؟‏ پ)‏ به نظر شما اگر امروز یکی از خادمان یَهُوَه مرتکب گناهی جدّی شود،‏ شیطان چه احساسی خواهد داشت؟‏

۹ شیطان در تلاشش برای این که مانع انجام مقصود خدا شود،‏ بی‌رحمی خود را به شکل دیگری نیز نشان داده است.‏ شیر گرسنه به طعمهٔ خود رحم نمی‌کند.‏ با بی‌رحمی و بدون هیچ دلسوزی او را می‌کُشد و پس از آن نیز احساس پشیمانی نمی‌کند.‏ مشابهاً،‏ شیطان نیز به آنانی که می‌خواهد ببلعد رحم نمی‌کند.‏ برای مثال،‏ به مواردی فکر کنید که شیطان ابلیس کمین کرد و اسرائیلیان را در دام گناهانی همچون اعمال نامشروع جنسی یا طمع انداخت.‏ زمانی که به عواقب عمل قبیح زِمْری و طمع جِیحَزی فکر می‌کنید،‏ آیا آن شیر غرّان را پیروز در میانهٔ میدان می‌بینید؟‏—‏اعد ۲۵:‏۶-‏۸،‏ ۱۴،‏ ۱۵؛‏ ۲پاد ۵:‏۲۰-‏۲۷‏.‏

زمانی که یکی از خادمان خدا مرتکب گناهی جدّی می‌شود،‏ شیطان شادی می‌کند (‏بند ۱۰ ملاحظه شود)‏

۱۰ توجه خاص شیطان به قوم اسرائیل بی‌دلیل نبود.‏ چون مسیح از آن قوم به دنیا می‌آمد؛‏ کسی که سر شیطان را می‌کوبید و حقانیت حاکمیت یَهُوَه را به اثبات می‌رساند.‏ (‏پیدا ۳:‏۱۵‏)‏ شیطان نمی‌خواست که اسرائیلیان موفق شوند و در تلاش‌هایش برای آلوده کردن آنان به گناه بی‌رحمانه عمل می‌کرد.‏ به نظر شما آیا زمانی که داوود زنا کرد،‏ شیطان متأسف شد؟‏ یا زمانی که موسی دیگر واجد شرایط نبود به سرزمین موعود وارد شود،‏ او برایش دلسوزی کرد؟‏ بی‌شک زمانی که یکی از خادمان خدا مرتکب گناهی جدّی می‌شود،‏ او شادی می‌کند.‏ در واقع،‏ این پیروزی می‌تواند دلیلی باشد که او یَهُوَه خدا را ملامت کند.‏—‏امث ۲۷:‏۱۱‏.‏

۱۱.‏ احتمالاً شیطان با چه قصدی سارا را هدف حملات خود قرار داد؟‏

 ۱۱ شیطان با نسلی که مسیح از آن به دنیا می‌آمد،‏ خصومت خاصّی داشت.‏ برای مثال،‏ توجه کنید اندکی پس از این که به ابراهیم گفته شد که از او «قومی بزرگ» به وجود خواهد آمد،‏ چه روی داد.‏ (‏پیدا ۱۲:‏۱-‏۳‏)‏ زمانی که ابراهیم و سارا در مصر بودند،‏ فرعون سارا را به کاخ خود برد،‏ ظاهراً به این قصد که او را به همسری بگیرد.‏ اما یَهُوَه مداخله کرد و سارا را از آن وضعیت که می‌توانست او را از نظر اخلاقی آلوده کند،‏ نجات داد.‏ ‏(‏پیدایش ۱۲:‏۱۴-‏۲۰ خوانده شود.‏)‏ کمی پیش از به دنیا آمدن اسحاق،‏ پیشامدی مشابه در جِرار روی داد.‏ (‏پیدا ۲۰:‏۱-‏۷‏)‏ آیا شیطان در پس این ماجراها بود؟‏ آیا او تصوّر کرد سارا که شهر پررونق اور را ترک کرده بود و حال در خیمه زندگی می‌کرد،‏ تحت تأثیر تجمّل کاخ فرعون و اَبیمَلِک قرار می‌گرفت و اغوا می‌شد؟‏ آیا شیطان فکر کرد که سارا به شوهرش و یَهُوَه خدا خیانت خواهد کرد و با ازدواجش مرتکب زنا خواهد شد؟‏ پاسخ این پرسش‌ها در کتاب مقدّس نیامده است،‏ اما دلایل کافی داریم که بپذیریم،‏ اگر سارا در دام می‌افتاد،‏ ابلیس بسیار شاد می‌شد.‏ شیطان شاد می‌شد اگر می‌توانست کاری کند که سارا شایستهٔ به دنیا آوردن نسلی که ذریّت موعود از آن به وجود می‌آمد،‏ نباشد.‏ شیطان هیچ عذاب وجدان یا ناراحتی نخواهد داشت،‏ اگر نام‌نیک زنی ننگین شود،‏ زندگی زناشویی او به باد رود و به رابطهٔ او با یَهُوَه لطمه وارد شود.‏ به‌راستی شیطان تا چه حد بی‌رحم است!‏

