به متن بروید

به منوی ثانوی بروید

به فهرست بروید

شاهدان یَهُوَه

فارسی

برج دیده‌بانی  |  شمارهٔ ۶ ۲۰۱۷

دید درست به اشتباه و خطا

دید درست به اشتباه و خطا

دانیال و ماریا * دخترشان را به همراه شوهر و دو پسرش به خانه‌شان دعوت کردند.‏ برای این که خاطره‌ای خوش از اقامتشان در آنجا داشته باشند،‏ روز آخر ماریا که آشپز حرفه‌ای و بازنشسته بود،‏ تصمیم گرفت برای نوه‌هایش ماکارونی و پنیر،‏ غذای مورد علاقه‌شان را تهیه کند.‏

همه نشسته بودند که ماریا غذای اصلی را آورد و آن را وسط میز گذاشت.‏ درِ ظرف را برداشت.‏ با دیدن آنچه در ظرف بود ناگهان شادی‌اش به سرخوردگی و ناراحتی تبدیل شد،‏ در آن ظرف فقط سس پنیر بود.‏ ماریا فراموش کرده بود مادهٔ اصلی یعنی ماکارونی را اضافه کند!‏

قطع‌نظر از سن و تجربیات ما،‏ اشتباه و خطا از همهٔ ما سر می‌زند،‏ خطا می‌تواند گفته‌ای نسنجیده،‏ عملی نابجا،‏ حتی فراموش کردن چیزی یا بی‌توجهی به موضوعی باشد.‏ اما چرا چنین خطاهایی پیش می‌آید؟‏ در صورتی که خطایی از ما سر زند،‏ چه واکنشی باید نشان دهیم؟‏ آیا می‌توان از خطا و اشتباه پرهیز کرد؟‏ برای پاسخ به این پرسش‌ها ابتدا باید دیدی درست به اشتباه و خطا داشته باشیم.‏

دید ما و دید خدا به خطاهایمان

وقتی کاری را خوب انجام می‌دهیم تعریف و تحسینی بجا را می‌پذیریم و از آن شاد می‌شویم.‏ در مورد خطاها و اشتباهاتمان چطور،‏ آیا می‌پذیریم که خطا کرده‌ایم؟‏ حتی اگر خطای ما عمدی نباشد یا دیگران متوجه آن نشوند،‏ باید مسئولیت آن را بپذیریم.‏ برای داشتن چنین روحیه‌ای نیاز به تواضع است.‏

افراد مغرور خطاهای خود را کوچک می‌شمارند و شخصی دیگر را بابت آن ملامت و سرزنش می‌کنند یا حتی انکار می‌کنند که خطایی از آنان سر زده است.‏ چنین واکنشی در مقابل خطاهایمان اغلب نتایجی تلخ به همراه دارد،‏ مشکل باقی می‌ماند و حتی ممکن است افراد دیگر به‌ناحق بابت آن ملامت شوند.‏ حتی اگر از عواقب خطایمان مصون مانیم،‏ باید به یاد داشته باشیم که در نهایت «هر یک از ما حساب خود را به خدا خواهد داد.‏»—‏رومیان ۱۴:‏۱۲‏.‏

خدا دیدی معقول به اشتباهات و خطاهای ما دارد.‏ در کتاب مزامیر گفته شده است که خدا رحیم و دلسوز است.‏ او عیب‌جو نیست و مدام در پی محکوم کردن ما نیست و از ما ناخشنود نمی‌ماند،‏ بلکه ضعف‌ها و طبیعت خطاکار ما را می‌شناسد.‏ در کلامش آمده است:‏ «به یاد دارد که ما خاک هستیم!‏»—‏مزمور ۱۰۳:‏۸،‏ ۹،‏ ۱۴‏.‏

به علاوه،‏ او همچون پدری دلسوز و مهربان می‌خواهد که فرزندانش دیدی همچون او به خطاها و اشتباهاتشان داشته باشند.‏ (‏مزمور ۱۳۰:‏۳‏)‏ خداوند بامحبت و پر مهر ما در کلامش پندها و راهنمایی‌های لازم را به ما داده است تا بتوانیم به خطاهای خود و دیگران دیدی درست داشته باشیم.‏

واکنش صحیح در مقابل خطاهایمان

وقتی از کسی اشتباه و خطایی سر می‌زند اغلب او وقت و انرژی بسیاری صرف می‌کند تا عمل یا گفتهٔ خود را موجه جلوه دهد یا شخصی دیگر را بابت آن ملامت کند.‏ اما اگر سخنی گفتیم که باعث ناراحتی کسی شد،‏ می‌توانیم عذرخواهی کنیم،‏ اشتباهمان را تصحیح و دوستی‌مان را حفظ کنیم.‏ شاید اشتباهی از شما سر زده است که خود از آن ناراحتید یا شخصی دیگر را ناراحت کرده‌اید  یا شاید خطای شما صدمات سنگین‌تری به بار آورده است.‏ به جای این که از خود عصبانی شوید یا دیگران را مقصر بدانید،‏ چرا تمام تلاشتان را نکنید که اشتباهتان را برطرف یا جبران کنید؟‏ اگر اصرار ورزیم که خطا و اشتباه از جایی دیگر است بی‌شک زمان طولانی‌تری فشار و نگرانی خواهیم داشت و مشکل نیز شدّت خواهد یافت.‏ به جای آن باید از خطایمان درس گیریم،‏ در جهت اصلاح آن بکوشیم و پیش رویم.‏