۱۲،‏ ۱۳.‏ الف)‏ شیطان بعد از به دنیا آمدن عیسی چه کرد که نشانهٔ بی‌رحمی اوست؟‏ ب)‏ به نظر شما شیطان در مورد جوانانی که یَهُوَه را دوست دارند و تلاش می‌کنند او را خدمت کنند،‏ چه احساسی دارد؟‏

۱۲ عیسی قرن‌ها بعد از ابراهیم به دنیا آمد.‏ مسلّماً این نوزاد در نظر شیطان ،‏ زیبا،‏ دوست‌داشتنی یا با ارزش نبود،‏ چون می‌دانست که او بزرگ خواهد شد و مسیح موعود خواهد گشت.‏ آری،‏ عیسی بخش اصلی نسل ابراهیم بود،‏ کسی که بعدها ‹اعمال ابلیس را خنثی می‌ساخت.‏› (‏۱یو ۳:‏۸‏)‏ آیا شیطان با خود اندیشید که برای رسیدن به مقصودش،‏ کشتن یک نوزاد کاری بسیار قبیح است؟‏ خیر!‏ شیطان به هیچ معیار اخلاقی پای‌بند نیست.‏ در مورد عیسی که نوزادی بیش نبود نیز تأخیر نکرد و وارد عمل شد.‏ اما چگونه؟‏

۱۳ زمانی که طالع‌بینان در مورد به دنیا آمدن «پادشاه یهودیان» جویا شدند،‏ هیرودیس پادشاه بسیار خشمگین شد و مصمم شد که او را بکشد.‏ (‏مت ۲:‏۱-‏۳،‏ ۱۳‏)‏ هیرودیس برای این که از مرگ او اطمینان حاصل کند،‏ فرمان داد که تمامی پسران دوساله و زیر دو سال که در بیت‌لِحِم و آن ناحیه زندگی می‌کردند،‏ کشته شوند.‏ ‏(‏مَتّی ۲:‏۱۳-‏۱۸ خوانده شود.‏)‏ عیسی از این کشتار باورنکردنی جان سالم به در برد.‏ اما این گزارش چه حقیقتی را در مورد دشمن ما شیطان آشکار می‌کند؟‏ روشن است که ابلیس برای زندگی انسان‌ها ارزشی قائل نیست و حتی به کودکان نیز رحم نمی‌کند.‏ شیطان به راستی همچون «شیری غرّان» است.‏ هیچ گاه بی‌رحمی او را دست کم نگیرید!‏

شیطان فریبکار است

۱۴،‏ ۱۵.‏ چگونه شیطان ‹ذهن‌های بی‌ایمانان را کور کرده است؟‏›‏

۱۴ شیطان تنها با متوسل شدن به فریب می‌تواند مردم را از یَهُوَه خدای مهربان روی‌گردان سازد.‏ (‏۱یو ۴:‏۸‏)‏ شیطان با حیله‌گری کاری می‌کند که مردم به «نیاز روحانی خود» پی نبرند.‏ (‏مت ۵:‏۳‏)‏ او «ذهن‌های این بی‌ایمانان را کور کرده است تا نور بشارت پرجلال در مورد همان مسیح که صورت خداست،‏ بر آنان تابیده نشود.‏»—‏۲قر ۴:‏۴‏.‏

۱۵ یکی از حربه‌های بزرگ شیطان برای فریب  مردم،‏ ادیان کاذب است.‏ به راستی برای شیطان لذّت‌آور است وقتی می‌بیند برخی انسان‌ها پدرانشان،‏ طبیعت یا حیوانات را پرستش می‌کنند.‏ در واقع پرستش هر چیز و هر کس غیر از یَهُوَه خدا،‏ خدایی که غیور است و وقف کامل را از ما می‌خواهد،‏ شیطان را خرسند می‌سازد.‏ (‏خرو ۲۰:‏۵‏)‏ حتی بسیاری که تصوّر می‌کنند خدا را به شیوه‌ای درست پرستش می‌کنند،‏ اسیر اعتقادات و مناسکی بیهوده هستند.‏ به راستی که در چه وضعیت اسفباری قرار دارند.‏ اینان همچون گروهی هستند که یَهُوَه با دلسوزی به آنان گفت:‏ «چرا پول را برای آنچه نان نیست خرج می‌کنید،‏ و محنت خویش را برای آنچه سیر نمی‌کند؟‏ به‌دقّت به من گوش فرا داده،‏ چیزهای نیکو بخورید تا جان شما از بهترین خوراکها لذت برَد.‏»—‏اشع ۵۵:‏۲‏.‏

۱۶،‏ ۱۷.‏ الف)‏ چرا عیسی به پِطرُس گفت:‏ «از پیش روی من برو،‏ ای شیطان؟‏» ب)‏ چگونه شیطان ممکن است با فریبکاری حس فوریت ما را ضعیف کند؟‏

۱۶ شیطان حتی می‌تواند خادمان غیور یَهُوَه را بفریبد.‏ برای مثال،‏ زمانی که عیسی به شاگردانش گفت که کشته‌شدن او نزدیک است،‏ پِطرُس بی‌شک با نیّت خوب او را کنار کشید و به او گفت:‏ «سَرورم،‏ به خود سخت مگیر.‏ تو ابداً چنین عاقبتی نخواهی داشت.‏» عیسی با جدّیت به پِطرُس چنین پاسخ داد:‏ «از پیش روی من برو،‏ ای شیطان!‏» (‏مت ۱۶:‏۲۲،‏ ۲۳‏)‏ چرا عیسی پِطرُس را «شیطان» خواند؟‏ زیرا عیسی می‌دانست چه رویدادی در شرف وقوع است.‏ زمان آن نزدیک شده بود که او باید دروغگو بودن ابلیس را ثابت می‌کرد و به عنوان بهای رهایی انسان‌ها،‏ قربانی می‌شد.‏ در آن زمان حساس تاریخ بشر،‏ وقت آن نبود که عیسی ‹به خود سخت نگیرد.‏› آسان‌گرفتن و سست شدن،‏ همان چیزی بود که شیطان می‌خواست عیسی انجام دهد.‏

۱۷ از آنجا که به پایان این نظام نزدیک می‌شویم،‏ ما نیز در زمانی حساس زندگی می‌کنیم.‏ شیطان می‌خواهد که ما سست شویم و به خود سخت نگیریم،‏ به فکر موفقیت خود در این دنیا باشیم و حس فوریتمان را از دست بدهیم.‏ بنابراین،‏ همیشه «مراقب باشید» و هیچ گاه در زندگی چنین رویه‌ای را پیش نگیرید.‏ (‏مت ۲۴:‏۴۲‏)‏ شیطان با فریبکاری تبلیغ می‌کند که هنوز تا پایان این نظام زمان بسیاری مانده است یا این که پایانی برای این نظام نیست.‏ هرگز فریب او را نخورید.‏

۱۸،‏ ۱۹.‏ الف)‏ شیطان بافریبکاری تلاش می‌کند که در ما چه احساسی ایجاد شود؟‏ ب)‏ چگونه یَهُوَه به ما کمک می‌کند که هوشیار بمانیم و مراقب باشیم؟‏

۱۸ شیطان تلاش می‌کند به شیوهٔ دیگری نیز ما را فریب دهد.‏ او می‌خواهد به ما بقبولاند که ما در چشم خدا بی‌ارزشیم و گناهانمان قابل بخشش نیست.‏ این نیز تأثیر تبلیغات فریبکارانهٔ شیطان است.‏ خدا به چه کسی واقعاً علاقه‌ای ندارد؟‏ به شیطان.‏ چه کسی واقعاً قابل بخشش نیست؟‏ شیطان.‏ کتاب مقدّس به ما چنین اطمینان می‌دهد:‏ «خدا بی‌انصاف نیست که عمل شما و محبتی را که به خاطر نام او ابراز داشته‌اید،‏ فراموش کند.‏» (‏عبر ۶:‏۱۰‏)‏ یَهُوَه از تلاش‌های ما در راه خشنود ساختنش قدردان است و خدمت ما به او بیهوده نیست.‏ ‏(‏۱قُرِنتیان ۱۵:‏۵۸ خوانده شود.‏)‏ پس فریب تبلیغات شیطان را نخوریم.‏

۱۹ همان طور که گفته شد،‏ شیطان پرقدرت،‏ بی‌رحم و فریبکار است.‏ چگونه می‌توانیم در نبرد با این دشمن هولناک پیروز شویم؟‏ یَهُوَه ما را بی‌دفاع رها نکرده است.‏ کلام او ما را از ترفندهای شیطان آگاه می‌سازد و ما «از نقشه‌های او بی‌اطلاع نیستیم.‏» (‏۲قر ۲:‏۱۱‏)‏ آگاهی از ترفندهای او ما را قادر می‌سازد که هوشیار و بیدار بوده مراقب باشیم.‏ اما تنها دانستن حیله‌های او کافی نیست.‏ در کتاب مقدّس آمده است:‏ «در برابر ابلیس بایستید و او از شما خواهد گریخت.‏» (‏یعقو ۴:‏۷‏)‏ در مقالهٔ بعد سه زمینه را در مورد جنگ با شیطان بررسی می‌کنیم تا ببینیم چگونه می‌توانیم در این نبرد سربلند بیرون آییم.‏