واکنش منفی یا ابراز ناخشنودی در مقابلِ خطای دیگران آسان است.‏ اما بسیار بهتر است که پند عیسی مسیح را به گوش گیریم که گفت:‏ «با مردم همان گونه رفتار کنید که می‌خواهید با شما رفتار کنند.‏» (‏مَتّی ۷:‏۱۲‏)‏ اگر خطایی کنید هر چند کم اهمیت،‏ قطعاً خوشحال می‌شوید که دیگران نسبت به شما دلسوزی نشان دهند یا حتی از آن چشم‌پوشی کنند.‏ پس چرا تلاش نکنیم که خود چنین محبتی به دیگران نشان دهیم؟‏—‏اِفِسُسیان ۴:‏۳۲‏.‏

خطای کمتر با به کار بستن اصولی مفید

در فرهنگ‌نامه‌ای آمده است که به دلیل «قضاوت نادرست،‏ ناآگاهی یا بی‌توجهی» خطا و اشتباه از ما سر می‌زند.‏ باید پذیرفت که برای هر کسی پیش می‌آید که زمانی به یکی از این دلایل خطا کند.‏ با این همه توجه به برخی اصول پایه‌ای که در کتاب مقدّس آمده است باعث می‌شود کمتر مرتکب خطا یا اشتباه شویم.‏

یکی از این اصول در امثال ۱۸:‏۱۳ است که می‌گوید:‏ «پاسخ دادن پیش از شنیدن،‏ نادانی است و شرمساری.‏» برای پرهیز از سخنی عجولانه و واکنشی نابجا،‏ باید صبر کنیم و تا آخر به آنچه گفته می‌شود گوش دهیم و به واکنشی که می‌خواهیم نشان دهیم توجه کنیم.‏ توجه و دقت عامل مهمی در کسب فهم و آگاهی و جلوگیری از قضاوت نادرست و اشتباه و خطاست.‏

اصلی دیگری که در کتاب مقدّس آمده است این است:‏ «اگر ممکن است تا جایی که به شما بستگی دارد،‏ بکوشید با همه در صلح و صفا باشید.‏» (‏رومیان ۱۲:‏۱۸‏)‏ تمام سعی خود را برای پرورش روحیهٔ صلح و همکاری بکنید.‏ هنگام کار با دیگران با احترام و ملاحظه رفتار کنید و آنان را تحسین و تشویق کنید.‏ در چنین فضایی اعمال و سخنان نسنجیده به راحتی بخشیده یا نادیده گرفته می‌شود و دلخوری‌های جدّی‌تر نیز به شیوه‌ای دوستانه حل و فصل می‌شود.‏

بیاموزید که چگونه از خطاهایتان درس گیرید و آن را تجربه‌ای مثبت بشمارید.‏ اگر خطایی کردید به جای این که در پی دلیل‌تراشی و موجه جلوه دادن عمل یا سخنتان باشید،‏ آن را فرصتی برای پرورش خصوصیاتی مثبت بشمارید.‏ آیا لازم است که صبر‏،‏ مهربانی و خویشتنداری بیشتری از خود نشان دهید؟‏ یا ملایمت،‏ صلح و محبت را در خود پرورش دهید؟‏ (‏غَلاطیان ۵:‏۲۲،‏ ۲۳‏)‏ حداقل درسی که می‌توانید از خطایتان بگیرید این است که در شرایطی مشابه از چه کاری پرهیز کنید.‏ مسئولیت کارتان را بپذیرید و سعی کنید در احساسات خود غرق نشوید.‏ بی‌شک شوخ‌طبعی می‌تواند از تنش و فشار بکاهد.‏

دید درست به خطاها

داشتن دیدی مثبت به خطاها و اشتباهاتمان چه فوایدی دارد؟‏ دید درست به خطاهایمان سبب می‌شود به شیوه‌ای سازنده با آن‌ها کنار بیاییم.‏ از آرامش درونی و صلح با دیگران برخوردار خواهیم شد.‏ اگر تلاش کنیم که از خطاهایمان درس گیریم،‏ عاقلانه‌تر عمل خواهیم کرد و شخصیت دلنشین‌تری خواهیم داشت،‏ بیش از حد اندوهگین و ناراحت نخواهیم شد و نسبت به خود منفی نخواهیم بود.‏ دانستن این که دیگران هم تلاش می‌کنند با اشتباهاتشان کنار بیایند،‏ ما را به آنان نزدیک‌تر می‌کند.‏ مهم‌تر از همه،‏ با سرمشق قرار دادن محبت خدا و بخشیدن دیگران بدون قید و شرط فایدهٔ فراوان خواهیم برد.‏—‏کولُسیان ۳:‏۱۳‏.‏

آیا اشتباه ماریا که در ابتدا به آن اشاره شد،‏ خاطره‌ای تلخ از آن روز بجا گذاشت؟‏ به هیچ وجه.‏ همه به‌خصوص ماریا به جنبهٔ طنزآمیز آن توجه کردند و از آن غذا بدون ماکارونی لذّت بردند!‏ سال‌ها بعد نوه‌های او حکایت این غذای فراموش‌نشدنی را به عنوان خاطره‌ای خوش از مادربزرگشان برای فرزندان خود تعریف کردند.‏ چون هر چه بود،‏ تنها یک اشتباه بود!‏

^ بند 2 اسامی تغییر داده شده است.‏